احتمال ابتلا به پرولاکتین بالا هم در زنان و هم مردان وجود دارد؟

پرولاکتین بالا یا هایپرپرولاکتینمی چیست؟

دکتر پگاه کرامتی(پزشک ارزیاب)
16 دقیقه مطالعه
محتوا بازبینی شده توسط پزشکان دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

فهرست مطالب
خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید
1:50
دانلود صوت

تغییر در چرخه قاعدگی، ترشح شیر بدون بارداری، کاهش میل جنسی یا مشکلات باروری گاهی می‌تواند با یک اختلال هورمونی مرتبط باشد. پرولاکتین بالا یا هایپرپرولاکتینمی یکی از این وضعیت‌ها است که هم در زنان و هم در مردان دیده می‌شود و علت‌های متفاوتی از تغییرات طبیعی بدن تا مصرف دارو، کم‌کاری تیروئید و مشکلات غده هیپوفیز دارد. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که افزایش پرولاکتین ادامه‌دار باشد یا با علائمی مانند سردرد و تغییر بینایی همراه شود. شناخت نشانه‌ها و علت‌های احتمالی کمک می‌کند نتیجه آزمایش پرولاکتین درست‌تر تفسیر شود و در صورت نیاز بررسی‌های تکمیلی انجام گیرد. در ادامه این مطلب از دکترتو، علائم، علت‌ها، روش‌های تشخیص، درمان و عوارض این وضعیت را مرور می‌کنیم.

هایپرپرولاکتینمی یا پرولاکتین بالا چیست؟

هورمون پرولاکتین بالا یا هایپرپرولاکتینمی به این معنی است که سطح پرولاکتین در خون شما بالاتر از حد طبیعی است. پرولاکتین هورمونی است که از غده هیپوفیز در مغز ترشح می‌شود. نقش اصلی آن در بدن زنان، کمک به رشد بافت پستان و تولید شیر پس از زایمان است. مقدار این هورمون در بارداری و شیردهی به طور طبیعی بالا می‌رود.

شایع‌ترین علت هایپرپرولاکتینمی، شامل بارداری، شیردهی، مصرف بعضی داروها و وجود تومور هیپوفیز مثل پرولاکتینوما است. البته که برخی شرایط سلامتی و حتی مصرف بعضی داروها هم می‌توانند باعث هیپرپرولاکتینمی شود. بالا بودن پرولاکتین در افرادی که باردار یا شیرده نیستند، می‌تواند نشانه یک تغییر هورمونی، مصرف بعضی داروها یا بیماری زمینه‌ای باشد. گاهی هم علت مشخصی پیدا نمی‌شود. پرولاکتین بالا در همه افراد نیاز به درمان ندارد، اما اگر باعث اختلال پریود، ناباروری، ترشح شیر، کاهش میل جنسی، سردرد یا مشکل بینایی شود، باید بررسی شود.

تفاوت بین هایپرپرولاکتینمی و پرولاکتینوما چیست؟

در هایپرپرولاکتینمی مقدار پرولاکتین در خون بالا است. اما پرولاکتینوما یکی از علت‌های هایپرپرولاکتینمی است. به بیان ساده، هر پرولاکتینوما می‌تواند باعث پرولاکتین بالا شود، اما هر پرولاکتین بالایی به معنی پرولاکتینوما نیست. پرولاکتینوما یک تومور خوش خیم (غیر سرطانی) است که در غده هیپوفیز شکل می‌گیرد و باعث تولید بیش از حد پرولاکتین می‌شود. در جدول زیر مقایسه بین هایپرپرولاکتینمی و پرولاکتینوما را مشاهده می‌کنید.

مورد تفاوتهایپرپرولاکتینمیپرولاکتینوما
تعریفسطح پرولاکتین بالاتر از حد طبیعیتومور خوش‌خیم غده هیپوفیز
محل/ماهیتوضعیت هورمونی در خونتومور در غده هیپوفیز
ارتباط با پرولاکتینمی‌تواند علت‌های مختلف داشته باشدباعث تولید بیش از حد پرولاکتین می‌شود
ارتباط با یکدیگرهر پرولاکتین بالایی به معنی پرولاکتینوما نیستمی‌تواند باعث هایپرپرولاکتینمی شود
تفاوت بین هایپرپرولاکتینمی و پرولاکتینوما

پرولاکتین بالا در مردان

پرولاکتین بالا در مردان به وضعیتی گفته می‌شود که میزان هورمون پرولاکتین در خون از محدوده طبیعی بیشتر باشد. این هورمون در حالت طبیعی در بدن مردان نیز وجود دارد، اما افزایش غیرطبیعی آن می‌تواند تولید تستوسترون را کاهش دهد و باعث اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی، ناباروری و گاهی بزرگ شدن بافت سینه یا ترشح شیر از نوک سینه شود. مصرف برخی داروها، کم‌کاری تیروئید و تومور خوش‌خیم هیپوفیز از علت‌های احتمالی این وضعیت هستند.

