درد زانو هنگام راه رفتن، خشکی انگشتان دست پس از بیدار شدن یا احساس ناراحتی در چند مفصل بدن می‌تواند انجام کارهای روزمره را دشوار کند. این دردها گاهی پس از فعالیت بدنی یا آسیب‌دیدگی شروع می‌شوند و گاهی بدون دلیل مشخصی ادامه پیدا می‌کنند. بعضی افراد تنها در یک مفصل درد دارند، درحالی‌که برخی دیگر همزمان در زانوها، مچ‌ها، شانه‌ها یا انگشتان احساس درد و سفتی می‌کنند. تفاوت این الگوها می‌تواند سرنخ مهمی برای تشخیص بیماری زمینه‌ای باشد. بنابراین علت درد مفاصل همیشه فرسودگی مفصل یا افزایش سن نیست. در این مقاله از دکترتو علت‌های شایع درد مفاصل، ارتباط آن با بیماری‌های مختلف و تفاوت عوامل مؤثر در زنان و مردان را بررسی می‌کنیم.
علت درد تمام مفاصل بدن چیست؟
درد مفاصل یک مشکل شایع سلامتی است که می‌تواند کیفیت زندگی را کاهش دهد و دامنه حرکتی فرد را محدود کند. این عارضه ممکن است افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار دهد و در نواحی مختلفی مانند زانوها، لگن، شانه‌ها، آرنج‌ها، مچ دست‌ها و مفاصل سایر بخش‌های بدن بروز کند. شدت این درد هم می‌تواند از یک کشیدگی خفیف تا یک درد فلج‌کننده متغیر باشد، چرا که علت درد مفصل در بخش‌های مختلف بدن متفاوت است. رایج‌ترین دلایلی که ممکن است باعث درد شدید مفاصل در قسمت‌های مختلف بدن شود، عبارت‌اند از:
- استئوآرتریت (آرتروز)
- بیماری‌های روماتیسمی
- آسیب‌ها و کشیدگی‌ها
- عفونت‌ها
- اختلالات متابولیکی
- اضافه‌وزن
- نقرس
- لوپوس
- بورسیت (التهاب کیسه مفصلی)
- تاندونیت (التهاب تاندون)
- آرتریت التهابی یا عفونی
۱. درد مفاصل نشانه آرتروز است؟
استئوآرتریت از انواع شایع آرتریت است و احتمال آن با افزایش سن بیشتر میشود اما درد مفاصل علل گوناگونی دارد و علت آن باید بر اساس محل، الگو و علائم همراه بررسی شود. در این حالت، مفاصل دچار درد و سفتی می‌شوند. استئوآرتریت به‌تدریج پیشرفت کرده و معمولاً پس از ۴۵ سالگی بروز می‌کند. مفاصل زانو بیشتر از هر قسمتی مستعد آرتروز هستند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Joint pain can be felt in the joints throughout your body. It may be a symptom of many different health conditions.
ترجمه فارسی:
درد مفصل می‌تواند در مفاصل سراسر بدن احساس شود. این درد ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌ها و مشکلات سلامتی گوناگون باشد.
۲. آیا روماتیسم مفصلی باعث درد مفاصل میشود؟
روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید یک بیماری مزمن مرتبط با سیستم خودایمنی بدن است که در آن سیستم ایمنی به بافت‌های مفصلی حمله می‌کند. در این بیماری معمولا به‌صورت همزمان چندین مفصل به‌صورت متقارن تحت تاثیر قرار می‌گیرند و باعث درد مداوم، تورم و سفتی می‌شوند. برای بررسی بیشتر به بهترین دکتر ارتوپد ایران مراجعه کنید.
۳. آیا نقرس علت درد مفاصل است؟
گاهی اوقات علت درد مفاصل بدن بیماری نقرس است، خصوصا زمانی که این بیماری به‌صورت ناگهانی شروع شده و شعله‌ور میشود. نقرس زمانی ایجاد میشود که کریستال‌های اسیداوریک در مفاصل تجمع‌یافته و باعث درد ناگهانی و شدید می‌شوند. شعله‌ورشدن بیماری اغلب در یک مفصل شروع میشود اما در موارد شدیدتر می‌تواند چندین مفصل را تحت تاثیر قرار دهد. قرمزی، گرما و تورم، حرکت را دردناک می‌کند و حتی گاهی باعث تغییر شکل استخوانها و مفاصل نیز میشود.
