فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
فیبروم در بارداری به زبان ساده تودههای معمولا خوشخیم عضلانی است که از دیواره رحم رشد میکنند و ممکن است قبل از بارداری وجود داشتهباشند یا در سونوگرافی بارداری دیده شوند. بعضی از افراد مبتلا علامتی ندارند و اتفاقی متوجه آن میشوند. اگر پریودهای سنگین، درد لگن، احساس فشار، یا سابقه سقط داشتهاید، بهتر است قبل یا اوایل بارداری ویزیت شوید. اما درمان فیبروم رحمی در حاملگی چیست و چه عوارضی دارد؟ در ادامه این مطلب از دکترتو، نکات مهم را بررسی میکنیم.
فیبروم رحم در بارداری چیست؟
بیماری فیبروم رحم تودههای معمولا خوشخیم هستند که از بافت عضلانی رحم ساخته میشوند و به آنها میوما یا لیومیوم هم گفته میشود. فیبروم رحم در بارداری معمولا از قبل وجود داشته و در اولین سونوگرافیها دیده میشود زیرا بسیاری از افراد قبل از بارداری علامت واضحی ندارند.
در بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی و خونرسانی، ممکن است اندازه بعضی فیبرومها تغییر کند یا درد ایجاد شود اما در بسیاری از موارد بارداری بدون مشکل جدی ادامه پیدا میکند. نکته مهم این است که محل فیبروم نسبت به جفت و دهانه رحم مهمتر از اسم فیبروم است زیرا میتواند روی درد، وضعیت جنین و تصمیمگیری برای زایمان اثر بگذارد.
| علائم فیبروم در بارداری | علل و عوامل مرتبط با ایجاد فیبروم |
|---|---|
| معمولا در ابتدا بدون علامت | علت دقیق نامشخص |
| درد یا گرفتگی لگن و پایین شکم | زمینه ژنتیکی و سابقه خانوادگی |
| درد ناگهانی شدید شکم | وابستگی به استروژن و پروژسترون |
| حساسیت موضعی شکم | سن بالاتر در سنین باروری |
| احساس فشار یا سنگینی لگن | چاقی یا اضافهوزن |
| تکرر ادرار | شروع قاعدگی در سن پایین |
| لکهبینی یا خونریزی واژینال | چرخههای قاعدگی بیشتر در طول عمر |
| احساس بزرگ شدن شکم بیش از انتظار | عوامل رشد موضعی در بافت رحم |
| کمردرد یا درد پهلو | تغییرات هورمونی و گیرندههای هورمونی در فیبروم |
| خستگی ناشی از خونریزی و کمخونی | عوامل سبک زندگی و متابولیک (مانند مقاومت به انسولین) |
علائم فیبروم رحم در بارداری
نشانههای فیبروم رحم در بارداری همیشه واضح نیست و بعضی زنان هیچ نشانهای ندارند. زمانی که علامت ایجاد میشود، بیشتر به اندازه و محل فیبروم و تغییرات خونرسانی در بارداری مربوط است و درد شکم یا لگن، احساس فشار و نفخ، تکرر ادرار یا یبوست میتواند رخ دهد. گاهی لکهبینی یا خونریزی خفیف هم دیده میشود اما هر خونریزی در بارداری باید بررسی شود.
علائم شایع فیبروم در بارداری معمولا شامل موارد زیر هستند:
- درد یا گرفتگی شکم و لگن
- احساس فشار لگنی یا سنگینی پایین شکم
- تکرر ادرار یا سختی در دفع ادرار
- یبوست یا نفخ
- لکهبینی یا خونریزی واژینال
- درد شدید ناگهانی در برخی موارد، به خصوص در فیبرومهای بزرگ یا پایهدار
علائم فیبروم در سه ماهه اول بارداری
در سه ماهه اول، بسیاری از افراد تازه با وجود فیبروم در بارداری آشنا میشوند زیرا سونوگرافی اولیه انجام میشود.
در این دوره اگر علامت داشتهباشید، بیشتر به شکل درد خفیف لگن، حس کشش در پایین شکم یا گهگاه لکهبینی دیده میشود. بعضی فیبرومها به ویژه اگر نزدیک حفره رحم باشند، میتوانند ریسک مشکلات اوایل بارداری را کمی بالا ببرند اما این موضوع به محل و اندازه فیبروم بستگی دارد.