پرولاکتین بالا در زنان

پرولاکتین بالا در زنان به افزایش غیرطبیعی سطح هورمون پرولاکتین در خون گفته می‌شود. این هورمون به‌طور طبیعی در دوران بارداری و شیردهی افزایش پیدا می‌کند، اما بالا بودن آن در شرایط دیگر می‌تواند تعادل هورمون‌های جنسی و عملکرد تخمدان‌ها را مختل کند. نامنظمی یا قطع قاعدگی، ترشح شیر از سینه خارج از دوران شیردهی، کاهش میل جنسی و اختلال در تخمک‌گذاری از پیامدهای احتمالی این وضعیت هستند. کم‌کاری تیروئید، مصرف برخی داروها و تومور خوش‌خیم هیپوفیز از علت‌های شایع افزایش پرولاکتین در زنان محسوب می‌شوند.

علائم پرولاکتین بالا چیست؟

نشانه‌های پرولاکتین بالا به جنسیت، سن، شدت افزایش هورمون و علت زمینه‌ای بستگی دارد. بعضی افراد هیچ علامتی ندارند و فقط در آزمایش خون متوجه بالا بودن پرولاکتین می‌شوند. در برخی افراد هم علائم به شکل تغییرات قاعدگی، مشکلات باروری، ترشح شیر از سینه، کاهش میل جنسی یا علائم فشاری توده هیپوفیز دیده می‌شود. وجود یکی از این علائم به تنهایی تشخیص قطعی نیست. پزشک معمولاً نتیجه آزمایش پرولاکتین را کنار شرح حال، داروهای مصرفی و آزمایش‌های تکمیلی بررسی می‌کند. شایع‌ترین علائم پرولاکتین بالا عبارت‌اند از:

  • پریود نامنظم یا قطع پریود
  • ترشح از پستان بدون بارداری یا شیردهی
  • ناباروری یا دیر باردار شدن
  • کاهش میل جنسی
  • خشکی واژن و درد هنگام رابطه جنسی
  • اختلال نعوظ در مردان
  • کاهش تستوسترون در مردان
  • بزرگ شدن بافت سینه در مردان
  • سردرد یا تاری دید در توده‌های بزرگ هیپوفیز
  • کاهش تراکم استخوان در موارد طولانی‌مدت

پرولاکتین بالا و سرگیجه

سرگیجه علامت مستقیم و شایع پرولاکتین بالا نیست. با این حال، در بعضی افراد ممکن است به علت داروهای درمان‌کننده پرولاکتین بالا، افت فشار، اضطراب، کم‌خونی، مشکلات گوش داخلی یا بیماری‌های دیگر ایجاد شود. اگر سرگیجه با سردرد شدید، تاری دید، دوبینی، ضعف، غش، تهوع شدید یا درد قفسه سینه همراه باشد، نباید آن را فقط به پرولاکتین بالا نسبت داد. در این شرایط بررسی فوری لازم است. اگر سرگیجه بعد از شروع داروی جدید ایجاد شده، زمان شروع علامت و نام دارو را به پزشک اطلاع دهید.

پرولاکتین بالا و لکه بینی

بالا بودن پرولاکتین می‌تواند چرخه قاعدگی را به هم بزند و باعث عقب افتادن یا نامنظم شدن پریود شود. لکه بینی هم ممکن است در زمینه اختلالات هورمونی دیده شود، اما علامت اختصاصی پرولاکتین بالا نیست. لکه بینی می‌تواند علت‌های دیگری هم داشته باشد، مانند بارداری، پولیپ، فیبروم، عفونت، تغییرات دهانه رحم، مصرف قرص‌های هورمونی یا اختلالات تیروئید. اگر لکه بینی تکرار شود، بعد از رابطه جنسی رخ دهد، با درد لگن همراه باشد یا خونریزی شدید ایجاد کند، مراجعه به متخصص زنان ضروری است.

پرولاکتین بالا و خشکی واژن

خشکی واژن می‌تواند یکی از علائم پرولاکتین بالا در زنان باشد. وقتی پرولاکتین بالا بماند، ممکن است سطح استروژن کاهش پیدا کند. پایین آمدن استروژن باعث خشکی واژن، درد هنگام رابطه جنسی و کاهش میل جنسی می‌شود. خشکی واژن همیشه به پرولاکتین بالا مربوط نیست. شیردهی، یائسگی، بعضی داروها، استرس، عفونت و بیماری‌های پوستی هم می‌توانند چنین علامتی ایجاد کنند. اگر خشکی واژن با قطع یا نامنظمی پریود و ترشح شیر از سینه همراه باشد، بررسی پرولاکتین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

سردرد و پرولاکتین بالا

رولاکتین بالا و سردرد می‌توانند همراه هم باشند، به‌ویژه زمانی که علت آن توده بزرگ در ناحیه هیپوفیز باشد. این توده ممکن است به بافت‌های اطراف فشار بیاورد و باعث سردرد، تاری دید، کاهش میدان دید یا دوبینی شود. هر سردردی نشانه تومور نیست. اما سردرد جدید و پیشرونده، سردرد همراه با اختلال بینایی، تهوع شدید، بی‌حالی شدید یا تغییر سطح هوشیاری نیاز به بررسی جدی دارد. در افراد دارای پرولاکتین بسیار بالا، پزشک ممکن است ام آر آی سر را برای بررسی هیپوفیز درخواست کند.

