راه های درمان یبوست خفیف تا شدید به زبان ساده

دکتر محمد جعفر مشفع(پزشک ارزیاب)
18 دقیقه مطالعه
درمان یبوست چیست؟
محتوا بازبینی شده توسط پزشکان دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

فهرست مطالب
خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید
1:49
دانلود صوت

یبوست یکی از مشکلات رایجی است که هر فردی ممکن است با آن مواجه شود. درمان یبوست اغلب ساده است و در خانه می‌توان آن را انجام داد. اما گاهی هم به درمان های تخصصی‌تر توسط پزشک متخصص گوارش یا داخلی نیاز است. شیوه انتخابی درمان بیشتر به شدت و علت بروز یبوست بستگی دارد. راه درمان یبوست از ساده‌ترین تغییرهای روزانه شروع می‌شود. بعضی افراد فقط با اصلاح غذا، آب خوردن و تحرک بهتر می‌شوند. بعضی دیگر به دارو، بررسی روده یا درمان بیماری زمینه‌ای نیاز دارند. یبوست در کودکان، نوزادان، بارداری، سالمندان، بیماران کلیوی و بیماران سرطانی حساس‌تر است و نباید با درمان‌های خودسرانه پیش برود. در این مطلب از دکترتو، راه‌های رفع یبوست خفیف تا شدید را به زبان ساده می‌خوانید. همچنین می‌بینید چه زمانی درمان خانگی کافی است، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد و برای هر گروه سنی یا شرایط خاص چه نکاتی مهم‌تر است. اگر برای یافتن پزشک متخصص شهر خود مثل دکتر گوارش و کبد تهران نیاز به کمک دارید می‌توانید از سامانه دکترتو بدین منظور کمک گرفته و یا به صورت متنی و تلفنی با پزشکان مشورت کنید.

درمان یبوست چیست؟

منظور از درمان یبوست نرم‌تر کردن مدفوع، آسان‌تر کردن حرکت آن در روده و برطرف کردن علت زمینه‌ای آن است. اگر یبوست به دلیل کمبود فیبر، کم‌آبی یا کم‌تحرکی باشد، تغییر سبک زندگی نقش اصلی دارد. اگر علت آن دارو، اختلال هورمونی، بیماری عصبی، تنگی روده، بارداری یا مصرف داروهای ضد درد قوی باشد، درمان باید هدفمندتر انتخاب شود. برای درمان درست، باید شدت یبوست را در نظر گرفت. یبوست خفیف معمولاً با غذا، آب و تحرک بهتر می‌شود. یبوست شدید یا طولانی ممکن است به ملین، شیاف، تنقیه یا بررسی تخصصی نیاز داشته باشد.

درمان یبوست معمولا با تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی شروع می‌شود که به منظور افزایش سرعت حرکت مدفوع در روده بزرگ است. خصوصا زمانی که هنوز یبوست بسیار شدید و مزمن نیست. اما گاهی هم درمان یبوست به درمان‌های تخصصی‌تری نیاز دارد. بسته به این که چه چیزی موجب بروز یبوست شده است و علت یبوست چه چیزی است پزشک از انواع داروها یا سایر درمان‌ها برای رفع این مشکل استفاده می‌کند. حتی در مواردی ممکن است به جراحی هم احتیاج باشد. درمان انتخابی علائم یبوست برای هر فرد بر اساس شرایطی که دارد تعیین می‌شود.

نوع دارومکانیسم اثرموارد مصرفمزایامعایب
ملین‌های حجیم‌کننده (مانند متیل سلولز، پودر سبوس)جذب آب در روده و افزایش حجم مدفوعیبوست مزمن، هموروئیدملایم، عوارض جانبی کمممکن است باعث نفخ و گاز شود، نیاز به مصرف زیاد آب دارد.
ملین‌های اسموتیک (مانند لاکتولوز، پلی اتیلن گلیکول)افزایش آب در روده و نرم کردن مدفوعیبوست مزمن، آماده‌سازی روده برای کولونوسکوپیموثر، عوارض جانبی کمممکن باعث نفخ و اسهال شود.
ملین‌های محرک (مانند بیزاکودیل، سنا و روغن کرچک)تحریک انقباضات رودهیبوست حاد، تخلیه روده قبل از عمل جراحیاثر سریعممکن باعث گرفتگی شکم، اسهال و در صورت مصرف طولانی‌مدت بدون نظر پزشک، اختلال الکترولیت و مختل شدن عملکرد طبیعی روده شود.
مینرال اویل (روغن پارافین)روانکاری روده و تسهیل حرکت مدفوعیبوست حاد، یبوست ناشی از مصرف برخی داروهااثر سریعممکن باعث اسهال، نفخ و جذب ویتامین‌های محلول در چربی را کاهش دهد.
شیاف‌ها (مانند گلیسیرین، بیزاکودیل)تحریک مستقیم رکتومیبوست حاد، افراد مسن و بیماران بستریاثر سریع، مناسب برای افرادی که نمی‌توانند قرص بخورند.ممکن باعث تحریک موضعی شود.
مقایسه داروهای یبوست

روش های دارویی درمان یبوست

درمان دارویی برای یبوست در مواقعی که شدت آن زیاد است و یبوست برای هفته‌ها ادامه داشته‌باشد، لازم است. داروهای مختلفی ممکن است برای درمان یبوست تجویز شوند. داروهای تجویز شده بر اساس دلیل بروز یبوست تعیین می‌شوند. برخی از این داروها شامل متیل نالترکسون، نالوکزگل و نالدمدین هستند. علاوه بر این برخی از داروهای یبوست می‌توانند با تاثیری که روی حرکات روده دارند، دفع مدفوع را راحت‌تر کنند.