علائم فیبروم در سه ماهه دوم و سوم بارداری
در سه ماهه دوم و سوم، احساس درد بیشتر مطرح میشود زیرا فیبروم ممکن است دچار تغییر خونرسانی و دژنراسیون شود. احساس فشار روی مثانه یا روده، بزرگ شدن شکم بیشتر از انتظار، یا دردهای تیرکشنده لگن هم ممکن است دیده شود. اگر فیبروم بزرگ باشد، گاهی وضعیت جنین را تغییر میدهد و احتمال بریچ بودن یا نیاز به سزارین بیشتر میشود. همچنین در برخی افراد انقباضات زودرس یا علائم تهدید به زایمان زودرس مطرح میشود که حتما باید بررسی شود.

بیماری های دوران بارداری کدامند؟
علائم فیبروم رحمی در حین زایمان
بسیاری از مطالعات نشان میدهد که داشتن فیبروم در حاملگی احتمال سزارین را افزایش میدهد. این میتواند به این دلیل باشد که فیبرومها میتوانند از انقباض رحم جلوگیری کنند همچنین میتوانند کانال زایمان را مسدود کرده و روند زایمان را کند کنند. زنانی که فیبروم دارند بیشتر از زنان دیگر نیاز به سزارین دارند.
فیبرومها میتوانند احتمال سزارین را افزایش دهند؛ میزان افزایش به اندازه و محل فیبروم و شرایط زایمان بستگی دارد و اگر فیبروم مسیر زایمان را مسدود کند، سزارین ممکن است لازم شود.
علائم فیبروم رحم پس از زایمان
بعد از زایمان، بسیاری از فیبرومها همراه با جمع شدن رحم کوچکتر میشوند و درد کمتر میشود اما برای همه یکسان نیست. در برخی افراد، خونریزی پس از زایمان ممکن است بیشتر یا طولانیتر شود زیرا فیبروم میتواند روی جمع شدن رحم اثر بگذارد. اگر درد شدید، تب، ترشحات بدبو یا خونریزی بسیار زیاد دارید، باید سریع ارزیابی شوید.
نشانه های بارداری با فیبروم بزرگ
فیبروم بزرگ در بارداری بیشتر با علائم فشاری خودش را نشان میدهد تا با خونریزی. ممکن است حس سنگینی لگن، تکرر ادرار، یبوست، درد پهلو یا دردهایی که با تغییر وضعیت بدتر میشوند را تجربه کنید. در برخی موارد، درد ناگهانی شدید به علت دژنراسیون یا پیچ خوردن پایه فیبروم رخ میدهد و نیاز به بررسی فوری دارد.
علت فیبروم رحم در بارداری
دو هورمون به نامهای استروژن و پروژسترون باعث میشوند که بافتهای خطوط داخل رحم در هر سیکل قاعدگی ضخیم شوند تا برای بارداری آماده شوند. به نظر میرسد این هورمونها به رشد فیبرومها نیز کمک میکنند. فیبرومها حاوی سلولهای بیشتری هستند که استروژن و پروژسترون به آنها متصل میشوند تا سلولهای عضلانی معمولی رحم.
بعضی از مواردی که میتوانند عوامل خطر برای ایجاد فیبروم در بارداری باشند عبارت است از:
- زمینه ژنتیکی و خانوادگی
- هورمونهای استروژن و پروژسترون
- اضافه وزن، سن بالاتر و برخی عوامل زمینهای

تشخیص فیبروم در بارداری
تشخیص داشتن فیبروم در بارداری معمولا با سونوگرافی انجام میشود تا تعداد، اندازه و محل فیبروم را کنار جفت و کیسه بارداری نشان دهد. گاهی در معاینه لگنی قبل از بارداری، بزرگ شدن نامنظم رحم شک ایجاد میکند اما برای تأیید باید تصویربرداری انجام شود. اگر درد شدید یا رشد سریع مطرح باشد، پزشک ممکن است سونوگرافیهای پیگیری را زودتر تکرار کند.
