قرص اورژانسی چیست و برای چه مواردی استفاده میشود؟

دکتر ساناز صالحی(پزشک ارزیاب)
19 دقیقه مطالعه
بهترین زمان مصرف قرص اورژانسی در موارد اضطراری کی است؟
محتوا بازبینی شده توسط پزشکان دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

فهرست مطالب
خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید
6:15
دانلود صوت

قرص اورژانسی یک روش پیشگیری از بارداری است که پس از رابطه محافظت‌نشده یا شکست روش‌های جلوگیری مانند پاره شدن کاندوم استفاده می‌شود. این قرص با جلوگیری یا به‌تأخیر انداختن تخمک‌گذاری از بارداری پیشگیری می‌کند و باعث سقط جنین نمی‌شود. هرچه زودتر پس از رابطه مصرف شود، اثربخشی بیشتری دارد و نباید به‌عنوان روش دائمی پیشگیری استفاده شود. در این مقاله از دکترتو به بررسی نکات مهم درباره قرص اورژانسی، از انواع تا عوارض آن می‌پردازیم، تا انتها همراه ما باشید. پیشنهاد ما این است که در صورت عقب افتادن پریود، بی‌نظمی قاعدگی یا مشاهده علائم غیرطبیعی مرتبط با چرخه قاعدگی، برای بررسی علت و دریافت راهنمایی مناسب از طریق مشاوره آنلاین و تلفنی یا مراجعه حضوری به دکتر زنان تهران و دکتر مامایی تهران یا شهر محل سکونت خود در دکترتو اقدام کنید.

آشنایی با قرص جلوگیری اورژانسی

قرص اورژانسی یکی از انواع روش‌های پیشگیری موقت برای جلوگیری از بارداری ناخواسته یا موثر نبودن دیگر روش های پیشگیری از بارداری است. این دارو معمولاً حاوی هورمون‌هایی مانند لوونورژسترول یا اولیپریستال است که اصلی‌ترین مکانیسم آن‌ها به‌تأخیرانداختن یا جلوگیری از تخمک‌گذاری است و بارداری از قبل شروع‌شده را خاتمه نمی‌دهند. قرص اورژانسی نباید جایگزین روش منظم پیشگیری شود؛ بهتر است برای انتخاب روش پایدارتر با پزشک مشورت کنید.

اطلاعات داروییتوضیحات
نام داروقرص ضدبارداری اورژانسی یا قرص پیشگیری از بارداری اضطراری
نام عمومی دارولوونورژسترول (Levonorgestrel) یا اولیپریستال استات (Ulipristal Acetate)
نوع دارولوونورژسترول: پروژستین مصنوعی؛ اولیپریستال استات: تعدیل‌کننده انتخابی گیرنده پروژسترون
کاربرد اصلیکاهش احتمال بارداری پس از رابطه جنسی محافظت‌نشده
پارگی یا جابه‌جایی کاندوم
شکست سایر روش‌های پیشگیری
نحوه اثرعمدتاً با به‌تأخیرانداختن یا جلوگیری از تخمک‌گذاری عمل می‌کند. قرص اورژانسی باعث پایان‌دادن به بارداری تشکیل‌شده نمی‌شود و داروی سقط جنین نیست.
اشکال و دوز رایجلوونورژسترول: یک قرص خوراکی ۱٫۵ میلی‌گرمی یا دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی
اولیپریستال استات: یک قرص خوراکی ۳۰ میلی‌گرمی
نحوه مصرفلوونورژسترول باید در اولین فرصت و ترجیحاً حداکثر تا ۷۲ ساعت پس از رابطه مصرف شود. اولیپریستال استات تا ۱۲۰ ساعت یا ۵ روز پس از رابطه قابل‌استفاده است. هرچه مصرف زودتر انجام شود، احتمال اثربخشی بیشتر است.
اقدام ضروری در صورت استفراغاگر تا ۲ ساعت پس از مصرف لوونورژسترول استفراغ رخ دهد، برای بررسی نیاز به تکرار دوز با پزشک مشورت شود. در صورت استفراغ تا ۳ ساعت بعد از مصرف اولیپریستال، باید با پزشک مشورت کنید، زیرا ممکن است به تکرار دوز یا استفاده از روش جایگزین نیاز باشد
فرمول شیمیاییلوونورژسترول: C21H28O2
اولیپریستال استات: C30H37NO4
نیمه‌عمر دارولوونورژسترول: به‌طور متوسط حدود ۲۶ ساعت (در محدوده تقریبی ۲۰ تا ۳۰ ساعت)
اولیپریستال استات: حدود ۳۲ ساعت
نحوه دفع دارولوونورژسترول و متابولیت‌های آن از طریق ادرار و مدفوع دفع می‌شوند.
مصرف در بارداریاین دارو برای استفاده در بارداری تأییدشده توصیه نمی‌شود و داروی سقط جنین نیست؛ در صورت شک به بارداری یا تأیید آن، باید به پزشک مراجعه شود.
موارد نیازمند پیگیریتأخیر قاعدگی بیش از یک هفته، مثبت‌شدن تست بارداری، خون‌ریزی شدید یا درد شدید و یک‌طرفه شکم نیازمند ارزیابی پزشکی است.
شرایط نگهداریدر دمای اتاق، معمولاً بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد، داخل بسته‌بندی اصلی و دور از گرما، نور مستقیم، رطوبت و دسترس کودکان نگهداری شود. دستور درج‌شده روی بسته‌بندی هر محصول اولویت دارد.
شناسنامه دارویی قرص اورژانسی

تفاوت قرص اورژانسی با قرص جلوگیری از بارداری چیست؟

قرص اورژانسی برای زمانی است که رابطه محافظت‌نشده اتفاق افتاده و بعد از رابطه و فقط در شرایط ضروری مصرف می‌شود. اما قرص ضد بارداری باید طبق برنامه روزانه یا دوره‌ای استفاده شود تا قبل از رابطه، احتمال بارداری را کاهش دهد. قرص اورژانسی جایگزین روش منظم جلوگیری نیست و مصرف مکرر آن می‌تواند نظم قاعدگی را به‌هم بزند. همچنین هیچ‌کدام از این قرص‌ها از عفونت‌های مقاربتی پیشگیری نمی‌کنند و استفاده از کاندوم ضروری است.

