عفونت باکتریایی واژن؛ همه راه های درمان واژینوز باکتریال

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

عفونت باکتریایی واژن یا واژینوز باکتریایی (Bacterial Vaginosis) یکی از شایع‌ترین مشکلات واژینال در میان زنان است که به دلیل عدم تعادل در باکتری‌های طبیعی واژن رخ می‌دهد. این عفونت زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری‌های مضر نسبت به باکتری‌های مفید غالب شوند و باعث بروز علائمی مانند ترشحات غیرطبیعی، بوی نامطبوع و خارش شوند. این مشکل معمولاً در سنین باروری رخ می‌دهد و می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی مانند تغییرات هورمونی، شستشوی بیش از حد واژن یا استفاده از محصولات بهداشتی نامناسب باشد. شناخت علائم، علت‌ها و راه‌های درمان این عفونت در ادامه این مقاله از دکترتو، به زنان کمک می‌کند تا با مدیریت صحیح از بروز عوارض بیشتر جلوگیری کنند و سلامت خود را بهبود بخشند.

عفونت باکتریایی واژن یا واژینوز باکتریایی چیست؟

زمانی که باکتری‌های طبیعی واژن بیش از حد رشد کرده و تعادل آنها به هم بریزد، واژن ملتهب شده و شخص دچار عفونت باکتریایی واژن یا واژینوز باکتریال (bacterial vaginosis یا bv) می‌شود. این نوع از عفونت واژن اگر درمان نشود، می‌تواند خطر ابتلا به عفونت‌های لگنی یا مقاربتی را افزایش دهد. معمولا زنان در سنین باروری دچار عفونت های باکتریایی واژن می‌شوند. اما ممکن است در هر سنی بیماری BV ایجاد شود.

واژینوز باکتریال یکی از علل شایع ترشحات غیرطبیعی واژن است، اما تنها علت آن نیست. این بیماری گاهی هیچ علامتی نداشته و گاهی باعث ایجاد بویی شبیه به بوی ماهی می‌شود. زنانی که به عفونت واژن باکتریایی مبتلا می‌شوند، بیشتر در معرض بیماری‌های مقاربتی از جمله HIV قرار گرفته و دچار مشکلاتی در بارداری می‌شوند.

متن انگلیسی:
Bacterial vaginosis is the most common vaginal problem for women and people assigned female at birth
(AFAB) ages 15 to 44. In fact, about 35% of people with a vagina will get BV. .
ترجمه فارسی:
واژینوز باکتریایی (BV) شایع‌ترین مشکل واژن در زنان ۱۵ تا ۴۴ ساله است. در واقع، ۳۵% درصد زنان یک نفر به BV مبتلا می‌شود.

به نقل از my.clevelandclinic

عکس عفونت باکتریایی واژن

در تصویر بالا عکس واقعی عفونت باکتریایی واژن را می‌بینید. این تصویر نمایی از دهانه رحم و ناحیه داخلی واژن را نشان می‌دهد که علائم التهاب و ترشحات غیرطبیعی قابل مشاهده است. قرمزی و لکه‌های کوچک در ناحیه دهانه رحم نشان‌دهنده تحریک یا عفونت است که می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. وجود ترشحات سفیدرنگ نیز ممکن است به عنوان علامتی از عدم تعادل محیط واژن در نظر گرفته شود.

عفونت باکتریایی واژن چه علائمی دارد؟

حدود نیمی از زنان مبتلا به بیماری BV هیچ علامتی ندارند. در سایر موارد علائم عفونت باکتریایی واژن می‌تواند شامل ترشح زیاد واژن به رنگ خاکستری، سفید یا سبز، بوی بد واژن شبیه به بوی ماهی، خارش واژن یا سوزش واژن شود. با مشاهده نشانه‌های عفونت باکتریایی واژن به دکتر متخصص مراجعه کنید تا روند درمان بهتر انجام شود.

خارش شدید واژن داری و به عفونت دچار شدی؟

برای درمان همین الان از دکتر نوبت بگیر.

بهترین دکتر متخصص زنان

علت عفونت باکتریایی واژن چیست؟

دلیل عفونت باکتریایی واژن برهم‌خوردن تعادل باکتری‌های طبیعی واژن است. در واژینوز باکتریال چندین باکتری بیش از حد رشد کرده و باعث برهم‌خوردن تعادل طبیعی میکروارگانیسم‌ها در واژن می‌شوند. در حالت طبیعی تعداد باکتری‌های خوب (لاکتوباسیل‌ها) نسبت به باکتری‌های بد (بی‌هوازی) بیشتر است. زمانی که باکتری‌های بی‌هوازی بیش از حد رشد می‌کنند، شخص دچار واژینوز باکتریایی می‌شود. علت واژینوز باکتریال می‌تواند داشتن رابطه جنسی با افراد متعدد و عدم رعایت روش‌های محافظتی، دوش واژینال و بارداری نیز باشد.

چه عواملی خطر عفونت باکتریایی واژن را بیشتر می کنند؟

عوامل متعددی می‌توانند خطر ابتلا به عفونت باکتریایی واژن را افزایش دهند. برای مثال کاهش باکتری‌های مفید واژن مانند لاکتوباسیل‌ها و افزایش باکتری‌های مضر باعث ایجاد زمینه عفونت واژن باکتریایی می‌شود. فعالیت جنسی، به‌ویژه با داشتن شرکای جنسی متعدد، ریسک ابتلا را بالا می‌برد. رعایت بهداشت و تشخیص به موقع می‌تواند این خطر را کاهش دهد. رایج‌ترین عوامل خطر مرتبط با عفونت های باکتریایی واژن عبارتند از:

• رابطه با شریک جنسی جدید یا داشتن چندین شریک جنسی: پزشکان علت ارتباط میان این دو را پیدا نکرده‌اند. اما بیماری واژینوز باکتریال در این زنان بیشتر دیده می‌شود.
• دوش واژینال: شستشوی واژن با آب یا سایر مواد پاک‌کننده باعث برهم‌خوردن تعادل باکتری‌های طبیعی واژن می‌شود. واژن خاصیت تمیزکننده داشته و نیازی به شستشو نیست.
• کمبود باکتری خوب (لاکتوباسیل): گاهی ممکن است به طور طبیعی واژن باکتری لاکتوباسیل را به اندازه کافی تولید نکند.
• استفاده از دستگاه IUD داخل رحم: در افرادی که از IUD استفاده می‌کنند، این عارضه بیشتر دیده می‌شود. به‌خصوص در افرادی که خونریزی نامنظم دارند.

راه تشخیص عفونت باکتری واژن چیست؟

تشخیص عفونت باکتریایی واژن معمولاً با معاینه بالینی و آزمایشگاهی انجام می‌شود. پزشک ابتدا سابقه علائم مانند ترشحات غیرطبیعی، بوی نامطبوع و خارش را بررسی می‌کند و سپس معاینه فیزیکی انجام می‌دهد تا تغییرات رنگ و قوام ترشحات واژن مشخص شود.

آزمایش‌های تشخیصی شامل نمونه‌برداری از ترشحات واژن و بررسی میکروسکوپی برای شناسایی باکتری‌های غیرطبیعی، اندازه‌گیری pH واژن و Whiff test با افزودن محلول قلیایی برای تشخیص بوی خاص می‌باشد. به‌طورکلی تشخیص عفونت باکتریایی واژن (واژینوز باکتریال) شامل مراحل زیر است:

• گرفتن شرح‌حال پزشکی: پزشک درباره علائم، سابقه عفونت‌ها و فعالیت‌های جنسی بیمار پرسش می‌کند.
• معاینه لگنی: پزشک با بررسی بصری واژن و دهانه رحم، علائمی مانند ترشحات غیرطبیعی یا بوی نامطبوع را ارزیابی می‌کند.
• نمونه‌برداری از ترشحات واژن: نمونه‌ای از ترشحات برای بررسی میکروسکوپی یا کشت به آزمایشگاه ارسال می‌شود تا نوع عفونت مشخص شود.
• اندازه‌گیری pH واژن: افزایش pH واژن می‌تواند نشان‌دهنده واژینوز باکتریال باشد.

راه درمان عفونت باکتریایی واژن

درمان عفونت باکتریایی واژن یا واژینوز باکتریال معمولاً با هدف بازگرداندن تعادل طبیعی باکتری‌های واژن و کاهش التهاب انجام می‌شود. بسته به شدت و مزمن بودن عفونت، پزشک ممکن است از داروهای خوراکی یا موضعی استفاده کند. درمان واژینوز باکتریال مقاوم نیازمند بررسی دقیق‌تر و گاهی تغییر نوع آنتی‌بیوتیک است تا باکتری‌های مقاوم به درمان حذف شوند. برخی از روش‌های رفع عفونت باکتریایی واژن عبارتند از:

• مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی مانند مترونیدازول یا کلیندامایسین
• استفاده از داروهای موضعی واژینال به شکل ژل یا کرم
• رعایت بهداشت واژن و اجتناب از دوش واژینال یا محصولات عطری
• پیگیری درمان در موارد مقاوم و اصلاح سبک زندگی

درمان قطعی واژینوز باکتریال چیست؟

اصطلاح درمان قطعی دقیق نیست اما منظور از درمان قطعی واژینوز باکتریال به معنای رفع کامل علائم و بازگرداندن تعادل طبیعی فلور واژن است؛ هرچند ممکن است بیماری و علائم مجدد عود کند. برای درمان قطعی عفونت باکتریایی واژن باید دارو تجویز شود. حتما داروهایی که دکتر متخصص برای درمان عفونت واژن یا واژینوز باکتریال تجویز می‌کند را تا انتهای دوره درمان، کامل مصرف کنید. ممکن است بعد از چند روز استفاده از دارو، علائم شما برطرف شود. اما به‌هیچ‌وجه نباید در این شرایط خودسرانه دارو را قطع کنید.

روش درمان واژینوز باکتریال	نوع دارو یا اقدام	توضیحات
آنتی‌بیوتیک خوراکی	مترونیدازول، تینیدازول، سکلیدازول	خط اول درمان؛ معمولاً دوره ۵ تا ۷ روزه و باید کامل مصرف شود
درمان موضعی واژینال	ژل یا کرم کلیندامایسین، ژل مترونیدازول	مناسب عفونت خفیف یا افراد حساس به داروی خوراکی
رعایت بهداشت و پیشگیری	اجتناب از دوش واژینال و محصولات عطری	کمک به حفظ تعادل فلور واژن و پیشگیری از عود
درمان موارد مقاوم	تغییر یا تکرار آنتی‌بیوتیک با نظر پزشک	در ۱۰–۱۵٪ موارد نیاز به بررسی و درمان مجدد دارد
بارداری و شیردهی	داروهای ایمن با تجویز پزشک	جلوگیری از عوارضی مثل زایمان زودرس یا انتقال دارو به نوزاد

بهترین دارو برای عفونت باکتریایی واژن چیست؟

برای درمان واژینوز باکتریال معمولا داروهای آنتی‌بیوتیک مانند مترونیدازول تجویز می‌شود. معمولا مصرف دارو برای واژینوز باکتریال برای یک دوره ۷ روزه کافی بوده و علائم از بین می‌روند. اما ۱۰ تا ۱۵٪ افراد ممکن است با این دوره کوتاه درمان نشوند و نیاز به دوره‌های بیشتری دارند. ممکن است پزشک هر یک از داروهای عفونت باکتریایی واژن زیر را برای بیمار تجویز کند:

• داروی عفونت باکتریایی واژن مترونیدازول: مترونیدازول هم به شکل قرص و هم به شکل ژل موضعی تولید می‌شود. ممکن است در زمان مصرف عوارضی مانند درد معده و شکم و حالت تهوع داشته باشید.
• کلیندامایسین: داروی کلیندامایسین به‌صورت کرم است. این کرم تا سه روز بعد از مصرف روی کاندوم لاتکس تاثیر داشته و آن را ضعیف می‌کند.
• داروی عفونت باکتریایی واژن تینیدازول: داروی تینیدازول به شکل خوراکی بوده و ممکن است بعد از مصرف دچار ناراحتی معده و حالت تهوع شوید.
• قرص عفونت باکتریایی واژن سکلیدازول: این آنتی‌بیوتیک خوراکی بوده و باید همراه با غذا مصرف کنید.

برای عفونت باکتریایی واژن چه قرصی بخوریم؟

قرص‌های موثر برای درمان عفونت باکتریایی واژن عمدتاً شامل مترونیدازول خوراکی و گاهی تینیدازول هستند. این داروها با کاهش باکتری‌های مضر، التهاب و بوی نامطبوع را کنترل می‌کنند و باید طبق دوز و مدت تجویزی پزشک مصرف شوند. مصرف ناقص قرص برای عفونت باکتریایی واژن یا توقف زودهنگام می‌تواند باعث بازگشت عفونت یا ایجاد مقاومت دارویی شود. بهترین قرص برای عفونت باکتریایی واژن باید توسط متخصص زنان شما که شرایط شما را می‌داند تجویز شود.

بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت باکتریایی واژن

مترونیدازول و کلیندامایسین به عنوان اولین خط درمان عفونت باکتریایی واژن شناخته می‌شوند. انتخاب نوع آنتی‌بیوتیک بستگی به شدت عفونت، سابقه درمان و شرایط خاص بیمار دارد. هر دو دارو به شکل خوراکی یا موضعی در دسترس هستند و طبق مطالعات بالینی بیشترین اثربخشی را دارند.

درمان واژینوز باکتریال با مترونیدازول

مترونیدازول یکی از داروهای استاندارد درمان واژینوز باکتریال است که هم به شکل خوراکی و هم ژل واژینال موجود است. این دارو با هدف کاهش باکتری‌های مضر و بازگرداندن فلور طبیعی واژن تجویز می‌شود. دوره درمان با مترونیدازول معمولاً ۵ تا ۷ روز است و رعایت کامل دستور پزشک برای پیشگیری از عود بسیار مهم است.

بهترین پماد برای عفونت باکتریایی واژن

پمادهای واژینال مانند کلیندامایسین ژل برای درمان موضعی عفونت باکتریایی واژن استفاده می‌شوند. این پماد خارش واژن با کاهش باکتری‌های مضر و التهاب، علائم مثل خارش، سوزش و بوی نامطبوع را کاهش می‌دهد. پمادها اغلب برای بیمارانی که نمی‌توانند داروی خوراکی مصرف کنند یا عفونت خفیف دارند، مناسب است.

برای درمان عفونت باکتریایی واژن همین الان نوبت دکترتو رزرو کن.

دکتر عفونت واژن

درمان خانگی واژینوز باکتریال چیست؟

اگر شما هم به دنبال روش درمان خانگی عفونت باکتریایی واژن هستید، باید بگوییم درمان خانگی به‌تنهایی مؤثر نیست، اما برخی اقدامات حمایتی می‌توانند در کنار درمان دارویی مفید باشند. دوش واژینال و محصولات مربوط به درمان عفونت قارچی می‌توانند وضعیت را بدتر کنند. به همین دلیل در این شرایط باید به پزشک مراجعه کنید تا داروهای لازم تجویز شود. برخی از روش‌های معمول رعایت بهداشت واژن مانند استفاده از لباس‌های نخی، اجتناب از دوش واژینال و محصولات عطری و مصرف غذاهای پروبیوتیک می‌توانند به حفظ ز باکتری‌های مفید کمک کنند و مکمل درمان داروهای واژینوز باکتریال باشند.

سیر برای عفونت باکتریایی واژن خوب است؟

گیاه سیر به دلیل داشتن آلیسین و خاصیت ضد باکتریایی گاهی به عنوان مکمل درمان خانگی پیشنهاد می‌شود. با این حال، شواهد علمی معتبر برای درمان قطعی عفونت باکتریایی واژن با سیر محدود است و مصرف آن به صورت موضعی یا خوراکی نباید جایگزین درمان دارویی شود.

درمان عفونت باکتریایی واژن در طب سنتی

برای درمان عفونت باکتریایی واژن در طب سنتی از روش‌‌هایی مانند مصرف گیاهان ضد التهاب، حمام با محلول ملایم یا کرم‌های گیاهی برای کاهش علائم استفاده می‌شود. با این حال، شواهد علمی کافی برای اثربخش بودن درمان‌های سنتی وجود ندارد و استفاده از این روش‌ها به‌تنهایی و بدون درمان‌های اصولی پزشکی ممکن است باعث تشدید عفونت یا مقاومت دارویی شود.

درمان عفونت باکتریایی واژن در بارداری

اگر در بارداری دچار واژینوز باکتریال شوید، خطر عوارضی مانند زایمان زودرس یا تولد نوزاد با وزن کم وجود دارد. در زمان بارداری نباید خودسرانه دارویی مصرف کنید. پزشک در این دوره آنتی‌بیوتیکی تجویز می‌کند که کمترین عوارض را برای مادر و جنین داشته باشد. واژینوز باکتریال و بارداری مستقیما ارتباطی به کاهش شانس باروری ندارد اما اگر به‌موقع درمان نشود می‌تواند باعث عفونت رحم و افزایش خطر ابتلا به التهاب لگن شود. التهاب لگن احتمال ناباروری را افزایش می‌دهد.

درمان عفونت باکتریایی واژن در شیردهی

انتخاب داروی واژینوز باکتریال برای درمان در دوران شیردهی باید بر اساس نظر پزشک و با درنظرگرفتن ایمنی دارویی انجام شود. برای زنان شیرده، داروهای موضعی مانند کلیندامایسین ژل واژینال توصیه می‌شوند تا کمترین تاثیر روی شیر مادر و کودک داشته باشند. استفاده از داروهای خوراکی باید طبق نظر پزشک و با توجه به ایمنی برای نوزاد انجام شود. رعایت بهداشت و تکمیل دوره درمان، نقش مهمی در پیشگیری از عود دارد.

عوارض عفونت باکتریایی واژن چیست؟

معمولا عفونت باکتریایی واژن عوارضی ایجاد نمی‌کند. اما در برخی مواقع ممکن است شخص دچار یکی از عوارض زیر شود:

• افزایش خطر ابتلا به عفونت مقاربتی: این عارضه باعث می‌شود خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی مانند هرپس سیمپلکس، کلامیدیا و سوزاک افزایش پیدا کند. اگر HIV داشته باشید، واژینیت باکتریایی باعث می‌شود انتقال این ویروس به شریک جنسی شما راحت‌تر شود.
• عفونت بعد از جراحی زنان: بعد از جراحی‌هایی مانند هیسترکتومی یا کورتاژ احتمال ابتلا به عفونت وجود دارد. این عارضه خطر عفونت را افزایش می‌دهد.
• بیماری التهاب لگن: در برخی مواقع واژینوز باکتریایی باعث بروز التهاب لگن و عفونت رحم و لوله‌های فالوپ می‌شود. در این صورت خطر ناباروری افزایش پیدا می‌کند.

آیا عفونت باکتریایی واژن خطرناک است؟

عفونت باکتریایی واژن (واژینوز باکتریال یا واژینیت باکتریایی) در بیشتر موارد یک مشکل شایع و نسبتاً خفیف است، اما در برخی شرایط می‌تواند خطرناک باشد. اگر درمان نشود یا مزمن شود، ممکن است منجر به افزایش خطر عفونت‌های لگنی، التهاب رحم و لوله‌های فالوپ، یا حتی ناباروری شود. در زنان باردار، این عفونت می‌تواند خطر زایمان زودرس یا تولد نوزاد کم‌وزن را افزایش دهد. بنابراین، شناسایی به موقع علائم و مراجعه به پزشک برای درمان مناسب، اهمیت بالینی قابل توجهی دارد.

برای پیشگیری از عفونت باکتریایی واژن چه کنیم؟

برای پیشگیری از عفونت باکتریایی واژن، رعایت چند نکته ساده اما مؤثر اهمیت دارد. حفظ تعادل طبیعی فلور واژن با اجتناب از دوش واژینال، اسپری‌ها و صابون‌های عطری اهمیت زیادی دارد، زیرا این محصولات می‌توانند باکتری‌های مفید را از بین ببرند. رعایت بهداشت شخصی و استفاده از لباس‌های نخی و راحت به تهویه مناسب واژن کمک می‌کند و ریسک رشد باکتری‌های مضر را کاهش می‌دهد. برای جلوگیری از عفونت باکتریایی واژن باید اقدامات زیر را انجام دهید:

• از صابون‌ها و شوینده‌های بدون بو استفاده کنید. تامپون یا پد بهداشتی شما هم باید بدون بو باشد. در غیر این صورت ممکن است واژن تحریک شود.
• دوش واژینال انجام ندهید. انجام مکرر این کار تعادل باکتری‌ها در واژن را به هم می‌زند.
• مراقب ابتلا به بیماری‌های مقاربتی باشید. از کاندوم استفاده کنید و فقط یک شریک جنسی داشته باشید.
• مصرف غذاهای پروبیوتیک یا مکمل‌های حاوی لاکتوباسیل‌ها ممکن است به حفظ تعادل میکروبی واژن کمک کند.

پزشکان پیشنهادی

۴.۹ (۲۲۴۲ نظر)

زهرا عسکری سرطاوسی

تخصص مامایی

نوبت بگیرید

۴.۸ (۱۹۷۸ نظر)

دکتر شیوا طالبی خرزوقی

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

۴.۱ (۲۳۲۱ نظر)

دکتر الهام آذین مهر

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

۵ (۱۷۶۴ نظر)

زهرا مهربان

تخصص مامایی

نوبت بگیرید

۴.۱ (۱۹۱۳ نظر)

دکتر نصرت نقاب

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

۴.۱ (۱۲۷۴ نظر)

دکتر ویدا مدرس نژاد

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

درمان واژینوز باکتریایی و مشاوره با دکتر زنان

واژینوز باکتریایی نتیجه برهم‌خوردن تعادل فلور طبیعی واژن است و برای تشخیص دقیق (معاینه، pH، اسمیر) و درمان استاندارد (مترونیدازول/کلیندامایسین) باید توسط متخصص زنان ارزیابی شود. برای شروع سریع درمان و پیشگیری از عود و عوارضی مثل افزایش ریسک عفونت‌های مقاربتی یا مشکلات بارداری، همین حالا از بهترین دکتر زنان ایران نوبت حضوری یا مشاوره آنلاین بگیرید. در ادامه لیستی از برجسته‌ترین پزشکان زنان در شهرهای مختلف ایران را مشاهده می‌کنید:

• دکتر زنان بروجرد
• دکتر زنان شاهرود
• دکتر زنان بوکان
• دکتر زنان قرچک

نتیجه گیری

عفونت باکتریایی واژن نوعی عفونت است که باعث التهاب واژن می‌شود. در این وضعیت تعادل باکتری‌های طبیعی واژن به‌هم‌خورده و انواعی از باکتری بیش از حد رشد می‌کنند. این عدم تعادل باعث عفونت می‌شود. برخی خانم‌ها هیچ علامتی نداشته و متوجه ابتلا به بیماری BV نمی‌شوند. اما برخی دیگر دچار علائمی مانند خارش واژن، سوزش ادرار یا بوی بد واژن می‌شوند. اگر علائم این بیماری را دارید، برای تشخیص و درمان آن به دکتر زنان و زایمان مراجعه کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!