سونوگرافی فیبروم رحم در بارداری
سونوگرافی به عنوان آزمایش تصویربرداری استاندارد برای تایید وجود فیبروم در نظر گرفته میشود. زیرا به پزشک اجازه میدهد فیبروم را از سایر شرایط مانند آدنومیوز، پولیپ، تومورهای تخمدان و رحم باردار تشخیص دهد. با این حال، ممکن است همه فیبرومها در سونوگرافی قابل مشاهده نباشند.
درمان فیبروم در بارداری
درمان فیبروم معمولا به بررسی و کنترل علامتها تکیه دارد. در سونوگرافیهای دورهای، اندازه و جای فیبروم و اثر آن بر جفت و رشد جنین بررسی میشود. بعضی از زنان فقط مراقبت حمایتی میگیرند و گاهی کوچک شدن فیبروم در بارداری یا پس از زایمان دیده میشود.
برای درمان درد، استراحت، مایعات و مسکنهای مجاز با نظر پزشک کمک میکند. جراحی معمولا به بعد از زایمان موکول میشود مگر عارضه شدید وجود داشتهباشد. بارداری و شیردهی ممکن است اثر محافظتی برای بروز فیبروم در بارداری و سالهای بعد داشتهباشد و انتخاب درمان به علائم و محل بستگی دارد.
درمان درد فیبروم در بارداری
درد فیبروم در بارداری معمولا با استراحت، هیدراته ماندن و مسکنهای مجاز کنترل میشود و بسیاری از موارد نیاز به اقدام تهاجمی ندارند. استامینوفن معمولا گزینه خط اول برای درد و تب در بارداری در نظر گرفته میشود و درباره مصرف آن باید دوز و شرایط فردی رعایت شود.
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی ممکن است فقط در برخی شرایط و معمولا به صورت کوتاهمدت مطرح شوند. هیچ مسکنی را خودسرانه، مخصوصا اگر سابقه بیماری زمینهای دارید، مصرف نکنید.
انواع فیبروم رحم در بارداری
انواع فیبروم را معمولا بر اساس محل قرارگیری نسبت به دیواره و حفره رحم دستهبندی میکنند که روی تاثیر فیبروم بر بارداری اثر میگذارد. برخی فیبرومها داخل ضخامت دیواره هستند، بعضی زیر پوشش داخلی رحم رشد میکنند و بعضی به سمت بیرون رحم برجسته میشوند.
در دوران بارداری، این دستهبندی کمک میکند بفهمیم احتمال درد، خونریزی، یا تغییر در مسیر زایمان چقدر است. همچنین فیبرومهای پایهدار یا فیبرومهای نزدیک دهانه رحم میتوانند درد یا چالش زایمانی بیشتری ایجاد کنند.
انواع فیبروم رحم در بارداری عبارت است از:
- اینترامورال
- ساب موکوزال
- ساب سروزال
- پدانکوله یا پایهدار
- سرویکال
۱. فیبروم اینترامورال در بارداری
فیبروم اینترامورال در بارداری داخل دیواره عضلانی رحم رشد میکند و شایعترین نوع فیبروم است. اگر کوچک باشد ممکن است هیچ علامتی ندهد، اما با بزرگ شدن میتواند فشار لگنی، درد و گاهی تغییر شکل حفره رحم ایجاد کند. در بارداری، محل آن نسبت به جفت مهم است و ممکن است با انقباضات زودرس یا درد ناشی از دژنراسیون همراه شود.
فیبروم ترانس مورال در بارداری
فیبروم ترانس مورال در بارداری اصطلاحی کمتر رایج است و معمولا به تودهای اشاره میکند که بخش زیادی از ضخامت دیواره رحم را درگیر کرده و از لایههای داخلی تا بیرونی امتداد دارد. وقتی چنین فیبرومی بزرگ باشد، میتواند شکل رحم را تغییر دهد و فشار یا درد ایجاد کند.

