فهرست مطالب
تنگی کانال نخاع گردن زمانی ایجاد میشود که فضای داخل مهرههای گردنی کم شود و نخاع یا ریشههای عصبی تحت فشار قرار بگیرند. این مشکل ممکن است آرام و تدریجی پیش برود؛ به همین دلیل بعضی افراد تا مدتها خشکی گردن یا گزگز خفیف دست را جدی نمیگیرند. در این مقاله از دکترتو، درباره علائم، علتها، روشهای تشخیص، درمانهای بدون جراحی و جراحی تنگی کانال نخاعی گردن صحبت خواهیم کرد تا بدانید چه زمانی پیگیری پزشکی فوری لازم است و کدام نشانهها را نباید نادیده گرفت.
تنگی کانال نخاع گردن چیست؟
تنگی کانال نخاع گردن یعنی وضعیتی که در آن کانال استخوانی داخل مهرههای گردنی باریک شده است. نخاع از این کانال عبور کرده و ریشههای عصبی هم از کنار مهرهها خارج میشوند. وقتی این فضا کم میشود، نخاع یا عصبها ممکن است تحریک یا فشرده شوند.
این فشار میتواند فقط در گردن درد ایجاد کند یا به دستها، پاها و تعادل بدن هم اثر بگذارد. بعضی افراد در عکسبرداری تنگی کانال دارند، اما هیچ علامتی حس نمیکنند. اهمیت بیماری زمانی بیشتر میشود که علائم عصبی مثل ضعف، بیحسی، اختلال راه رفتن یا مشکل کنترل ادرار و مدفوع ظاهر شود.
تنگی کانال نخاع گردن چه علائمی دارد؟
علائم تنگی کانال نخاع گردن به محل و شدت فشار بستگی دارد. اگر فشار بیشتر روی ریشه عصبی باشد، درد و گزگز معمولا در دست و بازو دیده میشود. اگر فشار روی نخاع باشد، احتمال درگیری دستها، پاها، تعادل و مهارتهای حرکتی بیشتر است. علائم تنگی کانال نخاع گردن عبارتاند از:
| علامت | توضیح ساده |
|---|---|
| گردن درد و خشکی گردن | ممکن است با حرکت گردن بدتر شود. |
| گزگز یا مورمور دست | بیشتر در انگشتان، کف دست یا بازو حس میشود. |
| بیحسی | میتواند در دست، بازو، پا یا کف پا ایجاد شود. |
| ضعف عضلانی | فرد ممکن است در گرفتن اشیا یا بالا بردن دست مشکل داشته باشد. |
| کاهش مهارت دست | بستن دکمه، نوشتن یا گرفتن وسایل کوچک سخت میشود. |
| اختلال تعادل | فرد هنگام راه رفتن احساس ناپایداری میکند. |
| درد تیرکشنده | درد ممکن است از گردن به شانه، بازو یا دست بزند. |
| مشکل ادرار یا مدفوع | از علائم هشداردهنده و نیازمند بررسی فوری است. |
وجود یک یا چند علامت بالا به معنی تشخیص قطعی نیست. پزشک باید شرح حال، معاینه عصبی و تصویربرداری را کنار هم بررسی کند.
1. تنگی کانال نخاع گردن و سردرد
تنگی کانال نخاع گردن میتواند همراه با سردرد باشد، بهخصوص اگر تغییرات فرسایشی گردن، خشکی عضلات یا دردهای پشت سر هم وجود داشته باشد. این سردردها اغلب از پشت گردن یا پشت سر شروع میشوند و ممکن است با حرکت گردن بدتر شوند.
با این حال، هر سردردی از تنگی کانال گردن نیست. میگرن، فشار خون، مشکلات بینایی، سینوزیت، اختلالات خواب و بسیاری از علتهای دیگر هم میتوانند سردرد ایجاد کنند. اگر سردرد جدید، شدید، ناگهانی یا همراه با دوبینی، بیحسی صورت، اختلال تکلم یا ضعف اندام است، باید فوری بررسی شود.
