تغییرات مفصل در آرتروز زانو می‌تواند حرکت کردن و انجام فعالیت‌های روزمره را تحت تاثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، تغذیه فقط به تامین انرژی محدود نمی‌شود و می‌تواند از طریق تاثیر بر وزن بدن، سلامت عضلات و وضعیت متابولیک، در مدیریت بیماری نقش داشته باشد. برای مثال، دریافت ناکافی پروتئین ممکن است حفظ قدرت عضلات حمایت‌کننده زانو را دشوار کند و اضافه‌وزن نیز فشار مکانیکی بیشتری به مفصل وارد می‌کند. بنابراین، انتخاب مواد غذایی مناسب بخشی از مراقبت بلندمدت محسوب می‌شود. در ادامه این مطلب از دکترتو، غذاهای مفید برای آرتروز زانو را بررسی می‌کنیم.
برای آرتروز زانو چه غذاهایی بخوریم؟
اگر آرتروز زانو دارید، بهتر است در رژیم غذایی خود از مواد غذایی ضدالتهاب و سرشار از مواد مغذی استفاده کنید. ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین، گردو و بذر کتان به دلیل داشتن امگا ۳ می‌توانند به کاهش التهاب کمک کنند. مصرف سبزیجات و میوه‌های رنگارنگ، به‌ویژه انواع توت، اسفناج و بروکلی، به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها مفید هستند. همچنین لبنیات کم‌چرب، حبوبات و غلات کامل را برای تامین کلسیم، پروتئین و فیبر در برنامه غذایی خود قرار دهید. خوراکی‌هایی که می‌توان در چارچوب رژیم غذایی متعادل برای درمان آرتروز زانو مصرف کرد، شامل موارد زیر هستند:
- ماهی‌های چرب
- سبزیجات مانند کلم‌بروکلی
- مغزهایی مانند گردو، پسته و بادام
- چربی‌های سالم مانند روغن زیتون
- غلات کامل مانند برنج قهوه‌ای، جو دوسر و بلغور گندم
- غذاهایی با ادویه‌های ضدالتهابی مانند زردچوبه، زنجبیل و دارچین
صبحانه مناسب برای آرتروز زانو
بهتر است در انتخاب صبحانه مفید برای آرتروز زانو، مواد غذایی غنی از ویتامین D گنجانده شود. محصولات لبنی کم‌چرب، مانند شیر یا پنیر که با ویتامین D و کلسیم غنی شده‌اند، می‌توانند به تقویت استخوان‌ها کمک کنند. سایر منابع غذایی که می‌توان آن‌ها را به‌عنوان مواد غذایی مفید برای آرتروز زانو به برنامه صبحانه اضافه کرد، عبارت‌اند از:
- گردو و پنیر
- نان کامل یا بلغور جو دوسر
- عسل
- تخم‌مرغ
- انواع اسموتی
- ماست یونانی با جو دوسر و میوه‌هایی مانند تمشک
- نان تست با تخم‌مرغ آب‌پز
ناهار و شام مفید برای آرتروز زانو
برای انتخاب ناهار و شام مفید برای آرتروز زانو، چندین گزینه وجود دارد. شما می‌توانید هم غذاهای گیاهی و هم غذاهای پروتئینی مانند ماهی یا گوشت را در رژیم غذایی ضدالتهابی‌تان بگنجانید یا اینکه در وعده ناهار یا شام، ترکیبی از سبزیجات، غلات کامل و پروتئین‌های حیوانی را مصرف کنید. دستورهای غذایی زیادی برای امتحان کردن وجود دارد، مانند انواع سالاد یا اسفناج در املت در کنار ماهی سالمون یا گوشت کبابی.
می‌توان از روغن‌زیتون فرابکر به جای سایر روغن‌ها و ادویه‌هایی همچون زردچوبه در طبخ غذاها استفاده کرد. مطالعات متخصصان نشان می‌دهد که رژیم غذایی مدیترانه‌ای ممکن است یک رژیم غذایی متعادل و مناسب برای بیماری آرتروز زانو باشد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت webmd
One study shows that a compound in olive oil, called oleocanthal, has the same anti-inflammatory effects as ibuprofen. Olive oils with the strongest flavor have the highest amount.
ترجمه فارسی:
یک مطالعه نشان داده است که ترکیبی به نام اولئوکانتال در روغن زیتون، اثرات ضدالتهابی مشابه ایبوپروفن دارد. روغن‌های زیتونی که طعم قوی‌تری دارند، حاوی مقادیر بیشتری از این ترکیب هستند.
بهترین میوه‌ها برای آرتروز زانو کدام‌اند؟
میوه‌هایی مانند سیب و توت‌فرنگی به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها می‌توانند به کاهش التهاب و درد مفاصل کمک کنند. همچنین مرکبات مانند پرتقال، گریپ‌فروت و لیموترش و میوه‌هایی مانند کیوی به دلیل داشتن ویتامین C، در تولید کلاژن و حفظ سلامت غضروف نقش دارند. مصرف متنوع میوه‌های تازه در کنار رژیم غذایی متعادل به مدیریت بهتر آرتروز زانو کمک می‌کند اما جایگزین درمان پزشکی نیست.
