فهرست مطالب
حجامت زانو گاهی برای کاهش زانودرد، درمان آرتروز، رفع صدای مفصل یا حتی افزایش قد پیشنهاد میشود. در این روش، فنجانهایی روی پوست اطراف زانو قرار میگیرند تا مکش ایجاد کنند. در حجامت تر، پوست نیز خراش داده میشود و مقدار کمی خون از عروق سطحی خارج میشود. برخی مطالعات اولیه از کاهش کوتاهمدت درد خبر دادهاند؛ اما پژوهشهای دقیقتر، اثربخشی قطعی این روش را تایید نکردهاند. حجامت به داخل مفصل نمیرسد و نمیتواند غضروف تخریبشده، پارگی رباط یا تجمع مایع داخل زانو را درمان کند. در ادامه این مقاله از دکترتو به بررسی کاربردهای ادعایی، محل انجام، مراقبتها و خطرهای این روش خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
حجامت زانو چیست؟
حجامت زانو یکی از حجامتهای موضعی پرطرفدار است که در طب سنتی برای مشکلات زانو کاربرد دارد. حجامت زانو نوعی روش مکمل است که با استفاده از فنجانهای شیشهای، پلاستیکی یا سیلیکونی روی پوست اطراف مفصل انجام میشود. مکش ایجادشده، پوست و بافتهای سطحی را به داخل فنجان میکشد و معمولا آثار دایرهای و کبودی برجای میگذارد.
این روش حجامت پا وارد فضای مفصل نمیشود. خون خارجشده نیز از عروق سطحی پوست میآید، نه از غضروف یا فضای داخلی زانو. بنابراین تیرهبودن خون یا ایجاد کبودی شدید به معنای خروج مواد زائد از مفصل نیست.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت pmc.ncbi.nlm.nih
The efficacy of treatment with cupping therapy in relieving signs and symptoms of knee osteoarthritis is comparable to that of acetaminophen 650 mg thrice a day orally, in terms of analgesia, anti-inflammatory and resolution of edema with minimal and temporary side-effects like echymosis and blister formation while as control drug has greater side-effects particularly on upper gastrointestinal tract.
ترجمه فارسی:
اثربخشی درمان با بادکش درمانی در تسکین علائم و نشانههای آرتروز زانو از نظر تسکین درد، ضد التهاب و رفع ادم با عوارض جانبی حداقل و موقت مانند اکیموز و تشکیل تاول، با استامینوفن ۶۵۰ میلیگرم سه بار در روز به صورت خوراکی قابل مقایسه است، در حالی که داروی کنترل عوارض جانبی بیشتری به ویژه در دستگاه گوارش فوقانی دارد.
حجامت زانو برای چی خوبه؟
بیشترین فواید حجامت زانو به کاهش درد، خشکی و محدودیت حرکت مربوط است. بعضی پژوهشهای قدیمیتر، بهبود کوتاهمدت علائم آرتروز را گزارش کردهاند؛ اما تعداد شرکتکنندگان کم بوده و کیفیت روش تحقیق در بسیاری از مطالعات پایین است. یک کارآزمایی کنترلشده جدیدتر نشان داد که حجامت خشک در زنان مبتلا به آرتروز زانو، نسبت به حجامت ساختگی باعث بهبود معنادار درد، عملکرد یا کیفیت زندگی نشد. به همین دلیل، نمیتوان حجامت را درمان قطعی یا جایگزین ورزش درمانی، کاهش وزن، دارو و دیگر درمانهای پزشکی دانست و فواید حجامت را قطعی تلقی کرد.
