معمولا همگی ما حس خشکی چشم را تجربه کردهایم. خشکی چشم زمانی اتفاق میافتد که به اندازه کافی اشک تولید نمیشود تا چشمها خیس بمانند یا چربی و آلودگی جلوی غده اشکی را گرفته باشند. این شرایط میتواند باعث احساس ناراحتی و در برخی موارد مشکلات بینایی شود.
تشخیص خشکی چشم باید توسط متخصص و چشم پزشک شهر خود مثل دکتر چشم پزشک تهران یا دکتر خشکی چشم تهران صورت بگیرد. چشم پزشک ممکن است برای تائید بیماری میزان اشک را اندازهگیری کند سپس دلایل و علت خشکی را بررسی کند تا درمانی مناسب برای آن درنظر بگیرد. در ادامه این مقاله با دکترتو همراه باشید که به بررسی علل و عوارض آن میپردازیم.
خشکی چشم چیست؟ (چشم خشک)
خشکی چشم یا سندروم خشکی چشم (به انگلیسی Dry Eye Syndrome) یکی از انواع بیماری چشم در میان کودکان و بزرگسالان است. این اتفاق زمانی رخ میدهد که اشک بسیار سریع تبخیر شود، یا هنگامی که غدههای چشمی، اشک بسیار کمی تولید میکنند. خشکی چشم ممکن است در یک یا هر دو چشم ایجاد شود و منجر به عفونت شود. کراتیت سیکا (Keratitis sicca) و کراتوکانجوکتیویس سیکا (Keratoconjunctivitis sicca) نیز برای توصیف خشکی چشم در پزشکی استفاده میشوند.
سندرم خشکی چشم میتواند در هر سنی و در افرادی که از نظر بیماریهای دیگر سالم هستند، اتفاق بیفتد. با این حال، در سنین بالاتر که چشم اشک کمتری میسازد و همچنین در خانمها نسبت به آقایان، شایعتر است. به علاوه خشکی چشم در مناطقی که سوء تغذیه باعث کمبود ویتامین A میشود نیز، بیشتر رخ میدهد.
متن انگلیسی:
mayoclinic
«Dry eye disease is a common condition that occurs when your tears aren’t able to provide adequate lubrication for your eyes.»
ترجمه متن:
«خشکی چشم مشکلی شایعی است که در نبود اشک کافی برای مرطوب کردن چشمها اتفاق میافتد.»
علائم خشکی چشم چیست؟
علایم خشکی چشم میتواند متنوع باشد. بیماری که دچار سندروم خشکی چشم است میتواند علائم متنوعی از جمله موارد زیر را تجربه کند:
- احساس سوزش، خشکی، وجود شن و زخم در چشم
- مواد چسبناک داخل یا اطراف چشم
- حساسیت چشم به دود یا باد
- قرمزی چشم
- دشواری در باز نگه داشتن چشم
- خستگی چشم بعد از حتی مطالعهی کوتاه مدت
- تاری دید مخصوصا در انتهای روز
- حساسیت به نور
- ناراحتی هنگام استفاده از لنز
- دوبینی
- چشم درد
- چسبیدن پلکها به هم هنگام بیدار شدن.
شایع ترین علت خشکی چشم چیست؟
موارد زیر به مهمترین دلایل بروز خشکی در چشم میپردازند:
عدم تناسب در مخلوط اشک
صفحهی اشکی از سه لایه تشکیل شده است:
- سطحیترین لایه: این لایه از چربی است و باعث کاهش سرعت تبخیر میشود. اختلال در میزان چربی باعث تبخیر سریعتر اشک میشود. همچنین عفونت در لبههای پلک (که محل ترشح چربی هستند) که بلفاریت نامیده میشود، میتواند باعث بسته شدن مسیر ترشح چربیها شود.
- لایه میانی: این لایه از آب و نمک تشکیل شده و ضخیمترین لایه است. اختلال در آن میتواند باعث ناپایداری صفحه اشکی شود. غدد اشکی این لایه را تولید میکنند. این لایه چشم را تمیز میکند. اگر لایه آبی خیلی نازک باشد، لایه چربی و موکوسی بهم متصل شده و منجر به ترشحات چسبندهای میشود که نشانه اصلی خشکی چشم است.
- لایه زیرین: این لایه از موکوس است که باعث میشود اشک به طور یکسانی روی سطح چشم پخش شود. اختلال عملکرد این لایه میتواند باعث ایجاد لکههای خشکی روی قرنیه شود.
کاهش تولید اشک از دلایل خشکی چشم
موارد زیر باعث کاهش تولید اشک میشوند:
- سن: از عوامل تشدید کننده احتمال بروز خشکی چشم، افزایش سن است. بعد از ۴۰ سالگی، تولید اشک کاهش مییابد. هنگامی که تا مقدار مشخصی پایین بیاید، چشم خشک میشود و به راحتی تحریک شده و عفونت میکند.
- یائسگی: کاهش تولید اشک، در خانمها و علی الخصوص بعد از یائسگی، احتمالا به دلیل اختلالات هورمونی، شایعتر است.
- بیماری: کاهش تولید اشک میتواند به دلیل بیماریهای خودایمنی، مانند سندرم شوگرن، لوپوس، اسکلرودرما، آرتریت روماتوئید، یا رادیوتراپی، دیابت، کمبود ویتامین A، جراحیهای انکساری چشم مانند LASIK یا به علت بیرون زدگی چشم باشد که احتمال خشکی چشم را افزایش میدهند، اما علائم معمولا موقتی هستند.
مشکلات پلک و قرمزی چشم
اغلب افراد تقریبا ۵ بار در دقیقه پلک میزنند، هر بار که فرد پلک میزند، پلک لایه نازکی از اشک را روی سطح چشم پخش میکند. مشکلات پلک میتوانند در حرکات پلک زدن اختلال ایجاد کنند. مشکلات پلک میتوانند شامل اکتروپیون که پلک به سمت بیرون چرخیده یا انتروپیون که پلک به سمت داخل چرخیده، باشند. همچنین التهاب لبه پلک نیز میتواند یکی از اختلالات مرتبط با علت قرمزی چشم باشد.
