علت پریود نشدن چیست و چه درمانی دارد؟

خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید

2:00

سرعت عادی1x سرعت ۱.۲۵1.25x سرعت ۱.۵1.5x دانلود صوت

پریود نشدن یا آمنوره یکی از تغییراتی است که ممکن است در چرخه قاعدگی زنان رخ دهد و همیشه به معنای وجود یک مشکل جدی نیست. نظم قاعدگی به تعادل دقیق هورمون‌ها وابسته است و هر عاملی که این تعادل را تحت تأثیر قرار دهد می‌تواند باعث تأخیر یا قطع موقت پریود شود. بارداری یکی از مهم‌ترین علت‌ها است اما در کنار آن عواملی مثل استرس، تغییرات وزن، اختلالات هورمونی و برخی بیماری‌های زمینه‌ای نیز می‌توانند نقش داشته باشند. در بسیاری از موارد این وضعیت موقتی است و خودبه‌خود برطرف می‌شود اما گاهی می‌تواند نشانه اختلالی باشد که نیاز به بررسی تخصصی توسط متخصص زنان در شهر خود مثل دکتر قاعدگی (پریود) تهران دارد. در ادامه این مطلب از دکترتو، به دلایل اصلی پریود نشدن و نکاتی که باید درباره آن بدانید می‌پردازیم.

پریود نشدن یا آمنوره چیست؟

آمنوره به شرایطی گفته می‌شود که پریود فرد متوقف شود. آمنوره ثانویه معمولاً به قطع سه قاعدگی متوالی در فردی گفته می‌شود که قبلاً قاعدگی داشته است. آمنوره اولیه به این معنا است که یک دختر نوجوان تا سن ۱۵ سالگی اصلاً اولین قاعدگی خود را تجربه نکرده باشد. این وضعیت یک بیماری مستقل نیست، بلکه نشانه‌ای از تغییرات هورمونی، استرس شدید یا مشکلات ساختاری است که نیاز به بررسی پزشکی دارد.

متن انگلیسی:
Amenorrhea (uh-men-o-REE-uh) is the absence of menstruation, often defined as missing one or more menstrual periods.
ترجمه فارسی:
آمنوره به حالتی گفته می‌شود که در آن قاعدگی رخ نمی‌دهد و معمولا به‌صورت نداشتن یک یا چند دوره پریود تعریف می‌شود.

به نقل از سایت mayoclinic

آمنوره چه تفاوتی با تاخیر طبیعی پریود دارد؟

چند روز تغییر نسبت به زمان مورد انتظار معمولا طبیعی است و به دلیل استرس‌های روزمره، سفر یا تغییرات جزئی رخ می‌دهد. اما زمانی که این تاخیر طولانی شده و فرد برای سه ماه متوالی در دوره‌های منظم یا شش ماه در دوره‌های پریود نامنظم هیچ خونریزی نداشته باشد، از نظر پزشکی به آن آمنوره ثانویه می‌گویند که دیگر یک تاخیر ساده محسوب نمی‌شود.

علائم پریود نشدن چیست؟

قطع قاعدگی به تنهایی یک علامت برجسته است که نشان می‌دهد سیستم تولیدمثل شما روند طبیعی خود را طی نمی‌کند. با این حال، باتوجه به علت زمینه‌ای که باعث توقف چرخه قاعدگی شده است، ممکن است مجموعه‌ای از علائم فیزیکی و هورمونی مانند علائم تنبلی تخمدان را نیز تجربه کنید. این نشانه‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا ریشه اصلی مشکل را سریع‌تر شناسایی کند. موارد زیر از موازد شایع علائم قطع قاعدگی هستند:

• ترشحات شیری رنگ از نوک پستان‌ها
• ریزش موی سر به الگوی مردانه
• سردردهای مداوم و بی‌دلیل
• تغییرات در بینایی
• رشد موهای زائد روی صورت، سینه و شکم
• درد مزمن در ناحیه لگن
• آکنه و جوش‌های مقاوم به درمان روی صورت و کمر