داروی تجویزی بسته به علت یبوست دارد. برخی فرآورده‌های گیاهی و مکمل‌ها (پلی اتیلن گلیکول، قرص لیورگل، روهمورین، رولاکس، کاستورکس و قرص دایجستیو و پرودایجست) نیز توسط پزشک ممکن است تجویز شوند، اما اثربخشی همه آنها به‌طور کامل در مطالعات با کیفیت بالا ثابت نشده است

برای درمان خانگی یبوست چه کنیم؟

در بیشتر موارد می‌توان یبوست را در خانه درمان کرد. یک سری اقدامات ساده در خانه و استفاده از برخی مواد طبیعی می‌تواند به درمان یبوست در منزل کمک کند. برای مثال برخی شواهد نشان می‌دهد که مصرف یک فنجان قهوه در صبح ممکن است یک درمان موثر برای یبوست باشد. برای درمان یبوست، غذاهای پرفیبر و مایعات کافی مهم‌ترین انتخاب‌ها هستند. فیبر آب را در مدفوع نگه می‌دارد و عبور آن را راحت‌تر می‌کند. بهتر است فیبر را ناگهانی زیاد نکنید، چون ممکن است نفخ و دل‌پیچه بیشتر شود.

ایجاد تغییرات ساده در رژیم غذایی و سبک زندگی می‌تواند به درمان یبوست کمک کند. برای این که مدفوع نرم‌تر باشد و دفع راحت‌تری داشته باشید، از یک رژیم غذایی مناسب برای یبوست پیروی کنید. گنجاندن میوه‌هایی که حاوی سوربیتول هستند و افزایش مصرف فیبر و مایعات می‌تواند تاثیر زیادی روی درمان یبوست داشته باشد. علاوه بر این‌ها، یک سری داروها یا مکمل‌های غذایی هم وجود دارد که می‌توان با افزودن آنها به رژیم غذایی، یبوست را درمان کرد. مصرف مواد غذایی زیر را در نظر داشته باشید:

  • پروبیوتیک‌ها
  • افزایش مصرف فیبر
  • مصرف مایعات
اینفوگرافی درمان یبوست
افزایش مصرف مایعات و پروبیوتیک به درمان یبوست کمک می‌کند.

بهترین راه درمان یبوست چیست؟

مناسب‌ترین راه‌های درمان یبوست، روش‌هایی هستند که با علت یبوست هماهنگ باشند و علت آن را رفع کنند. برای یک فرد، آب و فیبر کافی است. برای فرد دیگر، داروی مصرفی باعث یبوست شده و باید تغییر کند. در یبوست مزمن، مشکلات کف لگن، کندی حرکت روده، بیماری تیروئید، دیابت، بارداری یا مصرف داروهای ضد درد قوی هم باید بررسی شود. راه های رفع یبوست معمولاً این ترتیب را دارند:

  • اصلاح تغذیه، نوشیدن آب کافی، تحرک و اصلاح عادت دفع
  • استفاده محدود از مکمل فیبر یا ملین مناسب در صورت نیاز
  • بررسی داروهای یبوست‌زا
  • درمان بیماری زمینه‌ای
  • استفاده از داروهای نسخه‌ای در یبوست مزمن یا مقاوم
  • بررسی تخصصی روده، مقعد و کف لگن در موارد شدید یا طولانی

برای درمان یبوست شدید چه کار کنیم؟

برای رفع یبوست شدید، نباید چند ملین را هم‌زمان و خودسرانه مصرف کرد. اگر چند روز دفع نداشته‌اید، شکم خیلی متورم است، درد شدید دارید، استفراغ می‌کنید، نمی‌توانید گاز دفع کنید یا خون در مدفوع دیده‌اید، باید سریع‌تر بررسی شوید. این علائم ممکن است نشانه گیر کردن مدفوع، انسداد، التهاب یا مشکل جدی‌تر باشند. بهترین درمان یبوست شدید ممکن است شامل نرم کردن مدفوع، ملین اسموتیک، شیاف، تنقیه، تخلیه مدفوع گیرکرده یا درمان علت زمینه‌ای باشد. انتخاب روش به معاینه و شرایط فرد بستگی دارد.