دارو های ایجاد کننده خشکی چشم
داروهایی که میتوانند باعث خشکی چشم شوند شامل موارد زیر هستند:
- برخی از دیورتیکها
- مهارکنندههای آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACEI)
- ضدحساسیتها
- ضداحتقانها
- برخی قرصهای خواب آور
- برخی داروهای کنترل بارداری
- برخی ضدافسردگیها
- برخی داروهای آکنه: مخصوصا داروهای نوع ایزوترتینوئین
- مسکنهای اپیوئیدی و مورفین.

عوامل محیطی خشکی چشم
فاکتورهای آب و هوایی شامل آب و هوای خشک، خورشید، باد، و سایر انواع آب و هوای داغ و خشک مانند کابین هواپیما، باعث خشکی چشم میشود. ارتفاع بالا، سیگار کشیدن، و استفاده از لنزهای تماسی نیز ریسک فاکتور هستند:
- استفاده از لنز های تماسی: تشخیص اینکه آیا لنزهای تماسی باعث بروز خشکی چشم شده اند یا اینکه خشکی باعث ایجاد ناراحتی چشم هنگام استفاده از لنزهای تماسی میشود، را بسیار دشوار کرده است. بسیاری از افراد به خاطر خشکی چشمشان مجبور میشوند تا دیگر از لنز استفاده نکنند زیرا معایب لنز چشم در مواردی بیشتر از مزایای آن است.
- محیط داخل منزل: استفاده از دستگاه های تهویه، پنکه های خانگی و سیستم های گرمایشی رطوبت داخل منزل را کاهش داده و در نتیجه باعث تبخیر بیشتر اشک از سطح چشمها خواهد شد.
- محیط بیرون از منزل: افرادی که در شهرهای گرم و خشک زندگی میکنند یا محل کارشان ایجاب میکند که مدت زمان طولانی ای در معرض نور خورشید باشند بیش از دیگران در معرض خشکی چشم قرار دارند.
- مسافرت با هواپیما: هوای داخل کابین های هواپیما بیش از حد خشک بوده و در صورت استفاده بیش از حد و سفرهای هوایی بی شمار، فرد ممکن است دچار خشکی چشم شود.
- سیگار کشیدن: سیگار کشیدن ارتباط مستقیمی با بروز بیماری های چشمی مثل خشکی چشم، آب مروارید و دژنراسیون شبکیه چشم دارد.
- رژیم غذایی نامناسب: خوردن رژیم غذایی کم ویتامین A (که در کبد ، هویج و کلم بروکلی یافت میشود) یا کمبود اسیدهای چرب امگا ۳ (در ماهی، گردو و روغنهای گیاهی)، میتواند به کاهش تولید اشک و خشکی چشم بیافزاید.
استفاده زیاد از چشم ها
استفاده از مانیتور کامپیوتر، خواندن یا رانندگی وسایل نقلیه که با افزایش تمرکز بینایی باعث کاهش سرعت پلک زدن و خشک شدن چشم میشود. دو مورد شایع افزایش تبخیر اشک، موتورسواری و استفاده زیاد از سیستم کامپیوتری است.

بیماری های زمینه ای
بیماری هایی نظیر زونا و فلج بل و لنفوم چشم نیز میتوانند باعث خشکی چشم شوند. علائم اولیه سرطان چشم نیز باید در این موارد توسط پزشک بررسی شود. افرادی که ناخنک دارند، با عمل ناخنک چشم درمان میشوند که در آن رشتههای سرطانی از چشم جدا میشود.
در برخی افراد که علائم سندروم شوگرن را دارند نیز این اتفاق رخ میدهد. این سندروم نوعی بیماری خود ایمنی است که در آن بدن به سلولهای چشم حمله میکند.
کرونا و خشکی چشم
درحالیکه اقدامات محافظتی برای مقابله با گسترش کووید-۱۹ ضروری است، اما پدیده جدید افزایش موارد ابتلا به خشکی و ناراحتی چشم نیز در حال ظهور است.
خشکی چشم مرتبط با ماسک: اصطلاح خشکی چشم مرتبط با ماسک (MADE) اولین بار توسط چشم پزشکی در ماه ژوئن ۲۰۲۰ توصیف شد. مشاهده شد که افراد مبتلابه بیماری خشکی چشم، علائم شدیدتر را گزارش میکنند و یا تعداد زیادی از افراد، برای اولین بار آن را تجربه میکنند.
چرا ماسک باعث خشکی چشم می شود؟
ماسک صورت بهطور قابلتوجهی باعث کاهش انتشار هوا از دهان و بینی میشود. بااینحال، هوای بازدم باید پراکنده شود. هنگامیکه ماسک در برابر صورت قرار میگیرد مسیر احتمالی به سمت بالاست. این جریان هوا بر روی سطح چشم شرایطی ایجاد میکند که تبخیر غشای اشک را تسریع میکند، مانند نسیمی ثابت که بر روی پوست مرطوب میوزد.
افرادی که عینک میزنند بهخوبی از این موضوع آگاه هستند که مه گرفتگی آزاردهندهای اغلب هنگام تنفس زیر ماسک ایجاد میشود. هنگامیکه ماسکها به مدت طولانی استفاده شوند، این تبخیر مکرر ممکن است منجر به ایجاد سطوح خشکی در چشم شود:
- به خاطر خشکی چشم از زدن ماسک صرف نظر نکنید
- مانند هرگونه نگرانی جدید مرتبط با چشم، ابتدا با یک پزشک مراقبت از چشم مشورت کنید و سایر توصیهها را نپذیرید
- اطمینان حاصل کنید که از ماسک بهطور مناسب استفاده میکنید، بهخصوص هنگام استفاده از عینک طبی و عینک آفتابی. ماسک را بهطور مناسب تنظیم کنید تا لبه بالایی آن تداخل در پلک زدن ایجاد نکند
- قطرههای روان کننده مانند قطره نفازولین چشمی، ممکن است به راحتی به رفع این عارضه کمک کنند. در این خصوص با چشم پزشک مشورت کنید.