علت پرولاکتین بالانشانه‌های همراه پرولاکتین بالااقدام معمول
بارداری و شیردهیافزایش طبیعی پرولاکتینتفسیر بر اساس شرایط فرد
استرس، ورزش شدید یا تحریک سینهافزایش خفیف و موقتتکرار آزمایش در شرایط مناسب
بعضی داروهانامنظمی پریود، ترشح شیر، کاهش میل جنسیبررسی داروها، بدون قطع خودسرانه
کم کاری تیروئیدخستگی، افزایش وزن، سرمایی بودن، اختلال پریودآزمایش تیروئید و درمان علت
تنبلی تخمداننامنظمی پریود، آکنه، موهای زائدبررسی همزمان تخمدان و هورمون‌ها
پرولاکتینوماترشح شیر، ناباروری، سردرد، اختلال دیدآزمایش تکمیلی و ام آر آی در صورت نیاز
بیماری کلیه یا کبدعلائم عمومی بیماری زمینه‌ایدرمان و پیگیری بیماری اصلی
در این جدول مشاهده می‌کنید که بالا بودن پرولاکتین نشانه چیست.

پرولاکتین بالا نشانه چیست؟

بالا بودن هورمون پرولاکتین نشانه یک علت واحد نیست. این وضعیت ممکن است طبیعی، دارویی، هورمونی یا ناشی از بیماری باشد. بارداری و شیردهی می‌توانند پرولاکتین را به طور طبیعی بالا ببرند. استرس، ورزش شدید، تحریک سینه و برخی داروها هم ممکن است باعث افزایش موقت شوند.

در موارد دیگر، بالا بودن هورمون پرولاکتین می‌تواند نشانه کم کاری تیروئید، تنبلی تخمدان، بیماری کلیه، بیماری کبد، مشکلات هیپوفیز یا پرولاکتینوما باشد. پرولاکتینوما یک توده خوش‌خیم در هیپوفیز است که پرولاکتین تولید می‌کند. هم در زنان و هم در مردان، بیماری مزمن کلیه و کم کاری تیروئید هر دو می‌توانند منجر به افزایش سطح پرولاکتین شوند. جدول زیر دید سریع‌تری از ارتباط علت‌ها و علائم می‌دهد.

چه چیزهایی باعث بالا رفتن پرولاکتین میشود؟

علت پرولاکتین بالا همیشه جدی نیست، اما باید دقیق بررسی شود. پرولاکتین به خواب، استرس، بارداری، شیردهی، تحریک سینه، بعضی غذاها و داروها حساس است. به همین دلیل گاهی یک آزمایش غیرطبیعی با تکرار درست، طبیعی می‌شود. قطع خودسرانه دارو برای پایین آوردن پرولاکتین خطرناک است. اگر دارو علت احتمالی باشد، پزشک می‌تواند تغییر دارو، کاهش دوز یا جایگزینی را با توجه به شرایط بیماری اصلی بررسی کند. دلایل بالا بودن پرولاکتین عبارت‌اند از:

  • بارداری و شیردهی
  • استرس جسمی یا روانی
  • ورزش سنگین پیش از آزمایش
  • تحریک یا معاینه اخیر سینه
  • مصرف بعضی داروهای اعصاب و روان، ضدتهوع، حاوی استروژن، داروهای فشار خون و داروهای اپیوئیدی
  • کم کاری تیروئید
  • تنبلی تخمدان
  • بیماری مزمن کلیه و کبد
  • زونا، آسیب یا جراحی قفسه سینه
  • پرولاکتینوما و افزایش ماکروپرولاکتین
  • توده‌های دیگر اطراف هیپوفیز

متن انگلیسی:
Both men and women have small amounts of prolactin in their blood normally. Prolactin levels are controlled by other hormones called prolactin inhibiting factors (PIFs), such as dopamine. During pregnancy, prolactin levels go up.
ترجمه فارسی:
هم زنان و هم مردان به‌طور طبیعی مقادیر کمی پرولاکتین در خون خود دارند. سطح پرولاکتین توسط هورمون‌های دیگری که به آن‌ها «عوامل مهارکننده پرولاکتین» (PIFs) گفته می‌شود، کنترل می‌شود؛ یکی از این عوامل دوپامین است. در دوران بارداری، سطح پرولاکتین افزایش پیدا می‌کند.

