دهانه رحم و بیماری‌های مرتبط با آن
موضوعات پزشکی مرتبط: بیماریزندگی سالمسلامت جنسی

دهانه رحم و بیماری‌های مرتبط با آن

| تاریخ انتشار: 26 فروردین 1401
| آخرین به‌روزرسانی: 26 فروردین 1401
| تعداد نظرات:بدون نظر
سرویکس یا گردن رحم بخش مهمی از دستگاه تناسلی زنان است که در انتهای کانال واژن و ابتدای رحم قرار دارد. گردن رحم اهمیت بسیار زیادی در بارداری و حفظ سلامت رحم و واژن دارد. اگر بیشتر از ۲۱ سال سن دارید یا از نظر جنسی فعال هستید، هر سه سال یک بار باید سلامت دهانه رحم را با تست پاپ اسمیر بسنجید.
cervix anatomy

آنچه در این مقاله می‌خوانید

دهانه رحم یا سرویکس، در اصل یک لوله و گذرگاهی است که واژن را به رحم متصل می‌کند. اندازه دهانه رحم نسبتا کوچک است و در حدود دو تا سه سانتی متر طول دارد. این بخش از دستگاه تناسلی زنان هنگام زایمان پهن می‌شود تا نوزاد بتواند به راحتی عبور کند. همچنین از دیگر وظایف سرویکس اجازه عبور به مایع قاعدگی و حرکت اسپرم به سمت رحم است.

گردن رحم یا همان سرویکس در برابر چندین بیماری همچون التهاب دهانه رحم مزمن، پولیپ، دیسپلازی و سرطان آسیب پذیر است. دهانه رحم نمی‌تواند به خوبی علائم و مشکلات مربوط به خودش را به درستی و در زمان کوتاه مدت نشان دهد. بنابراین برای تشخیص بیماری‌های مربوط به این بخش از دستگاه تناسلی زنان باید برای آزمایش پاپ اسمیر به یک متخصص زنان مراجعه کنید. شما می‌توانید از طریق دکترتو با متخصصان زنان و زایمان ارتباط برقرار کنید تا اطلاعات بیشتری درباره سرویکس دریافت کنید و در صورت نیاز به مراجعه حضوری می‌توانید از بخش نوبت مطب، وقت ملاقات با متخصص دریافت کنید.

مشاوره با متخصصان
زنان و زایمان
دکترِتو

آناتومی دهانه رحم؛ سرویکس دقیقا در کجا قرار دارد؟

دستگاه تناسلی زنان وظیفه تولید مثل را بر عهده دارد و زنان از طریق آن فرزندان خود را به دنیا می‌آورند. دستگاه تولید مثلی زنان شامل بخش‌هایی در خارج و داخل بدن است. بخش‌های مهم دستگاه تناسلی زنان شامل واژن، رحم، لوله‌های فالوپ، سرویکس یا دهانه رحم و تخمدان هاست.

همانطور که اشاره کردیم گردن رحم یکی از بخش‌های اصلی دستگاه تناسلی زنان است. سرویکس در پایین رحم قرار دارد و به شکل لوله‌ای( مشابه دونات) دیده می‌شود. سرویکس علی‌رغم اندازه کوچکش ساختار و آناتومی پیچیده‌ای دارد. در واقع دهانه رحم بین رحم و واژن قرار دارد. ممکن است دهانه رحم را بتوانید با انگشت خود احساس کنید. اگر این کار را انجام دهید، متوجه خواهید شد که بافت سرویکس در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند. برای اینکه واقعاً سرویکس خود را ببینید، باید از یک آینه و نور روشن استفاده کنید، اما همچنان ممکن است بر اساس طول واژن شما دیدن آن دشوار باشد.

دهانه باریک سرویکس OS نامیده می‌شود. در واقع دهانه رحم سه بخش اصلی دارد. این بخش‌های به شرح زیر هستند:

  • پایین ترین قسمتی که در معاینه زنان از داخل واژن قابل مشاهده است، اکتوسرویکس نام دارد. مرکز اکتوسرویکس می‌تواند باز شود و گذرگاهی بین رحم و واژن ایجاد کند.
  • بالاترین قسمت آندوسرویکس است که به آن کانال اندوسرویکال نیز می‌گویند. این بخش گذرگاهی بین اکتوسرویکس و رحم است.
  • نقطه وسطی که در آن اندوسرویکس و اکتوسرویکس به هم می‌رسند منطقه تبدیل نامیده می‌شود.
anatomy of cervix
سرویس در انتهای کانال واژن و در ابتدای ورودی رحم قرار دارد.

