فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
هورمون‌ها حتی زمانی که تغییرات آن‌ها به‌وضوح احساس نمی‌شود، می‌توانند بر بخش‌های مختلف سلامت زنان اثر بگذارند. گاهی قطع شدن قاعدگی، گاهی رشد موهای زائد و گاهی هم تاخیر در بارداری، پزشک را به بررسی تعادل هورمونی مشکوک میکند. آزمایش هورمونی زنان یکی از ابزارهایی است که به بررسی این تغییرات کمک میکند؛ اما برخلاف تصور رایج، یک آزمایش ثابت برای همه زنان وجود ندارد. نوع هورمون‌های بررسی‌شده و زمان نمونه‌گیری بر اساس شرایط هر فرد تعیین میشود. در ادامه این مطلب از دکترتو، با انواع این آزمایش‌ها، دلایل تجویز و نکاتی که پیش از انجام آن‌ها باید بدانید، آشنا می‌شویم.
آزمایش هورمونی زنان چیست؟
آزمایش هورمونی زنان مجموعه‌ای از آزمایش‌ها برای اندازه‌گیری هورمون‌هایی است که در چرخه قاعدگی، تخمک‌گذاری، باروری، بارداری، عملکرد تیروئید و بسیاری از فرایندهای بدن نقش دارند. بیشتر این آزمایش‌ها با نمونه خون انجام می‌شوند اما بعضی هورمون‌ها در شرایط خاص با نمونه ادرار یا روش‌های دیگر نیز بررسی می‌شوند.
بهترین دکتر زنان و زایمان ایران بر اساس علائمی مانند نامنظمی پریود، ناباروری، علائم یائسگی، ترشح شیر بدون بارداری یا نشانه‌های اختلال تیروئید، آزمایش مناسب را انتخاب میکند. بنابراین آزمایش هورمونی برای زنان یک آزمایش واحد نیست و بر اساس علت مراجعه، ممکن است یک یا چند هورمون بررسی شوند.
| هورمون | نقش در بدن زنان | علت بررسی در آزمایش هورمونی |
|---|---|---|
| FSH (هورمون محرک فولیکول) | کمک به رشد و بلوغ فولیکول‌های تخمدان | بررسی ذخیره تخمدان، اختلالات قاعدگی و باروری |
| LH (هورمون لوتئینه‌کننده) | نقش در تخمک‌گذاری و تنظیم چرخه قاعدگی | بررسی اختلال تخمک‌گذاری و احتمال سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) |
| استرادیول (E2) | یکی از اصلی‌ترین هورمون‌های استروژنی؛ مؤثر در چرخه قاعدگی | بررسی عملکرد تخمدان و علت بی‌نظمی قاعدگی |
| پروژسترون | آماده‌سازی پوشش داخلی رحم برای بارداری و حمایت از اوایل بارداری | بررسی وقوع تخمک‌گذاری در زمان مناسب |
| پرولاکتین (PRL) | تحریک تولید شیر پس از زایمان | بررسی قطع یا بی‌نظمی قاعدگی، ترشح شیر بدون بارداری و برخی مشکلات باروری |
| TSH | تنظیم عملکرد غده تیروئید | بررسی اختلالات تیروئیدی موثر بر قاعدگی و باروری |
| تستوسترون | نقش در میل جنسی و برخی عملکردهای تخمدان | بررسی پرمویی، آکنه و احتمال افزایش آندروژن‌ها، از جمله در PCOS |
| AMH (هورمون ضد مولرین) | نشانگر تقریبی تعداد فولیکول‌های در دسترس در تخمدان | ارزیابی ذخیره تخمدان و کمک به برنامه‌ریزی درمان‌های باروری |
چه زمانی پزشک آزمایش هورمونی زنان را تجویز میکند؟
آزمایش‌های هورمونی معمولا زمانی درخواست می‌شوند که علائم یا شرایطی احتمال اختلال در عملکرد غدد یا دستگاه تولیدمثل را مطرح کند. در برخی موارد آزمایش برای بررسی علت علائم یا پیگیری یک بیماری شناخته‌شده انجام میشود. برای نمونه، FSH و LH در بررسی مشکلات قاعدگی و باروری کاربرد دارند. برای مثال، دکتر زنان و زایمان تهران ممکن است در شرایط زیر آزمایش تجویز کند:
- نامنظمی یا قطع قاعدگی
- مشکل در باردار شدن
- علائم یائسگی زودرس یا اختلال عملکرد تخمدان
- افزایش موهای زائد
- آکنه شدید
- ترشح شیر از پستان بدون بارداری
- کاهش یا افزایش غیرطبیعی برخی هورمون‌ها
- علائم مشکوک به بیماری تیروئید
- بررسی روند درمان‌های ناباروری
می‌خوای بدونی کدوم هورمون‌ها نیاز به بررسی دارن؟
با متخصص زنان مشورت کن.
آزمایش هورمونی برای زنان شامل چیست؟
مجموعه آزمایش‌ها بر اساس علت بررسی متفاوت است. آزمایش کامل هورمونی زنان اصطلاحی عمومی است و به معنی انجام تمام آزمایش‌های هورمونی به‌صورت هم‌زمان نیست. از مهم‌ترین انواع آزمایش های هورمونی زنان می‌توان به FSH، LH، استرادیول، پروژسترون، پرولاکتین، تستوسترون، SHBG و AMH اشاره کرد. در شرایط خاص نیز آزمایش‌هایی مانند DHEA-S، ۱۷-OH پروژسترون یا hCG درخواست می‌شوند.
