بیماری و اختلالات خود ایمنی را بیشتر بشناسید

بیماری های خودایمنی بیش از ۸۰ نوع هستند. در این نوع بیماری‌ها سیستم ایمنی به‌اشتباه سلول‌های بدن را به‌عنوان سلول مهاجم تشخیص داده و به آن حمله می‌کند. خودایمنی طیف وسیعی از بافت‌ها و اندام‌های بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به همین دلیل می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند. اگر شما هم دچار یکی از انواع بیماری های خودایمنی هستید یا علائمی شبیه به این دسته از بیماری‌ها دارید، در این مطلب همراه ما باشید. در ادامه انواع این بیماری‌ها را توضیح داده و علت بروز آنها را عنوان می‌کنید.

درصورتی‌که علائمی مشابه بیماری خودایمنی دارید، باید برای تشخیص آن و درمان علائم بیماری به متخصص داخلی یا متخصص عمومی مراجعه کنید. برای ارتباط با بهترین پزشکان می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با متخصص وجود دارد.

بیماری های خودایمنی چیست؟

سیستم ایمنی بدن در حالت طبیعی تفاوت میان سلول‌های خودی و سلول‌های مهاجم را تشخیص می‌دهد. سیستم ایمنی به انواع میکروب‌هایی که وارد بدن می‌شوند، مانند باکتری‌ها و ویروس‌ها حمله می‌کند تا آنها را از بین ببرد. اختلالات سیستم ایمنی بدن باعث می‌شود، حساسیت آن کم یا بیش از حد زیاد شود. در شرایطی که حساسیت آن زیاد می‌شود، شخص دچار بیماری خودایمنی شده است. در این شرایط بدن آنتی‌بادی‌هایی تولید می‌کند که به‌جای حمله به میکروب‌ها، به بافت‌های بدن حمله می‌کند.

در برخی از انواع بیماری های خودایمنی مانند دیابت نوع ۱ سیستم ایمنی به یک اندام حمله می‌کند. اما در برخی دیگر از آنها مانند لوپوس اریتماتوز سیستمیک سیستم ایمنی کل بدن را هدف قرار می‌دهد. بیش از ۸۰ نوع بیماری خودایمنی وجود  دارد. در هرکدام از این بیماری‌ها سیستم ایمنی به اندام خاصی حمله کرده و باعث علائم بیماری می‌شود. در ادامه رایج‌ترین بیماری‌های خودایمنی را به شما توضیح می‌دهیم.

علت بیماری های خودایمنی

علت دقیق ابتلا به این بیماری‌ها مشخص نیست. اما ژن می‌تواند تاثیر زیادی در ابتلا به بیماری خودایمنی داشته باشد. این بیماری‌ها واگیردار نبوده و از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۴ انجام شد و در این تحقیق مشخص شد که زنان دوبرابر مردان به این بیماری‌ها مبتلا می‌شوند. حدودا ۶.۴٪ از زنان و ۲.۷٪ از مردان در طول زندگی خود بیماری های خودایمنی را تجربه می‌کنند. در خانم‌ها بیشتر در سنین باروری (۱۵ تا ۴۴ سال) این بیماری‌ها دیده می‌شوند.

بیماری های خودایمنی معمولا در میان اعضای یک خانواده دیده می‌شود. در واقع آنها ژن این اختلال را به ارث می‌برند. البته در سال‌های اخیر این دسته از بیماری‌ها شیوع بیشتری پیدا کرده است. به همین دلیل پزشکان معتقدند عوامل محیطی مانند عفونت و مواد شیمیایی می‌توانند در ابتلا به این بیماری‌ها نقش داشته باشند.

آشنایی با بیماری های خود ایمنی

بیماری‌های خودایمنی انواع مختلفی داشته و در هرکدام از بیماری‌ها سیستم ایمنی بدن به اندامی خاص حمله می‌کند. در نتیجه می‌تواند عوارضی در پی داشته باشد. در ادامه تعدادی از رایج‌ترین بیماری های خودایمنی را ذکر کرده و توضیح می‌دهیم هرکدام از آنها چگونه به بدن آسیب زده و چه علائمی ایجاد می‌کنند. آسیب به غلاف میلین می‌تواند مشکلات زیادی ایجاد کند. سرعت انتقال پیام بین مغز و نخاع با سیستم عصبی در بقیه نقاط بدن کاهش می‌یابد.