۴. آیا آسیب‌های فیزیکی باعث درد مفاصل می‌شوند؟
یکی از شایع‌ترین علل درد مفاصل، آسیب‌دیدگی است که می‌تواند ناشی از زمین‌خوردن و برخورد بخش‌های مختلف بدن (از جمله شانه، زانو یا لگن) با زمین؛ پیچ‌خوردگی مچ پا یا مچ دست یا کشیدگی تاندون یا رباط بر اثر استفاده بیش از حد باشد. به‌عنوان‌مثال در ورزشکاران یکی از علت‌های درد زانو، آسیب‌دیدگی مینیسک است. مینیسک قطعه‌ای غضروفی در زانو است که نقش ضربه‌گیر را ایفا می‌کند. پارگی یا آسیب‌دیدگی آن موجب درد و تورم شده و حرکت‌دادن زانو را دشوار می‌کند. آسیب‌دیدگی‌هایی مانند شکستگی استخوان یا رگ‌به‌رگ شدن نیز می‌توانند موجب درد مفاصل شوند.
۵. آیا مشکلات تیروئید باعث درد مفاصل می‌شوند؟
بیماری های تیروئید در برخی افراد، مانند کم‌کاری تیروئید درمان نشده می‌تواند منجر به مشکلات مفصلی و عضلانی شود. در نتیجه در این افراد علت درد مفصل، کم‌کاری تیروئید است. در خصوص ارتباط پرکاری تیروئید و درد مفاصل هنوز مطالعات کاملی انجام نشده، اما برخی بررسی‌ها نشان می‌دهد که احتمالا پرکاری تیروئید می‌تواند علت درد مفصل ناشی از آرتروز در بیمارانی باشد که تیروئید آنها پرکار است. کم کاری تیروئید و درد مفصل از چند طریق مختلف با هم مرتبط‌اند که مهم‌ترین آنها شامل موارد زیر میشود:
- درد، حساسیت به لمس و سفتی عضلات
- درد و سفتی مفاصل، به‌ویژه در دست‌ها و زانوهای بزرگسالان
- تورم مفاصل کوچک در دست‌ها و پاها
- سندرم تونل کارپال
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
some people who have hypothyroidism also may have other autoimmune diseases, including rheumatoid arthritis.
ترجمه فارسی:
برخی از افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید ممکن است به بیماری‌های خودایمنی دیگری، از جمله آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی) نیز دچار باشند.
۶. کم آبی بدن و درد مفاصل با هم ارتباط دارند؟
کم آبی بدن می‌تواند به‌طور غیرمستقیم با درد مفاصل ارتباط داشته باشد اما شواهد علمی کافی برای اثبات اینکه کم‌آبی به‌تنهایی علت مستقیم درد مفاصل است، وجود ندارد. آب برای حفظ عملکرد طبیعی بافت‌ها، از جمله غضروف مفصلی، ضروری است. کم‌آبی شدید می‌تواند باعث خستگی و گرفتگی عضلات شود و احساس ناراحتی هنگام حرکت را افزایش دهد. اگر درد مفاصل مداوم است یا با تورم و قرمزی همراه است، باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
۷. کم خونی و درد مفاصل مرتبط هستند؟
کمبود آهن و کم‌خونی می‌توانند در بروز دردهای بدنی، عضلانی، مفصلی و سندرم پاهای بی‌قرار نقش داشته باشند؛ حتی پیش از آن که کم‌خونی در آزمایش خون نمایان شود. کم‌خونی و کمبود آهن ممکن است از چندین طریق علت درد مفصل و بدن‌درد باشند که مهم‌ترین آن، کاهش انتقال اکسیژن یا تغییرات انرژی عضلات است.
یکی دیگر از دلایلی که کم‌خونی می‌تواند باعث درد مفصل شود، التهاب است. کم‌خونی ناشی از التهاب معمولا در اثر بیماری‌هایی همچون آرتریت روماتوئید ایجاد میشود. در نتیجه بیماری آرتریت روماتوئید می‌تواند به‌صورت همزمان علت درد مفاصل و کم‌خونی باشد.
۸. التهاب روده و درد مفاصل با هم ارتباط دارند؟
تحقیقات جدید نشان می‌دهد که وضعیت سلامت میکروبیوم روده می‌تواند در برخی از بیماری‌های مفصلی مانند آرتروز نقش داشته باشد. محققان در حال بررسی ارتباط بیماری‌های گوارشی و التهابی روده و درد مفاصل هستند و معتقدند که التهاب دستگاه گوارش یا سایر بیماری‌های گوارشی ممکن است علت درد مفصل در برخی از بیماران باشد. مطالعات نشان می‌دهد که تا ۲۵ درصد از بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده نوعی از درگیری مفصل را تجربه می‌کنند.