علائم هشداردهنده	رویکرد درمانی
سردرد شدید و اختلال بینایی	ارجاع به متخصص غدد برای بررسی احتمال مشکلات هیپوفیز
موهای زائد ضخیم و آکنه شدید	سونوگرافی تخمدان و درمان دارویی تنظیم هورمون در صورت PCOS
گرگرفتگی و خشکی واژن	بررسی هورمونی و شروع هورمون‌درمانی جایگزین در صورت نیاز
درد شدید و ناگهانی لگن	مراجعه اورژانسی برای سونوگرافی و بررسی کیست یا علل ساختاری

دلایل پریود نشدن چیست؟

چرخه قاعدگی یک فرآیند پیچیده است که به هماهنگی دقیق بین مغز، غدد و تخمدان‌ها نیاز دارد. هرگونه اختلال در این سیستم ارتباطی می‌تواند منجر به توقف خونریزی ماهانه شود که اگر کوتاه مدت باشد دلایل عقب افتادن پریود بررسی می‌شود و اگر طولانی‌تر باشد معمولا پزشک بررسی تخصصی‌تری انجام می‌دهد. دلایل آمنوره بسیار متنوع هستند و طیف گسترده‌ای از عادات روزمره تا بیماری‌های جدی‌تر را در بر می‌گیرند. شناسایی دقیق این علت‌ها گام اول و حیاتی برای بازگرداندن نظم به چرخه قاعدگی است. در ادامه علل اصلی قطع قاعدگی را بررسی می‌کنیم:

• قطع قاعدگی بر اثر استرس شدید و کاهش وزن
• اثر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز: به زبان ساده، استرس و تغذیه نامناسب سیگنال‌های مغز (هیپوتالاموس) به غده هیپوفیز را مختل کرده و فرمان ترشح هورمون‌های قاعدگی صادر نمی‌شود.
• اختلالات هورمونی و بیماری‌های زمینه‌ای
• مصرف داروها و تغییرات هورمونی: استفاده از قرص‌های جلوگیری، قرص‌های اورژانسی و آمپول‌های تزریقی
• دوران شیردهی و تغییرات پس از زایمان: شیردهی ممکن است قاعدگی را موقتاً عقب بیندازد اما بازگشت تخمک‌گذاری قبل از اولین پریود پس از زایمان ممکن است؛ بنابراین در صورت نیاز باید درباره پیشگیری از بارداری با پزشک مشورت شود.

علت پریود نشدن و حامله نبودن چیست؟

اولین مرحله ارزیابی آمنوره ثانویه، رد بارداری است. سپس عوامل دارویی و سبک زندگی همزمان با علل تیروئیدی، هیپوفیزی، تخمدانی و رحمی بررسی می‌شوند. استرس‌های ناگهانی، نوسانات شدید وزن، اختلال عملکرد هیپوتالاموس، افزایش پرولاکتین، نارسایی اولیه تخمدان، اختلالات تیروئید و چسبندگی‌های داخل‌رحمی از رایج‌ترین عواملی هستند که در غیاب بارداری، خونریزی ماهانه را متوقف می‌کنند.

دلایل سبک زندگی	دلایل پزشکی و بیماری‌ها
استرس و فشار روانی مزمن	تنبلی تخمدان (سندرم تخمدان پلی‌کیستیک)
کاهش یا افزایش وزن ناگهانی	اختلالات غده تیروئید (کم‌کاری یا پرکاری)
ورزش‌های سنگین و حرفه‌ای	اختلالات غده هیپوفیز (مثل افزایش پرولاکتین)
سوءتغذیه و رژیم‌های سخت‌گیرانه	نارسایی زودرس تخمدان
اختلالات خوردن (بی‌اشتهایی عصبی)	مشکلات ساختاری رحم (مثل سندرم آشرمن)