| کاربرد ادعایی | وضعیت شواهد |
|---|---|
| کاهش زانودرد | ممکن است در بعضی افراد کوتاهمدت باشد. |
| درمان آرتروز زانو | شواهد ضعیف و متناقض است. |
| ترمیم غضروف | اثبات نشده است. |
| رفع صدای تقتق زانو | علت اصلی را درمان نمیکند. |
| کاهش ورم زانو | علت تجمع مایع را برطرف نمیکند. |
| افزایش قد | هیچ اثری ندارد. |
| افزایش دامنه حرکت | احتمال اثر موقت وجود دارد. |
1. حجامت زانو درد فایده ای دارد؟
حجامت ممکن است در بعضی افراد زانو درد را برای مدتی کاهش دهد؛ اما میزان و دوام این اثر مشخص نیست. مکش پوست میتواند تحریک حسی ایجاد کند و درک درد را بهطور موقت تغییر دهد. این اثر به معنای درمان آسیب داخل مفصل نیست. زانودرد ممکن است از آرتروز، آسیب مینیسک، التهاب تاندون، نقرس، عفونت، کشیدگی عضله یا آسیب رباط ناشی شود. یک روش واحد برای همه این علتها مناسب نیست.
حجامت زانو برای دردهای خفیف تا متوسط آرتروز، التهاب و دردهای سردمزاج زانو مفید است، اما جایگزین درمانهای پزشکی (فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب، تزریق یا جراحی) نیست. قبل از انجام حتماً با متخصص طب سنتی باتجربه و متخصص ارتوپد مشورت کنید و در صورت نیاز رادیوگرافی یا سونوگرافی بگیرید.
درد زانو خستهات کرده و میخوای حجامت کنی؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
2. حجامت زانو برای افزایش قد موثر است؟
خیر، حجامت زانو باعث افزایش قد نمیشود. رشد طولی استخوانها در کودکان و نوجوانان از صفحات رشد انجام میشود. پس از بستهشدن این صفحات، حجامت، ماساژ، ورزش یا مکملهای معمولی نمیتوانند طول استخوان را افزایش دهند. در کودکان نیز حجامت نمیتواند صفحات رشد را فعال کند یا سرعت رشد را بیشتر کند. قد کودک بیشتر به ژنتیک، تغذیه، هورمونها و سلامت عمومی وابسته است.
کوتاهی قد، توقف رشد یا رشد کمتر از همسالان باید بر اساس نمودار رشد بررسی شود. در صورت نیاز، پزشک ممکن است سن استخوانی، وضعیت تیروئید، هورمون رشد و علل تغذیهای را ارزیابی کند.
3. حجامت برای آرتروز زانو موثر است؟
حجامت ممکن است در برخی مبتلایان به آرتروز، درد و خشکی را موقتا کاهش دهد؛ اما شواهد برای تایید اثر پایدار آن کافی نیست. بررسیهای پژوهشی قدیمیتر نتایج مثبتی گزارش کردهاند، ولی ضعف طراحی مطالعات و احتمال سوگیری، اطمینان به این نتایج را کاهش میدهد. انجام حجامت زانو در موارد آرتروز شدید، عفونت مفصل، تورم حاد، یا بعد از جراحی زانو ممنوع است.
آرتروز با فرسایش غضروف، التهاب و تغییرات استخوانی مفصل همراه است. حجامت نمیتواند این تغییرات ساختاری را برگرداند. درمان معمولا شامل ورزشهای تقویتی، کاهش وزن در صورت اضافهوزن، تنظیم فعالیت، فیزیوتراپی و داروهای مناسب است. در مراحل پیشرفته ممکن است درمانهای تزریقی یا جراحی بررسی شوند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت jrsr.sums.ac
Osteoarthritis is a common form of arthritis accompanied by varying degrees of disability and reduced quality of life. Several management regimens are available to treat knee osteoarthritis. Cupping therapy is used to treat musculoskeletal disorders but its effects on knee osteoarthritis has remained unclear.
ترجمه فارسی:
آرتروز نوعی شایع از آرتروز است که با درجات مختلفی از ناتوانی و کاهش کیفیت زندگی همراه است. چندین رژیم درمانی برای درمان آرتروز زانو در دسترس است. بادکش درمانی برای درمان اختلالات اسکلتی-عضلانی استفاده میشود، اما اثرات آن بر آرتروز زانو هنوز مشخص نیست.
آرتروز زانو داری و دنبال راه درمان هستی؟ همین حالا مشاوره بگیر.