ویژگیقرص ضد بارداریقرص اورژانسی
هدف مصرفپیشگیری منظم و مداوم از بارداریکاهش احتمال بارداری پس از رابطه محافظت‌نشده یا شکست روش جلوگیری
زمان مصرفبه‌صورت روزانه و طبق برنامه مشخصدر کوتاه‌ترین زمان ممکن بعد از رابطه
نحوه استفادهمعمولاً هر روز در ساعت مشخص مصرف می‌شودبر اساس نوع دارو، یکبار یا طبق دستور مشخص مصرف می‌شود
مکانیسم اصلیبا جلوگیری از تخمک‌گذاری و تغییر مخاط دهانه رحم عمل می‌کندتخمک‌گذاری را به تأخیر می‌اندازد یا از آن جلوگیری می‌کند
مناسب برای مصرف مداومبله، در صورت نداشتن منع پزشکی و با انتخاب روش مناسبخیر؛ جایگزین روش منظم پیشگیری نیست
اثر بر رابطه‌های بعدیدر صورت مصرف صحیح، محافظت ادامه پیدا می‌کندبرای رابطه‌های بعدی محافظت ایجاد نمی‌کند
احتمال بی‌نظمی قاعدگیممکن است در ماه‌های اول لکه‌بینی یا تغییر خونریزی ایجاد کندممکن است پریود بعدی زودتر یا دیرتر شروع شود
نیاز به بررسی شرایط پزشکیانتخاب نوع قرص باید با توجه به سن، سابقه بیماری و داروهای مصرفی باشدتداخلات دارویی، زمان رابطه و نوع قرص باید بررسی شود
محافظت در برابر عفونت جنسینداردندارد
مقایسه قرص اورژانسی با قرص ضد بارداری

قرص اورژانسی برای چیست؟

قرص اورژانسی ضد بارداری معمولاً با جلوگیری از تخمک‌گذاری یا عقب‌انداختن آن اثر می‌کند؛ بنابراین هرچه زودتر مصرف شود، احتمال موفقیت آن بیشتر است. قرص اورژانسی داروی سقط نیست و نمی‌تواند بارداری تشکیل‌شده را متوقف کند. مواردی که ممکن است به مصرف آن نیاز باشد عبارتند از:

  • پاره‌شدن، درآمدن یا استفاده نادرست از کاندوم
  • فراموش‌کردن قرص‌های جلوگیری
  • رابطه بدون استفاده از روش پیشگیری
  • تأخیر در تزریق یا استفاده از روش هورمونی
  • رابطه جنسی بدون رضایت و بدون محافظت
اینفوگرافی قرص اورژانسی
مهم‌ترین فایده قرص اورژانسی این است که با مصرف سریع بعد از رابطه محافظت‌نشده یا شکست روش پیشگیری، احتمال بارداری ناخواسته را کاهش می‌دهد.

قرص اورژانسی از بارداری جلوگیری می‌ کند؟

قرص ضد بارداری اورژانسی می‌تواند احتمال بارداری بعد از رابطه محافظت‌نشده را کاهش دهد اما تضمین صددرصدی ایجاد نمی‌کند. عملکرد اصلی آن عقب‌انداختن یا جلوگیری از آزادشدن تخمک است؛ به همین دلیل اگر تخمک‌گذاری قبلاً اتفاق افتاده باشد، ممکن است اثر کافی نداشته باشد. زمان مصرف، نوع قرص، مرحله چرخه قاعدگی، بعضی داروهای همزمان و احتمالاً وزن بدن بر میزان اثربخشی تأثیر دارند.

این قرص فقط برای رابطه‌ای است که قبل از مصرف اتفاق افتاده و از رابطه‌های بعدی همان چرخه محافظت نمی‌کند. تا شروع یک روش مطمئن، باید از کاندوم یا روش غیرهورمونی دیگری استفاده شود.

متن انگلیسی:
This medication is to be used as an emergency contraceptive or backup in case regular birth control fails or is used incorrectly. Levonorgestrel is in a class of medications called progestins. It works by preventing the release of an egg from the ovary. I
ترجمه فارسی:
لوونورژسترل یک روش پیشگیری اورژانسی است که در مواقع اضطراری یا زمانی که روش‌های معمول جلوگیری از بارداری شکست می‌خورند یا به‌درستی استفاده نمی‌شوند، کاربرد دارد. این دارو در گروه داروهای پروژستینی قرار می‌گیرد و با جلوگیری یا به تأخیر انداختن آزاد شدن تخمک از تخمدان، احتمال بارداری را کاهش می‌دهد.

به نقل از سایت medlineplus

چه زمانی قرص اورژانسی ضد بارداری را مصرف کنیم؟

قرص اورژانسی باید در اولین فرصت بعد از رابطه محافظت‌نشده یا شکست روش جلوگیری مصرف شود. لوونورژسترول ترجیحاً در ۷۲ ساعت اول استفاده می‌شود در حالی که اولیپریستال استات تا ۱۲۰ ساعت، یعنی پنج روز، قابل‌مصرف است. هرچه فاصله رابطه تا مصرف کوتاه‌تر باشد، احتمال اثربخشی بیشتر خواهد بود. پارگی کاندوم، فراموشی قرص جلوگیری، عقب‌افتادن تزریق پیشگیری یا رابطه بدون محافظت از شرایط رایج مصرف هستند. انتخاب دارو و آگاهی از نحوه مصرف قرص اورژانسی، به‌خصوص هنگام مصرف داروهای دیگر یا شیردهی مهم است.