کدام سبزیجات برای آرتروز زانو مفید هستند؟
سبزیجاتی مانند پیاز، موسیر، فلفل دلمه‌ای، کلم بروکلی و کلم برگ برای افراد مبتلا به آرتروز زانو انتخاب‌های مناسبی هستند. این سبزیجات حاوی آنتیاکسیدانها و ویتامین C هستند که می‌توانند به کاهش التهاب و محافظت از سلول‌ها کمک کنند. ویتامین C همچنین در ساخت کلاژن و حفظ سلامت غضروف نقش دارد. مصرف متنوع سبزیجات در رژیم غذایی متعادل توصیه می‌شود.
| گروه غذایی | غذاهای مفید |
|---|---|
| ماهی و پروتئین | سالمون، ساردین، تخم‌مرغ و حبوبات |
| میوه‌ها | سیب، توت‌فرنگی، پرتقال، گریپ‌فروت و کیوی |
| سبزیجات | اسفناج، بروکلی، پیاز، موسیر، فلفل دلمه‌ای و کلم برگ |
| مغزها و چربی‌ها | گردو، بادام، پسته و روغن زیتون |
| غلات | جو دوسر، برنج قهوه‌ای و بلغور گندم |
| سایر مواد غذایی | ماست و لبنیات کم‌چرب، زردچوبه، زنجبیل و دارچین |
آیا ماهی و غذاهای دریایی برای آرتروز زانو مفیدند؟
ماهی‌های چرب مانند سالمون، ساردین، ماهی خال‌مخالی و شاه‌ماهی به دلیل داشتن اسیدهای چرب امگا ۳ می‌توانند به کاهش التهاب کمک کنند. این ترکیبات خاصیت ضدالتهابی دارند و ممکن است در کاهش درد و بهبود عملکرد مفاصل نقش داشته باشند. مصرف حدود ۲ وعده ماهی در هفته، به‌ویژه یک وعده ماهی چرب، بخشی از رژیم غذایی سالم است. البته شواهد تاثیر امگا ۳ بر آرتروز زانو هنوز قطعی نیست.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت bda
Long-chain omega-3 polyunsaturated fatty acids (omega-3 PUFAs) found in oily fish have attracted attention as an anti-inflammatory nutrient. They also play a role in supporting heart health. However, more evidence is needed to show clear benefits of taking fish oil for osteoarthritis symptoms.
ترجمه فارسی:
اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه امگا ۳ با زنجیره بلند (Omega-3 PUFAs) که در ماهی‌های چرب وجود دارند، به‌عنوان یک ماده مغذی با خواص ضدالتهابی مورد توجه قرار گرفته‌اند. این اسیدهای چرب در حفظ سلامت قلب نیز نقش دارند. با این حال، برای اثبات فواید مصرف روغن ماهی در بهبود علائم آرتروز، به شواهد بیشتری نیاز است.
برای آرتروز شدید زانو چه بخوریم؟
در آرتروز شدید زانو، بهتر است رژیم غذایی بر پایه الگوی مدیترانه‌ای باشد. مصرف ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین، میوه‌ها و سبزیجات تازه، مغزهایی مانند گردو و بادام، حبوبات، غلات کامل و روغن زیتون توصیه می‌شود. اگر اضافه‌وزن دارید، کاهش وزن اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا فشار واردشده به مفصل زانو را کاهش می‌دهد. برای انتخاب روش درمانی مناسب، مشورت با بهترین دکتر زانو ایران و بررسی شدت آسیب مفصل اهمیت دارد. البته هیچ ماده غذایی به‌تنهایی آرتروز شدید را درمان نمی‌کند.
کدام غذاها برای آرتروز زانو مضر هستند؟
یکی از روش‌های کاهش التهاب، اصلاح رژیم غذایی است؛ چرا که برخی مواد غذایی می‌توانند فرآیندهای التهابی را در بدن تشدید کنند. برای دریافت لیست مواد غذایی مفید و مضر بر اساس شرایط جسمانی خود، می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با متخصص تغذیه مشورت کنید. لیست غذاهای مضر برای آرتروز زانو شامل موارد زیر است:
- غذاهای فرآوری‌شده و سرخ‌کردنی‌ها
- نوشیدنی‌های شیرین یا الکلی
- غذاهای نمکی
- کربوهیدرات‌های تصفیه شده مانند نان سفید
- چربی‌های ترانس و چربی‌های اشباع
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک
تغذیه مناسب می‌تواند به کنترل التهاب، حفظ وزن سالم و کاهش فشار روی مفصل زانو کمک کند. مصرف غذاهای مفید برای آرتروز زانو مانند میوه‌ها و سبزیجات تازه، ماهی‌های چرب، مغزها، حبوبات و غلات کامل می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد. بهتر است مصرف غذاهای فرآوری‌شده، شیرینی‌ها و چربی‌های ناسالم را کاهش دهید.
حتی در آرتروز شدید زانو هم رژیم غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند غضروف آسیب‌دیده را ترمیم یا بیماری را درمان کند اما در کنار درمان پزشکی، به مدیریت علائم کمک می‌کند. برای انتخاب غذاهای مناسب برای آرتروز زانو متناسب با شرایط خود، از بهترین دکتر ارتوپد ایران، دکتر ارتوپد تهران یا سایر شهرها یا بهترین دکتر تغذیه ایران راهنمایی بگیرید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول درباره غذاهای آرتروز زانو
پای مرغ حاوی کلاژن و ژلاتین است که در ساختار غضروف و بافت‌های همبند نقش دارند. با این حال، شواهد علمی کافی وجود ندارد که نشان دهد مصرف پای مرغ می‌تواند غضروف آسیب‌دیده زانو را ترمیم کند یا درد آرتروز را کاهش دهد. بنابراین، می‌توان آن را بخشی از رژیم غذایی متعادل دانست، نه درمان آرتروز.
عسل حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند پلی‌فنول‌ها است که در مطالعات آزمایشگاهی خواص ضدالتهابی نشان داده‌اند. با این حال، شواهد بالینی کافی درباره تاثیر مستقیم مصرف عسل بر کاهش درد یا التهاب آرتروز زانو وجود ندارد. بنابراین، عسل می‌تواند در حد متعادل مصرف شود اما جایگزین درمان‌های استاندارد آرتروز نیست.