افرادی که به بیماری ام اس مبتلا هستند، علائمی مانند بی‌حسی، ضعف، مشکل راه‌رفتن و مشکلات تعادلی را تجربه می‌کنند. بیماری ام اس در همه افراد علائم مشابه ندارد. این بیماری به شکل‌های مختلف ظاهر شده و سرعت پیشرفت آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. طبق بررسی‌های انجام شده حدود ۵۰٪ از بیماران مبتلا به ام اس بعد از ۱۵ سال از زمان شروع بیماری احتمالا برای راه‌رفتن نیاز به کمک خواهند داشت.

۱. سندروم شوگرن

در بیماری سندروم شوگرن سیستم ایمنی به سلول‌های غدد روان‌کننده چشم و دهان حمله می‌کند. به همین دلیل علامت بارز آن خشکی چشم و خشکی دهان است. البته در برخی شرایط ممکن است سیستم ایمنی مفاصل و پوست را هم تحت تاثیر قرار دهد. در این حالت علائمی در این بافت‌ها نیز ظاهر می‌شود.

۲. لوپوس

در ابتدا پزشکان بیماری لوپوس را یک بیماری پوستی تصور می‌کردند. زیرا لوپوس باعث ایجاد بثورات پوستی می‌شود. اما پس از تحقیقات بیشتر مشخص شد در این بیماری آنتی‌بادی‌ها به بافت‌های سراسر بدن حمله می‌کنند. شایع‌ترین نوع این بیماری نوع سیستمیک است. در این بیماری بسیاری از اندام‌ها مانند قلب، کلیه، مفاصل و مغز تحت تاثیر قرار گرفته و آسیب می‌بینند. بیماران مبتلا به لوپوس علاوه بر بثورات پوستی علائمی مانند خستگی و درد مفاصل را نیز تجربه می‌کنند.

۳. بیماری سلیاک

افراد مبتلا به بیماری سلیاک نباید در رژیم غذایی خود از گلوتن استفاده کنند. گلوتن پروتئین موجود در گندم و سایر غلات است. در این بیماران وقتی گلوتن به روده کوچک می‌رسد، سیستم ایمنی آن را به عنوان سلول مهاجم تشخیص داده و به روده کوچک حمله می‌کند. در نتیجه روده دچار التهاب می‌شود. طبق تحقیقاتی که در سال 2015 در ایالات متحده آمریکا انجام شد، حدود 1% از افراد دچار بیماری سلیاک شده‌اند. برخی از افراد ممکن است به گلوتن حساسیت داشته باشند؛ اما این شرایط با بیماری سلیاک متفاوت است. این دو بیماری می‌توانند علائم مشابهی مانند اسهال و درد شکم داشته باشند.

۴. ام اس

مالتیپل اسکلروزیس یا ام اس یکی از بیماری های خودایمنی است که در چند سال اخیر تعداد مبتلایان به آن افزایش پیدا کرده است. در این بیماری سیستم ایمنی به غلاف میلین آسیب می‌رساند. غلاف میلین پوشش محافظتی است که اطراف سلول‌های عصبی در سیستم عصبی مرکزی قرار دارد.

۵. دیابت نوع 1

لوزالمعده یا پانکراس هورمون انسولین را تولید کرده و وارد جریان خون می‌کند. این هورمون در تنظیم قند خون نقش حیاتی دارد. در بیماری دیابت نوع ۱ سیستم ایمنی به سلول‌های ترشح‌کننده انسولین در پانکراس حمله می‌کند. در نتیجه میزان قند خون افزایش یافته و منجر به ایجاد عوارض می‌شود. بالارفتن قند خون باعث آسیب به رگ‌های خونی، قلب، کلیه، چشم و اعصاب می‌شود.

۶. روماتیسم مفصلی

در بیماری روماتیسم مفصلی سیستم ایمنی بدن به مفاصل سرتاسر بدن حمله می‌کند. این بیماری می‌تواند از 30 سالگی یا حتی سنین پایین‌تر شروع شود. افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، علائمی مانند قرمزی و گرگرفتگی و درد و سفتی مفاصل را به همراه دارند.

۷. التهاب روده

بیماری التهابی روده نوعی دیگر از بیماری های خودایمنی است که باعث التهاب در پوشش دیواره روده می‌شود. در این بیماری ممکن است بخش‌های مختلف روده تحت تاثیر قرار بگیرد. به همین دلیل دو نوع بیماری التهابی روده ممکن است ایجاد شوند. بیماری کرون یکی از انواع بیماری های التهابی روده است. در این بیماری دستگاه گوارش از دهان تا مقعد می‌تواند تحت تاثیر قرار بگیرد. در نوع دیگر آن به نام کولیت اولسراتیو پوشش داخلی روده بزرگ و رکتوم آسیب می‌بیند.