2. تنگی کانال نخاعی گردن و سرگیجه
سرگیجه علامت مستقیم و اختصاصی تنگی کانال نخاعی گردن نیست. بعضی افراد همراه با درد و خشکی گردن احساس عدم تعادل، گیجی یا ناپایداری دارند، اما این حالت میتواند علتهای مختلفی داشته باشد.
در تنگی کانال گردن، اختلال تعادل و راه رفتن اهمیت بیشتری دارد. اگر فرد هنگام راه رفتن تلوتلو میخورد، پاها را سنگین حس میکند، زمین میخورد یا همزمان بیحسی و ضعف دست و پا دارد، باید از نظر فشار روی نخاع بررسی شود. سرگیجه واقعی، چرخشی یا همراه با کاهش شنوایی، تهوع شدید و افتادن هم نیاز به ارزیابی جداگانه دارد.
گردن درد و سردرد کلافهات کرده و فکر میکنی بهخاطر مشکل نخاع باشه؟
برای ارزیابی فوری نوبت بگیر.
علت تنگی کانال نخاع گردن چیست؟
علت اصلی تنگی کانال نخاع گردن در بیشتر افراد، تغییرات فرسایشی ستون فقرات با افزایش سن است. با گذشت زمان، دیسکها کمآبتر و کوتاهتر میشوند، مفصلهای بین مهرهای تغییر میکنند، رباطها ممکن است ضخیم شوند و زائدههای استخوانی ایجاد شود. همه این موارد میتوانند فضای کانال نخاعی را کمتر کنند.
علتهای دیگر شامل آسیب گردن، آرتریت روماتوئید، بیماریهای استخوانی، تومورها یا کیستهای داخل کانال نخاعی و باریک بودن مادرزادی کانال نخاعی هستند. در بعضی افراد، کانال نخاعی از ابتدا باریکتر است و با تغییرات خفیفتر هم علائم زودتر ظاهر میشود.
دیسک گردن و تنگی کانال نخاعی
دیسک گردن یکی از علتهای مهم تنگی کانال نخاعی است. دیسک بین مهرهها مانند بالشتک عمل میکند. وقتی دیسک برجسته یا پاره میشود، ممکن است به سمت کانال نخاعی یا مسیر خروج عصب فشار بیاورد.
اگر برجستگی دیسک فقط ریشه عصبی را تحریک کند، درد تیرکشنده، گزگز یا بیحسی دست بیشتر دیده میشود. اگر دیسک به نخاع فشار بیاورد، علائم جدیتر مثل اختلال تعادل، ضعف دستوپا و کاهش مهارت حرکتی دستها ممکن است ایجاد شود. شدت علائم همیشه با اندازه دیسک یکسان نیست و محل فشار هم اهمیت دارد.
چه کسانی بیشتر در معرض تنگی کانال گردن هستند؟
تنگی کانال گردن در افراد بالای ۵۰ سال شایعتر است، اما فقط مخصوص سالمندان نیست. کسانی که زمینه فرسایش ستون فقرات، آسیب گردن یا کانال نخاعی مادرزادی باریک دارند، بیشتر در معرض این مشکل قرار میگیرند. افراد زیر ریسک بالاتری دارند:
- کسانی که آرتروز یا تغییرات فرسایشی گردن دارند.
- افرادی که سابقه دیسک گردن دارند.
- کسانی که دچار آسیبهای قبلی گردن شدهاند.
- افرادی که کانال نخاعی مادرزادی باریک دارند.
- کسانی که آرتریت روماتوئید یا بعضی بیماریهای استخوانی دارند.
- افرادی که کار یا عادتهای روزانه آنها فشار مکرر به گردن وارد میکند.
داشتن عامل خطر به معنی ابتلای قطعی نیست، اما اگر علائم عصبی ایجاد شود، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری دارد. شما میتوانید هماکنون از بهترین دکتر ارتوپد ایران بدین منظور نوبت خود را دریافت کنید.