درمان یبوست شدید در بزرگسالان

در بزرگسالان، درمان یبوست شدید با بررسی چند عامل شروع می‌شود: مدت یبوست، داروهای مصرفی، درد شکم، وجود خون، کاهش وزن، سابقه جراحی، بارداری، بیماری تیروئید، دیابت و سابقه سرطان روده. اگر خطر فوری وجود نداشته باشد، پزشک ممکن است از ملین‌های خوراکی، شیاف یا داروهای نسخه‌ای استفاده کند. اگر یبوست تکرارشونده باشد، فقط تخلیه موقت کافی نیست. باید علت مشخص شود. بعضی افراد به درمان کف لگن، اصلاح داروها یا آزمایش‌های تکمیلی نیاز دارند.

چگونه یبوست را در خانه درمان کنیم؟

درمان یبوست بعد از کولونوسکوپی

بعد از کولونوسکوپی، روده با داروهای آماده‌سازی تقریباً خالی شده است. به همین دلیل ممکن است تا چند روز دفع کمتر از حالت معمول باشد. نوشیدن مایعات، شروع تدریجی غذای معمول و پیاده‌روی سبک می‌تواند کمک کند. اگر تا ۳ تا ۴ روز بعد از کولونوسکوپی دفع ندارید، درد شدید شکم دارید، تب، خونریزی مداوم، استفراغ یا ورم شدید شکم ایجاد شده است، باید با پزشک تماس بگیرید. در این شرایط نباید خودسرانه تنقیه یا ملین قوی مصرف کنید.

درمان یبوست در نارسایی کلیه

در نارسایی کلیه، درمان یبوست باید با توجه به محدودیت مایعات، سطح الکترولیت‌ها و داروهای مصرفی انتخاب شود. بعضی ملین‌ها، به‌ویژه محصولات حاوی فسفات یا منیزیم، ممکن است برای بیماران کلیوی مناسب نباشند. حتی افزایش زیاد آب یا مصرف بی‌حساب میوه‌های پرپتاسیم هم ممکن است برای برخی بیماران مشکل‌ساز شود. در این افراد، پزشک یا متخصص کلیه معمولاً رژیم غذایی، میزان مایعات مجاز و نوع ملین را هماهنگ می‌کند. خوددرمانی با تنقیه، نمک‌ها یا ملین‌های قوی در بیماری کلیوی خطر بیشتری دارد.

درمان یبوست در بیماران سرطانی

بیماران سرطانی ممکن است به دلیل داروهای ضد درد قوی، کم‌تحرکی، کم‌اشتهایی، کم‌آبی، شیمی درمانی، فشار توده روی روده یا تغییر رژیم غذایی دچار یبوست شوند. در این گروه، یبوست شدید می‌تواند به گیر کردن مدفوع یا انسداد روده برسد. درمان باید با تیم درمان هماهنگ باشد. گاهی پزشک هم‌زمان از نرم‌کننده مدفوع و ملین محرک استفاده می‌کند. اگر یبوست به داروهای ضد درد قوی مربوط باشد، داروهای مخصوص این نوع یبوست هم ممکن است بررسی شوند. درد شکم، استفراغ، قطع دفع گاز، تب یا تورم شدید شکم در بیمار سرطانی نیاز به رسیدگی فوری دارد.

متن انگلیسی:
Stool softeners draw water from your intestines into your stool. This keeps your waste from getting hard, making it easier to pass
ترجمه متن:
نرم‌کننده‌های مدفوع، آب را از روده به داخل مدفوع می‌کشند. این کار از سخت شدن مدفوع جلوگیری کرده و عبور آن را آسان‌تر می‌کند.

webmed

درمان یبوست شدید در سالمندان

در سالمندان، یبوست شدید معمولاً فقط به غذا مربوط نیست. کم‌تحرکی، کم‌آبی، داروهای متعدد، بیماری‌های عصبی، دیابت، کم‌کاری تیروئید و مشکلات کف لگن هم نقش دارند. بعضی سالمندان به دلیل بیماری قلبی یا کلیوی اجازه مصرف زیاد مایعات ندارند، پس درمان باید دقیق‌تر تنظیم شود. درمان سالمندان معمولاً با بررسی داروهای یبوست‌زا، تنظیم رژیم غذایی، تحرک ایمن، ملین مناسب و پیشگیری از گیر کردن مدفوع انجام می‌شود.

اگر سالمندان دچار یبوست شدید شوند، یکی از بهترین گزینه‌های درمان یبوست برای آنها تنقیه است. تنقیه مایعی است که به آرامی به داخل راست‌روده پمپ می‌شود تا به دفع مدفوع کمک کند. در این روش محتویات داخل روده‌ها با روش‌های تخصصی خارج شده و دفع می‌شوند.