۸. آدیسون

در بیماری آدیسون غدد آدرنال تحت تاثیر قرار می‌گیرند. این غدد هورمون‌های آلدسترون، کورتیزول و آندروژن را ترشح می‌کنند. کاهش کورتیزول روی نحوه استفاده و ذخیره کربوهیدرات و قند تاثیر می‌گذارد. کاهش آلدسترون نیز باعث کاهش سدیم و پتاسیم در جریان خون می‌شود. اختلال در این هورمون‌ها علائمی مانند خستگی، قند خون پایین، ضعف و کاهش وزن ایجاد می‌کند.

۹. تیروئیدیت هاشیموتو

همان‌طور که از نام این بیماری مشخص است، در تروئیدیت هاشیموتو غده تیروئید مورد حمله سیستم ایمنی بدن قرار می‌گیرد. در این بیماری تولید و ترشح هورمون تیروئید به‌مرور کم می‌شود. در نتیجه شخص دچار علائمی مانند افزایش وزن، حساسیت به سرما، خستگی، ریزش مو و تورم تیروئید (گواتر) می‌شود.

۱۰. گریوز

بیماری گریوز نوعی از بیماری خودایمنی است که سیستم ایمنی به غده تیروئید حمله می‌کند. این بیماری باعث پرکاری تیروئید می‌شود. در افراد مبتلا به بیماری گریوز هورمون‌های تیروئید بیش از حد تولید شده و روی متابولیسم بدن تاثیر می‌گذارد. با افزایش ترشح این هورمون‌ها سوخت‌وساز بدن افزایش پیدا کرده و علائمی مانند کاهش وزن، عصبی بودن، بالارفتن ضربان قلب و عدم تحمل گرما ظاهر می‌شود.

در حدود 30% از افراد مبتلا به گریوز دچار برآمدگی چشم می‌شوند. به این عارضه اگزوفتالموس می‌گویند.

۱۱. پسوریازیس

در حالت طبیعی سلول‌های پوست به‌آهستگی رشد کرده و جایگزین سلول‌های مرده می‌شوند. اما زمانی که شخص به بیماری پسوریازیس مبتلا می‌شود، سلول‌های پوست با سرعت زیادی تکثیر شده و سلول‌های اضافی روی پوست ظاهر می‌شود. این بیماری باعث بروز علائمی روی پوست مانند لکه‌های قرمز ملتهب و پوسته‌های سفید می‌شود.

در حدود 30% از افرادی که دچار بیماری پسوریازیس هستند، علائمی تورم، درد و سفتی مفاصل را تجربه می‌کنند. به این شکل از بیماری پسوریازیس، آرتریت پسوریاتیک می‌گویند.

۱۲. میاستنی گراویس

در این بیماری خودایمنی، سیستم ایمنی بدن تکانه‌های عصبی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این بافت‌ها به مغز برای کنترل ماهیچه‌ها کمک می‌کنند. در بیماران مبتلا به میاستنی گراویس ارتباط بین اعصاب و ماهیچه دچار اختلال می‌شود. در نتیجه انقباض ماهیچه‌ها با مشکل روبرو می‌شود. مهم‌ترین علامت بیماری میاستنی گراویس ضعف عضلانی است. این علامت با انجام فعالیت بدتر شده و در زمان استراحت بهبود پیدا می‌کند. همچنین ممکن است عضلات مربوط به حرکات چشم، باز شدن پلک و حرکات صورت تحت تاثیر این بیماری قرار بگیرند.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

منبع:

آلرژی غذایی چیست و چگونه از آن پیشگیری کنیم؟

آلرژی غذایی یک واکنش غیرعادی و نامطلوب سیستم ایمنی بدن به مواد خاص در غذاها است. این واکنش ممکن است از علائم خفیفی همچون خارش و قرمزی پوست تا موارد شدیدی چون تنگی نفس، سرفه و بی‌اشتهایی را به همراه داشته باشد. علائم آلرژی غذایی ممکن است فوراً پس از مصرف غذا ظاهر شوند یا تا چندین ساعت یا حتی چند روز بعد هم تأخیر داشته باشند.

3 ماه پیش بیماری

روش های درمان خانگی پیسی را بشناسید.

درمان خانگی بیماری پیسی یا ویتیلیگو می‌تواند به تسریع روند بهبود علائم و تغییر رنگ پوست در برخی افراد کمک کند. از مزایای درمان خانگی پیسی می‌توان به هزینه کمتر نسبت به درمان‌های حضوری، امکان ارتباط مستقیم و مشارکت فعال در فرآیند درمان، انعطاف‌پذیری بیشتر در انتخاب روش‌ها و مواد درمانی، و کاهش عوارض جانبی اشاره کرد.