علت پریود نشدن بعد از قرص اورژانسی چیست؟

قرص اورژانسی ممکن است خونریزی بعدی را جلو یا عقب بیندازد یا الگوی آن را تغییر دهد. قرص‌های اورژانسی حاوی دوزهای بالای هورمون‌ها هستند که می‌توانند تعادل هورمونی بدن را مختل کرده و منجر به تأخیر در پریود شوند. این تغییرات هورمونی ممکن است باعث شوند که پریود شما برای مدتی نامنظم شود. نگرانی و استرس پس از مصرف قرص اورژانسی می‌تواند بر چرخه قاعدگی تأثیر بگذارد. استرس می‌تواند تعادل هورمونی را مختل کند و منجر به تأخیر در شروع پریود شود. در صورت نداشتن خونریزی طی سه هفته پس از مصرف قرص پیشگیری اضطراری یا نگرانی از علائم بارداری، با پزشک مشورت کنید تا آزمایش بارداری انجام شود.

علت پریود نشدن بعد از تزریق آمپول پروژسترون چیست؟

یکی از لحظات سخت برای بسیاری از خانم‌ها، جستجو برای یافتن علت پریود نشدن بعد از مصرف مدروکسی پروژسترون یا تزریق آمپول‌های هورمونی است. پزشکان پروژسترون را برای شبیه‌سازی فاز دوم چرخه قاعدگی تجویز می‌کنند. خونریزی تنها زمانی رخ می‌دهد که مصرف دارو تمام شود و سطح هورمون پروژسترون در خون شما افت کند. بدن برای پردازش این افت هورمونی و ریزش دیواره رحم به چند روز زمان نیاز دارد.

نام دارو	زمان انتظار طبیعی برای شروع پریود پس از قطع دارو
آمپول پروژسترون	معمولا ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از آخرین دوز
قرص مدروکسی پروژسترون خوراکی	معمولاً ۳ تا ۷ روز
قرص دوفامد / دیدروژسترون	معمولاً ۳ تا ۷ روز

علت پریود نشدن بعد از قرص ال دی چیست؟

گاهی فعالیت شدید همراه با مصرف قرص‌ ال دی می‌تواند باعث این اتفاق شود. علت پریود نشدن بعد از مصرف قرص مجسترول و سایر داروهای هورمونی هم همین مسئله می‌تواند باشد. پس دلیل پریود نشدن دختر در یک ماه می‌تواند دارو، استرس، فعالیت بدنی شدید یا بارداری باشد.

البته توجه کنید که پریود نشدن پس از قرص ال‌دی یا حین مصرف آن نیازمند بررسی مصرف صحیح، احتمال بارداری و اثر خود دارو است.

توقف پریود به دلیل نارسایی تخمدان و یائسگی زودرس

نارسایی تخمدان اولیه، به کاهش عملکرد تخمدان قبل از ۴۰ سالگی گفته می‌شود و باید با علائم و آزمایش‌های هورمونی تأیید شود. برخلاف یائسگی، فعالیت تخمدان ممکن است گاهی بازگردد. پیش‌یائسگی معمولاً در میانه دهه ۴۰ آغاز می‌شود و یائسگی طبیعی اغلب حوالی ۵۰ سالگی رخ می‌دهد؛ قطع قاعدگی قبل از ۴۰ سالگی یا همراه با علائم شدید باید از نظر نارسایی اولیه تخمدان و سایر علل بررسی شود. در دوران پیش‌یائسگی، علائم یائسگی زودتر ظاهر می‌شود.

انواع آمنوره چیست؟

پزشکان برای تشخیص بهتر و انتخاب روش درمانی مناسب، آمنوره را بر اساس زمان بروز آن دسته‌بندی می‌کنند. این دسته‌بندی به سادگی مشخص می‌کند که آیا سیستم تولیدمثل از ابتدا فعال نشده است یا اینکه پس از مدتی فعالیت طبیعی، دچار اختلال و توقف شده است:

• آمنوره اولیه یا آمنوره در دختران: به وضعیتی گفته می‌شود که دختر نوجوان تا سن ۱۵ سالگی (یا ۳ سال پس از شروع رشد سینه‌ها) هنوز اولین قاعدگی خود را تجربه نکرده باشد که معمولاً ناشی از مشکلات کروموزومی یا ساختاری است.
• آمنوره ثانویه: رایج‌ترین شکل این عارضه است و زمانی رخ می‌دهد که خانمی با سابقه قاعدگی منظم، ناگهان به مدت حداقل ۳ تا ۶ ماه متوالی هیچ خونریزی نداشته باشد.