۹. علت درد مفاصل و استخوانها چیست؟
درد همزمان چند مفصل و استخوان می‌تواند علل مختلفی داشته باشد. آسیب‌های فیزیکی ممکن است باعث شروع ناگهانی این درد شوند اما عفونت‌های ویروسی مانند آنفلوانزا، بیماری‌های التهابی مفاصل و اختلالات خودایمنی هم از علل احتمالی آن هستند. در برخی افراد، درد عضلانی‌اسکلتی و مفصلی ممکن است پس از عفونت‌های ویروسی ادامه پیدا کند. تشخیص علت به عواملی مانند محل و شدت درد، مدت تداوم علائم و وجود نشانه‌های همراه بستگی دارد.
| علت درد مفاصل | درمان |
|---|---|
| آرتروز | ورزش مناسب، فیزیوتراپی، کنترل وزن و داروهای مسکن در صورت نیاز |
| آرتریت روماتوئید | داروهای تعدیل‌کننده بیماری با تجویز متخصص روماتولوژی |
| نقرس | داروهای کنترل حمله و کاهش اسید اوریک طبق نظر پزشک |
| عفونت مفصل | درمان فوری با آنتی‌بیوتیک و گاهی تخلیه مفصل |
| آسیب یا کشیدگی مفصل | استراحت نسبی، کمپرس سرد و ارزیابی پزشکی در صورت نیاز |
| التهاب تاندون یا بورس | کاهش فشار روی مفصل، فیزیوتراپی و درمان دارویی در صورت نیاز |
| لوپوس و بیماری‌های خودایمنی | درمان بیماری زمینه‌ای زیر نظر متخصص |
| عفونت‌های ویروسی | درمان حمایتی و کنترل علائم؛ بر اساس نوع عفونت |
۱۰. علت درد مفاصل انگشتان دست و پا چیست؟
گاهی اوقات درد مفاصل به انگشتان دست یا پا محدود میشود. در خصوص دست‌ها، مهم‌ترین علت درد مفاصل انگشتان دست بیماری‌هایی مانند نقرس، کیست‌های گانگلیون یا آرتریت است. گاهی این دردها با حرکت‌دادن انگشتان بدتر میشود، درحالی‌که برخی افراد یک درد مداوم و مزمن را در مفاصل انگشتان دست یا پا تجربه می‌کنند. سایر دلایل درد مفاصل انگشتان دست‌وپا شامل موارد زیر میشود:
- آسیب‌های فیزیکی
- تاندونیت و تنوسینوویت (التهاب غلاف تاندون)
- دیابت
- تومورها
- نقرس
درد مفاصل و سرطان به هم ارتباط دارند؟
ممکن است علت درد مفصل، عوارض جانبی برخی از سرطان‌ها باشد. در بیشتر مواقع این دردها عارضه جانبی ناشی از درمان سرطان هستند. البته به‌ندرت ممکن است تومورهای سرطانی نیز در بافت‌های نرم مفصلی، استخوانها یا تاندون انگشتان رشد کنند و باعث دردناک شدن مفاصل شوند. برخی سرطان‌ها یا درمان‌های سرطان ممکن است درد ایجاد کنند که برای ارزیابی بیشتر باید به دکتر ارتوپد تهران مراجعه کنید.
کمبود چه چیزی باعث درد مفاصل میشود؟
کمبود برخی از ویتامین‌ها یا مواد معدنی می‌تواند علت درد مفصل، به‌خصوص در سراسر بدن باشد. کمبود ویتامین‌ها با کند کردن سازوکارهای ترمیم طبیعی بدن، به طور بی‌سروصدا موجب بروز یا تشدید درد مفاصل میشود. کمبود ویتامین‌های D و B12 و کمبود مواد معدنی مانند منیزیم و کلسیم می‌توانند از علل درد مفصل در سراسر بدن، به‌خصوص زانوها و پاها به شمار می‌روند.
علت درد مفاصل در زنان چیست؟
به دلایل مختلفی ممکن است زنان بیشتر از مردان درد مفصل را تجربه کنند. این شرایط بیشتر با مشخصه‌های فیزیولوژیکی زنان ارتباط دارد و عواملی همچون قاعدگی، ریسک بالاتر پوکی‌استخوان و عوارض یائسگی می‌تواند احتمال بدن‌درد و درد مفصل در زنان را بیشتر کند. از نوسانات هورمونی و بارداری گرفته تا بیماری‌های خودایمنی، همگی می‌توانند علت درد مفصل در زنان باشند. سایر دلایلی که می‌توان آنها را با درد مفصل در زنان مرتبط دانست، عبارت‌اند از:
- ورزش و فعالیت‌های تکراری
- آسیب‌های فیزیکی
- عوامل سبک زندگی
- خطر بیشتر کمبود ویتامین
- آرتروز و پوکی‌استخوان
- دیابت
- آرتریت روماتوئید
- لوپوس
- سندرم شوگرن
- آرتریت پسوریاتیک
علت درد مفاصل در زنان جوان چیست؟
در زنان جوان‌تر اصلی‌ترین علت درد مفصل، آسیب‌های فیزیکی، ناشی از انجام فعالیت‌های تکراری یا برخی از ورزش‌هاست. با این حال تغییرات هورمونی، همچنان ممکن است باعث درد شدید مفاصل تمام بدن در زنان جوان شود. بارداری و اضافه‌وزن و کمبود برخی ویتامین‌ها، از دیگر دلایلی است که زنان جوان‌تر ممکن است درد مفصل و بدن‌درد را در سنین پایین تجربه کنند.