بعضی از این هورمون‌ها به مرحله چرخه قاعدگی وابسته‌اند؛ برای مثال، سطح پروژسترون در طول چرخه تغییر میکند و LH نیز نزدیک زمان تخمک‌گذاری افزایش می‌یابد. بنابراین انتخاب آزمایش و زمان نمونه‌گیری باید بر اساس هدف پزشک انجام شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت verywellhealth
Hormone tests for women can help diagnose problems like PCOS, thyroid disease, or cancer.
ترجمه فارسی:
آزمایش‌های هورمونی زنان می‌توانند به تشخیص مشکلاتی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، بیماری‌های تیروئید یا برخی سرطان‌ها کمک کنند.
قبل از آزمایش هورمونی زنانه چه باید کرد؟
آمادگی قبل از آزمایش هورمونی زنانه به نوع تست بستگی دارد و برای همه آزمایش‌ها یکسان نیست. یکی از مهم‌ترین نکات درباره شرایط آزمایش هورمونی زنان، اطلاع دادن درباره داروها، مکمل‌ها و روش‌های هورمونی مانند قرص‌های جلوگیری است؛ زیرا بعضی داروها می‌توانند نتیجه برخی آزمایش‌ها را تغییر دهند. در زنان، برخی آزمایش‌ها باید در روز مشخصی از چرخه قاعدگی انجام شوند.
برای نمونه، FSH و LH ممکن است بر اساس هدف آزمایش در زمان خاصی درخواست شوند. اگر پزشک یا آزمایشگاه نیاز به ناشتایی، زمان نمونه‌گیری صبحگاهی یا قطع موقت یک دارو را اعلام کرده است، همان دستور را رعایت کنید و هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
آزمایش هورمونی زنان چگونه انجام میشود؟
بیشتر آزمایش های هورمونی زنان با گرفتن نمونه خون از رگ بازو انجام می‌شوند. نمونه در آزمایشگاه بررسی شده و مقدار هورمون موردنظر اندازه‌گیری میشود. بعضی آزمایش‌ها ممکن است به نمونه ادرار یا نمونه‌گیری در زمان‌های مختلف نیاز داشته باشند.
برای مثال، در برخی ارزیابی‌های باروری، زمان نمونه‌گیری نسبت به چرخه قاعدگی اهمیت دارد. FSH، LH، استرادیول و پروژسترون از جمله هورمون‌هایی هستند که به‌طور معمول در نمونه خون اندازه‌گیری می‌شوند. مدت نمونه‌گیری معمولا کوتاه است و ممکن است کمی درد یا سوزش در محل ورود سوزن احساس شود. بعد از آزمایش نیز گاهی کبودی کوچکی در محل نمونه‌گیری ایجاد میشود که معمولا خودبه‌خود برطرف میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت thenationalbloodtestclinic
If you’re experiencing unexplained mood changes, irregular periods, or difficulty conceiving, you must get your hormone levels tested. A simple Female Hormone Blood Test can identify underlying conditions and help choose the right treatment option.
ترجمه فارسی:
اگر دچار تغییرات خلقی بی‌دلیل، نامنظمی قاعدگی یا مشکل در باردار شدن هستید، باید سطح هورمون‌های خود را بررسی کنید. آزمایش خون هورمونی زنان می‌تواند به شناسایی مشکلات زمینه‌ای و انتخاب روش درمانی مناسب کمک کند.
تفسیر آزمایش هورمونی زنان چگونه انجام میشود؟
به‌منظور تفسیر آزمایش هورمونی زنان نباید فقط یک عدد را جدا از سایر نتایج بررسی کرد. محدوده طبیعی هر هورمون می‌تواند بر اساس سن، وضعیت بارداری، مرحله چرخه قاعدگی و روش آزمایشگاه متفاوت باشد. برای نمونه، سطح پروژسترون در نیمه‌های مختلف چرخه تغییر میکند و LH نیز در نزدیکی تخمک‌گذاری افزایش می‌یابد. بنابراین بالا یا پایین بودن یک هورمون به‌تنهایی همیشه نشانه بیماری نیست.
پزشک نتیجه را در کنار علائم، سابقه پزشکی و سایر آزمایش‌ها تفسیر میکند. در بعضی شرایط نیز ممکن است نیاز به تکرار آزمایش وجود داشته باشد تا نتیجه دقیق‌تر مشخص شود. برای تفسیر آزمایش خود می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو در هر ساعتی از شبانه‌روز با بهترین پزشکان کشور در ارتباط باشید.
۴.۸ (۲۴۹۵ نظر)۴ (۲۴۳۹ نظر)۴.۱ (۲۳۱۹ نظر)۴.۴ (۱۹۱۳ نظر)۴.۷ (۱۶۱۳ نظر)۴.۷ (۱۴۳۰ نظر)نتیجه گیری
آزمایش هورمونی زنان مجموعه‌ای از آزمایش‌های خون است که برای بررسی عملکرد تخمدان‌ها، چرخه قاعدگی و تعادل هورمون‌های بدن انجام میشود. پزشک ممکن است این آزمایش‌ها را برای بررسی نامنظمی پریود، اختلالات تخمک‌گذاری، مشکلات باروری یا علائم مرتبط با تغییرات هورمونی تجویز کند. نوع آزمایش و زمان انجام آن به علائم فرد و هدف بررسی بستگی دارد؛ برای مثال، بعضی هورمون‌ها باید در روز مشخصی از چرخه قاعدگی اندازه‌گیری شوند. تفسیر نتایج هم به عواملی مانند سن، سابقه پزشکی و محدوده مرجع آزمایشگاه وابسته است. برای انتخاب آزمایش‌های مناسب و بررسی دقیق نتایج، با متخصص زنان یا غدد مشورت کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