تنگی کانال نخاع گردن چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص تنگی کانال نخاع گردن فقط با درد گردن انجام نمیشود. پزشک ابتدا درباره نوع درد، مسیر انتشار آن، بیحسی، ضعف، اختلال تعادل، سابقه آسیب و مشکلات ادرار یا مدفوع سؤال میپرسد. سپس قدرت عضلات، حس اندامها، رفلکسها، حرکت گردن و راه رفتن را بررسی میکند. روشهای تشخیصی ممکن است شامل این موارد باشند:
- عکس ساده گردن: تغییرات استخوانی، کاهش فاصله دیسکها و زائدههای استخوانی را نشان میدهد.
- ام آر آی مهره های گردنی: بهترین روش برای دیدن نخاع، دیسک، رباطها و میزان فشار روی بافت عصبی است.
- سی تی اسکن: جزئیات استخوانی را بهتر نشان میدهد.
- سی تی میلوگرام: در شرایط خاص و وقتی ام آر آی کافی یا ممکن نیست، مسیر نخاع و عصبها را واضحتر نشان میدهد.
- نوار عصب و عضله: در برخی موارد برای بررسی عملکرد ریشههای عصبی کمک میکند.
پزشک نتیجه تصویربرداری را با علائم تطبیق میدهد؛ چون ممکن است در عکس تنگی دیده شود، اما علت اصلی علائم چیز دیگری باشد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت hopkinsmedicine
MRI scans are the preferred diagnostic method for cervical myelopathy, but other methods can also be used to help rule out other conditions.
ترجمه فارسی:
اسکنهای ام ار ای روش تشخیصی ارجح برای میلوپاتی گردنی هستند، اما میتوان از روشهای دیگری نیز برای رد سایر بیماریها استفاده کرد.
عکس تنگی کانال نخاعی گردن
عکس تنگی کانال نخاعی گردن معمولا به معنی ام آر آی، سی تی اسکن یا عکس ساده گردن است. در ام آر آی، پزشک میتواند میزان کانال باریکشدگی نخاع را مشاهده کند و اینکه آیا نخاع یا ریشههای عصبی تحت فشار هستند یا خیر.
در عکس ساده، بیشتر تغییرات استخوانی و فاصله مهرهها دیده میشود. در سی تی اسکن، زائدههای استخوانی، تنگی سوراخ خروج عصب و تغییرات مهرهها با جزئیات بیشتری مشخص میشود. ام آر آی برای بررسی نخاع و دیسک ارزش بیشتری دارد، اما انتخاب روش تصویربرداری به علائم، معاینه و شرایط بیمار بستگی دارد.
تنگی کانال نخاع گردن چگونه درمان میشود؟
درمان تنگی کانال نخاع گردن به شدت علائم، میزان فشار روی نخاع، سن، سلامت عمومی و سرعت پیشرفت بیماری بستگی دارد. اگر علائم خفیف باشند و نشانهای از آسیب نخاعی وجود نداشته باشد، پزشک معمولا درمان غیرجراحی را شروع میکند. اگر ضعف، اختلال تعادل، درگیری نخاع یا بدتر شدن تدریجی علائم وجود داشته باشد، جراحی ممکن است لازم شود.
روشهای درمان تنگی کانال نخاع میتوانند شامل داروهای ضد درد و ضد التهاب، فیزیوتراپی، اصلاح فعالیتها، تزریق، مراقبت خانگی و در موارد شدید جراحی باشند. هیچ روش واحدی برای همه افراد مناسب نیست و درمان باید با توجه به علت فشار و وضعیت عصبی انتخاب شود.
1. عمل تنگی کانال نخاع گردن چگونه است؟
عمل تنگی کانال نخاع گردن با هدف کم کردن فشار از روی نخاع یا ریشههای عصبی انجام میشود. به این کار دکمپرشن میگویند. نوع جراحی به محل فشار، تعداد مهرههای درگیر، وجود دیسک، زائده استخوانی، ناپایداری ستون فقرات و شرایط بیمار بستگی دارد. روشهای رایج جراحی عبارتاند از:
- لامینکتومی گردن: بخشی از استخوان پشت مهره برداشته میشود تا فضای کانال بیشتر شود.
- لامینوتومی: فقط قسمت کوچکی از لامینا برداشته میشود.