چه کسانی می‌ توانند از قرص جلوگیری اورژانسی استفاده کنند؟

بیشتر افرادی که امکان بارداری دارند، در صورت رابطه محافظت‌نشده می‌توانند از پیشگیری اضطراری یا قرص بعد از رابطه استفاده کنند و محدودیت سنی مشخصی برای مصرف آن وجود ندارد. بااین‌حال، انتخاب نوع قرص باید با توجه به زمان رابطه، داروهای مصرفی و شرایط فرد انجام شود. افرادی که ممکن است به آن نیاز داشته باشند عبارتند از:

  • افرادی که رابطه محافظت‌نشده داشته‌اند.
  • کسانی که کاندومشان پاره یا خارج شده است.
  • افرادی که روش پیشگیری هورمونی خود را فراموش کرده‌اند.
  • قربانیان رابطه جنسی بدون رضایت
  • افرادی که در درست‌بودن روش پیشگیری تردید دارند.
نکته مهم مصرف قرص اورژانسی
قرص اورژانسی ضد بارداری
چه چیزی قرص اورژانسی را خنثی میکند
شما فقط یکبار در هر سیکل قاعدگی مجاز هستید از قرص اورژانسی استفاده‌کنید.
قرص اورژانسی ضد بارداری با عقب‌انداختن تخمک‌گذاری، احتمال بارداری ناخواسته بعد از رابطه محافظت‌نشده را کاهش می‌دهد.
استفراغ زودهنگام و داروهای القاکننده آنزیم کبدی مانند ریفامپین، بعضی داروهای ضدتشنج و علف چای می‌توانند اثربخشی آن را کاهش دهند.

انواع قرص اورژانسی کدامند؟

قرص جلوگیری اورژانسی در اشکال و دوزهای متنوعی تولید و عرضه می‌شوند تا بتوانند نیازهای متفاوت افراد را در شرایط اضطراری برآورده کنند. هر شکل دارویی ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارد و پزشک بر اساس شرایط فردی، زمان سپری‌شده از رابطه جنسی و وضعیت سلامت بیمار، نوع مناسب را توصیه می‌کند. این تنوع به افراد این امکان را می‌دهد تا متناسب با شرایط جسمی و فوریت موقعیت، بهترین گزینه را انتخاب کنند. درک صحیح از نحوه مصرف، زمان‌بندی دقیق و دوز مناسب در هر شکل دارویی، تأثیر مستقیمی بر اثربخشی پیشگیری و کاهش عوارض قرص اورژانسی احتمالی دارد.

نام عمومی داروشکل داروییدوز رایج برای پیشگیری اورژانسیتوضیحات
لوونورژسترولقرص خوراکییک قرص ۱٫۵ میلی‌گرمی، تک‌دوزباید در اولین فرصت و ترجیحاً حداکثر تا ۷۲ ساعت پس از رابطه محافظت‌نشده مصرف شود.
لوونورژسترولقرص خوراکیدو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی؛ مجموع دوز ۱٫۵ میلی‌گرمدر بسیاری از راهنماها مصرف همزمان هر دو قرص پذیرفته شده است؛ دستور روی بسته‌بندی همان محصول باید در اولویت قرار گیرد.
لوونورژسترول ژنریکقرص خوراکییک قرص ۱٫۵ میلی‌گرمی، تک‌دوز یا دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمینام تجاری محصولات ژنریک با توجه به کشور و شرکت سازنده متفاوت است.
اولیپریستال استاتقرص خوراکییک قرص ۳۰ میلی‌گرمی، تک‌دوزتا ۱۲۰ ساعت، یعنی ۵ روز پس از رابطه محافظت‌نشده قابل‌مصرف است؛ مصرف زودتر توصیه می‌شود.
اتینیل‌استرادیول + لوونورژسترولقرص خوراکی ترکیبیهر نوبت معادل ۱۰۰ میکروگرم اتینیل‌استرادیول + ۰٫۵ میلی‌گرم لوونورژسترول؛ تکرار همان دوز ۱۲ ساعت بعداین روش نسبت به لوونورژسترول تک‌دارویی یا اولیپریستال عوارض گوارشی بیشتر و اثربخشی کمتری دارد. تعداد قرص‌ها باید بر اساس مقدار ماده مؤثره هر محصول محاسبه شود و نمی‌توان یک تعداد ثابت برای همه برندها نوشت.
انواع و دوزهای قرص‌های اورژانسی
نکات مهم درباره تاثیر قرص اورژانسی را در این ویدئو ببینید.

قرص ضد بارداری اورژانسی اووسیز چیست؟

اووسیز یک قرص ضدبارداری اورژانسی ایرانی و حاوی لوونورژسترول است. این محصول در دوزهای ۱٫۵ و ۰٫۷۵ میلی‌گرمی تولید می‌شود. نوع ۱٫۵ میلی‌گرمی به‌صورت یک تک‌دوز و نوع دوتایی با مجموع دوز ۱٫۵ میلی‌گرم مصرف می‌شود. اووسیز باید در اولین فرصت و ترجیحاً حداکثر تا ۷۲ ساعت بعد از رابطه محافظت‌نشده مصرف شود. این قرص احتمال بارداری را کم می‌کند اما داروی سقط نیست و بارداری تشکیل‌شده را از بین نمی‌برد.