عملکرد و وظیفه دهانه رحم چیست؟

گردن رحم وظایف زیادی دارد و سلامت آن ضروری است، به همین دلیل است که انجام منظم پاپ اسمیر بسیار مهم است. این بخش از دستگاه تناسلی زنان به تسهیل بارداری، تمیز کردن واژن و رشد یک پلاک مخاطی در دوران بارداری کمک می‌کند. پلاگین مخاطی در نزدیک‌ترین نقطه به واژن قرار دارد و از ورود باکتری‌ها و عفونت جلوگیری می‌کند تا جنین ایمن باشد.

دهانه رحم بسیار کوچک است و فقط کمی منبسط می‌شود تا ترشحات، خون قاعدگی یا اسپرم از آن عبور کند. سرویکس دلیلی است که یک تامپون یا شی دیگری در بدن شما گم نمی‌شود. سرویکس فقط در طول زایمان بزرگ می‌شود.

دهانه رحم همچنین مسئول ایجاد ترشحات برای کمک به تمیز کردن واژن است. ترشحات که با نام مخاط سرویکس نیز شناخته می‌شود، در طول چرخه قاعدگی شما تغییر می‌کند.

دهانه رحم به اندازه کافی هوشمند است و به طور طبیعی موقعیت و قوام خود را در طول چرخه پریودی تغییر دهد. زمانی که در حال تخمک گذاری هستید و بدن شما یک تخمک آزاد می‌کند تا بارور شود، سرویکس شما در بالای بدن قرار گرفته و نرم است. در این زمان مخاط دهانه رحم شما نازک و لغزنده خواهد بود و به ورود اسپرم به رحم کمک می‌کند. نرمی گردن رحم و قرار گرفتن بالای آن در نزدیکی رحم نیز به هدایت اسپرم به تخمک‌ها برای لقاح کمک می‌کند. در سایر نقاط چرخه زمانی که تخمک گذاری ندارید، دهانه رحم در پایین بدن شما قرار می گیرد و کمی سفت‌تر است و بیشتر شبیه نوک بینی شما است.

گردن رحم یکی از مهمترین قسمت‌های دستگاه تناسلی زنان است که به تسهیل بارداری، تمیزکردن واژن و حفظ ایمنی و سلامت رحم کمک می‌کند.

بیماری‌های و مشکلات دهانه رحم

مشکلات و بیماری‌های مختلفی می‌توانند سرویکس را تحت تاثیر قرار دهند و مانع از عملکرد صحیح آن شوند. در ادامه این اختلالات را بررسی خواهیم کرد.

۱. سرطان دهانه رحم یا سرطان سرویکس

سرطان دهانه رحم یا سرطان سرویکس نوعی سرطان است که در دهانه رحم ایجاد می‌شود. این بیماری معمولا بدون علامت است و در بیشتر موارد به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) نسبت داده می‌شود که یک عفونت مقاربتی است. سرطان معمولا همراه با دیسپلازی گردن رحم یا نئوپلازی سرویکس، که تغییراتی در ویژگی‌های سلولی و بافت دهانه رحم است، ایجاد می‌شود. سالانه در ایالات متحده، حدود 13000 زن مبتلا به سرطان دهانه رحم تشخیص داده می‌شوند که تقریبا 4300 مورد به مرگ ختم می‌شود. بنابراین این بیماری بسیاری جدی است و باید برای تشخیص و درمان آن به سرعت اقدام کرد.

علائم شایع سرطان دهانه رحم

  • خونریزی واژینال بین پریودها
  • خونریزی قاعدگی که طولانی‌تر یا شدیدتر از حد معمول است
  • درد در هنگام مقاربت
  • خونریزی بعد از مقاربت
  • درد لگن
  • تغییر در ترشحات واژن مانند ترشح بیشتر یا ممکن است رنگ یا بوی قوی یا غیر معمول داشته باشد
  • خونریزی واژن بعد از یائسگی
cervical cancer
سرطان دهانه رحم یکی از انواع نسبتا شایع سرطان در زنان است که عموما در اثر ویروس HPV ایجاد می‌شود.

۲. عفونت و التهاب دهانه رحم یا سرویسیت

سرویسیت یا همان التهاب سرویکس در اغلب اوقات بر اثر یک عفونت مقاربتی مانند کلامیدیا یا سوزاک ایجاد می‌شود، اما ممکن است برخی از علل غیرعفونی نیز باعث ایجاد آن شوند. این اختلال همیشه علائم ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است علائمی همچون خونریزی، درد در حین رابطه جنسی و ترشحات واژن ایجاد کند. سرویسیت معمولا نیازی به درمان تهاجمی ندارد و با دارو رفع می‌شود.