درمان یبوست نوزاد چیست؟

برای درمان یبوست نوزاد یک ماهه می‌توان با کمک حرکات تمرینی شکم و پاها، دوش آب گرم، ماساژ شکم با روغن زیتون، چرب کردن مقعد و ماساژ کف پا، یبوست را درمان کرد. گاهی نیز با نظر پزشک متخصص اطفال می‌توان از برخی داروها برای درمان فوری یبوست شدید استفاده کرد. در نوزاد زیر شش ماه، اول باید مطمئن شد واقعاً یبوست وجود دارد. بعضی نوزادان، به‌ویژه نوزادان شیرمادرخوار، ممکن است چند روز دفع نداشته باشند اما مدفوع نرم داشته باشند. این حالت با یبوست واقعی فرق دارد. مدفوع سفت، گریه هنگام دفع، شکم متورم، بی‌اشتهایی یا وزن‌گیری نامناسب مهم‌تر است. برای نوزاد زیر شش ماه:

  • شیر خشک را غلیظ‌تر از دستور آماده نکنید
  • حرکت آرام پاها شبیه دوچرخه می‌تواند کمک کند
  • ماساژ آرام شکم ممکن است گاز و ناراحتی را کم کند
  • برای نوزاد شیرخشک‌خوار، آب جوشیده خنک بین بعضی وعده‌ها فقط با نظر پزشک یا مراقب سلامت مطرح می‌شود
  • دارو، شیاف، تنقیه و دمنوش گیاهی را خودسرانه استفاده نکنید

بهترین درمان یبوست کودک 2 ساله چیست؟

برای درمان یبوست در کودکان می‌توان هم از گزینه‌های درمان خانگی و هم درمان دارویی کمک گرفت. مواد غذایی مانند عسل، دم‌نوش آلوبخارا یا انجیر می‌تواند مفید باشد. ماساژ شکم و کف پا با روغن زیتون هم گاهی موثر است. در موارد شدیدتر لازم است تا از برخی شربت‌های درمان یبوست کودکان مانند سوربیتول یا هیدروکسید منیزیم استفاده کرد تا با افزایش حرکت روده‌ها، به پاک‌سازی روده کمک کند.

در کودکان بالای ۳ سال، نگه داشتن مدفوع یکی از علت‌های شایع یبوست است. کودک ممکن است به دلیل درد دفع، بازی، ترس از توالت یا تغییر محیط، مدفوع را نگه دارد. هرچه مدفوع بیشتر بماند، سفت‌تر می‌شود و دفع بعدی دردناک‌تر خواهد بود. اگر یبوست کودک بیش از دو هفته طول بکشد، با درد شدید، خونریزی، کاهش وزن، بی‌اختیاری مدفوع یا استفراغ همراه باشد، باید پزشک کودک را بررسی کند.

متن انگلیسی:
one of the many benefits of regular exercise is improved bowel motility
ترجمه متن:
یکی از فواید متعدد ورزش منظم، بهبود حرکت روده است.

betterhealth

راه درمان یبوست در زنان چیست؟

یبوست در زنان، می‌تواند با تغییرات هورمونی، بارداری، زایمان، کم‌تحرکی، رژیم غذایی، کم‌آبی، مصرف آهن، درد بخیه، ترس از دفع یا اختلالات کف لگن مرتبط باشد. درمان باید با شرایط زن هماهنگ شود، چون بعضی داروها در بارداری یا شیردهی انتخاب اول نیستند. اگر یبوست با درد لگن، خونریزی غیرعادی، کاهش وزن، کم‌خونی، تغییر ناگهانی الگوی دفع یا درد شدید همراه است، باید بررسی پزشکی انجام شود.

برای درمان یبوست بعد از زایمان چه کنیم؟

یبوست بعد از زایمان و کار نکردن شکم بعد از سزارین شایع است. درد بخیه، کم‌تحرکی، کم‌آبی، مصرف مکمل آهن، داروهای ضد درد و ترس از زور زدن می‌توانند دفع را سخت کنند. بعد از سزارین، زور زدن زیاد ممکن است درد شکم را بیشتر کند، پس نرم شدن مدفوع اهمیت زیادی دارد. در یبوست شدید بعد از زایمان، خونریزی زیاد، درد شدید شکم، تب، استفراغ یا ناتوانی در دفع گاز باید سریع‌تر ارزیابی شوید. برای درمان یبوست بعد از زایمان می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • مایعات را در حد مناسب بیشتر کنید
  • غذاهای پرفیبر مانند آلو، سوپ سبزیجات، جو دوسر و میوه نرم بخورید
  • راه رفتن کوتاه و آرام را زودتر شروع کنید، مگر پزشک منع کرده باشد
  • هنگام دفع، از فشار زیاد پرهیز کنید
  • پاها را روی چهارپایه کوتاه بگذارید
  • اگر بخیه یا درد مقعدی دارید، درباره نرم‌کننده مدفوع از پزشک سؤال کنید

درمان یبوست در شیردهی

در دوران شیردهی، درمان یبوست بهتر است از غذا، آب، تحرک و اصلاح عادت دفع شروع شود. اگر این روش‌ها کافی نباشند، بعضی ملین‌ها به دلیل جذب کم از روده ممکن است قابل بررسی باشند. با این حال، انتخاب دارو باید با توجه به وضعیت مادر، سن نوزاد و داروهای دیگر انجام شود. در شیردهی از دمنوش‌های ملین قوی، ترکیبات گیاهی ناشناخته و مصرف طولانی ملین محرک خودداری کنید. اگر یبوست با درد شدید، خونریزی یا شکاف مقعدی همراه است، درمان زودتر باعث می‌شود مادر از دفع نترسد و مشکل مزمن نشود.