4. حجامت برای صدای تق تق زانو موثر است؟
حجامت برای صدای تق تق زانو میتواند تا حدی مؤثر باشد، اما به عنوان درمان کمکی و بسته به علت اصلی مشکل. صداهای مفصل ممکن است بر اثر حرکت تاندونها، تغییر فشار داخل مفصل یا آزادشدن حبابهای گاز ایجاد شوند. این صداها در صورت نداشتن درد، تورم یا قفلشدن مفصل همیشه نشانه بیماری نیستند. حجامت بیشتر برای موارد ناشی از سردی و خشکی مفصل (طب سنتی) مفید است. اگر علت ساختاری شدید (منیسک پاره یا آرتروز پیشرفته) باشد، تأثیر حجامت محدود خواهد بود.
صدای همراه با درد، خشکی، تورم، خالیکردن زانو یا محدودیت حرکت میتواند با آرتروز یا مشکلات اطراف کشکک ارتباط داشته باشد. در این شرایط، تشخیص علت مهمتر از کاهش موقت احساس ناراحتی است. برای تشخیص دقیق علت این مشکل هماکنون میتوانید از بهترین دکتر زانو ایران نوبت خود را دریافت کنید.
حجامت زانو چگونه است؟
در حجامت خشک، پوست اطراف زانو بررسی و تمیز میشود. سپس فنجان با پمپ یا روش حرارتی روی پوست قرار میگیرد و چند دقیقه باقی میماند. در بعضی روشها، فنجان را روی پوست حرکت میدهند. حجامت زانو باید کمحجم و با فنجانهای کوچک انجام شود. همچنین حجامت زانو معمولاً با حجامت ساق پا یا حجامت عام ترکیب میشود تا اثر بهتری داشته باشد.
حجامت تر معمولا مراحل بیشتری دارد:
- روی پوست با فنجان مکش اولیه ایجاد میشود.
- فنجان برداشته میشود.
- خراشهای سطحی با ابزار استریل ایجاد میشوند.
- فنجان دوباره روی پوست قرار میگیرد.
- مقدار کمی خون و مایع بافتی خارج میشود.
- محل خراشها تمیز و پانسمان میشود.
تیغ، لانست و دیگر وسایل تماسیافته با خون باید یکبارمصرف باشند. استفاده مشترک از فنجان یا ابزار آلوده خطر انتقال عفونت را افزایش میدهد. حجامت تر نباید روی زخم، پوست عفونی، رگ واریسی یا زانوی بسیار متورم مانند آب آوردن زانو انجام شود.
عکس حجامت زانو
تصویر ابتدای مقاله نمونهای از حجامت خشک اطراف زانو را نشان میدهد. در این روش، فنجانها روی پوست اطراف مفصل قرار گرفتهاند و خراشی ایجاد نشده است. این تصویر محل پزشکی و استانداردی برای درمان زانودرد را نشان نمیدهد؛ زیرا نقطه تاییدشده و یکسانی برای حجامت زانو وجود ندارد. اما بهطور کلی نقاط مناسب حجامت زانو شامل اطراف کشکک زانو (بالا، پایین، چپ و راست)، پشت زانو (نقاط حجره) و دو طرف زانو میشود.
محل دقیق حجامت زانو کجاست؟
برای محل دقیق حجامت زانو نقطه استاندارد و تاییدشدهای وجود ندارد. درمانگران ممکن است فنجانها را بالای کشکک، دو طرف زانو، روی عضلات ران یا بخش بالایی ساق قرار دهند. این تفاوت نشان میدهد که محل انجام حجامت بر پایه پروتکل پزشکی واحدی تعیین نمیشود. بدین منظور شما میتوانید همین حالا با بهترین دکتر طب سنتی ایران مشورت کنید.
فنجان یا خراش نباید روی موارد زیر قرار بگیرد:
- زخم باز یا عفونت پوستی
- پوست ملتهب و داغ
- رگهای واریسی
- محل شکستگی
- توده یا برجستگی نامشخص
- محل جراحی تازه
- ناحیه مشکوک به لخته خون
- عروق و اعصاب سطحی
گودی پشت زانو محل عبور عروق و اعصاب مهم است. ایجاد مکش شدید یا خراش در این ناحیه میتواند خطرناک باشد.