به نقل از وب‌سایت reproductivefacts

آیا استرس باعث بالا رفتن پرولاکتین میشود؟

بله، استرس جسمی یا روانی می‌تواند پرولاکتین را به طور موقت بالا ببرد. درد، اضطراب، کم‌خوابی، ورزش شدید، بیماری حاد و حتی شرایط سخت نمونه‌گیری خون ممکن است روی نتیجه آزمایش اثر بگذارند. استرس معمولاً افزایش شدید و پایدار ایجاد نمی‌کند. اگر پرولاکتین در آزمایش اول کمی بالا باشد، پزشک ممکن است تکرار آزمایش را در صبح، چند ساعت بعد از بیدار شدن و در شرایط آرام توصیه کند. اگر در آزمایش‌های بعدی نیاز مقدار پرولاکتین بالا ماند باید بررسی دقیق‌تری انجام دهید.

آیا تنبلی تخمدان باعث بالا رفتن پرولاکتین میشود؟

تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک می‌تواند با پرولاکتین بالا همراه شود، اما هر فرد مبتلا به تنبلی تخمدان پرولاکتین بالا ندارد. از طرف دیگر، پرولاکتین بالا می‌تواند علائمی شبیه تنبلی تخمدان ایجاد کند، مانند نامنظمی پریود، ناباروری، آکنه یا تغییرات هورمونی. سطوح بالای پرولاکتین مانع از تولید طبیعی هورمون‌هایی مانند استروژن و پروژسترون می‌شود. این اتفاق آزاد شدن تخمک از تخمدان را متوقف می‌کند و باعث پریودهای نامنظم یا پریود نشدن می‌شود.

متن انگلیسی:
The only known risk factor for hyperprolactinemia is having multiple endocrine neoplasia (MEN) type 1 (MEN1). MEN1 is an inherited condition that can cause prolactinoma.
ترجمه متن فارسی:
تنها عامل خطر شناخته‌شده برای هایپرپرولاکتینمی، ابتلا به نئوپلازی چندگانه غدد درون‌ریز نوع ۱ (MEN1) است. MEN1 یک بیماری ارثی است که می‌تواند باعث ایجاد پرولاکتینوما شود.

به نقل از وب‌سایت my.clevelandclinic

کم کاری تیروئید و پرولاکتین بالا چه ارتباطی با هم دارند؟

کم‌کاری تیروئید می‌تواند باعث بالا رفتن پرولاکتین شود. وقتی هورمون‌های تیروئید کاهش می‌یابند، مغز برای تحریک تیروئید پیام‌های هورمونی بیشتری می‌فرستد. این پیام‌ها می‌توانند ترشح پرولاکتین را هم افزایش دهند. در این حالت، ممکن است فرد علاوه بر پرولاکتین بالا دچار خستگی، خواب‌آلودگی، سرمایی بودن، خشکی پوست، یبوست، افزایش وزن یا نامنظمی پریود شود. اگر علت اصلی کم کاری تیروئید باشد، درمان تیروئید می‌تواند به طبیعی شدن پرولاکتین کمک کند.

راه تشخیص هایپرپرولاکتینمی چیست؟

هایپرپرولاکتینمی معمولا بر اساس علائم و شرح حال بیمار و همچنین معاینه فیزیکی تشخیص داده می‌شود. آزمایش خون برای تشخیص سطح پرولاکتین در خون تجویز می‌شود. اگر آزمایش خون سطح غیر طبیعی را نشان دهد، پزشکان ممکن است آزمایش خون را تکرار کنند. با این تکرار  مطمئن خواهند شد که مصرف دارو علت آن نیست. مطالعات تصویربرداری، مانند تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) از مغز هم ممکن است برای تشخیص تجویز شوند.

وقتی فردی با نامنظمی پریود مراجعه می‌کند، پزشک ممکن است همزمان پرولاکتین، تیروئید، هورمون‌های تخمدانی و گاهی سونوگرافی را بررسی کند. تشخیص درست مهم است، چون درمان پرولاکتین بالا با درمان تنبلی تخمدان یکسان نیست. مراحل رایج بررسی پرولاکتین بالا شامل این موارد است:

  • آزمایش پرولاکتین خون
  • تکرار آزمایش در صبح یا بعد از ناشتا بودن، در صورت نیاز
  • تست بارداری در افراد در سن باروری
  • آزمایش تیروئید
  • بررسی عملکرد کلیه و کبد
  • بررسی داروهای مصرفی
  • بررسی ماکروپرولاکتین در بعضی موارد
  • ام آر آی هیپوفیز در صورت شک به توده
  • بررسی میدان دید در توده‌های بزرگ یا علائم چشمی
آیا پرولاکتین بالا تنها در زنان شایع است؟
شرایط مختلفی مانند مصرف برخی داروها می‌تواند منجر به ابتلا به پرولاکتین بالا شود.

درمان هایپرپرولاکتینمی چیست؟

خوشبختانه، هیپرپرولاکتینمی اغلب با دارو، جراحی (در مورد تومور) یا اقدامات دیگر قابل درمان است. درمان بر اساس علت و علائم بیماری و همچنین شرایط هر بیمار توسط پزشک مشخص می‌شود. اگر پرولاکتین کمی بالا باشد و فرد علامتی نداشته باشد، ممکن است فقط پیگیری و تکرار آزمایش کافی باشد. درصورتی‌که مصرف دارویی خاص علت احتمالی پرولاکتین باشد، پزشک جایگزینی دارو را بررسی می‌کند. اگر پرولاکتین بالا به دلیل کم کاری تیروئید باشد، درمان تیروئید در اولویت قرار می‌گیرد.