درمان های پزشکی و جراحی برای یبوست
آخرین مرحله درمان یبوست معمولا شامل یک سری مداخلات پزشکی تهاجمی‌تر و حتی جراحی است.

یبوست در بارداری را چطور درمان کنیم؟

یبوست در بارداری را معمولا می‌توان با افزایش مصرف مایعات، انجام یک سری تمرینات بدنی مخصوص، افزایش مصرف فیبر و مواردی از این دست درمان کرد. شیاف یکی از درمان های فوری برای یبوست بارداری است. در بارداری، کند شدن حرکت روده، فشار رحم، کاهش تحرک و مصرف مکمل آهن می‌تواند یبوست ایجاد کند. درمان اول، افزایش تدریجی فیبر، آب کافی در حد مجاز و پیاده‌روی سبک است. اگر این روش‌ها کافی نباشند، پزشک یا ماما ممکن است ملین‌های مناسب‌تر دوران بارداری را بررسی کند. در بارداری نباید ملین محرک، روغن کرچک، تنقیه یا دمنوش ملین را خودسرانه مصرف کرد. درد شکم، خونریزی، استفراغ، انقباضات رحمی یا یبوست شدید و مقاوم باید بررسی شود.

درمان های پزشکی و جراحی برای یبوست چیست؟

آخرین مرحله درمان یبوست معمولا شامل یک سری مداخلات پزشکی تهاجمی‌تر و حتی جراحی است. جراحی ممکن است برای اصلاح آسیب یا بی‌نظمی در بافت‌ها یا اعصاب کولون یا رکتوم ضروری باشد. جراحی معمولا تنها زمانی انجام می‌شود که سایر درمان‌های یبوست مزمن جواب نداده باشند. در این عمل جراحی ممکن است انسداد آنورکتال ناشی از افتادگی رکتوم، هدف درمان باشد. گاهی هم پزشک کولون را از طریق جراحی برمی‌دارد. درمان‌های پزشکی می‌توانند شامل این موارد باشند:

  • تغییر یا قطع داروی یبوست‌زا، در صورت امکان
  • ملین مناسب برای مدت مشخص
  • داروهای نسخه‌ای برای یبوست مزمن
  • درمان یبوست ناشی از داروهای ضد درد قوی
  • شیاف یا تنقیه در موارد انتخاب‌شده
  • تخلیه مدفوع گیرکرده توسط پزشک
  • فیزیوتراپی یا بیوفیدبک کف لگن در اختلال دفع
  • جراحی فقط در موارد خاص، مثل انسداد، افتادگی شدید روده یا مشکل ساختاری

درمان یبوست و پاکسازی روده

گاهی اوقات یبوست شدید و مزمن می‌شود و برای مدت زمانی طولانی ادامه دارد. در این شرایط درمان ممکن است پیچیده‌تر شود و به روش‌هایی برای پاک‌سازی روده‌ها نیاز باشد. یکی از این روش‌های رایج مورد استفاده در درمان یبوست شدید، تنقیه است که در آن مدفوع از روده‌ها حذف می‌شود. تخلیه روده زمانی انجام می‌شود که مدفوع سفت و گیرکرده باشد یا قبل از برخی بررسی‌ها لازم باشد روده خالی شود.

این کار ممکن است با داروهای خوراکی، شیاف، تنقیه یا تخلیه دستی انجام شود. تخلیه روده یبوست باید با احتیاط انجام شود. استفاده خودسرانه از تنقیه‌های قوی، محلول‌های نمکی یا روش‌های خانگی می‌تواند باعث کم‌آبی، اختلال املاح، آسیب مقعد یا بدتر شدن درد شود. اگر شکم بسیار متورم است، درد شدید دارید یا گاز دفع نمی‌کنید، اول باید انسداد یا گیر کردن شدید مدفوع رد شود.

معجزه ای برای درمان یبوست

درمان های ساده خانگی را می‌توان گاهی معجزه‌ای برای درمان یبوست در نظر گرفت. روغن‌های گیاهی مانند زیتون و نارگیل یا نوشیدنی قهوه از جمله مواردی هستند که می‌توانند به شکل موثری یبوست را درمان کنند. درمان قطعی یبوست بسته به علت آن متفاوت است. در هر فردی ممکن است یکی از راه‌حل‌های درمانی موثرتر باشد و به صورت قطعی بتواند یبوست را از بین ببرد. تنقیه یا پاک‌سازی روده‌ها در موارد شدید و تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی می‌توانند به افرادی که یبوست شدید دارند کمک زیادی کند.