علائم عفونت دهانه رحم

  • ترشحات خاکستری، سفید یا زرد رنگ واژن، که در این صورت به این بیماری سرویسیت مخاطی چرکی گفته می‌شود.
  • خونریزی واژینال بین دوره‌های قاعدگی یا بعد از رابطه جنسی
  • درد هنگام رابطه جنسی
  • درد در هنگام ادرار
  • تکرر ادرار
  • سنگینی یا درد لگن
  • تحریک فرج.

بسیاری از عفونت‌ها مانند عفونت‌های مقاربتی یا عفونت دیگر بخش‌های دستگاه تناسلی ممکن است باعث التهاب و عفونت گردن رحم شود.

۳. فیبروم دهانه رحم

فیبروم رحم توده‌های غیرسرطانی رحم هستند که اغلب در سال‌های باروری ظاهر می‌شوند. این تومورهای خوش خیم تا حدی از بافت عضلانی تشکییل شده‌اند و به ندرت در گردن رحم نیز ظاهر می‌شوند. در اغلب اوقات فیبرو‌م‌های دهانه رحم همراه با فیبروم قسمت بالایی رحم ظاهر می‌شوند. فیبروم‌های بزرگ سرویکس ممکن است تا حدی مجاری ادراری را مسدود کنند و باعث درد شوند.

علائم میوم یا همان فیبروم دهانه رحم

  • خونریزی شدید و نامنظم واژن
  • کم خونی، خستگی و ضعف که به دلیل خونریزی شدید ایجاد می‌شود
  • درد در هنگام رابطه جنسی
  • احساس فشار یا توده در لگن
  • درد در هنگام ادرار
cervical fibroma
فیبروم به رشد بافت اضافه گفته می‌شود که در قسمت‌های مختلف رحم از جمله گردن رحم ممکن است اتفاق بیوفتد.

۳. پولیپ دهانه رحم

پولیپ دهانه رحمی که یکی از انواع پولیپ رحم است، برآمدگی‌های کوچک و قطره‌ای شکل هستند که از سطح گردن رحم یا بیشتر در کانال اندوسرویکال رشد می‌کنند. هر سطح بدن که با یک غشای مخاطی غنی از رگ‌های خونی پوشانده شده باشد، می‌تواند رشدی به نام پولیپ ایجاد کند. در حالی که علت پولیپ گردن رحم مشخص نیست، اما ممکن است با التهاب دهانه رحم مزمن، گرفتگی عروق خونی سرویکس، یا پاسخ غیر طبیعی به افزایش سطح استروژن ارتباط داشته باشد. پولیپ‌ها بدون درد و بی‌ضرر هستند، اما می‌توانند باعث خونریزی واژینال شوند.

علائم پولیپ دهانه رحم

بسیاری از پولیپ‌های سرویکس بدون علامت هستند و هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند. پولیپ دهانه رحم به ندرت باعث درد می‌شود. اگرچه آنها از دهانه رحم عبور می‌کنند، اما به طور کلی بسیار کوچک و نرم هستند و نمی‌توانند گردن رحم را باز کنند و باعث درد شوند. اگر به دلیل درد تشخیص داده شد که پولیپ دارید، به احتمال زیاد پولیپ آندومتر بزرگ یا حتی ممکن است فیبروم داشته باشید. علائم معمول پولیپ سرویکس عبارتند از:

  • خونریزی پس از مقاربت
  • خونریزی بین قاعدگی
  • منوراژی (قاعدگی با خونریزی شدید)
  • خونریزی پس از یائسگی
  • ترشحات غیر طبیعی واژن.

۵. زخم دهانه رحم

زخم گردن رحم یا زخم دهانه رحم مزمن که با نام فرسایش سرویکس نیز شناخته می‌شود اغلب در زنان سالخورده و زنانی که چندین بارداری را تجربه کرده‌اند رخ می‌دهد. فرسایش دهانه رحم با زخم در پوشش داخلی سرویکس همراه با لکه‌های قرمز روشن یا صورتی مشخص می‌شود. زخم گردن رحم معمولا به خودی خود بهبود می‌یابد اما برخی اوقات ممکن است نشان دهنده سرطان رحم باشد.