تشخیص خشکی چشم چگونه انجام می شود؟
تنها راهی که میتوانید از خشکی چشم مزمن مطلع شوید، انجام معاینه توسط دکتر چشم پزشک است. زیرا تنها با توجه به علائم، تشخیص خشکی چشم و میزان آن کار بسیار دشواری است. علائم این بیماری در افراد مختلف متفاوت بوده و چشم هر کسی را به نحو خاصی درگیر خواهد کرد.
بعضی از افراد با خشکی چشم کم یا متوسط، شاید احساس کنند که خشکی چشمشان بیش از حد آزار دهنده و شدید است. در حالی که اینگونه نبوده و با توجه شخصیت فرد و سطح تحمل او گزارشاتش متفاوت خواهد بود. در نتیجه تنها پزشک متخصص میتواند با معاینه و انجام آزمایشاتی سندرم خشکی چشم و میزان وخامت آن را تشخیصداده و با توجه به آن بهترین شیوه درمان را تجویز کند.
آزمایشات و روشهایی که ممکن است برای تعیین علت خشکی چشم شما استفاده شود شامل موارد زیر هستند:
- آزمایش جامع چشم: معاینه چشم که شامل تاریخچه کاملی از سلامت کلی شما و سلامت چشم شما است، میتواند به پزشک در تشخیص علت خشکی چشم کمک کند.
- اندازهگیری حجم اشکهای شما: پزشک شما ممکن است میزان تولید اشک را با استفاده از آزمایش شیرمر اندازهگیری کند. در این تست نوارهای کاغذی روغنی در زیر پلک پایینی شما قرار میگیرد. بعد از ۵ دقیقه پزشک میزان خیسی نوار با اشک شما را اندازهگیری میکند.
- تعیین کیفیت اشک شما: آزمایش دیگر برای تعیین وضعیت خیسی سطح چشم، استفاده از از رنگهای مخصوص چشم است. پزشک شما به دنبال رنگ آمیزی الگوهای روی قرنیه و اندازهگیری آنها، متوجه میشود که چه مدت طول میکشد تا تبخیر اشک انجام شود. اگر نیاز به پیوند قرنیه باشد بهتر است بدانید بهترین سن برای پیوند قرنیه چه زمانی است.
درمان خشکی چشم چیست؟
هدف درمان تامین لغزندگی مناسب در سطح چشم است، اما روش درمان، بستگی به علت زمینهای دارد. سه راه درمان خشکی چشم، تولید اشک طبیعی، استفاده از قطرههای چشمی یا اشک مصنوعی و کاهش خشک شدن چشم است. در ادامه به برخی دیگر از درمانهای خشکی چشم پرداختهایم که با توجه به علت منحصر به فرد هستند.
درمان قطعی خشكی چشم با جراحی و مداخلات درمانی
اگر مشکل ریشه در بیماریهای چشمی یا سیستمیک مانند عفونت چشم و یا پسوریازیس دور چشم داشته باشد، لازم است که بیماری زمینهای درمان شود. بیماری که دچار خشکی مزمن است با قطرههای چشمی سیکلوسپورین که التهابات چشمی را کاهش میدهد و افزایش تولید اشک را تحریک میکند، درمان میشود. در موارد شدیدتر، عمل پی آر کی چشم یا عمل لیزیک چشم توصیه میشود.
بیمارانی که دچار بلفاریت هستند، ممکن است نیاز به شستشوی منظم ناحیه با محلول رقیق شامپو بچه داشته باشند. پزشک قطرهها یا پمادهای آنتی بیوتیک تجویز میکند. گاهی آنتی بیوتیک خوراکی مانند تتراسایکلین یا داکسی سایکلین استفاده میشود.
قطرات استروئیدی درصورتی که علائم التهاب بعد از چندین بار استفاده از قطرات چشمی، شدید باشند، میتواند به کاهش التهاب کمک کند. جراحی نیز در مواردی میتواند کمککننده باشد.
افرادی که به نزدیکبینی مبتلا هستند، بهتر است از عمل اسمایل استفاده کنند. عمل اسمایل چشم چیست؟ یک روش درمانی برای برش عدسی و درمان نزدیک بینی در بزرگسالان است.

داروی خشکی چشم
داروهای تجویز شده برای درمان خشکی چشم شامل موارد زیر است:
- داروهایی برای کاهش التهاب و علائم افتادگی پلک: التهاب در امتداد لبه پلک شما باعث میشود غدد روغن از ترشح روغن در اشک شما جلوگیری کنند. پزشک ممکن است آنتی بیوتیکها را برای کاهش التهاب توصیه کند. آنتی بیوتیک برای خشکی چشم معمولاً به صورت خوراکی مصرف میشود، البته بعضی از آنها به عنوان قطره یا پماد چشمی (پماد خشکی چشم) استفاده میشوند.
- قطره برای کنترل التهاب قرنیه: التهاب در سطح چشم شما (قرنیه) ممکن است با استفاده از قطرههای تجویز شده حاوی داروی سرکوبکننده سیستم ایمنی سیکلوسپورین (Restasis) یا کورتیکواستروئیدها کنترل شود. کورتیکواستروئیدها به دلیل عوارض جانبی احتمالی برای استفاده طولانی مدت ایده آل نیستند.
- افزودنیهای چشم که مانند اشک مصنوعی کار میکنند: اگر علائم خشکی متوسط تا شدید دارید و اشک مصنوعی کمکی نمیکند، گزینه دیگر ممکن است یک افزودنی کوچک است که به نظر میرسد مانند یک دانه روشن برنج است. روزی یک بار، هیدروکسی پروپیل سلولز (لاکریست Lacrisert) را در زیر پلک تحتانی و روی چشم خود قرار دهید. آن افزودنی به آرامی حل میشود و مادهای را که در چشم استفاده میشود برای روان کردن اشک چشم شما آزاد میکند.