معجزه‌ای برای درمان یبوست وجود ندارد که برای همه افراد بی‌خطر و قطعی باشد. سریع‌ترین راه برای یک فرد ممکن است برای فرد دیگر خطرناک باشد. مثلا ملین محرک می‌تواند در یبوست گاه‌به‌گاه کمک کند، اما در درد شدید شکم، انسداد احتمالی، بارداری یا بیماری کلیوی انتخاب خودسرانه مناسبی نیست. واقعی‌ترین راه، پیدا کردن علت یبوست است. اگر مشکل خفیف است، غذا، آب، تحرک و عادت دفع معمولاً کمک می‌کنند. اگر یبوست شدید یا طولانی است، درمان پزشکی می‌تواند جلوی درد، شقاق، بواسیر، گیر کردن مدفوع و وابستگی به ملین را بگیرد.

نتیجه گیری

یبوست یک شکایت رایج است که هر فردی در هر سن و شرایطی ممکن است با آن مواجه شود. درمان یبوست از اصلاح تغذیه، مصرف مایعات کافی، تحرک و تنظیم زمان دفع شروع می‌شود. اگر یبوست خفیف باشد، همین تغییرها اغلب کمک‌کننده‌اند. اما یبوست شدید، مزمن، همراه با خون، درد زیاد، کاهش وزن، استفراغ، نفخ شدید یا قطع دفع گاز نیاز به بررسی پزشکی دارد. در نوزادان، کودکان، سالمندان، زنان باردار، مادران شیرده، بیماران کلیوی و بیماران سرطانی نباید درمان خودسرانه انجام شود. بهترین درمان، روشی است که علت یبوست و شرایط فرد را دقیق در نظر بگیرد. با این حال برای درمان موارد شدید و مزمن یبوست که برای بیشتر از 12 هفته طول بکشد، باید به بهترین دکتر گوارش و کبد ایران یا بهترین دکتر داخلی ایران مراجعه کرد. اما شما می‌توانید از خدمات ویزیت آنلاین متخصص گوارش دکترتو یا از متخصص داخلی آنلاین برای پرسش سوالات خود کمک بگیرید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

درمان دائمی یبوست چیست؟

درمان دائمی یبوست زمانی ممکن است که علت آن مشخص و اصلاح شود. اگر علت کمبود فیبر، کم‌آبی، کم‌تحرکی یا نگه داشتن مدفوع باشد، تغییر عادت‌ها می‌تواند ماندگار باشد. اگر علت دارو، بیماری زمینه‌ای، اختلال کف لگن یا کندی حرکت روده باشد، درمان طولانی‌تر و تخصصی‌تر لازم است.

برای رفع یبوست چکار کنیم؟

اگر علائم خفیف است، آب کافی بنوشید، فیبر را آرام‌آرام بیشتر کنید، پیاده‌روی کنید، زمان مشخصی برای دفع بگذارید و نیاز به دفع را نگه ندارید. اگر این کارها طی چند روز کمک نکرد یا درد و خونریزی دارید، درمان دارویی یا بررسی پزشکی لازم است.

برای درمان یبوست به چه متخصصی مراجعه کنیم؟

برای یبوست معمولی می‌توانید به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنید. اگر یبوست مزمن، شدید، مقاوم یا همراه با علائم هشدار است، متخصص گوارش مناسب‌تر است. برای کودکان، متخصص اطفال و برای بارداری یا بعد از زایمان، متخصص زنان یا ماما هم می‌تواند در تصمیم درمانی نقش داشته باشد.

برای درمان یبوست و نفخ شکم چکار کنیم؟

برخی افراد در کنار یبوست نفخ شکم را هم تجربه می‌کنند. در این شرایط باید در کنار درمان های یبوست از برخی آنتی‌اسیدها یا نوشیدنی‌های ضد نفخ هم کمک گرفت. مصرف فیبر را ناگهانی زیاد نکنید، چون نفخ بیشتر می‌شود. آب کافی، پیاده‌روی، وعده‌های سبک‌تر، کم کردن غذاهای نفاخ و افزایش تدریجی فیبر کمک می‌کند. اگر نفخ شدید، درد زیاد، استفراغ یا قطع دفع گاز دارید، درمان خانگی کافی نیست.

برای درمان ورم روده و یبوست چه کنیم؟

اگر منظور از ورم روده، التهاب روده یا بیماری‌هایی مانند کولیت است، درمان یبوست باید با نظر پزشک انجام شود. بعضی ملین‌ها در التهاب شدید روده مناسب نیستند. وجود خون در مدفوع، تب، درد شکم، کاهش وزن یا اسهال و یبوست متناوب نیاز به بررسی تخصصی دارد.

