فیبروم رحم یکی از شایع‌ترین توده‌های خوش‌خیم رحم است که از بافت عضلانی آن ایجاد میشود و ممکن است در هر سنی از سال‌های باروری دیده شود. بعضی فیبروم‌ها کوچک هستند و هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند، در حالی که برخی دیگر می‌توانند باعث خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن، احساس فشار یا مشکلات ادراری شوند. اما فیبروم چگونه ایجاد میشود، چه انواعی دارد و چه زمانی نیاز به درمان پیدا می‌کند؟ در ادامه این مطلب از دکترتو، این موضوع را ساده و علمی بررسی می‌کنیم. در صورت نیاز به متخصص زنان و زایمان در شهر خود مثل دکتر زنان تهران، دکتر مامایی تهران یا دکتر لاپاراسکوپی فیبروم رحم تهران مراجعه کنید.
فیبروم رحم چیست؟
فیبروم رحم (به انگلیسی Uterine fibroid) یک توده خوش‌خیم است که از بافت عضلانی رحم شکل می‌گیرد و با نام‌های «لیومیوم رحم (Uterine leiomyoma)» یا «میوم رحم» نیز شناخته میشود. این توده ممکن است به‌صورت منفرد یا چندتایی در بخش‌های مختلف رحم ایجاد شود. اندازه فیبروم از چند میلی‌متر تا توده‌های بزرگ‌تر متفاوت است و بعضی از آنها هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند. در حالی که برخی افراد ممکن است با خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن، احساس فشار در شکم یا تکرر ادرار روبه‌رو شوند. محل قرارگیری و اندازه فیبروم در بروز علائم نقش مهمی دارد و گاهی نیاز به پیگیری یا درمان پزشکی ایجاد می‌کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Uterine fibroids are common growths of the uterus. They often appear during the years you’re usually able to get pregnant and give birth. Uterine fibroids are not cancer, and they almost never turn into cancer. They aren’t linked with a higher risk of other types of cancer in the uterus either. They’re also called leiomyomas (lie-o-my-O-muhs) or myomas.
ترجمه فارسی:
فیبروم‌های رحم، توده‌های شایع رحم هستند. این توده‌ها معمولا در سال‌هایی ایجاد میشوند که امکان بارداری و زایمان وجود دارد. فیبروم‌های رحم سرطانی نیستند و تقریبا هرگز به سرطان تبدیل نمی‌شوند. همچنین، فیبروم رحم با افزایش خطر ابتلا به سایر انواع سرطان رحم نیز ارتباطی ندارد. به فیبروم رحم لیومیوم (Leiomyoma) یا میوم (Myoma) نیز گفته میشود.
فرق فیبروم و پولیپ رحم چیست؟
فیبروم از بافت عضلانی رحم ایجاد میشود اما پولیپ رحم معمولاً از رشد بیش‌ازحد بافت پوشاننده داخل رحم شکل می‌گیرد. این دو توده از نظر محل ایجاد، ساختار و تأثیر بر قاعدگی و باروری با یکدیگر تفاوت دارند. فیبروم میتواند در دیواره عضلانی یا سطح بیرونی رحم رشد کند، در حالی که پولیپ بیشتر داخل حفره رحم قرار دارد. هر دو ممکن است باعث خونریزی غیرطبیعی شوند و گاهی بدون علامت باقی بمانند. تشخیص دقیق معمولاً با معاینه و تصویربرداری، به‌ویژه سونوگرافی، انجام میشود و بر اساس نوع، اندازه و علائم درباره درمان تصمیم گرفته میشود.