در پرولاکتینوما یا افزایش علامت‌دار پرولاکتین، تجویز داروهای آگونیست دوپامین بررسی می‌شوند. این داروها اثر دوپامین را تقلید می‌کنند و می‌توانند پرولاکتین را پایین بیاورند. همچنین در بسیاری از موارد اندازه توده را کاهش می‌دهند. دو داروی مورد تایید FDA برای درمان هایپرپرولاکتینمی، کابرگولین و بروموکریپتین (پارلودل) هستند. کابرگولین ممکن است در کاهش سطح پرولاکتین بهتر از بروموکریپتین باشد. همچنین عوارض جانبی کمتری ایجاد می‌کند. روش‌های درمان پرولاکتین بالا شامل موارد زیر است:

  • پیگیری بدون درمان در موارد خفیف و بدون علامت
  • درمان کم کاری تیروئید، بیماری کلیه یا بیماری کبد در صورت وجود
  • تغییر دارو با تصمیم پزشک
  • مصرف داروهای آگونیست دوپامین مانند کابرگولین یا بروموکریپتین
  • جراحی در موارد مقاوم به دارو، عدم تحمل دارو یا فشار توده روی بینایی
  • پرتودرمانی در موارد نادر و مقاوم

متن انگلیسی:
Vitamin B6 may be a viable treatment option for antipsychotic-induced hyperprolactinemia
ترجمه متن:
ویتامین B6 ممکن است یک گزینه درمانی مناسب برای هیپرپرولاکتینمی ناشی از آنتی سایکوتیک‌ها باشد.

به نقل از سایت thecarlatreport

پرولاکتین بالا چه عوارضی دارد؟

عوارض پرولاکتین بالا بیشتر زمانی دیده می‌شود که این هورمون برای طولانی‌مدت بالا باشدیا علت آن توده بزرگ هیپوفیز باشد. مهم‌ترین عوارض هایپرپرولاکتینمی شامل اختلال باروری، کاهش هورمون‌های جنسی، کاهش تراکم استخوان و مشکلات بینایی است. شدت عوارض در همه افراد یکسان نیست. گاهی درمان علت اصلی، بسیاری از عوارض را کنترل می‌کند و باروری یا نظم پریود بهبود پیدا می‌کند. عوارض احتمالی پرولاکتین بالا عبارت‌اند از:

  • بی‌نظمی قاعدگی
  • ترشح شیر از سینه
  • ناباروری
  • کاهش میل جنسی
  • خشکی واژن و درد هنگام رابطه جنسی
  • اختلال نعوظ
  • کاهش تستوسترون
  • کاهش تعداد اسپرم
  • کاهش تراکم استخوان
  • سردرد و اختلال دید در توده‌های بزرگ
  • کاهش هورمون‌های دیگر هیپوفیز در برخی افراد

راه های پیشگیری از هایپرپرولاکتینمی چیست؟

متأسفانه نمی‌توان هیچ کاری برای جلوگیری از ابتلا به هایپرپرولاکتینمی انجام داد. تنها عامل خطر شناخته شده یک بیماری ارثی (منتقل شونده از طریق والدین) به نام نئوپلازی غدد درون‌ریز متعدد (MEN) نوع 1 است. اگر یکی از بستگان درجه یک (خواهر یا والدین) به این بیماری مبتلا هستند بهتر است آزمایش ژنتیک را برای احتمال ابتلا به این بیماری انجام دهید. این کار به غربالگری و تشخیص ابتلا به هایپرپرولاکتینمی در مراحل اولیه آن کمک می‌کند. برای پیشگیری از عوارض پرولاکتین بالا می‌توانید این کارها را انجام دهید.

همه موارد هایپرپرولاکتینمی قابل پیشگیری نیستند. برای مثال، نمی‌توان همیشه از پرولاکتینوما یا علت‌های ناشناخته جلوگیری کرد. با این حال، چند کار می‌تواند خطر تشخیص دیرهنگام و عوارض را کمتر کند. هدف از پیشگیری، بیشتر تشخیص زودتر و جلوگیری از عوارض است. اگر علت دارویی یا تیروئیدی زود پیدا شود، درمان ساده‌تر خواهد بود. راه‌های کمک‌کننده عبارت‌اند از:

  • قطع نکردن داروهای اعصاب، فشار خون یا ضدتهوع بدون نظر پزشک
  • اطلاع دادن درباره ترشح شیر، اختلال پریود یا کاهش میل جنسی
  • درمان و پیگیری کم کاری تیروئید
  • بررسی علت نامنظمی پریود به جای مصرف خودسرانه دارو
  • پیگیری سردرد جدید یا اختلال بینایی
  • انجام آزمایش در شرایط مناسب، دور از استرس و ورزش شدید
  • پیگیری دوره‌ای در افراد دارای سابقه پرولاکتینوما