مشاوره با متخصصان
زنان و زایمان
دکترِتو

۶. نارسایی دهانه رحم یا سرویکس چیست؟

سرویکس ناتوان که نارسایی گردن رحم نیز نامیده می‌شود، به حالتی است که در آن بافت ضعیف گردن رحم باعث زایمان زودرس یا سقط جنین می‌شود. قبل از بارداری، دهانه رحم به طور معمول بسته و سفت است. با پیشرفت بارداری و آماده شدن برای زایمان، گردن رحم به تدریج نرم می‌شود و طول آن کاهش می‌یابد و باز می شود (گشاد می‌شود). اگر دهانه رحم ناتوانی دارید، ممکن است سرویکس شما خیلی زود باز شود و باعث شود خیلی زود زایمان کنید.

علائم نارسایی سرویکس

نارسایی دهانه رحم در اوایل بارداری هیچ علامتی ندارد اما برخی زنان ممکن است در هفته 14 تا 20 بارداری ناراحتی یا لکه بینی خفیف داشته باشند. به طور کلی سرویکس ناتوان می‌تواند علائم زیر را به وجود بیاورد:

  • احساس فشار در لگن
  • کمردرد بی دلیل
  • گرفتگی خفیف شکم
  • تغییر در ترشحات واژن
  • خونریزی خفیف واژینال.

نارسایی گردن رحم به حالتی است که در آن بافت ضعیف گردن رحم نمی‌تواند کاملا بسته بماند که می‌تواند باعث زایمان زودرس یا سقط جنین شود.

درمان نارسایی سرویکس

دهانه رحم ناکارآمد معمولا به شیوه‌های زیر درمان می‌شود:

  • مکمل پروژسترون: اگر سابقه زایمان زودرس داشته باشید، پزشک ممکن است تزریق هفتگی نوعی هورمون پروژسترون به نام هیدروکسی پروژسترون کاپروات (Makena) را در سه ماهه دوم و سوم به شما پیشنهاد دهد. با این حال، تحقیقات بیشتری برای تعیین بهترین استفاده از پروژسترون در نارسایی دهانه رحم مورد نیاز است.
  • سونوگرافی‌های مکرر: اگر سابقه زایمان زودرس دارید یا سابقه‌ای دارید که ممکن است خطر نارسایی گردن رحم را در شما افزایش دهد، پزشک ممکن است با دادن سونوگرافی هر دو هفته یکبار از هفته 16 تا 24 بارداری، طول سرویکس شما را به دقت بررسی کند. اگرسرویکس شما شروع به باز شدن کند یا از طول مشخصی کوتاه‌تر شود، پزشک ممکن است سرکلاژ سرویکس یا بستن دهانه رحم را توصیه کند.
  • سرکلاژ دهانه رحم: شاید این سؤال برایتان پیش آمده باشد که سرکلاژ سرویکس یا بستن دهانه رحم چیست؟ این روش جراحی معمولا قبل از هفته 24 بارداری صورت می‌گیرد. طی این روش سرویکس با استفاده از بخیه دوخته می‌شود، در نتیجه گردن رحم تا زمان زایمان بسته خواهد بود. این روش با نام دهانه رحم بسته نیز شناخته می‌شود. البته این روش برای همه زنان به خصوص کسانی که بیش از یک نوزاد باردار هستند مناسب نیست.
  • پساری: ممکن است پزشک دستگاهی به نام پساری را توصیه کند که در داخل واژن قرار می‌گیرد و می‌تواند رحم را در جای خود نگه دارد. پساری باعث کاهش فشار روی دهانه رحم می‌شود، با این حال برای تاثیر قطعی این دستگاه نیاز به آزمایشات بیشتری است.
cervix insufficiency
در نارسایی گردن رحم سرویکس نمی‌تواند کاملا بسته بماند و این موضوع احتمال زایمان زودرس را بیشتر می‌کند.

۷. دیسپلازی دهانه رحم

این اصطلاح برای سلول‌های غیرطبیعی در گردن رحم است که می‌توانند به سرطان سرویکس تبدیل شوند. این بیماری اغلب زنان 25 تا 35 ساله را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد، اگرچه ممکن است در هر سنی رخ دهد. اگر دیسپلازی گردن رحم در اوایل پیدایش تحت درمان قرار نگیرد ممکن است به سرطان سرویکس رحم تبدیل شود.