| ویژگی | فیبروم رحم | پولیپ رحم |
|---|---|---|
| بافت تشکیل‌دهنده | بافت عضلانی رحم | بافت پوشاننده داخل رحم |
| محل ایجاد | دیواره عضلانی یا سطح بیرونی رحم | بیشتر در حفره داخلی رحم |
| شکل ظاهری | معمولاً توده‌ای سفت و گرد | رشد اضافی و برجسته بافت داخلی رحم |
| علائم احتمالی | خونریزی شدید، درد و فشار لگنی، تکرر ادرار | خونریزی بین قاعدگی، قاعدگی نامنظم یا خونریزی بعد از یائسگی |
| تأثیر بر باروری | بر اساس اندازه و محل توده | ممکن است با اختلال در لانه‌گزینی همراه باشد |
| روش تشخیص | معاینه، سونوگرافی و گاهی MRI | سونوگرافی، سونوهیستروگرافی یا هیستروسکوپی |
| درمان | پیگیری، دارو درمانی، روش‌های مداخله‌ای یا جراحی | پیگیری یا برداشتن پولیپ با هیستروسکوپی |
علائم فیبروم رحم چیست؟
علائم فیبروم رحم به اندازه و محل توده بستگی دارد و بعضی افراد ممکن است هیچ نشانه‌ای نداشته باشند. شایع‌ترین علائم داشتن فیبروم رحم شامل خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی، درد و فشار در لگن، احساس پری شکم و تکرر ادرار است. برخی افراد هنگام رابطه جنسی درد دارند یا به دلیل خونریزی زیاد دچار کمخونی میشوند. نشانه‌های فیبروم رحم همیشه شدت یکسانی ندارد و ممکن است با افزایش اندازه توده بیشتر شود. همچنین نزدیک بودن فیبروم به حفره رحم میتواند حتی در توده‌های کوچک‌تر نیز علائم قاعدگی یا مشکلات باروری ایجاد کند. علایم فیبروم رحم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی
- درد یا فشار در ناحیه لگن
- احساس پری یا بزرگ شدن شکم
- تکرر ادرار یا فشار روی مثانه
- یبوست در فیبروم‌های بزرگ
- درد هنگام رابطه جنسی
- کمخونی ناشی از خونریزی شدید
درد ناشی از فیبروم رحم چگونه است؟
درد فیبروم رحم معمولاً به شکل فشار، سنگینی یا درد مبهم در پایین شکم و لگن احساس میشود، اما شدت و نوع آن به محل و اندازه توده بستگی دارد. بعضی افراد درد بیشتری هنگام قاعدگی دارند و ممکن است درد به کمر یا پاها هم انتشار پیدا کند. فیبروم‌های بزرگ گاهی با ایجاد فشار روی اندام‌های اطراف باعث ناراحتی مداوم میشوند. علائم ترکیدن فیبروم رحم میتواند با درد شدید و ناگهانی همراه باشد، هرچند پارگی فیبروم بسیار نادر است. در صورت بروز درد شدید یا ناگهانی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
ترشحات فیبروم رحم چگونه است؟
فیبروم رحم معمولاً به‌تنهایی باعث ترشح واژینال مشخصی نمی‌شود و تغییر ترشحات بیشتر به علت‌های دیگری مانند عفونت واژن یا دهانه رحم مربوط است. با این حال، فیبروم‌هایی که نزدیک حفره رحم یا دهانه رحم قرار دارند، ممکن است همراه با خونریزی غیرطبیعی یا ترشحات خونی دیده شوند. رنگ، بو و مقدار ترشحات برای تشخیص علت اهمیت دارد. ترشح بدبو، زرد یا سبز، همراه با تب، درد لگن یا سوزش ادرار بیشتر به نفع عفونت است و نیاز به بررسی بهترین دکتر زنان و زایمان ایران دارد. بنابراین هر تغییر غیرمعمول ترشحات را نباید مستقیماً به فیبروم نسبت داد.