- لامینوپلاستی: فضای کانال نخاعی در گردن با ایجاد حالت لولا در بخش پشتی مهره بیشتر میشود.
- فورامینوتومی: مسیر خروج ریشه عصبی بازتر میشود.
- عمل دیسک گردن و فیوژن: اگر دیسک عامل فشار باشد، ممکن است دیسک برداشته و مهرهها ثابت شوند.
هدف جراحی همیشه برگشت کامل همه علائم نیست. در مواردی، هدف اصلی جلوگیری از آسیب بیشتر به نخاع است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
This surgery removes the back part of the affected spinal bone. This part of the bone is called the lamina. This process eases pressure on the nerves by making more space around them. Sometimes, that bone may need to be linked to nearby spinal bones with metal hardware and a bone graft.
ترجمه فارسی:
در این جراحی (لامینکتومی)، قسمت پشتی استخوان ستون فقرات آسیبدیده برداشته میشود. این قسمت از استخوان، لامینا نامیده میشود. این فرآیند با ایجاد فضای بیشتر در اطراف اعصاب، فشار روی آنها را کاهش میدهد. گاهی اوقات، ممکن است لازم باشد آن استخوان با استفاده از قطعات فلزی و پیوند استخوان به استخوانهای ستون فقرات مجاور متصل شود.
مراقبت بعد از عمل تنگی کانال نخاعی گردن
مراقبت بعد از عمل تنگی کانال نخاعی گردن باید دقیق و طبق دستور جراح باشد. بیمار باید زخم را خشک و تمیز نگه دارد، از حرکات شدید گردن پرهیز کند و فعالیتها را بهتدریج شروع کند. در بعضی موارد، گردنبند طبی برای مدت مشخص تجویز میشود. نکات مهم بعد از جراحی عبارتاند از:
- زخم جراحی را هر روز از نظر قرمزی، تورم، ترشح یا باز شدن بررسی کنید.
- تا زمان اجازه پزشک، رانندگی نکنید.
- اجسام سنگین بلند نکنید.
- از چرخاندن ناگهانی گردن پرهیز کنید.
- داروها را طبق دستور مصرف کنید.
- فیزیوتراپی را فقط در زمان توصیهشده شروع کنید.
- در صورت تب، ترشح زخم، درد رو به افزایش، ضعف جدید یا مشکل ادرار و مدفوع با پزشک تماس بگیرید.
دوره نقاهت عمل تنگی کانال نخاعی گردن
دوره نقاهت عمل تنگی کانال نخاعی گردن به نوع جراحی و شدت بیماری قبل از عمل بستگی دارد. بعضی افراد بعد از چند روز از بیمارستان مرخص میشوند، اما برگشت کامل به فعالیتهای عادی ممکن است چند هفته تا چند ماه زمان ببرد.
اگر فقط فشار از روی عصب برداشته شده باشد، درد و گزگز ممکن است طی چند هفته بهتر شود. در جراحیهای وسیعتر یا همراه با فیوژن، ترمیم استخوان و بازگشت به فعالیت زمان بیشتری میبرد. اگر نخاع مدت طولانی تحت فشار بوده باشد، ممکن است بعضی علائم کاملا برطرف نشوند.
2. درمان تنگی کانال نخاع گردن بدون جراحی چیست؟
درمان بدون جراحی بیشتر برای علائم خفیف تا متوسط، دردهای کنترلپذیر و موارد بدون نشانه واضح آسیب نخاعی کاربرد دارد. این روشها کانال نخاعی را به شکل واقعی باز نمیکنند، اما میتوانند درد، التهاب، اسپاسم عضلانی و فشار عملکردی روی گردن را کمتر کنند. روشهای غیرجراحی شامل این موارد هستند:
- فیزیوتراپی و تمرینهای کششی و تقویتی کنترلشده
- داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی در صورت مناسب بودن برای بیمار
- داروهای مخصوص درد عصبی در موارد گزگز یا سوزش عصبی
- شلکننده عضلانی در اسپاسم کوتاهمدت
- گرما یا سرما درمانی برای دورههای درد
- اصلاح وضعیت نشستن، کار با موبایل و استفاده از بالش مناسب
- تزریق دارو در اطراف عصب در موارد انتخابی
مصرف خودسرانه دارو، بهخصوص داروهای ضد التهاب، داروهای خوابآور، شلکننده عضلات یا مسکنهای قوی میتواند خطرناک باشد. افراد مبتلا به بیماری کلیه، زخم معده، بیماری قلبی، فشار خون، سالمندان و زنان باردار باید پیش از مصرف دارو با پزشک مشورت کنند.