- داروهای تحریک کننده اشک: داروهای موسوم به کولینرژیک (پیلوکارپین ، سیویملین) به افزایش تولید اشک کمک میکنند. این داروها به صورت قرص، ژل یا قطره چشمی قابل استفاده هستند. عوارض جانبی احتمالی شامل تعریق است.
استفاده از محصولات بدون نسخه برای خشکی چشم
انواع محصولات بدون نسخه برای خشکی چشم وجود دارد که از آن جمله میتوان به اشک مصنوعی، ژل، قطره و پماد چشمی اشاره کرد. بهتر است با پزشک خود صحبت کنید که کدامیک برای شما مناسب است.
اشک مصنوعی ممکن است تمام کارهای لازم برای کنترل علائم خفیف خشکی چشم باشد. بعضی افراد باید روزانه چندین بار قطره مصرف کنند و برخی نیز فقط یکبار در روز از آنها استفاده میکنند. هنگام انتخاب محصولات بدون نسخه این عوامل را در نظر بگیرید:
- قطرههای چشمی دارای مواد نگهدارنده و بدون آن: مواد نگهدارنده برای ماندگاری طولانیتر به بعضی از قطرهها اضافه میشوند. شما میتوانید حداکثر چهار بار در روز از قطره دارای مواد نگهدارنده استفاده کنید؛ اما استفاده بیشتر میتواند باعث سوزش چشم شود.
- قطرههای بدون نگهدارنده دربستههایی قرار میگیرند که حاوی چندین ظرف یکبارمصرف هستند. بعد از استفاده از هر بسته، آن را دور بیندازید. اگر بیش از چهار بار در روز به قطره چشمی نیاز دارید، قطرههای بدون نگهدارنده بیخطر هستند.
- پماد برای خشکی چشم: پمادهای روان کننده چشم، چشمان شما را میپوشاند و باعث تسکین طولانیتر خشکی چشم میشود؛ اما این محصولات ضخیمتر از قطره چشم هستند و میتوانند بینایی شما را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل، بهترین کرم و پماد برای خشکی دور چشم بهتر است درست قبل از خواب استفاده شوند. در هر زمان میتوان از پماد چشم استفاده کرد و بینایی شما را مختل نمیکند.
- قطرههایی که قرمزی را کاهش میدهد: بهترین راه این است که از این قطره برای رفع خشکی چشم خودداری کنید؛ زیرا استفاده طولانیمدت میتواند باعث تحریک چشم شود.
درمان خشکی چشم و تاری دید
روشهای دیگری که ممکن است برای درمان خشکی و تاری دید چشم به کار رود شامل موارد زیر است:
- مجرای اشک خود را ببندید تا از بین رفتن اشک برطرف شود: پزشک ممکن است این روش درمانی را توصیه کند (به خصوص در افرادی که علائم پیر چشمی دارند) تا خیلی سریع اشک از چشمان شما خارج نشود. این کار با بسته شدن مجرای اشک (که بهطورمعمول برای تخلیه اشک است) بهصورت جزئی یا کامل انجام میشود. مجاری اشک را میتوان با سیلیکون ریز (شاخههای سوراخدار) وصل کرد. اینها قابل خارج کردن از چشم هستند. یا مجاری اشک با روشی که از گرما استفاده میشود، وصل میشود. اینیک راهحل دائمی به نام ترمیم حرارتی است.
- استفاده از لنزهای تماسی ویژه: در مورد لنزهای تماسی جدیدتر که برای کمک به افراد مبتلا به خشکی چشم وجود دارد، از پزشک خود سؤال کنید. برخی از افراد با خشکی شدید چشم ممکن است لنزهای تماسی ویژهای را که از سطح چشم محافظت میکند، انتخاب کنند و رطوبت را به دام بیندازند، به آنها عدسیهای بانداژ گفته میشود.
- رفع انسداد غدد چربی: کمپرسهای گرم یا ماسکهای چشمی که روزانه مورداستفاده قرار میگیرند میتوانند به پاکسازی غدد چربی مسدود شده کمک کنند. دستگاه پالس حرارتی روش دیگری برای رفع انسداد غدد چربی است، اما مشخص نیست که آیا این روش مزایایی نسبت به کمپرس گرم دارد یا خیر.
- استفاده از نوردرمانی و ماساژ پلک: تکنیکی به نام نوردرمانی پالس شدید و به دنبال آن ماساژ پلکها، به افراد مبتلا به خشکی شدید کمک میکند.

درمان خانگی خشکی چشم
حتمااز خود میپرسید که در خانه برای خشکی چشم چه باید کرد! در جدول زیر، روشهای درمان خانگی خشکی چشم را برای شما قرار دادیم.