اندازه و محل فیبروم رحم چه تاثیری بر علائم دارد؟
اندازه و محل فیبروم میتواند شدت علائم را تغییر دهد و حتی فیبروم‌های کوچک نیز بر اساس محل قرارگیری مشکل‌ساز شوند. فیبروم‌های نزدیک حفره رحم بیشتر با خونریزی شدید یا مشکلات باروری ارتباط دارند، در حالی که توده‌های بزرگ دیواره رحم ممکن است احساس فشار یا درد ایجاد کنند. فیبروم‌های سطح بیرونی رحم هم گاهی با فشار بر مثانه یا روده باعث تکرر ادرار یا یبوست میشوند. شکل فیبروم رحم در تصویربرداری مشخص میشود و پزشک زنان یا بهترین دکتر مامایی ایران با توجه به تعداد، اندازه و محل توده، اهمیت آن را ارزیابی می‌کند. بنابراین فقط اندازه فیبروم معیار تصمیم‌گیری نیست.
خونریزی شدید پریودی نشانه فیبروم رحمی است؟
خونریزی شدید قاعدگی میتواند یکی از نشانه‌های فیبروم رحمی باشد اما این علامت به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست. فیبروم‌هایی که به حفره داخلی رحم نزدیک هستند، بیشتر می‌توانند خونریزی شدید یا طولانی ایجاد کنند. اگر خونریزی به حدی باشد که هر یک تا دو ساعت نیاز به تعویض پد یا تامپون داشته باشید، لخته‌های بزرگ دفع کنید یا قاعدگی بیش از ۷ روز طول بکشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. خونریزی مکرر و شدید ممکن است به کمخونی منجر شود.
علائم فیبروم سرطانی چیست؟
فیبروم رحم تقریباً همیشه خوش‌خیم است و بیشتر توده‌های رحمی سرطانی نیستند. اصطلاح «فیبروم سرطانی» معمولاً برای اشاره به نگرانی درباره یک توده بدخیم به کار می‌رود، اما لیومیوم و سارکوم رحم دو بیماری متفاوت هستند و فیبروم معمولی به سرطان تبدیل نمی‌شود. علائم فیبروم بدخیم اختصاصی نیستند و خونریزی غیرطبیعی، درد یا بزرگ شدن توده میتواند در بیماری‌های خوش‌خیم نیز دیده شود. رشد سریع یک توده، به‌ویژه بعد از یائسگی، نیازمند ارزیابی پزشکی است، اما به‌تنهایی به معنای سرطان نیست.
علت فیبروم رحم چیست؟
علت دقیق ایجاد فیبروم رحم هنوز به‌طور کامل مشخص نیست و به‌نظر می‌رسد مجموعه‌ای از عوامل شامل هورمون‌های تخمدانی (استروژن و پروژسترون)، تغییرات ژنتیکی و برخی فاکتورهای رشد در رشد این توده‌ها نقش داشته باشند. در دوران بارداری به‌دلیل افزایش هورمون‌های جنسی، در برخی زنان ممکن است اندازه بعضی فیبروم‌ها بزرگ‌تر شود، هرچند این موضوع در همه افراد رخ نمی‌دهد و واکنش فیبروم‌ها به تغییرات هورمونی میتواند متفاوت باشد. پس از یائسگی و با کاهش سطح هورمون‌های جنسی هم معمولا فیبروم‌ها تا حدی کوچک‌تر میشوند اما این موضوع در همه زنان و برای همه توده‌ها به یک میزان رخ نمی‌دهد.
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به فیبروم هستند؟
به طور کلی عواملی مانند سن باروری، سابقه خانوادگی فیبروم، نژاد، و اضافه‌وزن می‌توانند خطر ابتلا به فیبروم را افزایش دهند اما وجود این عوامل به معنای ابتلای حتمی نیست. فیبروم‌ها بیشتر در سال‌های قبل از یائسگی دیده میشوند و رشد آنها تحت تأثیر هورمون‌های استروژن و پروژسترون قرار دارد. داشتن مادر یا خواهر مبتلا نیز احتمال بروز آن را افزایش می‌دهد. اضافه‌وزن و برخی عوامل متابولیک هم ممکن است با خطر بیشتر همراه باشند. با این حال، وجود یک عامل خطر به معنی ابتلای قطعی نیست و بسیاری از افراد بدون عوامل شناخته‌شده نیز ممکن است دچار فیبروم شوند.