دنبال درمان غیرجراحی برای تنگی کانال نخاع گردنی هستی؟ مشاوره بگیر.
درمان خانگی تنگی کانال نخاع گردن چیست؟
درمان خانگی تنگی کانال نخاع گردن فقط نقش کمکی دارد. این روشها نمیتوانند تنگی شدید را درمان کنند، اما ممکن است درد و گرفتگی عضلات گردن را کمتر کنند. کارهای خانگی مفید عبارتاند از:
- استفاده کوتاهمدت از کمپرس گرم برای خشکی و گرفتگی عضله
- استفاده از کمپرس سرد در دوره درد و التهاب
- پرهیز از خم کردن طولانی گردن هنگام کار با موبایل
- تنظیم ارتفاع مانیتور در سطح چشم
- انجام تمرینهای ملایم فقط با اجازه پزشک یا فیزیوتراپیست
- استراحت نسبی، نه بیحرکتی طولانی
- پرهیز از ماساژ شدید، جااندازی گردن و حرکات ناگهانی
اگر درد همراه با ضعف، بیحسی گسترده، اختلال تعادل یا مشکل ادرار و مدفوع است، درمان خانگی کافی نیست.
درمان تنگی کانال نخاعی گردن با طب سنتی چگونه است؟
درمان تنگی کانال نخاعی گردن با طب سنتی نباید جایگزین درمان پزشکی شود. روغنمالی، ماساژ ملایم یا روشهای آرامسازی ممکن است در برخی افراد درد عضلانی را موقت کمتر کند، اما کانال نخاعی را باز نمیکند و فشار روی نخاع را برطرف نمیکند. مصرف گیاهان دارویی هم باید با احتیاط باشد؛ چون بعضی ترکیبات گیاهی با داروهای قلب، فشار خون، رقیقکنندههای خون یا داروهای اعصاب تداخل دارند. در تنگی کانال گردن، دستکاری شدید گردن، کششهای غیراصولی و ماساژ عمیق میتواند علائم را بدتر کند.
درمان تنگی کانال نخاعی گردن با لیزر ممکن است؟
لیزر درمان قطعی و استاندارد برای همه موارد تنگی کانال نخاعی گردن نیست. بعضی روشهای کمتهاجمی ستون فقرات با هدف کاهش فشار در موارد انتخابی انجام میشوند، اما وقتی نخاع تحت فشار جدی است، درمان باید بر اساس علت اصلی فشار انتخاب شود.
اگر تنگی به دلیل زائده استخوانی، ضخیم شدن رباط، چندسطحی بودن درگیری یا فشار واضح روی نخاع باشد، لیزر معمولا جایگزین جراحی دکمپرشن کلاسیک نمیشود. تبلیغ درمان قطعی با لیزر برای همه بیماران قابل اعتماد نیست. تصمیم نهایی باید پس از معاینه، ام آر آی و نظر جراح ستون فقرات گرفته شود.
عمل تنگی کانال نخاع با لیزر چگونه است؟
3. نحوه خوابیدن تنگی کانال نخاعی گردن چیست؟
نحوه خوابیدن در تنگی کانال نخاعی گردن باید طوری باشد که گردن در وضعیت خنثی بماند. بالش خیلی بلند یا خیلی کوتاه میتواند فشار روی گردن را بیشتر کند. خوابیدن به پشت یا پهلو معمولا برای بسیاری از افراد بهتر از خوابیدن روی شکم است. چند نکته ساده کمککننده است:
- از بالشی استفاده کنید که گردن را همراستا با ستون فقرات نگه دارد.
