فهرست مطالب
کما دورهای از بیهوشی است که به دلیل بیماری یا آسیب به مغز یا نخاع ایجاد میشود. در این شرایط گویا بیماران به خوابی عمیق فرو رفتهاند. مهمترین موضوع در این وضعیت، سنجش سطح هوشیاری بیماران است. با سنجش سطح هوشیاری در کما، پزشکان میتوانند وضعیت بیماران را ارزیابی کرده و روند بهبودی آنها را تحت نظر داشته باشند. در این مقاله از دکترتو به بررسی نحوه سنجش سطح هوشیاری در کما و مقیاسهای مورد استفاده در این خصوص میپردازیم.
سطح هوشیاری در کما چگونه سنجیده می شود؟
کما حالتی است که در آن اکثر بیماران عملکرد شناختی محدودی دارند. پزشکان با بررسی تغییراتی که در عملکرد شناختی بیماران ایجاد میشود و همچنین میزان پاسخ دهی آنها به برخی از محرکها، میتوانند سطح هوشیاری در کما را بسنجند. ابزارهایی مانند تست تصویربرداری MRI و سی تی اسکن مغزی برای بررسی شدت ضایعات و عملکرد مغز استفاده میشوند.
با این حال برای سنجش سطح هوشیاری، به تستهای دیگری هم نیاز است. این گزینهها این امکان را به پزشکان میدهند تا با تحت نظر گرفتن بیماران، پتانسیل بهبودی آنها را ارزیابی کنند.
مقیاس های استاندارد سنجش سطح هوشیاری در کما
برای بررسی شرایط بیمارانی که در حالت کما هستند، مقیاس CRS-R (Coma Recovery Scale-Revised) ابزار استاندارد برای تمایز بین کمای عمیق (VS/UWS)، وضعیت هوشیاری حداقلی (MCS) و هوشیاری کامل است و شامل ارزیابی ۲۳ مورد در حوزههای شنوایی، بینایی، حرکتی، دهانی، ارتباط و هوشیاری میشود. این مقیاس برای شناسایی بیماران با شانس بهبودی بالاتر (MCS) استفاده میشود.
در ارزیابی اولیه، پزشکان از اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) یا MRI ساختاری برای بررسی آسیب فیزیکی مغز، مانند تورم، خونریزی یا نشت مایعات استفاده میکنند. در ادامه هم پزشکان میتوانند با کمک یکسری مقیاسهای استاندارد، مانند مقیاس گلاسکو، سطح هوشیاری در کما را مشخص کنند.
| نام مقیاس | کاربرد آن |
|---|---|
| مقیاس گلاسکو (GCS) | ارزیابی سطح هوشیاری با بررسی پاسخهای چشمی، کلامی و حرکتی |
| تستهای CRS-R | ارزیابی شنوایی، بینایی، حرکتی، دهانی، ارتباط و هوشیاری |
متن انگلیسی:
به نقل از سایت advocatehealth
The Glasgow Coma Scale (GCS) is used to assess the severity of a coma. GCS is 15-point screening that evaluated your eye, verbal and motor responses. The lower the score, the deeper the coma.
ترجمه فارسی:
مقیاس کمای گلاسکو برای ارزیابی شدت کما استفاده میشود. GCS یک غربالگری 15 امتیازی است که پاسخهای چشمی، کلامی و حرکتی را ارزیابی میکند. هر چه نمره پایینتر باشد، کما عمیقتر است.
1. مقیاس گلاسکو (GCS)
اصلیترین ابزار مورد استفاده برای ارزیابی سطح هوشیاری در کما، مقیاس کمای گلاسکو یا GCS است. این ابزار در کنار تخت بیماران قرار داده میشود و همراه با سایر مشاهدات بالینی، پزشکان میتوانند اندازه گیری اولیه و مداومی از سطح هوشیاری بیماران را داشته باشند.
این مقیاس سه جنبه از پاسخگویی – پاسخهای باز شدن چشم، کلامی و حرکتی – را ارزیابی میکند. گزارش جداگانه هر مولفه به پزشکان این امکان را میدهد تا تصویری واضح و دقیقی از وضعیت عصبی بیمار به دست آورند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ncbi
The Glasgow Coma Scale (GCS) is a cornerstone tool in the neurological assessment of patients with acute brain injury and impaired consciousness.
ترجمه فارسی:
مقیاس کمای گلاسکو GCS ابزاری اساسی در ارزیابی عصبی بیماران مبتلا به آسیب حاد مغزی و اختلال هوشیاری است.