راهنمای مراجعه به متخصص برای هایپرپرولاکتینمی

پرولاکتین بالا می‌تواند به‌دلایلی مثل پرولاکتوما، کم‌کاری تیروئید یا برخی داروها رخ دهد و روی باروری، قاعدگی و میل جنسی اثر بگذارد. تشخیص دقیق با آزمایش خون و در صورت لزوم MRI انجام می‌شود و درمان معمولاً با آگونیست‌های دوپامین (کابرگولین/بروموکریپتین) یا جراحی در موارد خاص است. برای اطلاع بیشتر درباره هایپرپرولاکتینمی می توانید از بهترین دکتر زنان و زایمان ایران یا بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان در شهرهای مختلف ایران را مشاهده می‌کنید:

نتیجه گیری

پرولاکتین بالا یا هایپرپرولاکتینمی یک اختلال هورمونی است که می‌تواند از یک علت موقت ساده تا مشکل هیپوفیز ایجاد شود. این وضعیت در زنان بیشتر با نامنظمی پریود، ترشح شیر، ناباروری و خشکی واژن دیده می‌شود. در مردان هم می‌تواند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، ناباروری و گاهی بزرگ شدن سینه شود. بالا بودن پرولاکتین همیشه خطرناک نیست، اما اگر علامت‌دار باشد یا در آزمایش تکراری بالا بماند، باید علت آن مشخص شود. از آنجایی که هایپرپرولاکتینمی عوارض جدی از جمله ناباروری را به همراه دارد، تشخیص و درمان آن در زمان مناسب اهمیت زیادی دارد. درمان به علت بستگی دارد و ممکن است شامل پیگیری، درمان تیروئید، تغییر دارو، داروهای پایین‌آورنده پرولاکتین یا در موارد محدود جراحی باشد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

ایا پرولاکتین بالا خطرناک است؟

افزایش خفیف پرولاکتین، بین 25 تا 50 نانوگرم در میلی لیتر، معمولاً تغییرات قابل توجهی در چرخه قاعدگی ایجاد نمی‌کند، اگرچه ممکن است باروری را کاهش دهد. اما سطوح بالاتر پرولاکتین بین 50-100 نانوگرم در میلی لیتر ممکن است باعث نامنظم شدن دوره‌های قاعدگی شود و باروری زنان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

چه مقدار پرولاکتین خطرناک است؟

سطح پرولاکتین بیش از 100 نانوگرم در میلی لیتر می‌تواند عملکرد طبیعی دستگاه تناسلی زنان را تغییر دهد و باعث علائم یائسگی (عدم قاعدگی، گرگرفتگی و خشکی واژن) و ناباروری شود.

ارتباط پرولاکتین بالا و آی وی اف چیست؟

پرولاکتین بالا می‌تواند تخمک‌گذاری را مختل کند و در روند درمان ناباروری اثر بگذارد. در بسیاری از موارد، پزشک قبل از آی وی اف یا همزمان با بررسی ناباروری، پرولاکتین را ارزیابی می‌کند. اگر افزایش پرولاکتین علت قابل درمانی داشته باشد، درمان آن می‌تواند بخشی از آماده‌سازی برای درمان ناباروری باشد.

پرولاکتین بالا و تومور به هم مرتبطند؟

پرولاکتین بر غدد پستان تأثیر گذاشته و منحر به تولید شیر مادر می‌شود. گاهی اوقات، یک تومور روی غده هیپوفیز رشد کرده و در نتیجه پرولاکتین بیش از حد تولید می‌کند. این نوع تومور پرولاکتینوما نامیده می‌شود که شایع‌ترین نوع تومور هیپوفیز و اغلب خوش خیم است.

مطالب مرتبط

دیدگاه شما

۹۲ دیدگاه ثبت شده برای: پرولاکتین بالا یا هایپرپرولاکتینمی چیست؟

  1. ‌آرش نیم‌رخ
    ‌آرش

    سلام وقتتون بخیر و عرض ارادت :
    آقا هستم ۴۰ ساله . سه ماه پیش درد پهلو داشتم حالت گز گز و درد داشت و وقتی به پهلوی راست میخابیدم این درد بیشتر میشد ،مدتی بعد بیضه راست درد گرفت (البته من واریکسل چپ دارم و راست قبلا هیچ مشکلی نداشت ). ازمایش دادم پرولاکتین ۵۵۰ بود . تحرک اسپرم کم ، ۲۶،ولی تعداد درحد نرمال بود .
    آیا درد بیضه راست که قبلا سالم بود و مقدار پرولاکتین بالا۵۵۰ و اسپاسم پهلو و کمر بهم مرتبط هستند؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به ‌آرش