قرص اورژانسی لوونورژسترول چیست؟

لوونورژسترول نوعی پروژستین مصنوعی و یکی از رایج‌ترین مواد مؤثره قرص جلوگیری اورژانسی است. این دارو بیشتر با عقب‌انداختن یا جلوگیری از تخمک‌گذاری، احتمال بارداری را کاهش می‌دهد. دوز استاندارد آن مجموعاً ۱٫۵ میلی‌گرم است که می‌تواند به شکل یک قرص ۱٫۵ میلی‌گرمی یا دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی عرضه شود. مصرف باید در اولین فرصت و ترجیحاً تا ۷۲ ساعت بعد از رابطه انجام شود. لوونورژسترول نمی‌تواند بارداری موجود را متوقف کند و برای پیشگیری منظم نیز مناسب نیست. تهوع، سردرد، لکه‌بینی و تغییر زمان قاعدگی از عوارض احتمالی آن هستند.

متن انگلیسی:
Levonorgestrel (Levonelle) is licensed to be taken up to 72 hours (three days) after having unprotected sex.
ترجمه فارسی:
لوونورژسترل (Levonelle) برای مصرف تا ۷۲ ساعت (سه روز) پس از رابطه جنسی محافظت‌نشده تأیید شده است.

به نقل از سایت tht.org

قرص اولیپریستال استات یا الا چیست؟

اولیپریستال استات با نام تجاری الا یا الاوان، نوعی قرص اضطراری حاملگی با دوز ۳۰ میلی‌گرم است. این دارو فعالیت هورمون پروژسترون را تعدیل می‌کند و می‌تواند تخمک‌گذاری را عقب بیندازد. الا تا ۱۲۰ ساعت، یعنی پنج روز بعد از رابطه محافظت‌نشده قابل‌مصرف است اما بهتر است مصرف آن به تأخیر نیفتد. این دارو در فاصله ۷۲ تا ۱۲۰ ساعت معمولاً از لوونورژسترول مؤثرتر است. بعد از مصرف اولیپریستال نباید روش هورمونی حاوی پروژستین را بلافاصله شروع کرد؛ زمان شروع دوباره باید طبق نظر پزشک یا بروشور دارو تعیین شود.

قرص اورژانسی تکی و قرص اورژانسی دوتایی چیست؟

قرص اورژانسی تکی و دوتایی لوونورژسترول از نظر ماده مؤثره و مجموع دوز تفاوت اساسی ندارند. بسته تکی حاوی یک قرص ۱٫۵ میلی‌گرمی است و بسته دوتایی ۲ قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی دارد و مجموع آن‌ها هم ۱٫۵ میلی‌گرم می‌شود. امروزه در بسیاری از دستورالعمل‌ها می‌توان هر دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی را همزمان مصرف کرد اما دستور درج‌شده روی بسته همان محصول در اولویت است. خوردن تعداد بیشتری قرص اثربخشی را بیشتر نمی‌کند و ممکن است تهوع، سردرد، لکه‌بینی یا بی‌نظمی قاعدگی را افزایش دهد. تفاوت این دو شکل از دارو در جدول زیر مشخص شده است.

ویژگیقرص اورژانسی تکیقرص اورژانسی دوتایی
ماده مؤثرهلوونورژستروللوونورژسترول
تعداد قرص بستهیک قرصدو قرص
دوز هر قرص۱٫۵ میلی‌گرم۰٫۷۵ میلی‌گرم
مجموع دوز۱٫۵ میلی‌گرم۱٫۵ میلی‌گرم
روش رایج مصرفیک قرص در یک نوبتهر دو قرص با هم یا طبق دستور همان محصول
زمان مصرفدر اولین فرصت، ترجیحاً تا ۷۲ ساعت بعد از رابطهدر اولین فرصت، ترجیحاً تا ۷۲ ساعت بعد از رابطه
میزان اثربخشیدر صورت مصرف دوز صحیح، مشابه نوع دوتاییدر صورت دریافت مجموع دوز ۱٫۵ میلی‌گرم، مشابه نوع تکی
تفاوت اصلیمصرف ساده‌تر و احتمال فراموشی کمترتقسیم همان دوز استاندارد در دو قرص
نکته مهممصرف قرص بیشتر اثربخشی را افزایش نمی‌دهددستور روی بسته‌بندی محصول باید بررسی شود
بررسی قرص اورژانسی تکی و دوتایی

اسامی رایج قرص اورژانسی در داروخانه چیست؟

قرص‌های اورژانسی بر اساس ماده مؤثره به دو گروه اصلی لوونورژسترول و اولیپریستال استات تقسیم می‌شوند. نام برندها ممکن است با توجه به کشور، شرکت تولیدکننده و موجودی داروخانه تغییر کند؛ بنابراین بهتر است هنگام خرید، ماده مؤثره و دوز روی بسته بررسی شود. لونل یا Levonelle با Lunelle تزریقی تفاوت دارد و نباید این دو نام با هم اشتباه شوند. نام‌های شناخته‌شده عبارتند از:

  • اووسیز ۱٫۵ و ۰٫۷۵ میلی‌گرم
  • لوونورژسترول ژنریک ۱٫۵ میلی‌گرمی
  • الا یا ella
  • الاوان یا ellaOne

معایب قرص ضد بارداری اورژانسی چیست؟

عوارض قرص اورژانسی معمولاً شامل تهوع، استفراغ، سرگیجه، سردرد، درد شکمی، و اختلال در چرخه قاعدگی است. استفاده بیش‌ازحد از این قرص‌ها ممکن است تعادل هورمونی بدن را مختل کرده و در بلندمدت منجر به بی‌نظمی‌های مکرر قاعدگی شود. همچنین، این داروها در پیشگیری از بارداری به‌اندازه روش‌های پیشگیری مداوم، مانند قرص‌های ترکیبی روزانه، مؤثر نیستند و نباید به‌عنوان یک راهکار دائمی استفاده شوند.