پزشک چگونه علت قطع قاعدگی را تشخیص می‌ دهد؟

برای تشخیص علت قطع قاعدگی دکتر زنان تهران یا دکتر مامایی تهران و یا شهر خود ابتدا تاریخچه پزشکی دقیق شما شامل تغییرات وزن، میزان استرس، داروهای مصرفی و سوابق خانوادگی را بررسی می‌کند. ارزیابی دقیق معمولاً با آزمایش بارداری آغاز می‌شود. سپس بر اساس شرح‌حال و معاینه، TSH، پرولاکتین، FSH و سایر آزمایش‌ها یا سونوگرافی درخواست می‌شوند:

• آزمایش بارداری
• آزمایش خون هورمونی: ارزیابی دقیق سطح استروژن، پرولاکتین، FSH و LH در خون
• تست عملکرد تیروئید (TSH): جهت تایید یا رد کردن کم‌کاری و پرکاری تیروئید
• سونوگرافی لگن: یک تصویربرداری ساده برای بررسی ضخامت آندومتر، سلامت رحم و وجود کیست‌های احتمالی در تخمدان‌ها

درمان پریود نشدن چیست؟

درمان آمنوره یک نسخه واحد برای همه ندارد و کاملاً به علت بررسی شده در آزمایش‌ها بستگی دارد. هدف از درمان، صرفاً ایجاد یک خونریزی مقطعی نیست، بلکه بازگرداندن تعادل هورمونی و پیشگیری از عوارض آینده است. پس از تشخیص دقیق، پزشک یکی از رویکردهای اصلی زیر را انتخاب می‌کند:

• تغییر و اصلاح سبک زندگی: رسیدن به وزن ایده‌آل (کاهش یا افزایش وزن)، مدیریت استرس و کاهش فشار ورزش‌های سنگین
• هورمون‌درمانی: تجویز داروهای تنظیم‌کننده برای جبران کمبود هورمون‌هایی مثل استروژن یا پروژسترون
• مداخلات جراحی: در موارد بسیار نادر، برای رفع چسبندگی‌های رحم یا برداشتن تومورهای خوش‌خیم غده هیپوفیز انجام می‌شود

درمان دارویی آمنوره

درمان آمنوره کاملا وابسته به علت است و ممکن است شامل اصلاح دریافت انرژی، درمان بیماری غددی، داروی هورمونی یا جراحی باشد. بهترین دکتر زنان و زایمان ایران ممکن است دوره‌های کوتاه مدت پروژسترون، قرص‌های ترکیبی پیشگیری از بارداری، یا داروهای تنظیم‌کننده تیروئید را تجویز کند. اگر علت، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) باشد، داروهایی دیگری برای بهبود مقاومت به انسولین و تحریک تخمک‌گذاری کاربرد دارند.

درمان خانگی قطع پریود

درمان‌های خانگی معجزه نمی‌کنند اما نقش پشتیبان را دارند و بیشتر بر پایه اصلاح عادات روزمره استوار هستند. درواقع روش‌های خانگی درمان قطعی آمنوره نیستند؛ در برخی موارد، اصلاح تغذیه، کاهش ورزش افراطی و مدیریت استرس می‌تواند به‌عنوان درمان کمکی و پس از بارداری و علل پزشکی استفاده شود.

چه زمانی قطع قاعدگی نگران‌ کننده است؟

یکی از دغدغه‌های مهم پزشکی، عوارض پریود نشدن طولانی مدت است. یک یا دو دوره تاخیر معمولا خطرناک نیست اما نادیده گرفتن آمنوره برای ماه‌های متوالی قطعا نگران‌کننده خواهد بود. عوارض آمنوره به علت آن بستگی دارند. کمبود استروژن طولانی می‌تواند سلامت استخوان را مختل کند، درحالی‌که قطع تخمک‌گذاری همراه با استروژن می‌تواند خطر ضخیم‌شدن آندومتر را افزایش دهد.