علائم دیسپلازی دهانه رحم

زنان مبتلا به دیسپلازی سرویکس معمولا هیچ علامتی ندارند. به همین دلیل است که انجام منظم پاپ اسمیر بسیار مهم است. آزمایش پاپ اسمیر معمولی می‌تواند این تغییرات غیرطبیعی گردن رحم را مدت‌ها قبل از تبدیل شدن به سرطان تشخیص دهد.

۸. پارگی یا ناتوانی مادرزادی سرویکس

پارگی یا ناهنجاری مادرزادی سرویکس اختلالی است که باعث می‌شود رحم به خودی خود پاره شود. در نتیجه باروری از دست می‌رود و دچار سقط جنین می‌شوید.

ناهنجاری های مادرزادی رحم (CUAs) ممکن است منجر به علائمی مانند درد لگن، خونریزی طولانی مدت یا غیر طبیعی در زمان قاعدگی، سقط مکرر حاملگی یا زایمان زودرس شود و بنابراین ممکن است در بیماران، از جمله نوجوانان، که با این اختلالات مراجعه می‌کنند، شناسایی شود.

۹. بیماری التهابی لگن

این بیماری عفونت اندام‌های تناسلی زنانه است. بیماری التهابی لگن زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌های مقاربتی از واژن به رحم، لوله‌های فالوپ یا تخمدان‌ها پخش می‌شود.  علائم و نشانه‌های بیماری التهابی لگن می‌تواند ظریف یا خفیف باشد. برخی از زنان هیچ علامت یا نشانه‌ای را تجربه نمی‌کنند. در نتیجه، ممکن است تا زمانی که برای باردار شدن مشکلی نداشته باشید یا دچار درد مزمن لگنی نشوید متوجه ابتلا به آن نشوید. همچنین این بیماری می‌تواند سرویکس یا گردن رحم را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

علائم بیماری التهابی لگن

  • درد خفیف یا شدید در زیر شکم و لگن
  • ترشحات غیرطبیعی و سنگین واژن همراه با بوی بد
  • خونریزی شدید در هنگام رابطه جنسی یا دوره‌های قاعدگی
  • درد در هنگام سکس
  • تب و لرز
  • تکرر ادرار و ادرار دردناک
low hpv effects cervix
برخی از انواع ویروس HPV یا زگیل تناسلی از عوامل اصلی ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند.

آیا زگیل تناسلی باعث ایجاد بیماری در دهانه رحم می‌شود؟

HPV یا زگیل تناسلی یک عفونت ویروسی است که معمولاً باعث رشد پوست یا غشای مخاطی (زگیل) در ناحیه تناسلی می‌شود. بیش از 100 نوع ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) وجود دارد. برخی از انواع عفونت HPV باعث ایجاد زگیل می‌شوند و برخی می‌توانند انواع مختلفی از سرطان را ایجاد کنند.

اکثر عفونت‌های HPV منجر به سرطان نمی‌شوند. اما برخی از انواع HPV تناسلی می‌توانند باعث سرطان سرویکس رحم شوند. سایر انواع سرطان‌ها، از جمله سرطان‌های مقعد، آلت تناسلی، واژن، فرج و پشت گلو با عفونت HPV مرتبط هستند.

علائم زگیل تناسلی

  • برجستگی‌های سفید به شکل کلم در ناحیه تناسلی
  • ترشحات واژن
  • خارش واژن
  • خونریزی
  • سوزش.

مشاوره با متخصصان
زنان و زایمان
دکترِتو

تشخیص بیماری‌های دهانه رحم چگونه است؟

آزمایش‌های غربالگری به خوبی می‌توانند به تشخیص بیماری‌های سرویکس به خصوص سرطان دهانه رحم کمک کنند. به طور کلی از آزمایشات زیر برای تشخیص بیماری‌های گردن رحم استفاده می‌کنند:

  • تست پاپ اسمیر: در طول تست پاپ اسمیر، پزشک سلول‌های دهانه رحم را می‌خراشد و آنها را با استفاده از وسیله‌ای به نام “سرویس براش بکر” جمع آوری می‌کند تا به آزمایشگاه بفرستد.
  • بیوپسی دهانه رحم: بیوپسی سرویکس یک روش جراحی است که در آن مقداری از بافت گردن رحم برداشته می‌شود تا در آزمایشگاه برای پیدا کردن سلول‌های سرطانی و پیش سرطانی مورد آزمایش قرار گیرد.
  • سرویکس در سونوگرافی لگن: در این آزمایش از امواج صوتی برای تهیه تصاویر از سرویکس استفاده می‌شود.