مدت زمان عوارض جانبی قرص‌ اورژانسی ضدبارداری ممکن است بر اساس فرد و داروی خاص مورد استفاده متفاوت باشد. به‌طور‌کلی، عوارض‌جانبی چند روز تا یک هفته پس از مصرف دارو ادامه‌دارد. برخی‌از عوارض جانبی، مانند تغییر در چرخه قاعدگی از موارد تاثیر قرص اورژانسی، ممکن است برای مدت زمان طولانی‌تری باقی‌بماند. اگر عوارض جانبی شدید یا مداوم دارید، حتما با پزشک صحبت‌کنید.

موارد احتیاط مصرف قرص اورژانسی چیست؟

قرص ضد بارداری اورژانسی برای بیشتر افراد ایمن است اما اطلاع‌دادن شرایط پزشکی و داروهای مصرفی به پزشک اهمیت دارد. این دارو نباید جایگزین روش منظم جلوگیری شود. در شرایط زیر مشورت تخصصی ضروری‌تر است:

  • حساسیت به ترکیبات دارو
  • بیماری شدید کبدی
  • مصرف داروهای ضدتشنج، ریفامپین یا علف چای
  • مصرف همزمان بعضی داروهای درمان HIV
  • احتمال وجود بارداری از رابطه‌ای قدیمی‌تر
  • درد شدید شکم یا سابقه بارداری خارج رحم
  • شیردهی، به‌ویژه هنگام انتخاب اولیپریستال
  • استفراغ چند ساعت بعد از مصرف
عوارض بعد از مصرف قرص اورژانسی چیست؟
اثر قرص اورژانسی تا چند روز در بدن است؟
خوردن قرص اورژانسی در دوره تخمک گذاری
متاسفانه نمی‌توان عوارض قرص اورژانسی را به‌طور کامل ازبین‌برد.
وجود دارو در بدن با مدت محافظت آن برابر نیست و قرص از رابطه‌های بعدی جلوگیری نمی‌کند.
خوردن قرص اورژانسی در دوره تخمک گذاری ممکن است اثربخشی کمتری داشته باشد..

قرص اورژانسی با چه داروهایی تداخل دارد؟

قرص اضطراری حاملگی می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد و این تداخل ممکن است اثربخشی قرص را کاهش دهد. برخی داروها با تأثیر بر آنزیم‌های کبدی (به‌خصوص آنزیم CYP3A4)، سرعت تجزیه و دفع هورمون‌های موجود در قرص اورژانسی را افزایش می‌دهند و در نتیجه باعث می‌شوند که قرص به‌خوبی عمل نکند. داروهای تداخل‌کننده با قرص اورژانسی:

  • داروهای خاص برای سل: مانند ریفامپیسین (Rifampicin)
  • داروهای ضدتشنج: مانند فنی‌توئین (Phenytoin)، کاربامازپین (Carbamazepine) و فنوباربیتال (Phenobarbital)
  • داروهای ضد HIV: مانند اریترومایسین (Erythromycin) و افاویرنز (Efavirenz)
  • آنتی‌بیوتیک‌ها: مانند ریفامپین (Rifampin) و ریفابوتین (Rifabutin)
  • داروهای گیاهی: مانند عصاره گیاه خار مریم (St. John’s Wort)

آیا انتی بیوتیک اثر قرص اورژانسی را از بین میبرد؟

بیشتر آنتی‌بیوتیک‌های معمول، مانند آموکسی‌سیلین، آزیترومایسین یا سفالکسین، اثر قرص اورژانسی ضد بارداری را از بین نمی‌برند. نگرانی اصلی درباره داروهایی مانند ریفامپین و ریفابوتین است که فعالیت آنزیم‌های کبدی را افزایش می‌دهند و می‌توانند سطح لوونورژسترول یا اولیپریستال را کاهش دهند. بعضی داروهای ضدتشنج، داروهای HIV و علف چای هم چنین اثری دارند. اگر هر دارویی مصرف می‌کنید، نام آن را به پزشک بگویید؛ ممکن است روش دیگری مانند IUD مسی برای پیشگیری اضطراری مناسب‌تر باشد.

چه زمانی بعد از مصرف قرص اورژانسی به پزشک مراجعه کنیم؟

معمولاً بعد از مصرف قرص جلوگیری اورژانسی به مراقبت فوری نیاز نیست اما بعضی علائم باید بررسی شوند. درد شدید یا یک‌طرفه پایین شکم، ضعف و سرگیجه شدید، خون‌ریزی بسیار زیاد یا درد شانه می‌تواند نیازمند ارزیابی فوری باشد. اگر قاعدگی بیشتر از یک هفته عقب افتاد، غیرعادی سبک شد یا تا سه هفته بعد رخ نداد، تست بارداری انجام دهید. در صورت مثبت‌شدن تست، ادامه خون‌ریزی یا استفراغ زودهنگام بعد از مصرف نیز مراجعه لازم است. برای انتخاب بهترین دکتر زنان و زایمان ایران می‌توانید از دکترتو کمک بگیرید و مشاوره حضوری یا آنلاین دریافت کنید.

نتیجه گیری

قرص اورژانسی روشی برای کاهش احتمال بارداری بعد از رابطه محافظت‌نشده یا شکست روش جلوگیری است. این دارو برای شرایط پیش‌بینی‌نشده ایجاد شده و نباید جایگزین پیشگیری منظم شود. لوونورژسترول بهتر است تا ۷۲ ساعت و اولیپریستال تا ۱۲۰ ساعت مصرف شود؛ هرچه مصرف زودتر باشد، احتمال موفقیت بیشتر است. قرص اورژانسی باعث سقط بارداری موجود نمی‌شود. در صورت درد شدید شکم، خون‌ریزی زیاد، غش، مثبت‌شدن تست یا تأخیر قابل‌توجه قاعدگی، مراجعه پزشکی ضروری است. برای دریافت راهنمایی و پیدا کردن بهترین دکتر مامایی ایران می‌توانید از خدمات دکترتو استفاده کنید.