| درمان خانگی چشمهای خشک | توضیحات |
|---|---|
| پلکهای خود را بشویید | افراد مبتلا به چشم خشک تمایل بهطور مداوم چشم خود را مالش دهند که باید برای جلوگیری از التهاب از این امر اجتناب شود. برای از بین بردن این ناراحتی و حفظ سلامتی مناسب چشم، توصیه میشود که پلکهای خود را چند بار در روز شستشو دهید. |
| کمپرس گرم برای خشکی چشم | یک پارچه پاک و بدون آهار را در آب گرم بشویید و آب اضافی آن را بگیرید. این پارچه گرم و مرطوب را بر روی پلکهای بسته خود نگهداشته تا ۱۰ دقیقه (نه بیشتر از آن). اطمینان حاصل کنید که پارچه را با آب گرم دوباره مرطوب و استفاده کنید. درنهایت، چشمهای خود را با آب معمولی تمیز خوب شستشو دهید. از این درمان حداقل دو بار در روز استفاده کنید تا علائم خشکی چشم شما فروکش کند. نکته: هنگام استفاده از یک کمپرس برای چشم خود، ماکزیمم دما را تا ۱۰۸ درجه فارنهایت حفظ کنید و از آن بالاتر نروید. |
| استفاده از روغن کرچک برای درمان چشمهای خشک | روغن خالص، ارگانیک، روغن کرچک آزاد بدون هگزا را با استفاده از قطره چشمی، یک قطره از آن را در هر پلک چشم دو بار در روز برای حفظ رطوبت چشم و کاهش قرمزی استفاده کنید. در درمان خشکی چشم در طب سنتی این روش توصیه میشود. توجه کنید که درمان قطعی خشکی چشم در طب سنتی از نظر علم پزشکی پذیرفته نیست و باید به چشم پزشک مراجعه کنید. |
| روغن نارگیل برای خلاصی از خشکی چشم | پنبهای را در روغن نارگیل خیس کنید و به مدت ۱۵ دقیقه بهطور مستقیم بر روی پلکهای بسته قرار دهید. از این روش در فواصل منظم در طول روز استفاده کنید، همچنین روغن نارگیل را بهعنوان روغن، صبحها در معده خالی برای حذف سموم از بدن خود استفاده کنید که میتواند باعث برطرف شدن خشکی چشم شود. |
| ورزشهای مناسب برای درمان خشکی چشم | چشمان خود را بهطور کامل ببندید و تا ۲ شمارش کنید. سپس، پلکها را به هم فشرده و دوباره تا ۲ شماره صبر کنید. درنهایت چشمان خود را باز کنید و شمارش کنید تا ۲. این تمرین چشمک زدن بهطور کامل چشم را با لایهای تازه از اشک شستشو میدهد. همچنین در هنگام استفاده از رایانه یا دستگاههای تلفن همراه، تلاش آگاهانه برای چشمک زدن خود را افزایش دهید. قانون ۲۰/۲۰/۲۰ را اعمال کنید، یعنی هر ۲۰ دقیقه چیزی را که حداقل ۲۰ پا از شما دور است حداقل ۲۰ ثانیه نگاه کنید. |
| ماساژ برای درمان خشکی چشم | چند قطره روغن زیتون یا روغن نارگیل را روی انگشتان خود قرار دهید. بهآرامی روغن را بر روی پلکهای بسته قرار دهید و برای چند دقیقه ماساژ دهید. سپس کف دست خود را بر روی پلک خود بگذارید و آنها را بهطور کامل برای چند دقیقه دیگر بپوشانید. باید روغن را از پلکها شستشو دهید و پاککنید زیرا جذب میشود. |
| آلوئه ورا برای بیماری چشم | یکی از روشهای درمان گیاهی خشکی چشم، استفاده از آلوئه ورا است. یک برگ آلوئه ورا را کاملا شسته و ژل آن را استخراجکنید. ژل روی یک تکه پنبه قرار دهید و آن را بهآرامی در خارج از پلک خود مالش دهید. اجازه دهید به مدت ۱۰ دقیقه روی پلک بماند. و سپس با آب تمیز شستشو دهید. از این درمان ۲ یا ۳ بار در روز استفاده کنید. توجه: ژل آلوئه ورا را مستقیما در چشم خود قرار ندهید. |
| درمان خشکی چشم با گلاب | یک قطعه پارچه پنبهای یا یک توپ پنبهای را در عصاره گل رز (گلاب) خیس کرده و روی پلکهای بسته خود قرار دهید. حدود ۱۰ دقیقه بگذارید بماند و در روز ۲ یا ۳ بار این عمل را تکرار کنید. |
| دستگاه بخور برای خشکی چشم | با استفاده از یک دستگاه مرطوبکننده، بهخصوص در ماههای زمستان، میتوانید از خشکی چشم جلوگیری کنید. مرطوبکننده هوا یا دستگاه را روشن نگهدارید و بهجای جایگزینی مناسب برای یک رطوبت ساز تجاری از بخور طبیعی استفاده کنید. همچنین میتوانید گیاهانی را در فضای اتاق قرار دهید تا از طریق آنها به رطوبت هوا اضافه شود. |
| عرق رازیانه برای خشکی چشم | از خواص عرق رازیانه به ضد التهاب بودن آن میتوان اشاره کرد. گفته شده است که آغشته کردن یک پنبه به عرق رازیانه و قرار دادن آن بر روی چشمها میتواند خشکی چشم را بهبود ببخشد. این روشها درمانکننده نیستند اما میتوانند تسکیندهنده باشند. |
برای خشکی چشم چی بخوریم؟
غذاهای حاوی اسید چرب امگا ۳ مصرف کنید. این گروه شامل غذاهای غنی از اسیدهای چرب امگا ۳ در رژیم غذایی هستند، منابع خوب این مواد مغذی عبارتند از:
- ماهیهای چرب و روغن ماهی
- روغن دانه کتان و روغن کتان
- دانه کنجد
- بادام و گردو.
همچنین میتوانید پس از مشاوره با پزشک خود، مکملهای امگا ۳ را نیز مصرف کنید. توجه کنید که روشهای خانگی و طب سنتی به شما کمک میکند که درمان بهتر و سریعتری داشته باشید، اما نمیتوانند برطرفکنندهی علت اصلی باشند. مثلا به شما توصیه میشود که درمان خشکی چشم با خیار امکان پذیر است. شما نباید تنها از خیار برای درمان خشکی چشم خود استفاده کنید. بلکه باید به دکتر چشم پزشک مراجعه کنید و به دنبال علت ایجاد خشکی چشم باشید.
عوارض خشکی چشم چیست؟
عوارض درمان نکردن خشکی چشم بسیار است. افرادی که چشم خشک دارند ممکن است این عوارض را تجربه کنند:
- عفونت چشم: اشک های شما سطح چشم شما را از عفونت محافظت میکند. بدون اشک کافی ، ممکن است خطر عفونت چشم افزایش یابد.