      سلام وقت بخیر. بله این علائم شامل درد پهلو و کمر، درد بیضه راست و پرولاکتین بالا میتوانند به هم مرتبط باشند، چون گاهی یک مشکل در ستون مهره ها یا فشار روی اعصاب ناحیه کمری، به بیضه ها و کشاله ران هم تیر میکشد و همچنین پرولاکتین بالا خودش میتواند روی هورمونها و دردهای عضلانی اثر بگذارد. بهتره به بهترین دکتر اورولوژی ایران یا بهترین دکتر مغز و اعصاب و نورولوژی ایران مراجعه کنید تا با mri کمر و لگن و بررسی هورمونی دقیقتر، ارتباط این علائم را پیدا کنند و درمان مناسب را شروع کنند. برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  2. مصطفی لطیفی نیم‌رخ
    مصطفی لطیفی

    با سلام وتحیات الهی رفتم آزمایش خون دادم،پرولاکتینم ،۱۰۱،۵بوده صدویک ونیم ۵۰ بوده،قبلا داروی آسنترا مصرف نمودمب باقرص ریسپریدون امیلی

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به مصطفی لطیفی

      سلام. پرولاکتین ۱۰۱ خیلی بالاتر از حد طبیعی است و یکی از دلایل اصلی آن می‌تواند مصرف قرص ریسپریدون باشد که به شدت سطح پرولاکتین را بالا می‌برد، درحالی که آسنترا تأثیر چندانی روی آن ندارد. برای کاهش این عدد و جلوگیری از عوارضی مثل اختلال قاعدگی یا ترشح شیر، حتماً به بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران یا بهترین دکتر روانپزشک ایران معالجتان مراجعه کنید تا در صورت امکان دوز ریسپریدون را تنظیم کنند یا داروی جایگزین تجویز نمایند. برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  3. زهرا نیم‌رخ
    زهرا

    سلام وقت بخیر آیا پرولاکتین بالا باعث جوش صورت میشه؟ پرولاکتینم ۷۸ بود؟ و خوردن قرص کابرگولین ۰/۵ خارجی بعد چه مدت تاثیر گذاره؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به زهرا

      سلام. پرولاکتین ۷۸ می تواند باعث جوش صورت شود. کابرگولین ۰.۵ معمولا طی ۲ تا ۵ روز پرولاکتین را نرمال می کند ولی اثر روی جوش ها چند ماه طول می کشد. منظم مصرف کنید و هر ماه به متخصص غدد مراجعه کنید.
      بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران
      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  4. زهرا نیم‌رخ
    زهرا

    سلام وقتتون بخیر ممنون از مقاله مفیدتون
    من دوبار ازمایش دادم بار اول پرولاکتینم 45 بود بار دوم 36
    قرص های اعصاب و روان هم مصرف میکنم که دکتر بهم گفته تا سه روز مصرف نکنم باز ازمایش بدم
    چرخه قائدگیم بهم ریخته و بعضی اوقات سردرد دارم و صورتم و قفسه سینم پر از جوش و موهای زائد در پشت لب و چانه و گردن رشد میکنه جوری که امروز زدم فردا باز درمیاد ضخیم و زیاد هم هستن و اینکه واژنمم میسوزه و خارش داره یک ماهه که انتی بیوتیک و کرم واژینال هم استفاده میکنم ولی نمیدونم به خاطر همین پرولاکتین هست که خارش و سوزش دارم؟؟؟

    1. همیار دکترِتو نیم‌رخ
      همیار دکترِتو
      در پاسخ به زهرا

      سلام و احترام
      بالا بودن پرولاکتین، نامنظمی قاعدگی، جوش و موهای زائد می‌تواند به اختلالات هورمونی یا گاهی اثر بعضی داروهای اعصاب و روان مربوط باشد، اما سوزش و خارش واژن معمولا بیشتر به عفونت یا التهاب واژن ارتباط دارد و لزوما از پرولاکتین نیست. بهتر است طبق نظر پزشک آزمایش را تکرار کنید و برای بررسی هم‌زمان پرولاکتین، علائم هورمونی و خارش مقاوم به درمان، به متخصص زنان و در صورت نیاز متخصص غدد مراجعه کنید. بهترین دکتر زنان و زایمان ایران
      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران
      اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  5. Fatemeh نیم‌رخ
    Fatemeh

    سلام، وقت بخیر
    من ۲۵ سالم هست و پرولاکتین ۲۰۶.۵ هست
    و به من گفتن که پرولاکتینم بالاست
    آیا خیلی نگران کننده هست ؟

    1. همیار.دکترتو نیم‌رخ
      همیار.دکترتو
      در پاسخ به Fatemeh

      سلام و احترام
      پرولاکتین ۲۰۶.۵ بالاتر از حد طبیعی است و باید بررسی شود، اما به‌تنهایی به معنی مشکل خطرناک قطعی نیست. بالا بودن پرولاکتین می‌تواند به استرس، بعضی داروها، کم‌کاری تیروئید، بارداری، اختلالات هیپوفیز یا عوامل دیگر مربوط باشد. بهتر است برای تکرار آزمایش در شرایط درست و بررسی علت، به متخصص غدد مراجعه کنید و اگر ترشح شیر از سینه، اختلال قاعدگی، سردرد یا تاری دید دارید، پیگیری را عقب نیندازید.
      بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران
      بهترین دکتر مشکلات هیپوفیز ایران
      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  6. صبا نیم‌رخ
    صبا