فکر میکنی هوشیاری بیمارت در حد نرمال نیست؟
برای ارزیابی فوری نوبت بگیر.
2. ارزیابی پاسخ های چشمی، کلامی و حرکتی
همانطور که گفته شد در مقیاس کمای گلاسکو، سه مولفه اصلی ارزیابی میشود. پزشکان میزان هوشیاری را بر اساس میزان و نحوه واکنش بیماران به محرکهای بیرونی تعیین میکنند. واکنشهای چشمی به معنای باز و بسته کردن چشمها و واکنشهای حرکتی به میزان حرکات عضلانی اشاره دارد.
در مورد پاسخهای کلامی نیز پزشکان میزان واکنش بیماران به ارتباطات کلامی پیرامون را بررسی میکنند. در هر یک از این موارد، پزشک بر اساس عدم پاسخ تا میزان پاسخ دهی، یک نمره را در نظر میگیرد که در نهایت بر اساس مجموع این نمرهها، میتواند سطح هوشیاری در کما را بررسی کند.
درجات مختلف کما بر اساس سطح هوشیاری
برای تعیین سطح هوشیاری در کما، پزشکان نمره مقیاس کمای گلاسکو به دست آمده از سه مولفه اصلی را جمعبندی میکنند. نورولوژیستها، هر سه این مولفهها را در مسیرهای چندگانهای میسنجند. در نهایت با توجه به نمره کل GCS، میزان هوشیاری مشخص میشود. نمره کل GCS از ۳ تا ۱۵ متغیر است که ۳ کمترین و ۱۵ بیشترین (سطح هوشیاری نرمال) است.
در خصوص بیمارانی که در حالت کما هستند، معمولا نمره GCS مساوی یا کمتر از 8 است. هر چقدر این عدد پایینتر باشد، فرد وارد کمای عمیقتری شده و شانس بازگشت و بهبودی بسیار پایینتری دارد. سطح هوشیاری 3 به معنی شدیدترین سطح کما است و اغلب پیشآگهی ضعیف دارد، اما بهبود در موارد برگشتپذیر ممکن است.
4.7 (5709 نظر)4.8 (5518 نظر)4.8 (5011 نظر)4.9 (3616 نظر)4.9 (3323 نظر)5 (3156 نظر)تغییرات سطح هوشیاری در طول کما
برای بررسی این که بیماران چقدر شانس بهبودی دارند، پزشکان مدام سطح هوشیاری در کما را اندازه گیری میکنند. در صورتی که سطح هوشیاری 3، 4 و 5 باشد، اغلب پیشآگهی ضعیفی دارند، اما بهبودی در برخی موارد (بهویژه نمرات ۶–۸ و علل برگشتپذیر) ممکن است. در نتیجه ممکن است بیمار به محرکهای بیرونی، مانند صداها واکنش نشان دهد.
به عنوان مثال اگر بیمار قادر به باز کردن چشمها در واکنش به صداها باشد یا این که عضلات نسبت به درد واکنش نشان دهند، میتوان نتیجه گرفت که به تدریج سطح هوشیاری آنها افزایش مییابد و میتوانند از حالت کما خارج شوند.
زندگی نباتی چگونه است؟
عوامل موثر بر سطح هوشیاری در بیماران کمایی
اینکه چگونه سطح هوشیاری بیمار را بالا ببریم به عوامل مختلفی بستگی دارد که میتوانند روی سطح هوشیاری در کما تاثیر داشته باشند. مهمترین و اصلیترین آنها، علت کما و شدت آسیب وارد شده به مغز است. بسته به این که کدام بخش مغز آسیبدیده و چقدر شانس بهبودی برای بیماران وجود دارد، سطح هوشیاری بیمارانی که در حالت کما هستند هم متفاوت است.
یکی از عزیزانت توی کماست و نمیدونی چطوری کمکش کنی؟ مشاوره بگیر.
نتیجه گیری
کما به حالتی گفته میشود که فرد بیهوش است و شاخصههای حیاتی بسیار پایینی دارد. در این شرایط سنجش و پایش مداوم بیماران اهمیت زیادی دارد و یکی از این موارد بسیار مهم، ارزیابی سطح هوشیاری در کما است که توسط متخصص مغز و اعصاب به صورت دقیق انجام میشود. نتایج حاصل از این بررسی به پزشکان برای انتخاب شیوه درمان مناسب و مانیتور کردن بیماران کمک زیادی خواهد کرد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!