دهانه رحم در طول رابطه جنسی چه تغییری می‌کند؟

گردن رحم علاوه بر اینکه برای تمام عملکردهای سلامت باروری ضروری است، می‌تواند به عنوان منبع لذت در طول رابطه جنسی نیز عمل کند. از آنجایی که دهانه رحم بسیار کوچک است، غیرممکن است که با آلت تناسلی یا اسباب بازی جنسی به آن نفوذ کنید، اما اگر در حین رابطه جنسی نافذ به آن برخورد کند، می‌تواند حس لذت را ایجاد کند. از آنجایی که سرویکس در بالای کانال واژن قرار دارد و بسیار دور است، تنها در هنگام نفوذ عمیق می‌توان به آن رسید.

برای برخی از افراد، تحریک گردن رحم در طول دخول عمیق واژن احساس بسیار خوبی دارد و لذت بخش است، اما برای برخی افراد ممکن است ناراحت کننده یا حتی دردناک باشد. اگر زمانی تحریک دهانه رحم را تجربه کردید، به احساس آن توجه کنید و آن را با شریک زندگی خود در میان بگذارید تا به خودتان آسیب نرسانید.

cervix during sex
آلت مردانه نمی‌تواند از سرویکس عبور کند، اما در نفوذ عمیق می‌تواند لذت جنسی فراوانی برای زن ایجاد کند.

گردن رحم در زنان باردار چه تغییراتی می‌کند؟

در اوایل بارداری تغییراتی در موقعیت و بافت سرویکس و قوام و رنگ ترشحات دهانه رحم رخ می‌دهد. ردیابی تغییرات در گردن رحم می‌تواند به زن کمک کند تا بارداری خود را تشخیص دهد.

سرویکس یک نوار عضلانی دایره‌ای است که رحم را از واژن جدا می‌کند. سرویکس در نقاط مختلف چرخه قاعدگی و در تمام مراحل بارداری تغییر می‌کند. بافت دهانه رحم در اوایل بارداری به دلیل افزایش جریان خون تغییر می‌کند. سرویکس رحم سالم در حالت عادی همچون نوک بینی سفت و غیرقابل انعطاف است، اما اگر شما باردار باشید گردن رحم‌تان همچون بافت لب‌ها نرم خواهد بود.

اندازه طول سرویکس در ماه‌های مختلف بارداری چقدر است؟

از آنجایی که زنان در اولین بارداری خود هیچ سابقه زایمانی، چه زودرس یا غیر آن ندارند، روش‌های دیگری برای تعیین اینکه آیا در معرض خطر زایمان زودرس هستند مورد نیاز است. تقویم بارداری بهترین گزینه برای تشخیص زایمان زودرس است. اندازه دهانه رحم یکی از فاکتورهای تقویم بارداری به شمار می‌رود.

در هفته‌های 32 تا 34 بارداری، دهانه رحم تقریباً هر زن باردار شروع به نرم شدن و کوتاه شدن می‌کند تا برای زایمان آماده شود. زنانی که در معرض خطر بالای زایمان زودرس نیستند تا این زمان تغییر چندانی در طول دهانه رحم خود ندارند. به طور کلی تغییرات سرویکس در زایمان طبیعی به صورت زیر است:

  • قبل از بارداری، بیشتر زنان دارای دهانه رحمی بین 3.5 تا 5.5 سانتی‌متر هستند.
  • بین هفته 16-24، طول سرویکس معمولا بین 35 تا 48 میلی‌متر است.
  • در هفته‌های 32 تا 34، گردن رحم به طور معمول شروع به نرم شدن و کوتاه شدن می‌کند، بنابراین در اواسط تا اواخر سه ماهه سوم، طبیعی است که طول دهانه رحم کمتر از 3 سانتی‌متر باشد.
cirvix in pregnancy
سرویکس در طول بارداری تغییرات زیادی می‌کند و می‌توان وضعیت بارداری را از تغییرات گردن رحم پیگیری کرد.

تقویت و افزایش طول سرویکس با طب سنتی

یک رژیم غذایی سالم و سرشار از آنتی اکسیدان می‌تواند به حفظ سلامت دهانه رحم کمک کند. برای داشتن سرویکس سالم باید مجموعه‌ای از سبک زندگی سالم و رژیم غذایی را در نظر داشته باشید.