    سلام من پرولاکتین روی۱۸ هست و مجردم تاری دید خیلی زیادی دارم باسردرد هایی که پشت سرم درد میگیره و چشمام پریودیم هم چندین ماه هست از ۷ روز شده یک روز اونم خیلی کم مشکلی پیش میاد ؟

    1. همیار دکترِتو نیم‌رخ
      همیار دکترِتو
      در پاسخ به صبا

      سلام و احترام
      تاری دید شدید و سردرد پشت سر همراه با اختلال شدید قاعدگی، در کنار پرولاکتین بالا، نیازمند بررسی فوری برای احتمال تومور هیپوفیز (پرولاکتینوما) است که می‌تواند با فشار به اعصاب بینایی علائم چشمی ایجاد کند. فوراً به متخصص غدد یا مغز و اعصاب مراجعه کنید و در صورت نیاز، ام‌آر‌آی از ناحیه هیپوفیز انجام دهید تا از آسیب دائمی به بینایی پیشگیری شود. شما می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو نسبت به دریافت اولین نوبت از بهترین متخصصین کشور اقدام کنید.

  7. داود نیم‌رخ
    داود

    سلام وقت بخیر
    پرولاکتین من ۲۱.۳۹ هستش برای اقایون این عدد بالاتر از نرمال نیست؟ممنون میشم راهنماییم کنید برای پایین آوردنش چه قرصی باید استفاده کنم

    1. همیار دکترتو نیم‌رخ
      همیار دکترتو
      در پاسخ به داود

      سلام بر شما. مقدار پرولاکتین ۲۱.۳۹ در آقایان کمی بالاتر از حد طبیعی است و معمولاً اگر دوباره با نمونه‌گیری صبح ناشتا تکرار شود و باز بالا باشد، پزشک ممکن است برای کاهش آن داروی کابرگولین تجویز کند. البته قبلش باید علت آن (مثل استرس، داروها یا اختلال هورمونی) دقیق بررسی شود. می‌توانید از لینک زیر برای پیدا کردن متخصص باتجربه و ثبت نوبت سریع‌تر، اقدام کنید.
      بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران

  8. Zahra نیم‌رخ
    Zahra

    سلام
    کودک ۷سال و نه ماهه من
    سطح پرولاکتینش ۱۵۹ هست
    نرمالِ؟

    1. همیار دکترِتو نیم‌رخ
      همیار دکترِتو
      در پاسخ به Zahra

      سلام و احترام
      سطح پرولاکتین ۱۵۹ در کودک ۷ سال و ۹ ماهه شما کمی بالاست، زیرا محدوده نرمال پرولاکتین در این سن معمولاً پایین‌تر است. برای اطمینان از اینکه این میزان نگران‌کننده است یا خیر و دلیل احتمالی آن چیست، لازم است با پزشک متخصص غدد اطفال مشورت کنید تا با بررسی علائم بالینی کودک و در صورت نیاز انجام آزمایش‌های تکمیلی، راهنمایی‌های لازم ارائه شود.
      بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران

  9. رویا نیم‌رخ
    رویا

    یکماهه که زیربغل و سینم درد میکنه و از هر دو سینم شیر ترشح میشه.پارسال بچم رو از شیر گرفتم.علت میتونه پرولاکتین بالا باشه؟سابقه پرولاکتین بالا داشتم(حدود ده سال پیش)

    1. همیار دکترتو نیم‌رخ
      همیار دکترتو
      در پاسخ به رویا

      سلام بر شما. بله، می‌تواند نشانه بالا بودن پرولاکتین باشد و باید آزمایش پرولاکتین و معاینه انجام شود تا علت دقیق آن مشخص شود. به متخصص زنان یا مامایی مراجعه کنید.
      بهترین دکتر زنان و زایمان ایران
      بهترین دکتر مامایی ایران

  10. م نیم‌رخ
    م

    سلام من یک ماه پیش آزمایش دادم پرولاکتینم 968.28 هستش باید چیکار کنم وضعیتم چجوریه
    خوب میشم؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به م

      با سلام و احترام. عدد پرولاکتین شما نسبتاً بالا محسوب می‌شود و می‌تواند دلایل مختلفی مثل استرس، مصرف برخی داروها یا مشکلات غده هیپوفیز داشته باشد. برای بررسی دقیق‌تر معمولاً آزمایش تکرار می‌شود و در صورت نیاز تصویربرداری انجام می‌شود. بهتر است به متخصص غدد مراجعه کنید تا علت دقیق مشخص شود. در این لیست می‌توانید بهترین دکتر غدد و متابولیسم ایران را پیدا کنید.

مجله سلامت دکترتو بیماری پرولاکتین بالا یا هایپرپرولاکتینمی چیست؟