فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
آیا تا به حال تاری دید یا لکههای شناور جلوی چشمتان ایجاد شده و علت آن را نمیدانستهاید؟ این حالت یعنی توکسوپلاسموز چشمی یکی از عوارض عفونت با انگل توکسوپلاسما گوندی است که میتواند با التهاب شبکیه و مشیمیه همراه باشد و باعث تاری دید، درد یا قرمزی چشم شود. شدت علائم به محل و میزان درگیری چشم بستگی دارد و در بعضی موارد بیماری میتواند دوباره فعال شود. اما توکسوپلاسموز چشمی چگونه تشخیص داده میشود و آیا قابل درمان است؟ در ادامه این مطلب از دکترتو به علائم، روش تشخیص و درمان این بیماری میپردازیم.
توکسوپلاسموز چشمی چیست؟
توکسوپلاسموز چشمی نوعی درگیری چشم ناشی از انگل Toxoplasma gondii است که بیشتر شبکیه و بافت مشیمیه را تحت تأثیر قرار میدهد. توکسوپلاسموز میتواند در زمینه عفونت مادرزادی یا عفونت اکتسابی با توکسوپلاسما گوندی رخ دهد اما در بسیاری از جمعیتها موارد علامتدار بیشتر ناشی از عفونت اکتسابی بعد از تولد گزارش شدهاند.
در چشم، انگل میتواند باعث التهاب بافت شبکیه و مشیمیه شود و در محل آسیب، گاهی جای زخم باقی بماند. شدت بیماری در افراد مختلف یکسان نیست و محل ضایعه اهمیت زیادی دارد؛ برای مثال، درگیری بخش مرکزی شبکیه یا نزدیک عصب بینایی میتواند تأثیر بیشتری بر دید داشته باشد.
علائم توکسوپلاسموز چشمی چیست؟
توکسوپلاسموز چشمی بر اساس محل و شدت التهاب میتواند علائم متفاوتی ایجاد کند. بعضی افراد ممکن است مدتها علامت مشخصی نداشته باشند، اما درگیری فعال چشم معمولاً میتواند باعث تغییرات بینایی شود. از جمله نشانههایی که ممکن است دیده شوند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تاری دید
- کاهش دید در یک ناحیه از میدان بینایی
- مشاهده لکه یا نقاط شناور
- حساسیت به نور
- درد یا قرمزی چشم
- کاهش وضوح دید
- اختلال در دید مرکزی در صورت درگیری ماکولا
متن انگلیسی:
به نقل از سایت southeasternretinaspecialists
While in the eye, the parasite can cause inflammation and scarring, which can lead to temporary or permanent impaired vision.
ترجمه فارسی:
در چشم، انگل میتواند باعث التهاب و ایجاد زخم شود که در نتیجه ممکن است به اختلال موقت یا دائمی در بینایی منجر شود.
علائم توکسوپلاسموز چشمی نگرانت کرده؟
همین حالا برای بررسی تخصصی نوبت بگیر.
آیا التهاب چشم در توکسوپلاسموز چشمی وجود دارد؟
در موارد فعال، انگل میتواند باعث رتینوکوروئیدیت یعنی التهاب همزمان شبکیه و مشیمیه شود. در معاینه چشم، یکی از یافتههای کلاسیک ایجاد یک ضایعه روشن در شبکیه همراه با التهاب زجاجیه است که در منابع چشمپزشکی به ظاهر چراغ جلو در مه تشبیه شده است. شدت التهاب و عفونت چشم میتواند از خفیف تا شدید متفاوت باشد و در بعضی افراد التهاب عنبیه یا رگهای شبکیه نیز دیده میشود. التهاب شدید یا ضایعات نزدیک ماکولا و عصب بینایی اهمیت بیشتری دارند، زیرا احتمال آسیب دیداری در این شرایط بیشتر است.
| علل توکسوپلاسموز چشمی | درمان توکسوپلاسموز چشمی |
|---|---|
| فعالشدن مجدد عفونت قبلی در شبکیه | داروهای ضدانگلی برای موارد فعال و نیازمند درمان |
| عفونت مادرزادی و انتقال انگل از مادر به جنین | سولفادیازین و اسید فولینیک در رژیمهای درمانی رایج |
| عفونت اکتسابی از طریق مصرف گوشت نیمپز یا مواد غذایی و آب آلوده | کورتیکواستروئید در برخی موارد برای کاهش التهاب، همراه با درمان ضدانگلی |
| فعالشدن مجدد ضایعات در افراد دچار نقص سیستم ایمنی | در ضایعات کوچکِ محیطی، با التهاب خفیف و در بیمار فاقد نقص ایمنی، ممکن است چشمپزشک فقط پیگیری منظم را انتخاب کند. |
علت توکسوپلاسموز چشمی چیست؟
انگل پس از ورود به بدن میتواند در بافتها باقی بماند و در برخی افراد باعث ایجاد ضایعات چشمی شود. توکسوپلاسموز چشمی ممکن است از عفونت مادرزادی یا عفونت اکتسابی ناشی شود. مهمترین راههای مرتبط با ابتلا شامل موارد زیر هستند:
- انتقال عفونت از مادر به جنین در دوران بارداری (در صورت وجود عفونت اولیه یا فعال مادر در طول بارداری)
- مصرف گوشت آلوده و نیمپز
- مصرف غذا یا آب آلوده
- تماس با محیط آلوده به مدفوع گربه
- فعال شدن مجدد عفونت قدیمی در برخی افراد
راه های تشخیص توکسوپلاسموز چشمی چیست؟
تشخیص توکسوپلاسموز چشمی در درجه اول بر اساس معاینه تخصصی چشم و مشاهده ظاهر ضایعه انجام میشود. بهترین دکتر چشم پزشک ایران با بررسی شبکیه، التهاب داخل چشم و محل ضایعه میتواند الگوی بیماری را ارزیابی کند. آزمایش خون برای بررسی آنتیبادیهای توکسوپلاسما میتواند اطلاعات کمکی ارائه دهد، اما مثبت بودن آنتیبادیها بهتنهایی بیماری فعال چشم را ثابت نمیکند؛ زیرا افراد زیادی ممکن است از گذشته با انگل تماس داشته باشند.