دکترتو مراقب سلامت شماست!

پرسش‌های متداول

چند روز بعد از خوردن قرص اورژانسی پریود میشویم؟

قاعدگی بعدی معمولاً نزدیک زمان همیشگی شروع می‌شود اما ممکن است چند روز زودتر یا تا حدود یک هفته دیرتر اتفاق بیفتد. لکه‌بینی نیز بعد از مصرف طبیعی است. اگر پریود بیشتر از یک هفته تأخیر داشت، بسیار سبک بود یا تا سه هفته آغاز نشد، برای اطمینان تست بارداری انجام دهید و مشورت پزشکی بگیرید.

چند روز بعد از خوردن قرص اورژانسی تست بارداری بدهیم؟

اگر زمان قاعدگی مشخص است، از اولین روز تأخیر می‌توان تست انجام داد. اگر زمان پریود مشخص نیست یا نتیجه مطمئن‌تری می‌خواهید، تست را ۲۱ روز بعد از آخرین رابطه محافظت‌نشده انجام دهید. در صورت منفی‌شدن تست و ادامه تأخیر، چند روز بعد آن را تکرار کنید یا برای آزمایش خون مراجعه کنید.

اگر باردار باشیم و قرص اورژانسی بخوریم چه می‌ شود؟

قرص اورژانسی بارداری تشکیل‌شده را متوقف نمی‌کند و داروی سقط جنین نیست. شواهد موجود نشان نداده‌اند که مصرف ناخواسته قرص‌های اورژانسی به بارداری موجود آسیب بزند اما مصرف آن دیگر فایده‌ای ندارد. در صورت مثبت‌بودن تست، برای تعیین سن و محل بارداری و دریافت مراقبت مناسب با پزشک یا ماما مشورت کنید.

درصد خطای قرص اورژانسی چقدر است؟

درصد خطا به نوع دارو، زمان مصرف و مرحله چرخه قاعدگی بستگی دارد. در مطالعات، بارداری پس از اولیپریستال حدود ۱٫۲ درصد و پس از لوونورژسترول حدود ۱٫۲ تا ۲٫۱ درصد گزارش شده است. این اعداد برای همه افراد یکسان نیستند و مصرف سریع‌تر معمولاً اثربخشی بیشتری دارد.

آیا بعد از مصرف قرص اورژانسی احتمال بارداری هست؟

بله، قرص اورژانسی احتمال بارداری را کاهش می‌دهد اما آن را کاملاً از بین نمی‌برد. مصرف دیرهنگام، تخمک‌گذاری قبل از مصرف، بعضی تداخلات دارویی و رابطه محافظت‌نشده دوباره می‌توانند احتمال شکست را افزایش دهند. اگر قاعدگی بیشتر از یک هفته عقب افتاد یا سه هفته از رابطه گذشت، تست بارداری انجام دهید.

آیا قرص اورژانسی در آزمایش خون مشخص می‌ شود؟

در آزمایش‌های خون معمول و تست بارداری، مصرف قرص اورژانسی به‌عنوان یک نتیجه جداگانه مشخص نمی‌شود. تست بارداری هورمون hCG را اندازه‌گیری می‌کند، نه لوونورژسترول یا اولیپریستال را. برای شناسایی خود دارو به آزمایش تخصصی نیاز است که معمولاً درخواست نمی‌شود. بااین‌حال، بهتر است مصرف آن را به پزشک اطلاع دهید تا تفسیر شرایط دقیق‌تر باشد.

آیا قرص اورژانسی برای پریود شدن سریع است؟

خیر، قرص اورژانسی دارویی برای شروع سریع قاعدگی یا درمان عقب‌افتادن پریود نیست. هورمون موجود در این دارو تخمک‌گذاری را عقب می‌اندازد و ممکن است باعث شود خونریزی بعدی چند روز زودتر یا دیرتر آغاز شود. گاهی نیز لکه‌بینی بعد از مصرف دیده می‌شود که لزوماً پریود واقعی محسوب نمی‌شود. اگر پریود نشدن بیشتر از یک هفته نسبت به زمان معمول ادامه داشت یا احتمال بارداری وجود داشت، تست بارداری انجام دهید و برای بررسی علت با پزشک یا ماما مشورت کنید.

اثر قرص اورژانسی تا چند روز در بدن است؟

اثر دارو بر تخمک‌گذاری کوتاه‌مدت است و از رابطه‌های بعدی محافظت نمی‌کند. نیمه‌عمر لوونورژسترول حدود یک روز و اولیپریستال است اما تغییر زمان تخمک‌گذاری یا قاعدگی ممکن است چند روز ادامه یابد. برای پیشگیری در ادامه چرخه باید از کاندوم یا روش منظم مناسب دیگری استفاده شود.

علائم بارداری بعد از مصرف قرص اورژانسی چیست؟

نشانه‌هایی مانند تأخیر قاعدگی، تهوع، حساسیت پستان، خستگی و تکرر ادرار می‌توانند در بارداری دیده شوند اما بعضی از آن‌ها با عوارض قرص هم هم‌پوشانی دارند. تنها راه مطمئن، انجام تست بارداری سه هفته بعد از رابطه یا از نخستین روز تأخیر قاعدگی و مراجعه برای بررسی نتیجه مثبت است.