۲. بارداری با فیبروم ساب موکوزال
بارداری با فیبروم ساب موکوزال یعنی فیبرومی که زیر پوشش داخلی رحم رشد میکند و میتواند حفره رحم را تغییر شکل دهد. این نوع بیشتر از انواع دیگر با خونریزی و مشکلات باروری ارتباط دارد زیرا محل لانهگزینی را تحت تاثیر قرار میدهد. در بارداری، محل و فاصله از جفت اهمیت دارد و نیاز به بررسی دارد. اگر فیبروم قدامی در بارداری باشد، گاهی روی جای برش سزارین یا درد شکم تاثیر میگذارد و باید در برنامه زایمان لحاظ شود.
۳. فیبروم ساب سروزال و بارداری
فیبروم ساب سروزال و بارداری معمولا به معنی تودهای است که زیر لایه بیرونی رحم رشد میکند و بیشتر به سمت بیرون برجسته میشود. این نوع میتواند حس فشار، سنگینی لگن یا درد ناشی از کشیدگی ایجاد کند اما معمولا کمتر از نوع زیرمخاطی روی خونریزی اثر میگذارد.
فیبروم خارج از رحم در بارداری
فیبروم خارج از رحم در بارداری اصطلاحی برای فیبرومهایی است که روی سطح بیرونی رحم قرار دارند و به سمت حفره شکم رشد میکنند. این تودهها هنوز از بافت رحم منشا میگیرند اما داخل حفره رحم نیستند. در بسیاری از موارد روی لانهگزینی اثر ندارد. اگر بزرگ باشند میتوانند فشار به مثانه یا روده بدهند و درد ایجاد کنند.
۴. فیبروم پدانکوله (پایه دار) در حاملگی
فیبروم پدانکوله یا پایهدار در بارداری یعنی تودهای که با یک ساقه به رحم وصل است و میتواند به سمت داخل یا بیرون رحم رشد کند. مشکل این نوع، احتمال پیچ خوردن ساقه و ایجاد درد ناگهانی شدید است که گاهی با تهوع و حساسیت شکم همراه میشود.
۵. فیبروم سرویکال در حاملگی
فیبروم سرویکال در بارداری در ناحیه دهانه رحم یا نزدیک آن قرار میگیرد و میتواند با احساس فشار لگنی، درد هنگام رابطه یا مشکلات ادراری همراه شود. در دوران بارداری، اگر بزرگ باشد ممکن است مسیر خروجی را تنگ کند و روی انتخاب روش زایمان اثر بگذارد. همچنین گاهی معاینه را دشوارتر میکند و نیاز به مراقبت دقیقتری دارد.

عوارض فیبروم در بارداری
در مورد اینکه فیبروم رحم چه عوارضی دارد باید گفت عوارض فیبروم بارداری به اندازه، تعداد و محل بروز فیبروم رحمی بستگی دارد و در بسیاری از بارداریها هیچ مشکل جدی ایجاد نمیشود. با این حال، فیبروم میتواند خطر درد شدید ناشی از تغییر خونرسانی، زایمان زودرس، وضعیت غیرطبیعی جنین و نیاز به سزارین را بالا ببرد. اگر فیبروم نزدیک جفت باشد، گاهی نگرانیهایی مانند جدا شدن زودرس جفت یا خونریزی مطرح میشود.
رشد فیبروم در بارداری ممکن است خطر سایر عوارض را در دوران بارداری و زایمان افزایش دهد. این عوارض شامل موارد زیر هستند:
- محدودیت رشد جنین
- جدا شدن جفت
- زایمان زودرس
- سقط جنین
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs.uk
ترجمه Most women do not experience any symptoms of fibroids, but they can cause significant problems in rare cases.
ترجمه فارسی:
بیشتر زنان هیچ علامتی از فیبرومها تجربه نمیکنند اما در موارد نادر میتوانند مشکلات مهمی ایجاد کنند.
فیبروم رحم در بارداری خطرناک است؟
اغلب فیبرومها خوشخیم هستند و خطر سرطانزا بودنشان بسیار پایین است اما در بارداری بحث اصلی سرطان نیست، بحث عارضههای بارداری است. خطرناک بودن یا نبودن بیشتر به این بستگی دارد که فیبروم چقدر بزرگ است، کجا قرار گرفته، آیا نزدیک جفت است و آیا درد شدید یا خونریزی ایجاد کرده یا خیر. اگر علائم هشدار مانند درد شدید ناگهانی، خونریزی، تب، سرگیجه یا کاهش حرکت جنین دارید، باید فوری بررسی شوید.
آیا فیبروم ساب سروزال در بارداری خطرناک است؟
فیبروم ساب سروزال در بارداری به این دلیل که به سمت بیرون رشد میکند، در بسیاری از افراد کمتر روی حفره رحم و لانهگزینی اثر مستقیم دارد. با این حال اگر بزرگ باشد، میتواند درد و فشار ایجاد کند یا روی وضعیت جنین و تصمیم زایمان اثر بگذارد.
آیا فیبروم رحم باعث زایمان زودرس می شود؟
احتمال زایمان زودرس در زنان باردار مبتلا به فیبروم به طور قابلتوجهی بیشتر از زنان بدون فیبروم است. هر چه تعداد و اندازه فیبرومها بیشتر شود، این احتمال نیز افزایش مییابد.

پیشگیری از فیبروم بارداری
در حال حاضر هیچ روش قطعی برای پیشگیری از فیبروم و بارداری وجود ندارد زیرا علت دقیق آن کاملا مشخص نیست. با این حال، سبک زندگی سالم میتواند ریسک برخی عوامل زمینهای را کاهش دهد و به کنترل علائم کمک کند. اگر قصد بارداری دارید و سابقه خانوادگی، خونریزیهای شدید یا دردهای لگنی دارید، بهتر است قبل از اقدام ارزیابی شوید تا اگر فیبروم وجود دارد، درباره درمان یا پایش تصمیمگیری شود. مدیریت وزن، فعالیت بدنی منظم و پیگیری درمان کمخونی در صورت خونریزیهای شدید، قدمهای عملی و امن هستند. مهم این است که خوددرمانی دارویی یا گیاهی در مسیر بارداری انجام نشود.
تجربیات بارداری با فیبروم
در تجربههای مادران باردار، بسیاری از مادران میگویند وجود فیبروم در بارداری را در سونوگرافی فهمیدهاند و نگرانیشان درباره درد و بزرگ شدن توده بوده است. بعضیها از درد لگن و کمر در هفتههای میانی گفتهاند و از پزشک توصیه به استراحت، مصرف مایعات و مسکن مجاز گرفتهاند. در برخی روایتها، اندازه فیبروم رشد کرده و با پایش ادامه یافته است. در تجربیات بارداری با فیبروم ساب سروزال، نگرانی از فشار به جنین شایع است اما بسیاری با بررسی و توضیح پزشک آرامتر شدهاند.
نتیجه گیری
فیبروم در بارداری در بسیاری از موارد فقط نیاز به پیگیری دارد و بیتوجهی به علامتهای هشدار میتواند خطرناک باشد. اگر فیبروم دارید، با سونوگرافی و رعایت توصیههای پزشک میشود بیشتر بارداریها را با خیال راحت ادامه داد. مهم است بدانید درد خفیف و گاهبهگاه معمولا با استراحت بهتر میشود اما درد شدید ناگهانی، خونریزی واژینال، تب، سرگیجه، کاهش حرکت جنین یا انقباضات منظم باید سریع بررسی شود. برای انتخاب مسیر زایمان درست و مراقبت پس از زایمان هم از متخصص زنان کمک بگیرید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام ببخشید من ھفتەی ١٢ بارداری ھستم و سنو میوم ٨٥ م.م و ٣٠م.م و ٣١ م.م در جدار اقدامی رحم مشاھدە کردە،امروز لکەبینی ھم داشتم و لردخیلی شدید کە نمیتونم ١ دقیقە بخوابم…توروخدا درمان بگید ، مردم از درد😭😭😭
سلام. با توجه به اینکه شما هفته ۱۲ بارداری هستین، سونو نشاندهنده ضخامت جدار اقدامی رحم و امروز لکبینی و درد شدید دارین، این وضعیت جدیه و نیاز به بررسی فوری دارد. بهتر است سریعاً به یک متخصص زنان مراجعه کنید یا به اورژانس مراجعه کنید تا سونوگرافی و معاینه کامل انجام شود و خونریزی یا هر عارضه احتمالی کنترل شود. تا رسیدن به پزشک، استراحت مطلق داشته باشید، از فعالیت بدنی پرهیز کنید و از خوددرمانی خودداری کنید.
متخصص زنان و زایمان
سلام خسته نباشید من سه ماه پیش سقط داشتم دکتر رفتم گفت علت سقطم فیبروم بوده من الان هیچ مشکلی ندارم فقط سمت راستم درد میکنه میتونه علتش همون فیبروم باشه
سلام، درد سمت راست بعد از سقط میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و فیبروم یکی از احتمالهاست، اما ممکن است علت دیگری مثل باقی ماندن بافت رحم، التهاب یا گرفتگی عضلات باشد. بهتر است برای اطمینان به پزشک زنان مراجعه کنید تا معاینه و در صورت نیاز سونوگرافی انجام شود و علت دقیق مشخص شود، چون تشخیص درست به درمان مناسب کمک میکند و نگرانی شما را کاهش میدهد.
متخصص زنان و زایمان
سلام
فیبروم در داخل حفره رحم دارم ۲ میل هست ، میخوام باردار شم ایا خطرناک است ، البته سال قبل هم باردار بودم قلبش هم تشکیل شده بود در هفته دوازدهم خونریزی داشتم رفتم سونو گفتند ازهفته هشتم یا نهم رشد نکرده بعد سقط شد،ایا علت سقط همین فیبروم داخل حفره بوده و قبل از باردارشدن بابد عمل کنم و فیبروم خارج شود
سلام، فیبرومهای رحمی معمولاً تأثیر زیادی بر بارداری ندارند، اما در برخی موارد میتوانند مشکلاتی ایجاد کنند. فیبروم ۲ میلیمتری که در داخل حفره رحم قرار دارد، معمولاً خطر زیادی ندارد، اما اگر در نزدیکی یا داخل حفرهای که به جنین میچسبد باشد، ممکن است بر رشد جنین تأثیر بگذارد. در مورد سقط قبلی شما، علل مختلفی میتواند دخیل باشد، از جمله مشکلات ژنتیکی، هورمونی یا ساختاری مانند فیبروم. معمولاً توصیه میشود که قبل از باردار شدن، وضعیت فیبروم و تأثیر آن بر بارداری توسط متخصص زنان بررسی شود. در برخی موارد، ممکن است عمل جراحی برای برداشتن فیبروم توصیه شود تا احتمال بارداری موفق افزایش یابد. با این حال، برای تصمیمگیری بهتر، مشاوره با پزشک متخصص زنان و ارزیابی وضعیت فیبروم شما میتواند به شما کمک کند.
متخصص زنان و زایمان
سلام من فیبرم رحم دارم امکان بارداری هست
سلام، فیبرومهای رحمی ممکن است بر بارداری تاثیر بگذارند، اما در بسیاری از موارد، زنان با فیبروم میتوانند باردار شوند. اندازه، موقعیت و تعداد فیبرومها نقش مهمی در این مسأله دارند. اگر فیبرومها در ناحیهای باشند که مسیر رحم یا لولههای فالوپ را مسدود کرده باشند، ممکن است بارداری را دشوار کنند. اما اگر فیبرومها کوچک باشند یا در مکانهایی که تاثیری بر بارداری ندارند، احتمال بارداری هنوز وجود دارد. برای اطلاعات دقیقتر و راهنماییهای بیشتر، توصیه میشود با پزشک متخصص مشورت کنید.
متخصص زنان و زایمان
سلام فیبروم اینترامورال دارم ب ابعاد ۸میلی آیاخطرناک است
سلام
چندان نه
اندازه خوشههای فیبروم میتواند از ۱ میلیمتر تا بیش از ۲۰ سانتیمتر قطر یا حتی بزرگتر باشد، حتی اندازه بعضی از آنها میتواندبزرگتر هم باشد. این تودهها میتوانند در داخل دیواره رحم، داخل حفره اصلی اندام یا حتی در سطح بیرونی ایجاد شوند.
بسته به موقعیت دارد
و هرچه زودتر باید درمان صورت پذیرد
متخصص زنان و زایمان