- آسیب به سطح چشم: در صورت عدم درمان، خشکی شدید چشم ممکن است منجر به التهاب چشم، سایش سطح قرنیه، خشکی چشم و مگس پران، زخم قرنیه و مشکلات بینایی شود.
- کاهش کیفیت زندگی: خشکی چشم میتواند انجام کارهای روزمره مانند خواندن را دشوار کند.
- در نظر داشته باشید که عوارض خشکی چشم؛ شامل بدتر شدن قرمزی چشم و حساسیت نسبت به نور (خشکی چشم و حساسیت به نور شایع هستند)، افزایش درد چشم و اختلالات بینایی میشود.
- در بعضی بیماران گاهی خشکی زیاد چشم باعث تحریک بیش از حد جزء آبکی اشک شده و باعث سوزش و آبریزش چشم خواهد شد.
- گاهی نیز بیمار احساس وجود جسم خارجی در چشم میکند.
- خشکی چشم و مگس پران: مگس پران خطوط تیرهای هستند که در دید شخص دیده میشوند. شبیه به اینکه از یک شیشه کثیف به اطراف نگاه کنید. این حالت ناشی از چسبندگی و ضخیم شدن زجاجیه ایجاد میشود.

پیشگیری از خشکی چشم امکان پذیر است؟
موقعیتها و عوامل محیطی از عوامل مهم و عمده در ایجاد خشکی چشم هستند. با نکات زیر از موقعیتهای ایجاد کننده خشکی چشم دوری کنید:
- خودداری از وزیدن هوا به داخل چشم: سشوار ، بخاری اتومبیل، کولر یا فن را به سمت چشم خود هدایت نکنید.
- اضافه کردن رطوبت به هوا: در زمستان، یک مرطوبکننده میتواند رطوبت هوای داخلی را افزایش دهد.
- پوشیدن عینک آفتابی یا عینک محافظ: برای جلوگیری از وزش باد و هوای خشک به چشم.
- در طول کارهای طولانی استراحت کنید: به طور منظم استراحت چشم را انجام دهید. چند دقیقه چشم خود را ببندید. یا برای چند ثانیه مرتباً چشمک بزنید.
- از محیط خود آگاه باشید: هوا در ارتفاعات، مناطق بیابانی و هواپیما میتواند بسیار خشک باشد. مرتباً چند دقیقه چشم خود را ببندید تا حداقل تبخیر اشک را داشته باشید.
- صفحه رایانه خود را زیر سطح چشم قرار دهید: صفحه رایانه خود را زیر سطح چشم قرار دهید تا چشمان شما بیش از اندازه باز نشود.
- سیگار کشیدن را متوقف کرده و از دود سیگار خودداری کنید.
- مرتباً از اشک مصنوعی استفاده کنید.
- مصرف مایعات را در بدن خود افزایش دهید تا بدن را آبرسانی کند و نشانههای خشکی چشم را کاهش دهد.
- مصرف قهوه بیش از حد میتواند خشکی چشم را در بسیاری موارد تشدید کند. بنابراین، مصرف قهوه را کم کنید.
- غذاهای اسیدی میتوانند علائم خشکی چشم را تشدید کنند.
- در پایان روز، فراموش نکنید که تمام آثار آرایش چشم را از چشمان و مژههای خود پاک کنید.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
پزشک شما میتواند مراحلی را برای تعیین آنچه باعث مشکل در چشمانتان میشود، تعیین کند، یا شما را به یک متخصص ارجاع دهد. معمولاً مراجعه به چشم پزشک برای هرگونه تورم شدید پلک چشم و سایر علائم مربوط به چشم خوب است. زیرا چشم اندامی ظریف و حساس است. چشم پزشک میتواند به تشخیص دقیق و درمان بیماری زمینهای کمک کند. هر شش ماه برای چک کردن سلامت چشم خود به دکتر چشم مراجعه کنید.
اگر به صورت ناگهانی چشم شما ورم کرد و دنیال علت ورم زیر چشم بودید، بهتر است مشاوره آنلاین یا تلفنی دریافت کنید و در صورت نیاز به دکتر مراجعه کنید. برای راهنمایی بیشتر، به سایت دکترتو مراجعه کنید. در دکترتو میتوانید با بهترین دکتر خشکی چشم ایران یا بهترین چشم پزشک ایران و متخصص بینایی سنجی در شهر خود آشنا شوید، با دکتر چشم پزشک آنلاین به صورت تلفنی یا آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسشهای متداول
خشکی چشم میتواند استفاده از لنز را دشوارتر کند اما ممکن است با رعایت برخی از موارد همچنان از لنز استفاده نمود. در ابتدا بایستی خشکی چشم کنترل گردد. انتخاب نوع لنز بسیار مسئله مهمی است. به طور کلی لنزهای یکبار مصرف بهترین نوع لنز است. همچنین بهتر است برای معاینه چشم به پزشک مراجعه نمایید.
خشکی چشم میتواند ناشی از عدم تناسب در مخلوط اشک و بنابراین تبخیر سریع آن یا تولید ناکافی اشک باشد. سایر علل شامل مشکلات پلک چشم، داروها و فاکتورهای محیطی میشود.
یکی از دلایل آبریزش چشم، خشکی چشم است به همین دلیل این دو عارضه به هم مرتبط هستند. برای درمان آن، علاوه بر روشهای درمانی دارویی، پیشنهاد دکترتو مراجعه به چشم پزشک است.
۱. مراقبت کامل از چشم را فرا گرفته و تمام موارد و علائم خود را در هواپیما با پزشک مطرح نمایید. ۲. اگر در طول پروازاستراحت کنید. قرار گرفتن در معرض محیط کم رطوبت میتواند درد ناگهانی و شدید را به همراه داشته باشد. ۳. سعی کنید در طول پرواز به ویژه در پروازهای طولانی از لنز استفاده نکنید. ۴. حداقل یک بار در طول پرواز از قطره خشکی چشم استفاده نمایید. توجه داشته باشید استفاده از قطره و لنز به صورت همزمان توصیه نمیشود. ۵. اگر شما مجبور به استفاده از لنز در طول پرواز هستید، از لنزهای یکبار مصرف استفاده کنید.