چه چیزی قرص اورژانسی را خنثی میکند؟

دارو یا موادغذایی خاصی اثر قرص اورژانسی ضد بارداری را کاملاً خنثی نمی‌کند اما تأخیر در مصرف، استفراغ تا سه ساعت بعد، رابطه محافظت‌نشده دوباره و بعضی داروها می‌توانند اثر آن را کاهش دهند. ریفامپین، برخی داروهای ضدتشنج، بعضی داروهای HIV و علف چای از مهم‌ترین موارد تداخل‌ هستند. در این شرایط برای انتخاب روش مناسب با پزشک مشورت کنید.

قرص اورژانسی را از کجا تهیه کنیم؟

قرص اورژانسی را می‌توان از داروخانه‌های معتبر تهیه کرد. برای انتخاب نوع مناسب، زمان مصرف و بررسی تداخل‌های دارویی، بهتر است با پزشک مشورت کنید. قرص اورژانسی ضد بارداری بدون نسخه هم قابل خریداری است.

مطالب مرتبط

دیدگاه شما

۳۵۲۳ دیدگاه ثبت شده برای: قرص اورژانسی چیست و برای چه مواردی استفاده میشود؟

  1. ناشتاس نیم‌رخ
    ناشتاس

    قرص ضد بارداری استراری دوتایی اولی ساعت ۱۱ خوردم دومی یادم رفت فرداش ساعت ۹ نیم خوردم تعسیر داشته خیلی نگرانم چکارکنم

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به ناشتاس

      سلام، دوز دوم قرص اورژانسی دوتایی باید حدود ۱۲ ساعت بعد از دوز اول خورده بشه و شما با حدود ۲۲ ساعت تأخیر خوردید، ولی این تأخیر تأثیر کامل رو از بین نمی‌بره و همچنان بخش زیادی از اثرگذاری حفظ می‌شه. نگران نباشید، ولی برای اطمینان بیشتر و بررسی وضعیت، حتماً به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید و اگه پریودتون عقب افتاد تست بارداری بدید. برای ارتباط گرفتن با بهترین پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید

  2. سارا ل نیم‌رخ
    سارا ل

    سلام من خرداد یا تیر قرص اورژانسی مصرف کردم و تیر و مرداد رو پریود شدم ولی شهریور ماه تا الان که مهر هست پریود نشدم هر کاریم کردم پریود نشدم همه علائمش رو دارم ولی سیکل باز نشده چرا؟
    احتمال بارداری وجود داره؟
    بعد از استفاده از قرص اورژانسی دیگه رابطه ای هم نداشتم

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به سارا ل

      سلام، خیالتون راحت باشه سارای عزیز چون بعد از قرص اورژانسی رابطه‌ای نداشتید، احتمال بارداری خیلی کمه و این بی‌نظمی معمولاً از عوارض همون قرصه. قرص اورژانسی می‌تونه سیکل رو تا چند ماه به‌هم بریزه، ولی اینکه دو ماه پریود نشدی و علائم داری، باید بررسی بشه. بهتره به بهترین دکتر زنان و زایمان ایران مراجعه کنید تا با آزمایش و سونوگرافی علت دقیق مشخص بشه و درمان لازم شروع بشه.
      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  3. فاطمه نیم‌رخ
    فاطمه

    سلام خوبی خانم دکتر من با شوهرم رابطه داشتیم بدون دخول احتمالش هس بادار باشم خیلی ترسیدم بنظرتون چیکار کنم خیلی استرس دارم

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به فاطمه

      سلام. اگه تماس کامل و دخولی انجام نشده و فقط مایع منی روی پا یا نزدیک واژن ریخته، احتمال بارداری خیلی کمه ولی صفر نیست، چون اسپرم می‌تونه نزدیک واژن هم زنده بمونه. بهترین کار اینه که یه تست بارداری خون یا ادرار بعد از گذشت زمان مناسب انجام بدید و برای اطمینان و راهنمایی بیشتر به بهترین دکتر زنان و زایمان ایران مراجعه کنید تا خیالتون راحت بشه فاطمه عزیز. برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  4. رویا هستم نیم‌رخ
    رویا هستم

    سلام من دیشب ساعت ۱۱ رابطه داشتم و آب منی ب داخل واژنم ریخته امروز ساعت ۷ غروب قرص ۱/۵ مصرف کردم تاثیری داره به نظرتون؟
    ۱ هفته ام میشه ک پریودم تموم شده
    ممنونم میشم جواب بدین

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به رویا هستم

      سلام. قرص اورژانسی ۱/۵ میلی‌گرمی اگه تا ۷۲ ساعت بعد از رابطه مصرف بشه اثر داره، پس مصرف شما حدود ۲۰ ساعت بعد بوده و در بازه مؤثر قرار می‌گیره، ولی هرچه زودتر خورده بشه اثرش بیشتره. چون یه هفته از پایان پریودتون گذشته، احتمالاً نزدیک تخمک‌گذاری هستید و باید بدونید این قرص ۱۰۰ درصد نیست. اگه پریود بعدی‌تون عقب افتاد، حتماً تست بارداری بدید و برای انتخاب روش پیشگیری مطمئن‌تر به بهترین دکتر زنان و زایمان ایران مراجعه کنید رویای عزیز. برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  5. ناشناس نیم‌رخ
    ناشناس

    سلام من دیشب ساعت ۱۱ رابطه داشتم و آب منی ب داخل واژنم ریخته امروز ساعت ۷ غروب قرص ۱/۵ مصرف کردم تاثیری داره به نظرتون؟
    ۱ هفته ام میشه ک پریودم تموم شده
    ممنونم میشم جواب بدین