۱. دریافت ویتامین C و A برای داشتن دهانه رحم سالم

ویتامین E یک ویتامین محلول در چربی است که در روغن‌های گیاهی، مغزها، دانه‌ها و برخی میوه‌ها و سبزیجات یافت می‌شود. دانه‌های آفتابگردان، روغن جوانه گندم، بادام، فندق، کره بادام زمینی و کلم بروکلی منابع عالی این ویتامین هستند. تحقیقات نشان می دهد که این ویتامین آنتی اکسیدانی ممکن است به حفظ سلامت دهانه رحم کمک کند.

ویتامین C فقط برای فصل سرماخوردگی و آنفولانزا نیست! مصرف غذاهای غنی از ویتامین C به صورت روزانه می‌تواند به سلامت سرویکس کمک کند. فهرست غذاهای ویتامین C به ظاهر بی پایان است، اما در بالای آن انبه، فلفل دلمه‌ای، مرکبات، کیوی و توت فرنگی را خواهید یافت.

۲. چای سبز

چای یکی از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌ها در جهان است که بعد از آب در رتبه دوم قرار دارد. هم چای سیاه و هم چای سبز سرشار از پلی فنول‌ها هستند که ترکیبات گیاهی مملو از قدرت آنتی اکسیدانی برای حفظ سلامت سلول‌های شما هستند. چای سبز به ویژه سرشار  از اپی گالوکاتچین(EGCG)  است، ماده مغذی که ممکن است در سلامت دهانه رحم باعث تقویت آن شود. اپی گالوکاتچین همچنین با بسیاری از مزایای سلامتی دیگر از جمله سلامت قلب و سطح قند خون سالم مرتبط است. فرقی ندارد چای سرد دوست داشته باشید یا گرم، در هر حال چای سبز انتخاب خوبی است چرا که برگ‌های آن به گونه‌ای فرآوری می‌شوند که محتوای EGCG خود را حفظ می‌کنند.

۳. سبزیجات چلیپایی

کلم بروکلی، گل کلم، کلم بروکسل، آروگولا و کلم ساده نمونه‌هایی از سبزیجات چلیپایی هستند که طعم قوی و فواید عمده‌ای را برای سفره به ارمغان می‌آورند. بیشتر سبزیجات چلیپایی سرشار از فولات، یکی از ویتامین‌های کلیدی برای سلامت دهانه رحم، و سرشار از فیبر هستند تا احساس سیری کنید. سبزیجات چلیپایی همچنین سرشار از مواد مغذی گیاهی قدرتمند  از جمله ایندول-3-کاربینول (I3C) هستند. تحقیقات نشان می‌دهد که این ماده مغذی گیاهی ممکن است سلامت گردن رحم را تقویت کند.  

۴. وزن‌ متناسب

هر چند وزن متناسب شاخص اصلی سلامت دهانه رحم نیست، اما روش‌های غربالگری سرویکس برای زنان با وزن مناسب موثرتر است. سعی کنید با ورزش روزانه وزن خود را در حالت تعادل نگه دارید.

herbal tea for cervical health
چای سبز یکی از نوشیدنی‌هایی است که سلامت گردن رحم را تضمین می‌کند.

علائم بیماری‌های دهانه رحم چیست و در چه صورت باید به متخصص زنان مراجعه کنیم؟

در صورت عدم قاعدگی برای چندین ماه بدون بارور بودن، باید به یک متخصص زنان مراجعه کنید. سایر علائم متداول بیماری٬های رحم عبارتند از:

  • خونریزی واژینال
  • بوی بد واژن
  • ترشحات سبز رنگ واژن
  • لکه بینی.

علاوه بر این موارد در صورت داشتن خارش یا درد در ناحیه واژن باید به متخصص زنان مراجعه کنید، چرا که ممکن است دچار عفونت واژن شده باشید. عفونت واژن می‌تواند مشکلات و عفونت‌های متعددی در دیگر نقاط دستگاه تناسلی مانند گردن رحم ایجاد کند، از این رو نباید عفونت واژن را نادیده گرفت.

متخصص زنان پزشکی است که در سلامت باروری زنان تخصص دارد. شما می‌توانید از طریق دکترتو در رابطه با مشکلات سرویکس با برترین متخصصان کشور به صورت تلفنی ارتباط برقرار کنید. همچنین در صورت نیاز به مراجعه حضوری می‌توانید نوبت مطب دریافت کنید.

مشاوره با متخصصان
زنان و زایمان
دکترِتو

سؤالات متداول شما

در این بخش از مطلب طبق روال همیشگی‌مان به سؤالات پرتکرار شما در مورد دهانه رحم، بیماری‌های آن و نحوه مراقبت از آن پاسخ می‌دهیم. اگر سؤالی دارید که در این مطلب پاسخی برای آن پیدا نکرده‌اید، لطفا سؤال خود را در انتهای این صفحه برای ما کامنت کنید تا کارشناسان دکترتو در سریع‌ترین زمان به آن پاسخ دهند.