بله، معمولا در فصل تابستان خشکی چشم افزایش مییابد، در زمستان رطوبت بیشتر شده و در گرما محیط خشک میشود. البته گاهی نیز فضل سرما به خاطر سوز هوا و سردی منجر به خشکی چشم میشود. در هر مکانی و در هر زمانی از رطوبت هوای مناسب مطمئن باشید.
آب استخر معمولا شامل مواد شیمیایی است که کاملا ناملایم هستند. این افزودنیها به بافتهای حساس چشم آسیب میرسانند. در استخر از عینک شنا استفاده کنید.
نتایج نشان میدهد که خشکی چشم ارتباط مستقیمی با میزان و نحوه استفاده از ابزارهایی مانند گوشی هوشمند، تلویزیون و یا رایانه دارد. همچنین تحقیقات نشان میدهد که احتمال خشکی چشم در کودکان شهرنشین نسبت به کودکان روستایی تقریباً ۲ برابر است. نکته جالبتوجه اینجا است که کودکان بعد از استفاده نکردن و کنار گذاشتن ۴ هفتهای گوشی تلفن همراه، علائم خشکی چشمشان تا حد قابلتوجهی بهبود مییابد. درنتیجه میتوان گفت که استفاده از تلفنهای همراه در سنین خردسالی احتمال بروز خشکی چشم در افراد را افزایش داده و افراد شهرنشین که استفاده بیشتری از وسایل هوشمند مثل تلفن همراه، تلویزیون و رایانه دارند، بیشتر از کودکان دیگر در معرض ابتلا به خشکی چشم هستند.
خشکی چشم اگر با عفونت همراه شود در نهایت باعث تاری دید و نابینایی خواهد شد.
مصرف ویتامینهایی مانند ویتامین آ را فراموش نکنید.
بله بدون اشک کافی، ممکن است خطر عفونت چشم افزایش پیدا کند.

۱۹۹ دیدگاه ثبت شده برای: شایع ترین علل خشکی چشم؛ ۱۰ درمان خانگی خشکی چشم
سلام پسر من کوچیکه از ۱ سالگی چشمش حساسیت ب نور داره بعد خشکی چشمم داره بردمش پیش متخصص گفته ب مورور زمان خودش خوب میشه اشک مصنوی ام براش ریختم جلو نور افتاب نمیتونه چشاش باژ نگه داره چی کار کنم
سلام. حساسیت به نور و خشکی چشم در کودک از یک سالگی که با اشک مصنوعی بهتر نشده، نباید فقط به «خوب شدن خودبهخودی» سپرده شود و نیاز به بررسی دقیقتر دارد، چون میتواند به التهاب مزمن سطح چشم، اختلال پلک یا مشکل انکساری مربوط باشد. پیشنهاد میکنم به متخصص چشم یا اطفال مراجعه کنید تا معاینه کامل با دستگاه و بررسی قرنیه و پلک انجام شود و علت اصلی مشخص گردد. تا زمان ویزیت، کودک را از نور مستقیم آفتاب دور نگه دارید، کلاه لبهدار بزنید و اشک مصنوعی را طبق نظر پزشک ادامه دهید. برای ارتباط گرفتن با بهترین پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.
من یک ماده ای در چشمم خارج میشه طبیعی رفتم دکتر گفت خشکی چشم دارم
سلام. بیرون آمدن ترشحات از چشم همراه با خشکی چشم معمولاً طبیعی است، چون وقتی چشم خشک میشود، اشک چرب کمتری تولید میکند و ترشحات چسبناک یا رشتهای ایجاد میشود. اینکه پزشک خشکی چشم تشخیص داده، با این علامت همخوانی دارد. برای کنترل آن، قطره اشک مصنوعی بدون نگهدارنده بهطور منظم استفاده کنید، از باد مستقیم و صفحه نمایش طولانی پرهیز کنید و آب کافی بنوشید. اگر ترشحات زیاد شد، چرکی شد یا درد و قرمزی اضافه شد، به بهترین دکتر چشم پزشک ایران مراجعه کنید تا عفونت رد شود.
برای ارتباط گرفتن با بهترین پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید
سلام من مشکل خشکی چشم دارم گوشه خارجی پلکم و چشم مدام ماده سفید جمع میشه با شستشو مدتی کم میشه و دوباره برمیگرده طبق نظر دکتر
از قطره بدون نگه دارنده هم مدت بسیار زیادی استفاده کردم ولی فایده نداشته!
سلام و احترام
جمع شدن ماده سفید در گوشه چشم همراه با خشکی چشم میتواند به خشکی مقاوم، التهاب لبه پلک، اختلال غدد چربی پلک، آلرژی یا عفونت خفیف چشم مربوط باشد و اگر با قطره اشک مصنوعی بهتر نشده، نیاز به معاینه دوباره دارد. بهتر است به چشمپزشک مراجعه کنید تا پلک، سطح چشم و ترشحات بررسی شود و درمان مناسبتر مثل درمان التهاب پلک یا خشکی شدید، در صورت نیاز، برایتان انتخاب شود؛ اگر درد، قرمزی شدید، تاری دید یا ترشح چرکی زیاد دارید، پیگیری را فوریتر انجام دهید.
بهترین دکتر چشم پزشک ایران
بهترین دکتر خشکی چشم ایران
برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.