8 ماه پیش بیماری

علائم پیسی و تمام آنچه باید از نشانه های این بیماری بدانید.

بیماری پیسی یا ویتیلیگو نوعی بیماری پوستی است که به طور خاص با لکه‌های سفید بدون پیگمنت در پوست مشخص می‌شود. در این بیماری، پیگمنت ‌دهی پوست تخریب شده و باعث کاهش رنگ پوست در مناطق مبتلا می‌شود. بیماری ممکن است به صورت تدریجی و پیشرونده یا ناگهانی ظاهر شود.

8 ماه پیش بیماریعلائم

کمبود چه ویتامینی باعث پیسی می شود؟ زینک یا ویتامین های دیگر؟

بیماری Vitiligo یا پیسی پوست، یک اختلال پوستی است که با از بین رفتن پیگمانتاسیون (رنگدهی) در برخی قسمت‌های پوست مشخص می‌شود. در این بیماری، سلول‌های پررنگ کننده پوست که ملانوسیت‌ها نام دارد، تخریب می‌شوند. این تخریب منجر به تشکیل لکه‌های سفید یا بی‌رنگ در پوست می‌شود. هنوز علت این بیماری مشخص نیست اما کمبود برخی از ویتامین‌ها می‌تواند در بروز آن نقش داشته باشد.

8 ماه پیش بیماری

روش های درمان پیسی پوست و کاهش لکه های سفید

درمان پیسی پوست یا ویتیلیگو به تکنیک‌ها و روش‌های مختلف بستگی دارد و هدف آن معمولاً کاهش لکه‌های سفید روی پوست است. اما اولویت درمان و نوع درمانی که به کار می‌رود، بستگی به جوانب مختلف این بیماری مانند محل، میزان انتشار، روند بیماری و تأثیر آن بر کیفیت زندگی فرد دارد.

8 ماه پیش بیماری

بیماری پیسی چیست؟ علل و راه های درمان آن

در این مقاله با بیماری پیسی و دلایل مبتلا شدن به آن آشنا می شوید. درمان این بیماری امری ضروری و حتمی نیست. بیماری پیسی به طور معمول با چند لکه سفید کوچک شروع و ممکن است به تدریج در بدن فرد پخش شود. در بیشتر مواقع پیسی از دست‌ها، ساعد، پاها و صورت شروع می‌شود.

8 ماه پیش بیماری

آرتریت پسوریازیس، راه های مدیریت و کنترل علائم آن

آرتریت پسوریازیس یک بیماری التهابی مزمن است که در افرادی که به پسوریازیس مبتلا هستند، رخ می‌دهد. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به بافت‌های مفصلی و اطراف آن‌ها حمله می‌کند و باعث التهاب و درد در مفاصل می‌شود. درمان آرتریت پسوریازیس شامل داروها، فیزیوتراپی، تغییرات در شیوه زندگی و جراحی است.

11 ماه پیش بیماری

پسوریازیس ناخن چیست و چگونه درمان می‌شود؟

بیماری پسوریازیس در بیشتر موارد باعث درگیر شدن ناخن‌ها هم می‌شود. لکه‌های نقره‌ای و سفید رنگ، تاول یا پوسته‌های قرمز رنگی زیر و اطراف ناخن‌ها به‌وجود می‌آیند. علت ابتلا به این بیماری نامشخص است و درمان قطعی هم برای آن وجود ندارد.

11 ماه پیش بیماری

همه چیز درباره دیابت نوع یک

دیابت نوع ۱ نوعی اختلال خودایمنی است که در آن بدن نمی‌تواند انسولین تولید کند. این بیماری فعلا درمان قطعی ندارد اما با تزریق انسولین، پیوند پانکراس، رعایت رژیم غذایی و ورزش می‌توان آن را کنترل کرد. دیابت نوع یک بیشتر کودکان و نوجوانان را درگیر می‌کند، اما می‌تواند در بزرگسالان هم ایجاد شود.

2 سال پیش بیماری

سیروز صفراوی چیست و چگونه درمان می شود؟

سیروز صفراوی در اثر نوعی بیماری خودایمنی است که باعث التهاب و آسیب به مجاری صفرا و در نهایت ار کار افتادن آنها می‌شود. سیروز صفراوی می‌تواند باعث آسیب به کبد و سیروز کبدی شود. این بیماری درمان قطعی ندارد و باید با دارو آن را کنترل کرد.