PCR مایع زجاجیه یا زلالیه بیشتر در موارد غیرمعمول و زمانی که تشخیص با معاینه و آزمایش خون قطعی نیست انجام میشود؛ این آزمایش حساسیت محدودی دارد و منفی بودن آن لزوماً توکسوپلاسموز چشمی را رد نمیکند.
درمان توکسوپلاسموز چشمی چیست؟
در بیماران دچار نقص ایمنی یا ضایعاتی که ماکولا یا عصب بینایی را درگیر یا تهدید میکنند، معمولاً درمان ضدانگلی آغاز میشود اما در بارداری نوع و زمان درمان باید با نظر مشترک بهترین دکتر عفونی ایران و چشمپزشک تعیین شود. پزشک با توجه به فعال بودن ضایعه، محل آن، اندازه ضایعه، میزان التهاب و تأثیر بیماری بر بینایی تصمیم میگیرد که درمان لازم است یا خیر. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سولفادیازین در رژیمهای درمانی استاندارد
- فولینیک اسید یا لوکوورین
- کلیندامایسین در برخی شرایط یا در صورت حساسیت به داروهای سولفا
- کورتیکواستروئیدها که فقط در کنار درمان ضدانگلی و نه بهصورت تکی برای کاهش التهاب به کار میروند و زمان شروع و دوز آنها باید توسط پزشک متخصص تعیین شود.
- تریمتوپریم/ سولفامتوکسازول بر اساس شرایط بیمار
متن انگلیسی:
به نقل از سایت reviewofophthalmology
In general, treatment is indicated for cases where vision is affected or threatened. This may be due to macula-involving retinitis, severe vitritis, optic neuropathy or cystoid macular edema.
ترجمه فارسی:
بهطور کلی، زمانی درمان در مواردی توصیه میشود که بینایی تحت تأثیر قرار گرفته یا در معرض خطر باشد. این وضعیت ممکن است به دلیل التهاب شبکیه درگیرکننده ماکولا، التهاب شدید زجاجیه، نوروپاتی عصب بینایی یا ادم کیستویید ماکولا ایجاد شود.
برای درمان توکسوپلاسموز چشمی، نوبتت رو همین الان بگیر!
آیا توکسوپلاسموز چشمی باعث نابینایی میشود؟
توکسوپلاسموز چشمی میتواند باعث کاهش بینایی شود، اما الزاماً به نابینایی منجر نمیشود. خطر آسیب بینایی بیشتر به محل ضایعه، شدت التهاب و ایجاد عوارض بستگی دارد. اگر ضایعه در بخش مرکزی شبکیه یا نزدیک عصب بینایی قرار داشته باشد، احتمال تأثیر آن بر دید بیشتر است و باید در اسرع وقت با بهترین دکتر عصب چشم ایران مشورت شود.
التهاب شدید نیز میتواند باعث آسیب به بافتهای حساس چشم شود. در برخی افراد، پس از کنترل التهاب و فعال شدن مجدد نشدن بیماری، دید تا حد زیادی حفظ میشود؛ در حالی که درگیری شدید یا ایجاد اسکار در قسمتهای مهم شبکیه میتواند کاهش بینایی ماندگار ایجاد کند.
۴.۶ (۱۱۵۰ نظر)۴.۷ (۹۰۷ نظر)۵ (۸۳۸ نظر)۴.۹ (۸۰۹ نظر)۴.۴ (۸۱۸ نظر)۴.۹ (۷۳۲ نظر)نتیجه گیری
توکسوپلاسموز چشمی نوعی عفونت چشمی مرتبط با انگل توکسوپلاسما گوندی است که میتواند باعث التهاب و ایجاد ضایعات در شبکیه و مشیمیه شود. تاری دید، نقاط شناور، کاهش دید یا حساسیت به نور از علائم احتمالی هستند، اما شدت بیماری به محل و میزان التهاب بستگی دارد. تشخیص معمولاً بر پایه معاینه چشم انجام میشود و آزمایش خون بهتنهایی نمیتواند فعال بودن بیماری چشمی را ثابت کند.
درمان برای همه بیماران ضروری نیست، اما در ضایعات فعال یا مواردی که بخشهای حساس چشم را تهدید میکنند، پزشک ممکن است داروهای ضدانگلی و در صورت نیاز کورتیکواستروئید تجویز کند. اگر چنین علائمی دارید، برای تشخیص دقیق و بررسی نیاز به درمان، بهتر است در اولین فرصت به چشمپزشک مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