مراقبت های بعد از حجامت زانو چیست؟
پس از حجامت خشک، آثار گردی، قرمزی و حساسیت خفیف ممکن است چند روز باقی بمانند. پس از حجامت تر، خراشها باید مانند یک زخم سطحی مراقبت شوند.
مراقبتهای مهم در ۴۸ ساعت اول:
- استراحت کامل: تا ۲۴ ساعت بهتر است روی زانو فشار نیاورید و زیاد راه نروید.
- اجتناب از حمام: حداقل ۱۲ تا ۲۴ ساعت محل حجامت را خیس نکنید (دوش گرفتن با احتیاط مجاز است).
- پوشاندن محل: زخمها را با گاز استریل تمیز بپوشانید و روزانه تعویض کنید.
- کمپرس گرم: بعد از ۲۴ ساعت، کمپرس گرم ملایم (نه داغ) روزانه ۱۰-۱۵ دقیقه مفید است.
- اجتناب از سرما: تا ۴۸ ساعت از کمپرس سرد روی محل حجامت خودداری کنید.
مراقبتهای کلی تا ۷ روز:
- عدم فشار: از زانو زدن، دویدن، ورزش سنگین و ایستادن طولانی پرهیز کنید.
- رژیم غذایی: غذاهای گرم و سبک بخورید. از غذاهای با طبع سرد، لبنیات پرچرب و ترشیجات تا ۳ روز پرهیز کنید.
- مصرف مایعات: آب و دمنوشهای گرم (مانند زنجبیل یا دارچین) زیاد بنوشید.
- دارو: در صورت درد، مسکن ساده (استامینوفن) مجاز است. از ضدالتهابهای قوی بدون تجویز پزشک استفاده نکنید.
- نشانههای خطر: اگر محل حجامت قرمز، متورم، چرکی یا همراه با تب شد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
عوارض حجامت زانو چیست؟
حجامت زانو ممکن است باعث عوارض پوستی یا عمومی شود. احتمال عارضه در حجامت تر و در صورت رعایتنشدن اصول بهداشتی بیشتر است. عوارض حجامت شامل موارد زیر هستند:
- درد و حساسیت پوست
- کبودی و تغییر رنگ
- تورم موضعی
- تاول یا سوختگی
- بریدگی عمیق و خونریزی
- عفونت پوست و آبسه
- باقیماندن لک یا اسکار
- سرگیجه و غش
- کمخونی در صورت تکرار خونگیری
- انتقال عفونتهای خونی با وسایل آلوده
حجامت برای افراد مصرفکننده داروهای ضدانعقاد، مبتلایان به هموفیلی یا اختلال پلاکت میتواند خونریزی بیشتری ایجاد کند. افراد مبتلا به دیابت، اختلال گردش خون یا کاهش حس پا نیز ممکن است دیرتر متوجه آسیب پوست شوند و زخم آنها دیرتر بهبود پیدا کند. وجود عفونت، شکستگی، لخته وریدی، زخم باز یا التهاب شدید در محل، از دلایل پرهیز از حجامت است.
4.7 (3108 نظر)4.5 (1430 نظر)4.7 (1198 نظر)4.3 (1242 نظر)4.9 (1068 نظر)4.4 (1178 نظر)نتیجه گیری
حجامت زانو ممکن است در بعضی افراد درد یا خشکی مفصل را برای مدت کوتاهی کاهش دهد؛ اما شواهد موجود ضعیف و متناقض هستند. یک مطالعه کنترلشده جدید نیز برای حجامت خشک در آرتروز زانو برتری مشخصی نسبت به روش ساختگی نشان نداده است. حجامت نمیتواند غضروف را ترمیم کند، قد را افزایش دهد، علت صدای مفصل را برطرف کند یا مایع داخل زانو را تخلیه کند. همچنین حجامت تر خطر عفونت، خونریزی و آسیب پوست را به همراه دارد. افرادی که زانوی متورم و گرم، پروتز مفصل، اختلال انعقاد، زخم پوستی یا درد پس از ضربه دارند، نباید بدون ارزیابی پزشک حجامت کنند. تشخیص علت زانودرد و انتخاب ورزش، فیزیوتراپی، دارو یا درمان مناسب، اهمیت بیشتری از انتخاب محل و تعداد جلسات حجامت دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!