2 سال پیش بیماری

بیماری گریوز، شایع ترین دلیل پرکاری تیروئید

بیماری گریوز به دلیل حمله سیستم ایمنی به غده تیروئید به وجود می‌آید. این اختلال باعث افزایش ترشح هورمون‌های تیروئید و پرکاری تیروئید می‌شود. در صورت عدم‌درمان بیماری خطر مشکلات قلبی، پوکی استخوان و طوفان تیروئید را افزایش می‌دهد.

2 سال پیش بیماری

بیماری ام اس MS چیست؟ علائم و راه های درمان آن

ام اس یکی از بیماری‌های عصبی است که خودایمنی محسوب می‌شود. این بیماری درمان قطعی ندارد اما با روش‌های درمانی مختلف می‌توان آن را بهبود بخشید. برای درمان این بیماری باید به دکتر مغز و اعصاب مراجعه کنید.

3 سال پیش بیماری

پرسش‌های متداول

بسیاری از بیماری های خودایمنی در مراحل اولیه علائم مشابهی دارند. اگر دچار علائمی مانند خستگی، درد عضلات، تورم و قرمزی، تب، مشکل در تمرکز، بی‌حسی و گزگز دست‌وپا، ریزش مو و بثورات پوستی شدید، حتما به پزشک مراجعه کنید. احتمال ابتلا به بیماری خودایمنی با وجود این علائم بالا است. برخی از علائم نیز مختص یک بیماری خودایمنی خاص است. به‌عنوان‌مثال دیابت نوع ۱ باعث تشنگی و کاهش وزن می‌شود.

تشخیص بیماری های خودایمنی دشوار است. برای تشخیص آنها آزمایش خاصی وجود ندارد. بسیاری از علائم میان انواع این بیماری‌ها مشترک بوده و برخی از علائم مانند درد مفاصل می‌تواند مربوط به بیماری‌های دیگری باشد. به همین دلیل زمان زیادی طول می‌کشد تا بیماری تشخیص داده شود. برای تشخیص سریع‌تر بیماری حتما سوابق خانوادگی خود را بررسی کرده و به پزشک اطلاع دهید. تمامی علائم خود را توضیح داده و دقت کنید که چه زمانی بدتر شده و چه زمانی علائم بهتر می‌شوند. سعی کنید به پزشک مربوط به علائم خود مراجعه کنید. به‌عنوان‌مثال اگر بثورات پوستی دارید، به متخصص پوست و مو مراجعه کنید.

هدف از درمان این بیماری‌ها سرکوب سیستم ایمنی بدن و کاهش التهاب است. پزشک می‌تواند کورتیکواستروئید یا سایر داروها را تجویز کند. برخی از این بیماری‌ها درمانی نداشته و باید تا پایان عمر برای مدیریت آنها اقدامات درمانی انجام داد.

مهم‌ترین دلیل ابتلا به بیماری های خودایمنی ژنتیک است. در این مورد نمی‌توان اقدامی انجام داد. اما برخی از اقدامات ممکن است احتمال ابتلا به بیماری خودایمنی را کاهش دهند. سعی کنید ورزش را در برنامه خود قرار دهید. سیگار را ترک کنید و رژیم غذایی سالمی داشته باشید.

ژنتیک نقش مهمی در ابتلا به این بیماری‌ها دارد. معمولا هر شخصی که به این بیماری‌ها مبتلا می‌شود، می‌تواند در نزدیکان و خانواده خود بیماری خودایمنی را پیدا کند. البته در چند سال اخیر میزان ابتلا به بیماری های خودایمنی بیشتر شده است. متخصصان معتقدند، سبک زندگی جدید، انواع عفونت و مواد شیمیایی هم در ابتلا به این بیماری‌ها موثرند.

عفونت یکی از عوامل خطری است که احتمال ابتلا به این بیماری‌ها را بالا می‌برد. اگر در خانواده خود ژن ابتلا به این دست بیماری‌ها را دارید، با ایجاد عفونت احتمال ابتلا به بیماری خودایمنی در بدن شما بالا می‌رود.

برای تشخیص و درمان این بیماری‌ها می‌توانید به متخصص داخلی مراجعه کنید. اگر بیماری دستگاه گوارش شما را تحت تاثیر قرار داده است، به دکتر گوارش مراجعه کنید. اگر دچار بثورات پوستی هستید، به متخصص پوست و مو مراجعه کرده و در صورت ایجاد علائمی مربوط به اختلالات هورمونی به دکتر غدد مراجعه کنید.