- هنگام خوابیدن به پهلو، سر نباید به بالا یا پایین خم شود.
- خوابیدن روی شکم میتواند چرخش گردن را زیاد کند و بهتر است محدود شود.
- اگر درد دست دارید، دست را زیر سر نگذارید.
- تشک باید بدن را حمایت کند، اما بیش از حد نرم نباشد.
اگر با یک وضعیت خاص، گزگز دست یا درد تیرکشنده بیشتر میشود، آن وضعیت را ادامه ندهید. همین حالا از بهترین دکتر گردن ایران نوبت بگیرید.
آیا تنگی نخاع گردن خطرناک است؟
آیا تنگی نخاع خطرناک است؟ تنگی نخاع گردن همیشه خطرناک نیست، اما وقتی به نخاع فشار وارد کند، میتواند جدی شود. فشار طولانیمدت روی نخاع ممکن است باعث ضعف، اختلال راه رفتن، کاهش مهارت دست، بیحسی پایدار و در موارد شدید مشکل کنترل ادرار یا مدفوع شود. علائم هشداردهنده و عوارض تنگی کانال نخاعی گردن عبارتاند از:
- ضعف رو به افزایش در دست یا پا
- افتادن مکرر یا اختلال تعادل
- بیحسی گسترده یا بدترشونده
- ناتوانی در انجام کارهای ظریف با دست
- مشکل جدید در ادرار یا مدفوع
- درد گردن همراه با تب، کاهش وزن غیرعادی یا سابقه سرطان
- علائم پس از ضربه شدید به گردن
در این شرایط، تأخیر در بررسی میتواند خطر آسیب عصبی پایدار را بیشتر کند.
4.9 (1208 نظر)4.3 (1252 نظر)4.5 (714 نظر)4.7 (540 نظر)4.7 (515 نظر)4.8 (399 نظر)تنگی کانال گردن با دیسک گردن چه تفاوتی دارد؟
تنگی کانال گردن و دیسک گردن به هم مرتبط هستند، اما یکسان نیستند. دیسک گردن یکی از علتهای احتمالی تنگی است. تنگی کانال یعنی فضای عبور نخاع یا عصبها کم شده است؛ این تنگی میتواند به دلیل دیسک، زائده استخوانی، ضخیم شدن رباط یا ترکیبی از این عوامل باشد.
| ویژگی | تنگی کانال گردن | دیسک گردن |
|---|---|---|
| تعریف | باریک شدن کانال نخاعی یا مسیر خروج عصب | بیرونزدگی یا آسیب دیسک بین مهرهای |
| علت شایع | فرسایش، زائده استخوانی، ضخیم شدن رباط، دیسک | فشار، فرسایش یا پارگی دیسک |
| علائم | درد گردن، گزگز، ضعف، اختلال تعادل، مشکل مهارت دست | درد تیرکشنده به شانه و دست، گزگز یا بیحسی |
| خطر اصلی | فشار روی نخاع و آسیب عصبی | فشار روی ریشه عصبی یا گاهی نخاع |
| درمان | از فیزیوتراپی تا جراحی دکمپرشن | از درمان محافظهکارانه تا جراحی دیسک |
ممکن است فرد همزمان دیسک گردن و تنگی کانال داشته باشد. تشخیص تفاوت این دو با معاینه و تصویربرداری انجام میشود.
نتیجه گیری
تنگی کانال نخاع گردن به باریک شدن فضای عبور نخاع و عصبها در ناحیه گردن گفته میشود. این مشکل گاهی بیعلامت است، اما در صورت فشار به نخاع میتواند باعث گزگز، بیحسی، ضعف، اختلال تعادل و مشکلات حرکتی شود. درمان به شدت علائم بستگی دارد و از مراقبت خانگی و فیزیوتراپی تا دارو، تزریق یا جراحی متفاوت است. اگر علائم عصبی رو به پیشرفت دارید، بررسی توسط متخصص مغز و اعصاب، ارتوپد یا جراح ستون فقرات ضروری است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!