سلام خسته نباشید من به خاطر کار زیاد با گوشی و دیر خوابیدن ها و مطالعه زیاد اوایل اسفند احساس کردم پلکم تو چشمم هستش بعد احساس خشکی کردم دو روز بعدش رفتم دکتر بهم گفت خشکی چشم و التهاب جزئی داری بهم تیرلوز ۱۰ با شامپو بچه نوشت گفت هر ۶ ساعت اشک بنداز شامپو هم نگفت کی استفاده کن واسه همین شبا قبل خواب استفاده میکردم گفت یه ماه استفاده کن بعد بیا ببنیم چی شد اما جنگ شد نشد برم الان ۱۶ اردیبهشت ماه هستش خودم کمش کردم از چهار نوبت کردم ۳ نوبت اشک می ندازم بعد سه هفته اول اعلایم رفت بعد یه ماه سنگینی پلکام رفتش چشام بعد مطالعه یا گوشی نگاه کردن احساس خستگی نمیکنه فقط خشکی صبحگاهی و رگ هام مونده که بیشترشون صورتی یا قرمز کمرنگ شدن و اینکه وقتی به نور نسبتن قوی نگاه میکنم گاهی وقتا چشام چپ و راست میکنم یه چیز شبیه تحریک شدن احساس میکنم و اینکه گاهی نزدیکی خط چشم چپم تو بخش سفیدی چشم نمیدونم احساس خشکی میکنم یا یه چیز داخلشه رو سطح چشمم هستش
الان تو اوایل ۱۹ سالگی هستم ایا چشام مثل روز اولش میشه خشکی مزمن که نیست؟
تا کی درمان ادامه باید بدم ایا نیازه دوباره برم پیش چشم پزشک؟
ممکن میشم جواب بدید ببخشید اینقدر طولانی شد
سلام، خشکی چشم بعد از کار زیاد با گوشی و مطالعه میتواند طولانی شود، اما در خیلی از موارد با درمان درست، کاهش زمان صفحهنمایش و پیگیری بهتر میشود. چون هنوز خشکی صبحگاهی، قرمزی و احساس جسم خارجی دارید و ویزیت پیگیری انجام نشده، بهتر است دوباره به چشمپزشک مراجعه کنید و مقدار اشک مصنوعی یا درمان را خودسرانه کموزیاد نکنید. میتوانید برای دریافت نوبت از بهترین دکتر چشم پزشک ایران اقدام کنید.
سلام وقتتون بخیر.
دوبینی چشم میتونه به خشکی چشم ربط داشته باشه؟چشمام رو پزشک بررسی کرد چند وقت پیش و فقط گفت خشکی چشم دارم،الان یه مدته ک دوبینی در هر دو چشم و تک چشم پیدا کردم .
ممنون میشم بگید ایا دوبینی دو چشمی هم میتونه از خشکی چشم باشه یا خیر؟
سپاس گذارم
سلام و احترام
دوبینی چشم در اغلب موارد ناشی از مشکلات عصبی یا عضلات حرکتی چشم است و بهندرت به خشکی چشم مربوط میشود. خشکی ممکن است باعث تاری دید یا نوسان دید شود ولی دوبینی مداوم نشانهای مهم محسوب میشود. اگر دوبینی در هر دو چشم و حتی در تکچشم دیده میشود، باید فوراً توسط چشم پزشک دوباره معاینه شوید.
بهترین دکتر عصب چشم ایران
سلام من خشکی چشم شدید گرفتم…چند باری هم دکتر رفتم و دارو مصرف کردم که فقط چند وقت جواب میداد ….الان چند وقتیه دیگه دارو استفاده نمیکنم و وحشتناک چشام خشک شده.هی چشامو به هم فشار میدم و حین این حرکت با بینیم یه فین به بالا میکشم….بینیم خشکه خشکه….چند وقته بینیم اصلا پر هم نمیشه…دارو خونه برای بینیم بعم اسپری کنجد داد ولی هیچ تاثیری نداره…کل سرم بخاطر فین های الکی درد میگیره…اطرافیانم از دستم خسته شدن…نمیدوتم چیکارکنم
سلام
خشکی وسوزش چشم دارم جدیدا قسمت سفیدی چشمم شل شده وجمع شدنش پایین چشم معلومه
سلام و احترام
برای خشکی، سوزش و شل شدگی سفیدی چشم، بهتر است به چشم پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق مشخص و درمان مناسب تجویز شود. ممکن است نیاز به قطرههای اشک مصنوعی، داروهای دیگر یا حتی در برخی موارد جراحی باشد. بهتر است تا زمان مراجعه به پزشک از نگاه کردن طولانی مدت به صفحههای مونیتور حاوی نور آبی خودداری کنید.
سلام
من تاری دید دارم در چشم راست
بعضی وقت ها ،اول صبح چشم راست م
چرک کمی داره و حالت چسبندگی داره
سلام وقت بخیر
تاری دید و ترشحات چشمی، بهویژه در هنگام صبح، میتواند نشاندهنده عفونت یا التهاب چشمی باشد. برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، لازم است در اسرع وقت به چشمپزشک مراجعه کنید.
بهترین دکتر چشم پزشک ایران
سلام چگونه چشم خود را با عرق رازیانه شستشو دهیم ؟
با سلام و احترام. به طور کلی شستوشوی چشم با عرقیات گیاهی مثل عرق رازیانه توصیه نمیشود چون ممکن است استریل نباشند و باعث تحریک یا عفونت چشم شوند. برای شستوشوی چشم معمولاً از سرم شستوشوی استریل یا قطرههای مخصوص چشمی استفاده میشود. اگر مشکل چشمی دارید بهتر است با پزشک متخصص چشم مشورت کنید. بهترین دکتر چشم ایران
یکی از تاثیراتی که خشکی چشم حداقل روی من میذاره، ایجاد اختلال در تمرکز و یادگیری هست. نمیدونم کسی مثل من اینجوری میشه با نه اما من اینو تجربه میکنم. وقتی بخوام کتاب بخونم به خاطر خشکی چشم تمرکز ندارم و روی یادگیری من تاثیر منفی میذاره و بیشتر زمان میبره تا یاد بگیرم و حتی درک کنم.