  6. فاطمه نیم‌رخ
    فاطمه

    سلام
    در صورت مصرف قرص اورژانسی و اثر نکردن آن (یعنی علائم بارداری مشهود بود)
    و استفاده از گیاهان دارویی در هفته ی سوم بعد از رابطه ی محافظت نشده ای که قرص اورژانسی نتوانست آن را از بین ببرد
    آیا باعث ناقص شدن جنین و به دنیا آمدن بچه معلول می‌شود؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به فاطمه

      سلام. مصرف گیاهان دارویی در هفته سوم بارداری نگرانی جدی ایجاد میکند چون برخی از آنها میتوانند روی رشد جنین اثر بگذارند، ولی این به نوع گیاه و مقدار مصرف بستگی دارد. حتماً سریعاً به بهترین دکتر زنان و زایمان ایران و بهترین دکتر جنین شناسی ایران مراجعه کنید و دقیقاً بگویید چه گیاهانی و چه مقدار مصرف شده تا با بررسی و در صورت نیاز آزمایش، وضعیت جنین را ارزیابی کنند.

      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  7. موسوی نیم‌رخ
    موسوی

    سلام وقت بخیر
    من دیروز رابطه داشتم وبعد از ۴۸ساعت قرص قرص مصرف نکردم بنظرتون اگه الان مصرف کنم تاثیر داره؟

    1. همیار دکترِتو نیم‌رخ
      همیار دکترِتو
      در پاسخ به موسوی

      سلام، وقت بخیر.

      بله، اگر ۴۸ ساعت از رابطه گذشته هنوز فرصت استفاده از قرص اورژانسی وجود دارد و هرچه زودتر مصرف شود، بهتر است. لوونورژسترل ۱.۵ میلی‌گرم معمولاً تا ۷۲ ساعت بیشترین اثر را دارد؛ اولیپریستال تا ۱۲۰ ساعت هم قابل استفاده است. اگر هنوز قرص تهیه نکرده‌اید، بهتر است همین امروز اقدام کنید. همچنین اگر پریودتان بیش از یک هفته عقب افتاد، تست بارداری انجام دهید.
      برای بررسی دقیق‌تر روش جلوگیری و پیشگیری اورژانسی می‌توانید از بهترین دکتر زنان و زایمان ایران در دکترتو نوبت بگیرید. شما می‌توانید با دانلود اپلیکیشن دکترتو به راحتی با بهترین پزشکان ایران در ارتباط باشید.

  8. علی نیم‌رخ
    علی

    من رابطه داشتم با همسر کاندوم پاره شد موقع تخمک گذاریش بود پیش اب یذره حس کردم ریخت رفت ۱/۵گرم خریدم ۱۵ دیقع بعدش دادم بهش خورد الان یک روز از موقع پریودش گذشته طبیعیه؟

    1. همیار دکترِتو نیم‌رخ
      همیار دکترِتو
      در پاسخ به علی

      سلام، وقت بخیر.

      بله، یک روز عقب افتادن پریود بعد از قرص اورژانسی می‌تواند طبیعی باشد؛ این قرص‌ها ممکن است زمان پریود را جلو یا عقب بیندازند. قرص ۱.۵ میلی‌گرمی هم همان دوز معمول لوونورژسترل برای پیشگیری اورژانسی است. اگر پریود بیش از یک هفته عقب افتاد، تست بارداری انجام دهید. احتمال بارداری با وجود مصرف قرص اورژانسی صفر نیست، به‌خصوص اگر نزدیکی نزدیک زمان تخمک‌گذاری بوده باشد.
      برای بررسی دقیق‌تر تأخیر پریود می‌توانید از بهترین دکتر زنان و زایمان ایران در دکترتو نوبت بگیرید. شما می‌توانید با دانلود اپلیکیشن دکترتو به راحتی با بهترین پزشکان ایران در ارتباط باشید.

  9.  نیم‌رخ
    ناشناس

    مجرد هستم
    باکره ام هستم با یه اقایی رابطه داشته اما دخول انجام نشده اصلا هم به واژن برخورد نمیکنه مایع منی اما شک دارم ک شاید ورودی واژن ام ریخته باشه نیم ساعت بعدش قرص اورژانسی خورده دوتا ۷۵/.
    ۲۳ مرداد جمعه ۸ شب حدودا قرص اورژانسی خورده
    ۲۷ ام قرص رفامپین
    ممکنه قرص رفامپین اثر اورژانسیو از بین برده باشه یا اصن تو همچین ارتباطی احتمال بارداری هست یا نه

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به ناشناس

      سلام. با توضیحاتی که دادید، احتمال بارداری بسیار بسیار پایین و تقریباً صفر است، چون هم دخولی صورت نگرفته و هم مایع منی به واژن برخورد نکرده و قرص رو هم سر وقت خوردید. اما نکته مهم اینه که ریفامپین واقعاً اثر قرصهای اورژانسی را کم میکند، ولی در این شرایط خاص که اصلاً خطر جدی نبوده، جای نگرانی نیست. برای اطمینان خاطر و تنظیم قاعدگی، بهتره با بهترین دکتر زنان و زایمان ایرانمشورت کنید. برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  10. زیبا نیم‌رخ
    زیبا

    چه قرص هاای اثر قرص اورژانسی رو کم میکنه؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به زیبا

      سلام. برخی داروها مثل ریفامپین (برای سل)، برخی داروهای ضدتشنج مثل کاربامازپین، و حتی خارشتر یا مکملهای حاوی کربن فعال ممکنه اثر قرص اورژانسی رو کاهش بدن. اگر از این داروها استفاده میکنید، حتماً به پزشک یا داروساز اطلاع دهید تا در صورت نیاز روش پیشگیری جایگزین یا دوز مناسبتری به شما پیشنهاد کنن. برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

مجله سلامت دکترتو دارو قرص اورژانسی چیست و برای چه مواردی استفاده میشود؟