مطالب مرتبط

دیدگاه شما

۳۸ دیدگاه ثبت شده برای: راه های درمان یبوست خفیف تا شدید به زبان ساده

  1. عادل شیخی ،زاده نیم‌رخ
    عادل شیخی ،زاده

    با عرض سلام و خسته نباشید مادرم ۲ هفته ای است دل درد شدید دارد ودر ضمن یبوست شدید دارد شیاف بیزاکودیل شربت منیزیم شیاف دیکلوفناک ۵۰ شربت لا کسی ژل را هم مصرف کرده است هیچ تاثیری نداشته است لطفا بنده را راهنمایی کنید با تشکر ممنون

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به عادل شیخی ،زاده

      سلام. با این علائم و بی اثری درمانهای معمول، احتمال یبوست مقاوم یا انسداد نسبی روده وجود دارد که نیاز به بررسی دقیقتری دارد. هرچه سریعتر مادرتان را به متخصص گوارش ببرید تا معاینه و سونوگرافی انجام دهند و از درمانهای اورژانسی یا تجویز داروی تخصصی غافل نشوید. بهتره زیر نظر بهترین دکتر گوارش و کبد ایران و بهترین دکتر داخلی ایران باشید

      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  2. رضا نیم‌رخ
    رضا

    سلام ۵۲ ساله هستم به دلیل کمردردهای دائمی شش ماه هست که تریاک مصرف مکنم
    و حالا درگیر یبوست شدید شدم لطفا اگه
    راه کاری دارین بفرمایید ممنون میشم

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به رضا

      سلام. یبوست ناشی از تریاک یکی از عوارض شایع و آزاردهنده است، اما با مصرف ملینهای اسمزی مثل پلی اتیلن گلیکول و افزایش مایعات و فیبر در طول روز قابل کنترل است. حتماً برای ترک تدریجی و جایگزینی داروهای مناسب کمردرد، به بهترین دکتر روانپزشک ایران یا بهترین دکتر گوارش و کبد ایران مراجعه کنید تا از شر هر دو مشکل خلاص شوید.

      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  3. علی نیم‌رخ
    علی

    سلام یه دختر ۱۵ ساله دارم متاسفانه خیلی وقته درگیر یبوست شدید است و هر دفعه که دربیمارستان به مدت ۴ روز بستری و تحت درمان قرار میگیرد دوباره بعد از ترخصی یک هفته بعد دوباره یبوست شدید میگیرد این چرخه هر دفعه تکرار شده زیر نظر پزشک متخصص هم رفتم اما همش موقت بوده

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به علی

      سلام. این چرخه تکراری یبوست در دخترتان نشان میدهد که درمانها فقط علامتی بوده و علت زمینهای مثل رژیم غذایی فاقد فیبر، کمتحرکی یا حتی یک مشکل عملکردی روده بررسی نشده است. حتماً به بهترین دکتر گوارش و کبد ایران مراجعه کنید تا علاوه بر تنظیم یک برنامه منظم غذایی و دارویی بلندمدت، رفتاردرمانی را هم برایش شروع کنند تا از این دوره های بستری جلوگیری شود.

      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  4. ,, نیم‌رخ
    ,,

    سلام ۱۹ سالمه یبوست ندارم اما باید خیلی زور بزنم تا بتونم دستشویی کنم
    وقتی قرص و دارو ملین کننده استفاده میکنم هم هیچ تاثیری نداره

    1. همیار دکترِتو نیم‌رخ
      همیار دکترِتو
      در پاسخ به ,,

      سلام و احترام
      زور زدن زیاد برای دفع، حتی بدون یبوست واضح، می‌تواند به تخلیه ناقص روده، اختلال عملکرد عضلات کف لگن، مشکلات مقعدی یا عادت دفع نامناسب مربوط باشد و اگر ملین‌ها اثری ندارند، بهتر است خودسرانه دارو را ادامه ندهید. برای بررسی دقیق‌تر و انتخاب درمان مناسب، به متخصص گوارش مراجعه کنید؛ اگر درد شدید، خون در مدفوع، کاهش وزن یا تغییر واضح در اجابت مزاج دارید، مراجعه را عقب نیندازید. بهترین دکتر گوارش و کبد ایران
      برای ارتباط گرفتن با پزشکان در سراسر ایران اپلیکیشن دکترتو را دانلود کنید.

  5. m.. نیم‌رخ
    m..

    سلام ، اگر ممکن است عکس و مطالبی که در سایت می گذارید از لحاظ انسانی و اسلامی رعایت شده باشند مثلا حجاب و عفاف
    ممنون از شما به عنوان یک مسئول واقعی و باهمت

    1. همیار دکترِتو نیم‌رخ
      همیار دکترِتو
      در پاسخ به m..

      سلام و احترام
      ممنون از توجه و بازخورد شما خواننده گرامی.