دهانه رحم در پریودی چه تغییری می‌کند؟

سرویکس بارها در طول چرخه پریودی تغییر موقعیت می‌دهد، برای مثال ممکن است همزمان با تخمک گذاری اندازه آن افزایش یابد تا برای بارداری آماده شود یا پایین بیاید تا بافت قاعدگی از واژن خارج شود.

سقط جنین به دلیل بیماری‌های سرویکس ممکن است؟

سقط جنین به از دست رفتن بارداری قبل از تشکیل کامل جنین گفته می‌شود. همانطور که در طول مقاله اشاره کردیم برخی اختلالات سرویک همچون نارسایی دهانه رحم می‌توانند باعث بروز این عارضه شوند.

طول سرویکس باعث زایمان زودرس می‌شود؟

به تولد نوزاد قبل از هفته 37 بارداری زایمان زودرس گفته می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد کوتاه شدن دهانه رحم یک شاخص قدرتمند برای زایمان زودرس به شمار می‌رود.

بیماری‌های مقاربتی دهانه رحم را آلوده می‌کنند؟

عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از بیماری‌های مقاربتی است که از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد نود درصد سرطان‌های سرویکس به دلیل این بیماری به وجود می‌آیند.

دهانه رحم هر چند وقت یکبار باید معاینه شود؟

به طور کلی زنان باید بعد از 21 سالگی به متخصص زنان مراجعه کنند تا دهانه‌ رحم‌شان مورد بررسی قرار گیرد. در سنین 21 تا 29 انجام هر سه سال یکبار معاینه برای گردن رحم کافی است.

تست پاپ اسمیر برای تشخیص بیماری های دهانه رحم کافی است؟

تست پاپ می‌تواند سلول‌های غیرطبیعی سرویکس از جمله فیبروم‌ها و سلول‌های سرطانی را تشخیص دهد، اما نمی‌تواند تمایز آن‌ها را بفهمد. یعنی اینکه این آزمایش فقط تغییرات سلولی را تشخیص می‌دهد و نمی‌تواند بدخیم یا خوش خیم بودن آن را تشخیص دهد.

اندازه طبیعی دهانه رحم سالم چقدر است؟

اندازه طبیعی دهانه رحم در حدود 3 تا 5 سانتی‌متر است.

مشاوره با متخصصان
زنان و زایمان
دکترِتو

نتیجه‌گیری و راهنمای مراجعه به پزشک

دهانه رحم بخش باورنکردنی آناتومی زنان است. این بخش باکتری‌ها را از رحم شما دور نگه می‌دارد، ترشحاتی را برای تمیز کردن واژن تولید می‌کند و موقعیت آن را برای کمک به تسهیل یا محافظت از بارداری تغییر می‌دهد. از آنجایی که دهانه رحم برای سلامت باروری و جنسی شما بسیار ضروری است، مطمئن شوید که آزمایش پاپ اسمیر را به طور منظم انجام می‌دهید.

اگر بیش از 21 سال دارید یا از نظر جنسی فعال هستید، با یک متخصص زنان تماس بگیرید تا بفهمد چند وقت یکبار باید مورد معاینه قرار بگیرید. در دکترتو می‌توانید با بهترین دکتر زنان در شهر خود آشنا شوید، با آنها به‌صورت نلفنی یا آنلاین مشورت کنید و در صورت نیاز برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

https://www.hancockregionalhospital.org/2020/01/what-is-the-cervix-and-what-does-it-do/
https://en.wikipedia.org/wiki/Cervix
https://www.verywellhealth.com/what-you-need-to-know-about-your-cervix-513843
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cervicitis/symptoms-causes/syc-20370814
https://www.webmd.com/women/guide/cervical-polyps
https://www.webmd.com/women/guide/enlarged-uterus-causes-treatments
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cervical-cancer/symptoms-causes/syc-20352501
https://www.verywellhealth.com/what-is-the-cervix-3520584
برچسب‌ها:
این مقاله پزشکی را با دیگران به اشتراک بگذارید:
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on twitter
Share on linkedin
Share on facebook
Share on pinterest
Share on email

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکترتو از بین بیش از ۱۰۰۰۰ دکتر و متخصص دکترِتو پیدا کن

دکترِتو را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام