فهرست مطالب
لکه روی ناخن یکی از مشکلات شایع ناخن است که میتواند به شکل سفید، زرد، سبز، قهوهای یا سیاه ظاهر شود. این لکهها گاهی بیخطر هستند و گاهی میتوانند نشانهای از بیماریهای داخلی یا عفونتهای موضعی باشند. شناخت علت لکه روی ناخن به تشخیص درست و درمان مؤثر کمک میکند. عوامل مختلفی مانند ضربه، کمبود ویتامینها، عفونت قارچی یا مشکلات پوستی در ایجاد این لکهها نقش دارند. توجه به رنگ، شکل و محل لکه اهمیت زیادی دارد. در این مقاله از دکترتو به بررسی کامل علتها، تشخیص و درمان لکههای ناخن میپردازیم.
علت لکه سفید روی ناخن چیست؟
لکه سفید روی ناخن معمولاً به دلیل ضربههای خفیف به ریشه ناخن ایجاد میشود که فرد ممکن است متوجه آن نشود. این لکهها اغلب بیخطر هستند و با رشد ناخن بهتدریج از بین میروند. کمبود برخی مواد معدنی نیز میتواند در بروز لکههای سفید نقش داشته باشد. استفاده مداوم از لاک و مواد شیمیایی قوی هم از عوامل شایع است. در موارد نادر، لکه سفید میتواند نشانه حساسیت یا مشکلات پوستی باشد. اگر لکهها مداوم یا گسترده باشند، بررسی پزشکی توصیه میشود.

1. لکه روی ناخن پا
لکه روی ناخن پا اغلب به دلیل فشار کفش نامناسب، ضربه یا عفونت قارچی ایجاد میشود. رطوبت زیاد و تعریق پا محیط مناسبی برای رشد قارچها فراهم میکند. این لکهها ممکن است سفید، زرد یا قهوهای باشند و گاهی با ضخیم شدن ناخن همراه شوند. بیتوجهی به بهداشت پا میتواند مشکل را تشدید کند. در صورت تغییر رنگ مداوم یا درد، باید به پزشک مراجعه کرد. درمان زودهنگام از پیشرفت عفونت جلوگیری میکند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
A common nail fungus called white superficial onychomycosis can appear on your toenails. The first sign of the infection may be a few small white dots on your nails. The infection can grow and spread to your nail bed. Toenails may appear white and flaky at first and then become thick and brittle.
ترجمه فارسی:
قارچ شایع ناخن که به آن اونیکومیکوز سطحی سفید گفته میشود، میتواند روی ناخنهای پا ظاهر شود. اولین علامت این عفونت ممکن است چند نقطه سفید کوچک روی ناخنها باشد. این عفونت میتواند رشد کرده و به بستر ناخن گسترش یابد. در ابتدا ناخنها ممکن است سفید و پوستهپوسته به نظر برسند و به تدریج ضخیم و شکننده شوند.
2. لکه روی ناخن دست
لکه روی ناخن دست بیشتر به علت تماس با مواد شیمیایی، لاک ناخن و ضربههای روزمره ایجاد میشود. کمبود ویتامینها نیز میتواند مؤثر باشد. این لکهها معمولاً سفید یا کمرنگ هستند. شستوشوی زیاد دستها بدون محافظت مناسب نیز نقش دارد. اغلب این لکهها خطرناک نیستند و خودبهخود برطرف میشوند. با این حال، تداوم آنها نیاز به بررسی دارد.
علت لکه سیاه و تیره روی ناخن چیست؟
لکه سیاه و تیره روی ناخن میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و همیشه بیخطر نیست. یکی از شایعترین علل آن ضربه یا فشار به ناخن است که باعث خونریزی زیر ناخن میشود. عفونتهای قارچ ناخن یا باکتریایی نیز ممکن است موجب تغییر رنگ تیره ناخن شوند.
در برخی موارد، مصرف بعضی داروها یا تماس با مواد شیمیایی میتواند چنین لکههایی ایجاد کند. لکههای تیره ناخن معمولاً علل موضعی یا دارویی دارند و کمبود ویتامین علت شایع یا ثابتشده نیست. گاهی لکه تیره میتواند نشانه بیماریهای سیستمیک باشد. در موارد نادر، لکه سیاه روی ناخن ممکن است علامت ملانوم زیر ناخن باشد که نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
علت لکه زرد و سبز روی ناخن چیست؟
لکه زرد و سبز روی ناخن معمولاً به دلیل عفونتهای قارچی یا باکتریایی ایجاد میشود که شایعترین آنها عفونت قارچی ناخن است. میتوان گفت به عنوانی یکی از عوارض کاشت ناخن، رشد قارچ ناخن کاشت یا باکتریهایی مانند سودوموناس نیز میتواند باعث ایجاد رنگ سبز در ناخن، بهویژه در ناخنهای کاشته یا مرطوب شود.
استفاده طولانیمدت از لاک ناخن، ناخن مصنوعی و مواد شیمیایی قوی هم در تغییر رنگ ناخن نقش دارد. برخی بیماریهای پوستی مانند پسوریازیس ناخن و اختلالات کبدی نیز میتوانند باعث زرد شدن ناخن شوند. در صورت ماندگاری لکه یا همراهی آن با ضخیمشدن، بوی بد یا درد، مراجعه به پزشک توصیه میشود.
لکه روی ناخن کودک خطرناک است؟
لکه روی ناخن کودک در بیشتر موارد خطرناک نیست و معمولاً به دلیل ضربههای خفیف، کمبود برخی ویتامینها یا عادات رفتاری مثل جویدن ناخن ایجاد میشود. با این حال، در صورتی که لکهها تیره، بزرگشونده یا همراه با درد و تغییر شکل ناخن باشند، نیاز به بررسی پزشکی دارند.
برخی عفونتهای قارچی یا باکتریایی نیز میتوانند باعث تغییر رنگ ناخن در کودکان شوند. اگر لکه همراه با علائم عمومی مثل تب یا ضعف باشد، باید جدیتر بررسی شود. تشخیص زودهنگام توسط پزشک به پیشگیری از عوارض احتمالی کمک میکند.
تشخیص علت لکه روی ناخن
تشخیص علت با معاینه دقیق رنگ، شکل و محل لکه روی ناخن آغاز میشود. پزشک معمولاً سابقه ضربه، عفونتهای قبلی و بیماریهای زمینهای فرد را بررسی میکند. نوع تغییر رنگ ناخن میتواند نشانه کمبود ویتامین، عفونت قارچی یا مشکلات داخلی بدن باشد.
در موارد مشکوک، آزمایش نمونه ناخن برای تشخیص قارچ یا باکتری انجام میشود. آزمایش خون نیز ممکن است برای بررسی کمخونی یا اختلالات متابولیک تجویز شود. بررسی داروهای مصرفی و تماس با مواد شیمیایی نیز اهمیت دارد. تشخیص دقیق علت عارضه به انتخاب درمان مؤثر کمک میکند.
| تغییرات رنگی و لکههای روی ناخن | دلایل بروز آنها |
|---|---|
| لکه سفید روی ناخن | ضربههای خفیف به ریشه ناخن، کمبود روی یا کلسیم، استفاده مداوم از لاک و مواد شیمیایی، حساسیت یا مشکلات پوستی |
| لکه تیره یا سیاه روی ناخن | ضربه و خونریزی زیر ناخن، عفونت، مصرف داروها، تماس شیمیایی، کمبود ویتامین، اختلالات خونی یا بیماریهای سیستمیک |
| لکه زرد روی ناخن | عفونت قارچی، استفاده طولانیمدت از لاک یا ناخن مصنوعی، بیماریهای پوستی یا اختلالات کبدی |
| لکه سبز روی ناخن | رشد باکتریها بهویژه در ناخنهای مرطوب یا کاشتهشده |
| لکه روی ناخن پا | فشار کفش نامناسب، ضربه، رطوبت و تعریق، عفونت قارچی |
| لکه قارچی سفید روی ناخن پا | اونیکومیکوز سطحی سفید با شروع نقاط سفید و پیشرفت به ضخیم و شکننده شدن ناخن |
| لکه روی ناخن دست | تماس با مواد شیمیایی، لاک ناخن، ضربههای روزمره، کمبود ویتامینهای گروه B |
| لکه روی ناخن کودک | ضربه خفیف، کمبود ویتامین، جویدن ناخن یا عفونت |
روش های درمان لکه روی ناخن
روشهای درمانی به علت ایجاد آن بستگی دارد و ابتدا باید منبع مشکل مشخص شود. در صورت عفونت قارچی، استفاده از داروهای ضدقارچ موضعی یا خوراکی توصیه میشود. اگر لکه ناشی از کمبود ویتامین یا مواد معدنی باشد، اصلاح تغذیه و مصرف مکملها مؤثر است.
در مواردی که ضربه عامل لکه باشد، معمولاً با رشد ناخن مشکل بهتدریج برطرف میشود. پرهیز از مواد شیمیایی قوی و استفاده از دستکش در کارهای خانگی به بهبود کمک میکند. رعایت بهداشت ناخن و کوتاه نگه داشتن آنها نقش مهمی در درمان و پیشگیری دارد.
1. درمان دارویی لکه روی ناخن
درمان دارویی معمولاً برای لکههای ناشی از عفونت قارچی یا باکتریایی استفاده میشود. داروها میتوانند بهصورت موضعی یا خوراکی باشند. انتخاب دارو به شدت و نوع عفونت بستگی دارد. دوره درمان ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. قطع زودهنگام دارو باعث عود مشکل میشود. مصرف دارو باید تحت نظر پزشک باشد.
2. درمان خانگی لکه روی ناخن
برخی روشهای خانگی میتوانند به بهبود لکههای خفیف کمک کنند. استفاده از روغن درخت چای، سرکه سیب یا روغن زیتون از روشهای رایج است. این روشها بیشتر نقش حمایتی دارند و شواهد قطعی نداشته و نباید جایگزین درمان پزشکی شوند. رعایت بهداشت و خشک نگه داشتن ناخنها ضروری است. درمان خانگی جایگزین درمان پزشکی در موارد جدی نیست. در صورت عدم بهبود باید به پزشک مراجعه کرد.

پیشگیری از لکه روی ناخن
برای پیشگیری از لکه روی ناخن، رعایت بهداشت دست و پا و خشک نگه داشتن ناخنها بسیار مهم است. استفاده از دستکش هنگام کار با مواد شوینده و شیمیایی از آسیب به ناخن جلوگیری میکند. کوتاه و مرتب نگه داشتن ناخنها خطر عفونتهای قارچی و باکتریایی را کاهش میدهد.
تغذیه سالم و مصرف کافی ویتامینها و مواد معدنی مانند آهن و روی به سلامت ناخن کمک میکند. از استفاده طولانیمدت لاک و ناخن مصنوعی بدون استراحت پرهیز کنید. همچنین در صورت مشاهده تغییر رنگ غیرعادی یا ماندگار، مراجعه به پزشک توصیه میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Protect your nails. Use protective gloves when doing activities that may damage your fingernails, including playing sports, working outside or using tools like a hammer. Wear comfortable and protective shoes, and be careful when putting down heavy objects near your feet.
ترجمه فارسی:
از ناخنهای خود محافظت کنید. هنگام انجام فعالیتهایی که ممکن است به ناخنها آسیب برساند، مانند ورزش کردن، کار در فضای باز یا استفاده از ابزارهایی مثل چکش، از دستکش محافظ استفاده کنید. همچنین از کفشهای راحت و محافظ استفاده کنید و هنگام قرار دادن اشیاء سنگین نزدیک پاهایتان احتیاط کنید.
نتیجه گیری
لکه روی ناخن میتواند ناشی از ضربه، عفونت، کمبود ویتامین یا بیماریهای زمینهای باشد و تشخیص دقیق برای درمان مؤثر ضروری است. روشهای درمان شامل داروهای موضعی و خوراکی، اصلاح تغذیه و رعایت بهداشت ناخن است. پیشگیری با مراقبت از ناخنها، استفاده از دستکش و محدود کردن تماس با مواد شیمیایی ممکن میشود. در کودکان و مواردی که لکه تیره یا غیرطبیعی است، پیگیری پزشکی اهمیت بالایی دارد. در کل، توجه به سلامت ناخن و بررسی به موقع تغییرات آن میتواند از مشکلات جدی جلوگیری کند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!