گاهی هم دردهای موقتی مفاصل ناشی از قاعدگی یا کم‌خونی ناشی از آن است. چاقی و اضافه‌وزن، سبک زندگی بی‌تحرک، استرس مزمن و فعالیت‌های تکراری خانگی همگی ممکن است در درد مفاصل در زنان جوان نقش داشته باشند.
پزشکان پیشنهادی
دکتر علی حسین پورفیضی
متخصص ارتوپدی
دکتر حسین اکبری اقدم
فلوشیپ جراحی زانو
دکتر محمدسجاد میرحسینی
متخصص ارتوپدی
دکتر محسن برکم
فلوشیپ جراحی دست
دکتر حسین حاجی تقی
فلوشیپ جراحی زانو
دکتر میلاد حیدریان
متخصص ارتوپدییائسگی و درد مفاصل به هم ارتباط دارند؟
بسیاری از زنان در طول دوره گذار از یائسگی بدتر شدن درد مفاصل را تجربه می‌کنند. از طرفی این تغییرات هورمونی احتمال بروز مشکلاتی مانند آرتروز، پوکی‌استخوان یا شکستگی‌های استخوانی را افزایش می‌دهد. همین موضوع می‌تواند علت درد مفصل در دوران یائسگی زنان باشد. اگرچه آرتروز هم مردان و هم زنان را تحت تاثیر قرار می‌دهد اما در زنان پس از ۵۰ سالگی بسیار شایع‌تر میشود و عمدتا با یائسگی مرتبط است.
یکی از علل اصلی درد مفاصل در زنان بالای ۵۰ سال، یائسگی است. با شروع یائسگی، زنان تغییرات هورمونی شدیدی را تجربه می‌کنند و سطح استروژن بدن آنها به‌شدت کاهش می‌یابد. با کاهش سطح استروژن، زنان ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:
- درد زانو
- درد لگن
- سفتی مفصل انگشتان
- درد شانه
- درد عمومی بدن
درد مفاصل در مردان نشانه چیست؟
درد مفاصل در مردان اغلب مربوط به آسیب‌های ناشی از استفاده بیش از حد از عضلات، آرتروز (استئوآرتریت) یا آرتریت التهابی است. بیماری‌های متابولیکی مانند نقرس و دیابت هم در مردان شیوع بیشتری دارد و می‌توان این بیماری‌ها را علت درد مفصل در آقایان در نظر گرفت. در مردان نقرس می‌تواند باعث درد مفصل در مچ پا، زانو یا آرنج شود. گاهی اوقات درد مفصل در آقایان نشانه تستوسترون پایین است.
اگرچه تستوسترون پایین مستقیما مفاصل را فرسوده نمی‌کند اما می‌تواند نحوه بهبودی، میزان حمایت عضلانی از مفاصل و میزان حساسیت به درد را تغییر دهد و باعث دردناک شدن مفاصل و استخوانها شود. برای بررسی علت درد مفاصل و تشخیص بیماری‌های احتمالی، می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با متخصص روماتولوژی مشورت کنید.
نتیجه گیری
دلایل گوناگونی وجود دارد که ممکن است باعث درد مفاصل شما شود. شناسایی علت درد مفصل، نخستین گام برای یافتن درمان مناسب است. در بیشتر مواقع درد مفاصل را می‌توان به‌عنوان یک هشدار در نظر گرفت؛ بدنتان با این علامت به شما می‌گوید که مشکلی وجود دارد. باوجود این هشدار، همیشه تشخیص علت درد مفاصل و یافتن راه‌حل آن آسان نیست. اگر دچار درد مفاصل هستید، به پزشک یا متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. پزشک می‌تواند با انجام معاینات مختلف تشخیص دهد که علت درد تمام مفاصل بدن چیست و چه روشی می‌تواند این درد را تسکین دهد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
بله استرس، به‌خصوص استرس مزمن یکی از دلایل دردهای عضلانی از جمله درد مفصل است و می‌تواند باعث بروز دردهای مبهم شود. استرس همچنین می‌تواند دردهای قبلی مفصلی ناشی از سایر بیماری‌ها از جمله آرتریت را بدتر کند.
زمانی که درد مفصل در فعالیت‌های روزمره اختلال ایجاد می‌کند، زمان آن رسیده که به پزشک یا یک متخصص مراجعه کنید. وجود علائمی مانند درد یا تب همراه با درد مفصل یا کاهش وزن بی‌دلیل، به رسیدگی فوری پزشکی نیاز دارند.