روش پیشگیری از پریود نشدن چیست؟

از همه موارد آمنوره نمی‌توان پیشگیری کرد. تغذیه کافی، وزن متناسب و پرهیز از ورزش افراطی ممکن است احتمال آمنوره عملکردی ناشی از کمبود انرژی را کاهش دهد. وزن خود را در محدوده نرمال نگه دارید؛ زیرا چاقی مفرط و لاغری شدید هر دو دشمنان نظم هورمونی هستند. از گرفتن رژیم‌های سخت و غیرعلمی بپرهیزید و ورزش را به عنوان تضمین سلامتی، نه یک فشار مضاعف بر بدن، انجام دهید. همچنین، یادگیری تکنیک‌های مدیریت استرس و اختصاص دادن زمانی برای آرامش روان، بهترین پیشگیری برای حفظ ریتم طبیعی بدن است.

برای تشخیص و درمان آمنوره، با بهترین دکتر زنان مشورت کنید

اگر پریودتان قطع شده یا تا سن بلوغ هنوز شروع نشده، پشت گوش نیندازید—آمنوره می‌تواند از تغییرات هورمونی تا مشکلات قابل‌درمان ناشی شود و هرچه زودتر بررسی شود، درمان هدفمندتر است. همین حالا از طریق دکترتو با بهترین دکتر زنان و زایمان ایران مشاوره آنلاین بگیرید یا نوبت حضوری رزرو کنید. در ادامه لیستی از برجسته‌ترین پزشکان زنان در شهرهای مختلف ایران را مشاهده می‌کنید:

• دکتر زنان بابلسر
• دکتر زنان چالوس
• دکتر زنان رشت
• دکتر زنان بهشهر

پزشکان پیشنهادی

زهرا عسکری سرطاوسی

کارشناسی مامایی

4,9 امتیاز

نوبت‌دهی آنلاین

مشاوره آنلاین و تلفنی

نوبت بگیرید

زهرا مهربان

کارشناسی مامایی

5,0 امتیاز

نوبت‌دهی آنلاین

مشاوره آنلاین و تلفنی

نوبت بگیرید

دکتر شیوا طالبی خرزوقی

متخصص زنان، زایمان و نازایی

4,8 امتیاز

نوبت‌دهی آنلاین

مشاوره آنلاین و تلفنی

نوبت بگیرید

دکتر الهام آذین مهر

متخصص زنان و زایمان

4,0 امتیاز

نوبت‌دهی آنلاین

مشاوره آنلاین و تلفنی

نوبت بگیرید

دکتر نصرت نقاب

فلوشیپ نازایی و آی وی اف

4,1 امتیاز

نوبت‌دهی آنلاین

مشاوره آنلاین و تلفنی

نوبت بگیرید

دکتر محمدکاظم عسکری

سونوگرافی و رادیولوژی

5,0 امتیاز

نوبت‌دهی آنلاین

مشاوره آنلاین و تلفنی

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

پریود نشدن یا آمنوره به شما می‌گوید ریتم طبیعی هورمون‌ها به هم خورده است. در حالی که تاخیرهای کوتاه مدت معمولاً به مرور رفع می‌شوند، توقف قاعدگی برای بیش از سه تا شش ماه نیازمند ارزیابی دقیق و مداخله پزشکی است. خوشبختانه با روش‌های تشخیصی امروزی، بسیاری از علل آمنوره نظیر استرس، اختلالات تیروئیدی و تنبلی تخمدان قابل شناسایی و کنترل هستند. مراجعه به موقع به پزشک متخصص زنان، نه تنها دغدغه‌های ذهنی شما را برطرف می‌کند، بلکه ضامن سلامت بلندمدت سیستم باروری و استخوان‌های شما خواهد بود.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول