فیبروم رحم توده‌ای غیرسرطانی است که ممکن است باعث ایجاد علائم مشابه سرطان و خونریزی شدید، درد یا فشار در ناحیه لگن شود. شناخت روشهای درمان فیبروم می‌تواند به شما کمک کند تا بهترین تصمیم را بگیرید. برخی از روش‌ها فقط علائم را کاهش می‌دهند و برخی دیگر به کاهش اندازه یا برداشتن کامل فیبروم کمک می‌کنند. در این مقاله روشهای دارویی، کم‌تهاجمی و جراحی را بررسی کرده‌ایم تا مسیر درمان برای شما روشن‌تر شود.
روش درمان فیبروم رحم یا راه کوچک شدن فیبروم
درمان فیبروم رحم شامل مصرف داروهای هورمونی، روشهای کم‌تهاجمی مانند آمبولیزاسیون و اولتراسوند متمرکز و جراحی است. اگر علائم خفیف باشد، داروها می‌توانند به کنترل خونریزی و درد کمک کنند. اگر فیبروم رحم بزرگ یا همراه با درد شدید باشد، روشهای پیشرفته‌تری مانند رادیوفرکوئنسی یا جراحی پیشنهاد میشود. خانم‌های جوان یا کسانی که قصد بارداری دارند معمولا گزینه‌هایی با حفظ رحم را انتخاب می‌کنند. انتخاب روش مناسب با مشورت پزشک صورت می‌گیرد.
| درمان‌های پزشکی | درمان‌های خانگی و گیاهی |
|---|---|
| لوپرولید (لوپرون) | چای سبز |
| قرص‌های ضد بارداری | خاکشیر |
| دیفرلین | کورکومین (زردچوبه) |
| متفورمین | رسوراترول |
| IUD هورمونی | سرکه سیب |
| مسکن‌های ضدالتهابی | گیاه پنج انگشت (چستبری) |
درمان دارویی فیبروم رحم
برخی از داروهای کنترل‌کننده سطح هورمون می‌توانند باعث کوچک‌شدن میوم‌ها و درمان فیبروم رحم شوند. برای مثال آگونیست‌های هورمون آزادکننده گنادوتروپین (GnRH) مانند لوپرولید (لوپرون)، باعث کاهش سطح استروژن و پروژسترون شما میشود. این داروها در نهایت قاعدگی را متوقف می‌کنند و فیبروم‌ها را کوچک می‌کنند.
همچنین آنتاگونیست‌های GnRH به کوچک‌شدن فیبروم‌ها کمک می‌کنند. این داروها با متوقف‌کردن بدن شما از تولید هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئین‌کننده (LH) کار می‌کنند. گانیرلیکس استات و ستررولیکس استات نمونه‌ای از این داروها هستند.
برخی از داروهای دیگر می‌توانند به کنترل خونریزی و درد در دوران قاعدگی کمک‌کنند، اما نمی‌توانند فیبروم رحم را کوچک کنند یا از بین ببرند. اگر به دنبال موثرترین انواع قرص برای فیبروم رحم یا روشهای هورمونی هستید، موارد زیر می‌توانند کمک‌کننده باشند:
- GnRH آگونیست‌ها (مانند لوپرولاید)
- پروژسترون‌ها یا مدروکسی پروژسترون
- آنتاگونیست‌های پروژسترونی (مانند اولیپریستال استات)
- قرص‌های ضدبارداری ترکیبی
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Uterine fibroids are common growths of the uterus. They often appear during the years you’re usually able to get pregnant and give birth.
ترجمه فارسی:
فیبروم‌های رحمی به رشد بافت رحمی گفته میشود که معمولا زمانی ظاهر می‌شوند که شما توانایی باروری دارید.
آمپول برای درمان فیبروم رحم
دیفرلین (Diphereline)، که حاوی تریپتورلین است، یک آگونیست هورمون آزادکننده گنادوتروپین (GnRH) است که برای درمان فیبروم‌های رحمی استفاده میشود. این دارو با کاهش تولید استروژن در بدن عمل میکند، که به کاهش اندازه فیبروم‌ها و کنترل علائم مرتبط با آنها کمک میکند. دیفرلین معمولا به صورت تزریق ماهانه تجویز میشود اما در برخی موارد ممکن است تزریق آن هر سه ماه یک‌بار انجام شود.
مطالعات نشان داده‌اند که دیفرلین می‌تواند به طور مؤثر اندازه فیبروم‌ها را کاهش داده و علائمی مانند خونریزی سنگین و درد لگن را بهبود بخشد. این دارو معمولا به عنوان یک روش کوتاه‌مدت (معمولا تا شش ماه) استفاده میشود تا از عوارض جانبی طولانی‌مدت آن مانند کاهش تراکم استخوان جلوگیری شود.
ویتامین ها و مکمل های دارویی برای فیبروم رحم
برخی از انواع ویتامین‌ها نیز ممکن است به کاهش رشد و اندازه فیبروم‌ها کمک‌کنند. برخی تحقیقات نشان می‌دهد کمبود ویتامین D و ویتامین A با افزایش خطر ابتلا به فیبروم مرتبط است. فیبروم رحم ممکن است در طول پریودی، نفخ و گرفتگی را تشدید کند، از‌همین‌رو موارد زیر می‌توانند به کاهش این علائم کمک کنند:
- ویتامین B-۱
- مصرف ویتامین B-۶
- ویتامین E
- منیزیم
- اسیدهای چرب امگا ۳
این ویتامین‌ها را میتوانید در غذا و همچنین مکمل‌ها پیدا کنید. اگر می‌خواهید مکمل‌ها را در برنامه روزانه خود وارد کنید، قبل از شروع با پزشک خود صحبت کنید.
درمان فیبروم با آمبولیزاسیون شریان رحمی
آمبولیزاسیون شریان رحمی روشی کم‌تهاجمی است که باعث کوچک‌شدن فیبروم میشود. در این روش از طریق کاتتر، موادی به رگ‌های خون‌رسان به فیبروم تزریق میشود تا جریان خون قطع شود. با قطع خون‌رسانی، فیبروم کوچک میشود و علائم کاهش پیدا میکند. این روش برای کسانی مناسب است که نمی‌خواهند رحم خود را از دست بدهند و به دنبال گزینه‌ای بدون جراحی هستند.
درمان فیبروم رحم با ام آر آی هدایت شده با اولتراسوند متمرکز
در این روش غیرتهاجمی، امواج اولتراسوند با دقت بالا به فیبروم تابیده میشود تا بافت آن تخریب شود. MRI در حین درمان کمک میکند تا محل دقیق فیبروم شناسایی شود. درمان فیبروم رحم با ام آر آی هدایت‌شده با اولتراسوند متمرکز یکی از روشهای شناخته‌شده و مؤثر غیرتهاجمی است که از دهه‌ها پیش مورد استفاده قرار می‌گیرد. دوره نقاهت آن کوتاه است و معمولا نیاز به بستری ندارد.
درمان فیبروم با رادیوفرکوئنسی ابلیشن
رادیوفرکوئنسی ابلیشن از امواج حرارتی برای کوچک‌کردن فیبروم استفاده میکند. این روش کم‌تهاجمی از طریق یک پروب مخصوص انجام میشود که به محل فیبروم هدایت میشود. این روش نسبت به جراحی دوره بهبود کوتاه‌تری دارد و برای کسانی که به دنبال گزینه‌ای با درد و عوارض کمتر هستند، پیشنهاد میشود. معمولا فیبروم‌ها بعد از این درمان کوچک می‌شوند و علائم بهبود پیدا میکند.
لیزر درمانی فیبروم رحم
لیزر درمانی با استفاده از انرژی نور به بافت فیبروم نفوذ میکند و باعث تخریب آن میشود. این روش هنوز به اندازه سایر درمان‌ها رایج نیست اما در بعضی مراکز تخصصی انجام میشود. اگر فیبروم کوچک باشد و جای مناسب داشته‌باشد، ممکن است لیزر درمانی گزینه خوبی باشد. حتما قبل از انتخاب این روش با پزشک مشورت کنید تا از مناسب‌بودن آن اطمینان حاصل شود.
جراحی فیبروم رحم
در مواردی که فیبروم بزرگ است یا علائم شدید شده‌اند، جراحی بهترین انتخاب خواهد بود. میومکتومی یا عمل برداشتن فیبروم رحمی جراحی‌ای است که فقط فیبروم‌ها را برمی‌دارد و رحم حفظ میشود. این روش برای خانم‌هایی که قصد بارداری دارند، مناسب است. هیسترکتومی شامل برداشتن کامل رحم است و راهی قطعی برای درمان فیبروم محسوب میشود. این روش معمولا آخرین انتخاب و برای کسانی است که نمی‌خواهند یا نمی‌توانند باردار شوند.
ورزش مناسب برای درمان فیبروم رحم
ورزش به طور مستقیم فیبروم را از بین نمی‌برد اما می‌تواند نقش مهمی در کاهش علائم و کنترل رشد آن ایفا کند. فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی، یوگا، شنا و تمرینات هوازی سبک باعث تنظیم سطح هورمون‌ها می‌شوند و وزن بدن را در حد متعادل نگه می‌دارند. چاقی یکی از عوامل موثر در رشد فیبروم است. اگر به طور منظم ورزش انجام شود، احتمال پیشرفت فیبروم کمتر میشود و علائم آن مانند درد یا فشار لگنی کاهش پیدا میکند.
درمان خانگی فیبروم رحمی
مراقبت در منزل، تغییر رژیم غذایی و درمان‌های گیاهی می‌توانند به بهبود و تسکین علائم فیبروم کمک شایانی کنند. تغییرات سبک زندگی زیر نیز، در پیشگیری از فیبروم رحم بسیار مهم است. اما توجه داشته‌باشید درمان‌های خانگی در برخی موارد ممکن است نه تنها به درمان میوم شما کمکی نکنند، بلکه باعث تشدید آن شوند. برای هر درمانی باید با یک متخصص زنان و زایمان در شهر خود مانند دکتر زنان تهران ، دکتر لاپاراسکوپی زنان تهران و یا دکتر لاپاراسکوپی فیبروم رحم تهران مشورت کنید.
درمان فیبروم رحم با طب سنتی
در طب سنتی ایران برخی از گیاهان دارویی برای بهبود علائم فیبروم معرفی شده‌اند. گیاهانی مانند رازیانه، زنجبیل و آویشن خاصیت ضدالتهابی دارند و ممکن است به کاهش درد قاعدگی کمک کنند. البته این روش‌ها فیبروم را از بین نمی‌برند و نمی‌توانند جایگزین درمان پزشکی شوند. بهتر است درمان‌های سنتی همراه با نظر پزشک استفاده شوند. اگر به دنبال روشهای طبیعی هستید، حتما باید از استفاده خودسرانه گیاهان دارویی پرهیز کنید.
۱. درمان گیاهی فیبروم رحم با چای سبز
چای سبز حاوی مواد شیمیایی به نام فلاوانول است که آنتی‌اکسیدان هستند. آنتی‌اکسیدان‌ها با کاهش استرس اکسیداتیو به کاهش آسیب سلولی در بدن کمک می‌کنند. استرس اکسیداتیو یکی از دلایل مهم ایجاد انواع توده‌ها در بدن است.
۲. درمان فیبروم با خاکشیر
خاکشیر به عنوان یک ملین ملایم شناخته میشود. ملین‌ها با افزایش حرکات روده به درمان یبوست در زمان ابتلا به فیبروم کمک می‌کنند. این داروی گیاهی را میتوانید همراه با آب یا آب میوه میل کنید.
۳. کم دردسرترین درمان فیبروم رحمی با طب سنتی: رسوراترول
رسوراترول یک ماده شیمیایی است که گیاهان در شرایط استرس محیطی و عفونت تولید می‌کنند. غذاهای طبیعی حاوی رسوراترول عبارت‌اند از:
- زغال‌اخته
- توت
- تمشک
- انگور
۴. درمان فیبروم با سرکه سیب
استفاده از سرکه سیب برای درمان فیبروم‌های رحمی در منابع معتبر علمی و پزشکی تأیید نشده است. بیشتر تحقیقات و توصیه‌های موجود درباره درمان طبیعی فیبروم‌ها به مواردی مانند تغییرات در رژیم غذایی، استفاده از مکمل‌های ویتامینی و مواد معدنی، و مصرف برخی گیاهان دارویی می‌پردازند.
۵. درمان گیاهی فیبروم رحم با گیاه پنج انگشت
این دارو که با نام چستبری هم شناخته میشود برای خونریزی‌ها شدید قاعدگی، دوره‌های پریودی دردناک و سایر علائم مصرف میشود. پنج انگشت در برقراری سطح تعادل هورمون‌ها موثر است.
۶. برگ سنا و روغن کرچک یا درمان فیبروم با عنبر نسارا
سنا به عنوان ملین طبیعی استفاده میشود. همانطور که اشاره کردیم ملین‌ها به رفع یبوست کمک می‌کنند. این گیاه را برای مصرف میتوانید به آب یا آب میوه اضافه کنید. همچنین روغن کرچک یک روغن گیاهی است که می‌تواند به عنوان مکمل برای کمک به یبوست گاه‌به‌گاه مصرف شود. عنبر نسارا برای درمان فیبروم گزینه‌ی مناسبی نیست. بهتر است با پزشک درباره مصرف این ماده مشورت کنید.
۷. درمان فیبروم با دارچین
مقاومت در برابر انسولین باعث افزایش سطح انسولین بدن میشود. دارچین مقاومت در برابر انسولین را در زنان مبتلا به فیبروم رحم تا حد زیاد کاهش می‌دهد. همچنین می‌توان از این دارو برای مهار خونریزی شدیدی قاعدگی، به خصوص در افراد مبتلا به آندومتریوز و فیبروم استفاده کرد.
۸. درمان فیبروم با کلم بروکلی
سبزیجات مانند کلم بروکلی برای بهبود علائم بیماری‌های زنان مفید هستند زیرا فیبر زیادی دارند و با کاهش وزن از تولید بیش از حد استروژن پیشگیری می‌کنند. اما مصرف کلم بروکلی به معنی داشتن تغذیه مناسب است نه درمان قطعی فیبروم.
۹. درمان فیبروم با عسل
عسل اساسا یکه محلول قندی است. قند‌های موجود در رژیم غذایی باعث افزایش سطح انسولین در بدن می‌شوند. همانطور که می‌دانید افزایش سطح انسولین با افزایش سطح استروژن مرتبط است. بنابراین عسل می‌تواند فیبروم رحم را تشدید کند. با‌این‌حال عسل می‌تواند هورمون‌ها زنانه را تا حدی متعادل کند. همچنین خواص آنتی‌اکسیدانی این محصول به درمان و جلوگیری از رشد میوم کمک‌می‌کند. برای مصرف عسل در دوران ابتلا به فیبروم رحمی با پزشک خود مشورت کنید.
۱۰. درمان فیبروم رحم با رازیانه
یکی از روشهای سنتی که برای درمان فیبروم رحمی مورد استفاده قرار می‌گیرد، استفاده از رازیانه است. این گیاه عرقی دارد که می‌تواند در بهبود و کوچک‌کردن فیبروم رحمی موثر باشد. طب سنتی توصیه میکند که صبح‌ها یک فنجان عرق رازیانه و عصرها یک فنجان عرق بومادران بخورید. این کار می‌تواند در کنترل کردن رشد فیبروم موثر باشد و علائم آن را کاهش دهد.
درمان قطعی فیبروم چیست؟
روش درمان قطعی فیبروم شامل روشهای جراحی مانند میومکتومی، هیسترکتومی یا روشهای کم‌تهاجمی مانند آمبولیزاسیون شریان رحمی است که نیاز به برداشتن رحم ندارد. یکی از روشهای درمان قطعی هیسترکتومی است، مخصوصا برای کسانی که نمی‌خواهند باردار شوند. روش‌هایی مانند آمبولیزاسیون شریان رحمی و جراحی باز یا لاپاراسکوپی برای برداشتن فیبروم نیز در بسیاری از بیمارستان‌ها انجام میشود. انتخاب روش مناسب به سن، شدت علائم و تمایل به بارداری بستگی دارد. مشاوره دقیق با متخصص زنان بسیار اهمیت دارد. شما میتوانید برای کسب اطلاعات با دکتر هیسترکتومی (عمل برداشتن رحم) تهران مشاوره حضوری و یا آنلاین دریافت کنید.
جدیدترین روش درمان فیبروم چیست؟
برای درمان فیبروم روشهای جدیدی وجود دارند که می‌توانند بر روی کوچک‌شدن فیبروم و درمان آن موثر باشند. اما جدیدترین روشی که برای درمان فیبروم به کار گرفته‌می‌شود، استفاده از جراحی با کمک سونوگرافی با تمرکز MRI است. با استفاده از این روش به درستی محل میوم پیدا میشود و بادقت از دیواره‌ی رحم کنده میشود. با این جراحی کمترین آسیب به فرد زده میشود و بیشتری اثربخشی در برداشتن لیومیوم دیده‌می‌شود.
پزشکان پیشنهادی
زهرا عسکری سرطاوسی
کارشناسی مامایی
دکتر شیوا طالبی خرزوقی
متخصص زنان، زایمان و نازایی
دکتر الهام آذین مهر
متخصص زنان و زایمان
دکتر نصرت نقاب
فلوشیپ نازایی و آی وی اف
دکتر مهسا نایبی
متخصص زنان و زایمان
دکتر لیدا توزنده جانی
متخصص زنان، زایمان و نازاییکم دردسرترین درمان فیبروم رحمی کدام است؟
برای خانم‌های زیر ۳۰ سال که علائم خفیف دارند، معمولا داروهای هورمونی بهترین و کم‌دردسرترین انتخاب هستند. بین سنین ۳۰ تا ۴۵ سال، اگر فیبروم درد یا خونریزی شدید ایجاد کرده باشد، روشهای کم‌تهاجمی مانند آمبولیزاسیون یا اولتراسوند متمرکز پیشنهاد می‌شوند. برای خانم‌های بالای ۴۵ سال که قصد بارداری ندارند، درمان‌های قطعی‌تر مانند جراحی ممکن است در اولویت قرار بگیرد. تصمیم نهایی باید با بررسی دقیق شرایط بدنی و نظر پزشک گرفته شود.
| رده سنی | شرایط | درمان مناسب | توضیحات |
|---|---|---|---|
| زیر ۳۰ سال | علائم خفیف | داروهای هورمونی | کنترل خونریزی و درد با دارو |
| ۳۰ تا ۴۵ سال | درد یا خونریزی شدید | روشهای کم‌تهاجمی (آمبولیزاسیون، اولتراسوند متمرکز) | کوچک‌کردن فیبروم بدون جراحی باز |
| بالای ۴۵ سال | بدون قصد بارداری | جراحی (میومکتومی یا هیسترکتومی) | درمان قطعی و برداشتن فیبروم یا رحم |
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
درمان فیبروم رحم کاملا وابسته به شرایط بدنی، سن و شدت علائم است. از داروهای ساده تا جراحی‌های پیشرفته، هرکدام مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند. اگر با علائمی مانند خونریزی شدید، درد در ناحیه لگن یا تکرر ادرار روبه‌رو هستید، بهتر است هر چه زودتر به بهترین دکتر زنان و زایمان ایران مراجعه کنید. در شهرهای بزرگ ایران مراکز تخصصی زیادی برای درمان فیبروم وجود دارد. مشورت با پزشک آگاه اولین قدم مؤثر در درمان فیبروم رحمی است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
اگر فیبروم‌ها درمان نشوند، هم از نظر اندازه و هم از نظر تعداد می‌توانند در رحم به رشد خود ادامه‌دهند. پس در نتیجه خونریزی شدیدتر میشود و ممکن است با گرفتگی شدید عضلات و کم‌خونی همراه باشد. همچنین با رشد فیبروم‌ها، شکم می‌تواند متورم شود.
برخی از روش‌ها می‌توانند فیبروم‌های رحمی را بدون عمل جراحی از‌بین‌ببرند. برای مثال آمبولیزاسیون شریان رحمی، روشی است که در آن ذرات کوچک (عوامل آمبولیک) به شریان‌های تامین‌کننده خون رحم تزریق می‌شوند و جریان خون فیبروم‌ها را قطع می‌کنند. در نتیجه میوم‌ها شروع به کوچک‌شدن می‌کنند و در نهایت از بین می‌روند.
فیبروم رحم توده‌ای غیرسرطانی است که ممکن است کوچک شود یا ثابت بماند. درمان قطعی معمولا با جراحی انجام میشود اما برخی روش‌هایی مانند آمبولیزاسیون یا داروهای هورمونی هم می‌توانند فیبروم را کوچک یا علائم را کنترل کنند. درمان کامل بدون جراحی در همه موارد امکان‌پذیر نیست و به شرایط فیبروم و سلامت شما بستگی دارد.
برای کمک به درمان فیبروم بهتر است مواد غذایی غنی از فیبر مانند میوه‌ها و سبزیجات مصرف شود تا هورمون‌ها متعادل بمانند. همچنین خوردن غذاهای ضدالتهاب مانند زردچوبه و زنجبیل مفید است. مصرف زیاد چربی‌های اشباع‌شده و غذاهای فرآوری‌شده می‌تواند رشد فیبروم را تحریک کند، پس بهتر است آنها را محدود کنید.
اندازه فیبروم برای جراحی بستگی به علائم و محل آن دارد اما معمولا اگر فیبروم بزرگتر از ۵ سانتی‌متر باشد یا باعث درد و خونریزی شدید شود، عمل جراحی پیشنهاد میشود. در فیبروم‌های کوچک و بدون علامت، درمان دارویی یا مراقبت معمولا کافی است.
میوم ساب‌سروزال نوعی فیبروم است که در سطح خارجی رحم رشد میکند. درمان این نوع میوم معمولا شامل جراحی لاپاراسکوپی یا باز میشود اما اگر کوچک و بدون علائم باشد، ممکن است فقط تحت نظر باقی بماند. روشهای کم‌تهاجمی مانند آمبولیزاسیون هم برای کاهش حجم این نوع فیبروم کاربرد دارد.
برای کاهش درد فیبروم می‌توان داروهای مسکن و ضدالتهاب مانند ایبوپروفن استفاده کرد. همچنین تنظیم هورمون‌ها با قرص‌های هورمونی یا آمپول‌های مخصوص به کاهش درد کمک میکند. فعالیت‌های آرامش‌بخش مانند یوگا و گرمای موضعی در ناحیه شکم هم می‌تواند به کاهش درد کمک کند. اگر درد شدید باشد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