  6. شهاب ایزدی نیم‌رخ
    شهاب ایزدی

    سلام من یه ساعت پیش اومدم برم دستشویی دیدم هرچه زور میزنم به زور میاد بیرون مدفوع و خیلی بزرگ و سفت هست و هر کاری کردم از مقعد خارج نشد همون یبوست هست ؟
    و راهکارتون چیه ؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به شهاب ایزدی

      سلام. بله، این حالت نشانه یبوست شدید با احتمال گیرکردن مدفوع است. در این وضعیت، زور زدن زیاد می‌تواند به بواسیر یا شقاق منجر شود.
      اولین اقدام، توقف زور زدن است. می‌توانید یک شیاف گلیسیرین یا یک ملین حجم‌دهنده ملایم (مانند پسیلیوم) استفاده کنید که با جذب آب، مدفوع را نرم و دفع را راحت‌تر می‌کنند. نوشیدن یک لیوان آب گرم و حرکت آرام نیز ممکن است کمک کند.
      متخصص گوارش و کبد
      اگر مشکل برطرف نشد یا درد شدید داشتید، بهتر است به یک پزشک عمومی یا متخصص گوارش مراجعه کنید. در موارد حاد، پزشک ممکن است با روش‌های ایمن به خارج کردن مدفوع کمک کند.

  7. علیرضا نیم‌رخ
    علیرضا

    من یبوست شدید دارم خیلی اذیت میشم موقع دفع مدفوع چه دارو یا درمانی هست؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به علیرضا

      سلام، برای یبوست شدید بهتر است ابتدا سبک زندگی و رژیم غذایی خود را اصلاح کنید: فیبر کافی از میوه، سبزیجات و غلات مصرف کنید، آب زیاد بنوشید و ورزش منظم داشته باشید. در صورت ادامه مشکل، پزشک ممکن است ملین‌های ملایم یا داروهای افزایش‌دهنده حرکت روده تجویز کند، اما مصرف خودسرانه داروها بدون نظر پزشک توصیه نمی‌شود.
      متخصص گوارش و کبد

  8. بردیا نیم‌رخ
    بردیا

    امان از دست این قرص ها و شربت های اپیوئیدی. که نه میشه کنارشون گذاشت با این اوضاع جامعه، نه میشه دست شویی رفت که اونم یک درد دیگست. به سی لاکس هم مشکل حل نمیشه. من به تجربه میگم تنها راه کنار گذاشتن مسکن ها و شبه اپیوئید و اپیوئیدهاست.

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به بردیا

      درسته بردیای عزیز
      مصرف طولانی‌مدت داروهای اپیوئیدی یا شبه‌اپیوئیدی معمولاً مشکلاتی مثل یبوست و وابستگی ایجاد می‌کند و ملین‌هایی مثل سی‌لاکس هم همیشه پاسخ کافی نمی‌دهند. بهترین راه‌حل اصولی، تحت نظر پزشک کاهش تدریجی یا جایگزینی این داروها با روش‌های درمانی دیگر است تا هم درد کنترل شود و هم عوارض کمتر شوند. البته این کار نیازمند صبر، حمایت و پیگیری پزشکی است تا بدن بتواند به تدریج خودش را با شرایط جدید وفق بدهد.

  9.  نیم‌رخ
    ناشناس

    سلام من حدود ۱۲ روز پیش عمل بواسیر رو انجام دادم ولی الان ۳ روز هست که یبوست دارم میترسم بخیه هاشدپاره بشه باید چکار کنم

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به ناشناس

      سلام! بعد از عمل بواسیر، یبوست می‌تواند مشکل‌ساز باشد و فشار وارد بر ناحیه جراحی ممکن است باعث نگرانی در مورد پارگی بخیه‌ها شود. برای جلوگیری از یبوست، می‌توانید از فیبرهای غذایی بیشتر مانند میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل مصرف کنید و مقدار زیادی آب بنوشید. همچنین، مصرف مسهل‌های ملایم یا نرم‌کننده‌های مدفوع تحت نظر پزشک می‌تواند به تخلیه راحت‌تر کمک کند. مهم است که از زور زدن یا فشار آوردن حین اجابت مزاج خودداری کنید. در صورت ادامه مشکل یا نگرانی درباره بخیه‌ها، حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.

  10. سحر نیم‌رخ
    سحر

    سلام من شربت اپیوم مصرف میکنم می‌سازه بهم یعنی یبوست شدید دارم چکار کنم یعنی میبینی 6 ماه شکمم کار نکرد که مجبور میشم با پودر نانو پیک تخلیه کنم چه راهکاری هست که شکمم برای دفع روال عادی داشته باشه؟

    1. همیارِ دکترِتو نیم‌رخ
      همیارِ دکترِتو
      در پاسخ به سحر

      سلام
      اگر شربت اپیوم مصرف می‌کنید و دچار یبوست شدید شده‌اید، ابتدا باید با پزشک خود مشورت کنید تا تغییرات لازم در داروهایتان انجام شود. مصرف فیبر بیشتر از طریق میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل می‌تواند به بهبود عملکرد روده‌ها کمک کند. همچنین نوشیدن آب فراوان و انجام فعالیت‌های ورزشی منظم به تسهیل حرکت روده‌ها کمک خواهد کرد. به‌علاوه، ممکن است پزشک شما داروهای ملین مناسب تجویز کند تا وضعیت یبوستتان بهبود یابد.

مجله سلامت دکترتو بیماری راه های درمان یبوست خفیف تا شدید به زبان ساده