چه غذاهایی باعث رشد فیبروم میشود؟
هیچ رژیم غذایی مشخص و قطعی برای جلوگیری از رشد یا کوچک‌شدن فیبروم رحم ثابت نشده است اما پیروی از یک الگوی غذایی سالم شامل سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و پروتئین‌های کم‌چرب میتواند به کنترل وزن و بهبود سلامت عمومی کمک کند. بهتر است مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده، غذاهای بسیار پرکالری و قندهای افزوده محدود شود. این تغییرات غذایی جایگزین درمان پزشکی نیستند و مشخص نیست بتوانند فیبروم موجود را کوچک کنند. اگر فیبروم باعث خونریزی شدید یا درد شده باشد، اصلاح رژیم غذایی به‌تنهایی کافی نیست و ارزیابی پزشک برای انتخاب درمان مناسب ضروری است.
آیا فیبروم رحم در دختران شایع است؟
فیبروم رحم در دختر مخصوصا در سنین نوجوانی نسبت به زنان بزرگسال کمتر دیده میشود اما بروز آن در این سنین امکان‌پذیر است. فیبروم‌ها بیشتر در سال‌های باروری ایجاد میشوند و رشد آنها با هورمون‌های تخمدانی ارتباط دارد. در نوجوانی، خونریزی شدید و دردهای قاعدگی همیشه به معنی فیبروم نیست و علت‌های دیگری مانند اختلالات هورمونی نیز باید بررسی شوند.
انواع فیبروم رحم چیست؟
فیبروم رحم بر اساس محل رشد آن در رحم به چند نوع اصلی تقسیم میشود. فیبروم اینترامورال در ضخامت دیواره عضلانی رحم قرار دارد و شایع‌ترین نوع محسوب میشود. فیبروم ساب‌سروزال از سطح بیرونی رحم به سمت فضای لگن رشد می‌کند. فیبروم زیرمخاطی در نزدیکی حفره داخلی رحم قرار دارد و بیشتر با خونریزی شدید و گاهی مشکلات باروری ارتباط دارد. برخی فیبروم‌ها نیز با یک پایه باریک به رحم متصل هستند و به آنها فیبروم‌های ساقه‌دار گفته میشود. محل، اندازه و تعداد توده‌ها در تعیین علائم و انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد.
| نوع فیبروم رحم | محل قرارگیری | مشخصات |
|---|---|---|
| فیبروم داخل‌دیواره‌ای (Intramural) | در دیواره عضلانی رحم | این نوع در ضخامت عضله رحم (میومتر) رشد می‌کند و شایع‌ترین نوع فیبروم محسوب میشود. |
| فیبروم ساب‌سروزال (Subserosal) | در سطح خارجی رحم | این فیبروم در قسمت بیرونی رحم رشد می‌کند و ممکن است به سمت لگن و فضای خارج رحم گسترش پیدا کند. |
| فیبروم زیرمخاطی (Submucosal) | زیر پوشش داخلی رحم و در مجاورت حفره رحم | این نوع به سمت حفره رحم رشد می‌کند و به دلیل محل قرارگیری، میتواند بیشتر با خونریزی شدید قاعدگی و برخی مشکلات باروری ارتباط داشته باشد. |
| فیبروم ساقه‌دار (Pedunculated) | متصل به رحم از طریق یک ساقه باریک | فیبروم ساقه‌دار یک دسته‌بندی بر اساس نحوه اتصال است و میتواند به‌صورت ساب‌سروزال یا زیرمخاطی ایجاد شود. |
فیبروم اینترامورال چیست؟
فیبروم اینترامورال در ضخامت عضله رحم رشد می‌کند و یکی از شایع‌ترین انواع فیبروم رحمی است. این توده ممکن است کوچک باشد و هیچ علامتی ایجاد نکند اما در صورت بزرگ شدن میتواند شکل طبیعی رحم را تغییر دهد. خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی، درد لگن و احساس فشار از علائم احتمالی آن هستند. تأثیر این نوع فیبروم بر باروری به اندازه و محل دقیق آن بستگی دارد و وجود آن همیشه به معنی کاهش باروری نیست.
فیبروم ساب سروزال چیست؟
فیبروم ساب‌سروزال از بخش بیرونی دیواره رحم به سمت فضای لگن رشد می‌کند و معمولاً مستقیماً وارد حفره داخلی رحم نمی‌شود. این نوع توده در بسیاری از افراد علامتی ایجاد نمی‌کند، اما اگر اندازه آن افزایش پیدا کند، ممکن است به مثانه یا روده فشار وارد کند. در نتیجه تکرر ادرار، احساس فشار لگنی یا یبوست ممکن است ایجاد شود. میوم ساب سروزال معمولاً کمتر از فیبروم زیرمخاطی با خونریزی شدید قاعدگی ارتباط دارد. با این حال، محل و اندازه دقیق توده اهمیت زیادی دارد و پزشک بر اساس علائم و یافته‌های تصویربرداری درباره پیگیری یا درمان تصمیم می‌گیرد.
فیبروم خارج از رحم چیست؟
فیبروم خارج از رحم معمولاً به توده‌ای گفته میشود که از سطح بیرونی رحم به سمت فضای لگن رشد کرده است. این نوع فیبروم بیشتر در گروه فیبروم‌های ساب‌سروزال قرار می‌گیرد و به جای رشد به داخل حفره رحم، از دیواره رحم به سمت بیرون برجسته میشود. بسیاری از این توده‌ها علامتی ندارند اما اگر بزرگ شوند ممکن است با فشار بر مثانه، روده یا سایر اندام‌های لگنی باعث تکرر ادرار، یبوست یا احساس سنگینی شوند. وجود فیبروم خارج از رحم لزوماً به معنای نیاز به جراحی نیست و تصمیم درمانی بر اساس علائم، اندازه و شرایط فرد گرفته میشود.
فیبروم زیرمخاطی چیست؟
فیبروم زیرمخاطی در نزدیکی پوشش داخلی رحم رشد می‌کند و ممکن است به سمت داخل حفره رحم برجسته شود. این نوع فیبروم بیشتر از برخی انواع دیگر با خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی ارتباط دارد و در بعضی افراد میتواند بر باروری تأثیر بگذارد. حتی توده‌ای با اندازه نسبتاً کوچک، اگر حفره رحم را تغییر دهد، ممکن است علائم مهمی ایجاد کند.
فیبروم های ساقه دار چه هستند؟
فیبروم‌های ساقه‌دار نوعی فیبروم هستند که به‌جای اتصال پهن به رحم، از طریق یک پایه یا ساقه باریک به آن متصل میشوند. این توده‌ها می‌توانند در سطح بیرونی رحم یا گاهی در نزدیکی حفره داخلی ایجاد شوند و علائم آنها به محل و اندازه بستگی دارد. فیبروم ساقه‌دار کوچک ممکن است هیچ مشکلی ایجاد نکند اما توده‌های بزرگ‌تر می‌توانند باعث درد، احساس فشار یا خونریزی غیرطبیعی شوند. در موارد نادر، چرخش ساقه میتواند خون‌رسانی توده را مختل کرده و درد ناگهانی ایجاد کند. درد شدید و ناگهانی نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
فیبروم دهانه رحم چیست؟
فیبروم دهانه رحم نوعی فیبروم رحم است که در بافت عضلانی ناحیه گردن رحم ایجاد میشود و نسبت به فیبروم‌های بدنه رحم شیوع کمتری دارد. این توده ممکن است بدون علامت باشد اما در صورت بزرگ شدن میتواند باعث فشار لگنی، درد هنگام رابطه جنسی یا خونریزی غیرطبیعی شود. گاهی نیز با فشار روی مثانه، تکرر ادرار ایجاد می‌کند. محل این فیبروم برای برنامه‌ریزی درمان اهمیت دارد، زیرا دهانه رحم در نزدیکی مثانه و سایر ساختارهای لگنی قرار دارد.
فیبروم رحم چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص فیبروم رحمی معمولاً با بررسی علائم، معاینه لگنی و تصویربرداری انجام میشود و سونوگرافی مهم‌ترین روش اولیه است. سونوگرافی شکمی یا واژینال میتواند تعداد، اندازه و محل فیبروم‌ها را مشخص کند. اگر تصویر کافی نباشد یا جزئیات بیشتری لازم باشد، پزشک ممکن است MRI رحم را درخواست کند. در برخی موارد، برای بررسی توده‌هایی که به داخل حفره رحم برجسته شده‌اند، هیستروسکوپی یا سونوهیستروگرافی نیز کاربرد دارد. آزمایش خون مانند شمارش سلول‌های خونی برای تشخیص کمخونی ناشی از خونریزی شدید انجام میشود، اما خود آزمایش خون نمی‌تواند وجود فیبروم را مشخص کند.
فیبروم رحم در سونوگرافی مشخص میشود؟
سونوگرافی از امواج صوتی با فرکانس بالا برای تولید تصاویری از رحم شما بر روی صفحه نمایش استفاده می‌کند. این آزمایش به پزشک اجازه می‌دهد تا ساختارهای داخلی و فیبروم‌های موجود را ببیند. سونوگرافی ترانس‌واژینال، که در آن گره اولتراسوند وارد واژن میشود، ممکن است تصاویر واضح‌تری ارائه دهد. در تصویر زیر می‌توانید عکس فیبروم رحم در سونوگرافی را ببینید.
برای درمان فیبروم رحم چه باید کرد؟
درمان فیبروم به علائم، اندازه و محل توده، سن و برنامه بارداری فرد بستگی دارد و همه فیبروم‌ها نیاز به درمان ندارند. اگر فیبروم کوچک باشد و علامتی ایجاد نکند، پزشک ممکن است فقط پیگیری دوره‌ای را پیشنهاد کند. در صورت خونریزی یا درد، داروها می‌توانند برای کنترل علائم استفاده شوند و در برخی شرایط درمان‌های هورمونی نیز کاربرد دارند. اگر علائم شدید باشد یا فیبروم بزرگ شود، روش‌های مداخله‌ای مانند آمبولیزاسیون شریان رحمی یا جراحی مطرح میشوند. میومکتومی با حفظ رحم انجام میشود، در حالی که هیسترکتومی رحم را به‌طور کامل خارج می‌کند و معمولاً برای شرایط خاص در نظر گرفته میشود.
عوارض فیبروم رحم چیست؟
فیبروم رحمی ممکن است عوارض و مشکلاتی را برای شما ایجاد کند که اصلی‌ترین آنها خونریزی زیاد است. در مواردی که خونریزی زیاد باشد و نتوان فیبروم را با دارو و یا جراحی‌های ساده برطرف کرد، باید فیبروم را با خارج‌کردن رحم درمان کرد که اینکار باعث عارضه‌ای به نام نازایی میشود. در مورد اینکه فیبروم رحم چه عوارضی دارد باید گفت یکی دیگر از عوارضی که ممکن است فرد مبتلا به فیبروم تجربه کند، درد و کشیدگی لگنی است. فیبروم‌ها توده‌های عضلانی و سنگینی هستند که می‌توانند باعث احساس کشیدگی و درد در کمر و لگن شوند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mandayahospitalgroup
If left untreated—especially as the fibroids increase in size—this condition can lead to various complaints, including heavy and painful menstrual bleeding, pain during sexual intercourse, and frequent urination due to pressure on surrounding organs. In some cases, uterine fibroids may also cause complications that significantly affect a woman’s quality of life.
ترجمه فارسی:
در صورت بزرگ شدن فیبروم یا باقی ماندن آن بدون درمان، ممکن است مشکلاتی مانند خونریزی شدید و دردناک قاعدگی، درد هنگام رابطه جنسی و تکرر ادرار به دلیل فشار بر اندام‌های اطراف ایجاد شود. در برخی موارد، فیبروم رحم میتواند عوارضی ایجاد کند که کیفیت زندگی فرد را به میزان زیادی تحت تأثیر قرار دهد.
آیا می توان از فیبروم رحم پیشگیری کرد؟
پیشگیری کامل از فیبروم رحم امکان‌پذیر نیست، زیرا عواملی مانند ژنتیک و تغییرات هورمونی در ایجاد آن نقش دارند و همه آنها قابل کنترل نیستند. با این حال، حفظ وزن سالم، داشتن فعالیت بدنی منظم و پیروی از رژیم غذایی متعادل میتواند به سلامت عمومی و کنترل برخی عوامل مرتبط با خطر فیبروم کمک کند. مصرف بیشتر سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل و محدود کردن غذاهای بسیار فرآوری‌شده نیز انتخاب مناسبی است. مهم‌تر از همه، در صورت وجود خونریزی شدید، درد مداوم یا علائم جدید، بررسی پزشکی را به تأخیر نیندازید. تشخیص زودهنگام به انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند.
نتیجه گیری
فیبروم رحم یک توده خوش‌خیم است که از بافت عضلانی رحم ایجاد میشود و علت آن معمولاً به ترکیبی از عوامل ژنتیکی و هورمونی مربوط است. این توده‌ها ممکن است بدون علامت باشند یا با خونریزی شدید، درد لگنی، فشار شکمی و مشکلات ادراری همراه شوند. اندازه و محل فیبروم در علائم و انتخاب درمان اهمیت زیادی دارد. بیشتر فیبروم‌ها سرطانی نیستند و بسیاری از آنها فقط به پیگیری نیاز دارند. با این حال، خونریزی شدید، درد مداوم، رشد توده بعد از یائسگی یا علائم جدید باید جدی گرفته شود. در چنین شرایطی مراجعه به متخصص زنان برای بررسی و انتخاب درمان مناسب ضروری است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
خیر، فیبروم رحم همیشه علامت ایجاد نمی‌کند و بسیاری از افراد ممکن است تا زمان انجام سونوگرافی از وجود آن مطلع نباشند. وقتی فیبروم علامت‌دار باشد، خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی، درد و فشار لگنی، تکرر ادرار یا احساس پری شکم از نشانه‌های احتمالی هستند. شدت علائم به محل و اندازه توده بستگی دارد. بنابراین نداشتن علامت به معنی نبود فیبروم نیست و وجود فیبروم هم لزوماً به معنای نیاز به درمان نیست. پزشک بر اساس شرایط فرد درباره پیگیری یا درمان تصمیم می‌گیرد.
میوم رحم همان فیبروم رحم است و به توده خوش‌خیمی گفته میشود که از سلول‌های عضلانی رحم ایجاد میشود. این توده ممکن است در بخش‌های مختلف رحم رشد کند و اندازه آن از چند میلی‌متر تا توده‌های بزرگ‌تر متفاوت باشد. میوم در برخی افراد هیچ علامتی ندارد، اما گاهی باعث خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن، احساس فشار یا تکرر ادرار میشود.
علت فیبروم رحم احتمالاً ترکیبی از تغییرات ژنتیکی سلول‌های عضلانی رحم و تأثیر هورمون‌های استروژن و پروژسترون است. علت بوجود آمدن فیبروم رحم در همه افراد یکسان نیست و عوامل مختلفی می‌توانند احتمال تشکیل آن را افزایش دهند. سابقه خانوادگی، سن باروری، اضافه‌وزن و برخی عوامل هورمونی از موارد شناخته‌شده مرتبط با فیبروم هستند. با وجود این عوامل، نمی‌توان برای هر فرد یک علت مشخص تعیین کرد. ایجاد فیبروم نیز نتیجه رفتار یا اشتباه فردی نیست و بسیاری از موارد بدون عامل قابل‌کنترل مشخص رخ می‌دهند.
خیر، فیبروم رحم با سرطان یکی نیست و فیبروم‌های معمولی توده‌های خوش‌خیم هستند. فیبروم از سلول‌های عضلانی رحم تشکیل میشود و برخلاف تومورهای بدخیم، به‌طور معمول به بافت‌های دیگر بدن منتشر نمی‌شود. یک توده رحمی که از ابتدا خوش‌خیم است، معمولاً به سرطان تبدیل نمی‌شود. با این حال، علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی، درد مداوم یا تغییرات توده نیاز به ارزیابی پزشکی دارند، زیرا علت‌های مختلفی می‌توانند چنین نشانه‌هایی ایجاد کنند. تشخیص نوع توده بر اساس معاینه، تصویربرداری و در موارد خاص بررسی بافت انجام میشود.
بله، فیبروم‌ها می‌توانند در طول زمان از نظر اندازه و تعداد تغییر کنند اما روند آن برای همه افراد یکسان نیست. بعضی توده‌ها ثابت می‌مانند، برخی به‌تدریج رشد می‌کنند و گاهی نیز کوچک میشوند. تغییرات هورمونی در این روند نقش دارند و رشد فیبروم معمولاً در سال‌های باروری بیشتر است. بعد از یائسگی، بیشتر فیبروم‌ها تمایل به کوچک شدن دارند. تغییر اندازه به‌تنهایی نشانه سرطان نیست، اما رشد یا ایجاد علائم جدید، به‌خصوص بعد از یائسگی، باید توسط پزشک بررسی شود تا علت آن مشخص شود.
بله، فیبروم رحمی در صورت بزرگ بودن یا وجود چند توده میتواند باعث برجسته‌تر شدن شکم شود. این حالت بیشتر زمانی دیده میشود که فیبروم حجم رحم را افزایش دهد و فضای بیشتری در شکم اشغال کند. با این حال، هر بزرگ شدن شکم به دلیل فیبروم نیست و عواملی مانند افزایش وزن، نفخ یا مشکلات گوارشی نیز می‌توانند چنین ظاهری ایجاد کنند.
رشد فیبروم رحم تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و هورمون‌های استروژن و پروژسترون قرار دارد، اما روند رشد در همه افراد یکسان نیست. بعضی فیبروم‌ها برای مدت طولانی تقریباً ثابت می‌مانند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به‌تدریج بزرگ شوند. رشد آنها معمولاً در سال‌های باروری بیشتر است و بعد از یائسگی اغلب کاهش پیدا می‌کند. اندازه فیبروم ممکن است در دوره‌های مختلف زندگی تغییر کند و حتی برخی توده‌ها کوچک شوند.
فیبروم‌های زیرمخاطی که به حفره داخلی رحم برجسته میشوند، بیشتر از سایر انواع می‌توانند با کاهش باروری ارتباط داشته باشند. این توده‌ها ممکن است شکل حفره رحم را تغییر دهند و در برخی افراد روی لانه‌گزینی جنین تأثیر بگذارند. فیبروم‌های اینترامورال هم بر اساس اندازه و محل، می‌توانند بر باروری اثر داشته باشند، اما همه آنها چنین اثری ندارند. فیبروم ساب‌سروزال معمولاً تأثیر کمتری بر باروری دارد. تصمیم درباره درمان پیش از بارداری به شرایط رحم، اندازه و محل فیبروم و سابقه باروری فرد بستگی دارد.
فیبروم رحم معمولاً بعد از یائسگی به دلیل کاهش سطح هورمون‌های تخمدانی کوچک‌تر میشود، بنابراین مشاهده رشد توده در این دوره نیاز به بررسی پزشکی دارد. هر رشد یا تغییر جدید الزاماً به معنای سرطان نیست اما باید علت آن مشخص شود.
