فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
تغییر رنگ سفیدی چشم به زرد میتواند نشانهای ساده و گذرا یا علامتی از اختلال در کبد، خون یا مسیر دفع صفرا باشد. زردی چشم زمانی رخ میدهد که بیلیروبین در خون افزایش پیدا کند؛ مادهای که باید در کبد پردازش شود و از راه صفرا دفع شود. به همین دلیل، شناخت علت این تغییر رنگ فقط با ظاهر چشم ممکن نیست و علائم همراه مانند ادرار تیره، مدفوع روشن، درد شکم، خارش، تب یا کاهش وزن میتوانند در ارزیابی اهمیت داشته باشند. در این مقاله از دکترتو انواع علت زردی چشم، از هپاتیت و انسداد مجاری صفراوی تا کمخونی همولیتیک، سندرم ژیلبرت و وضعیتهای خاص کودکان و بزرگسالان را بررسی میکنیم تا روشن شود چه شرایطی نیازمند توجه پزشکی بیشتری است.
زردی چشم نشانه چه بیماری است؟
زردی چشم بیشتر از همه با افزایش بیلیروبین ارتباط دارد، اما علت بالا رفتن بیلیروبین برای هر فرد متفاوت است. بیماریهای کبدی مانند هپاتیت، سیروز کبد و آسیب دارویی کبد میتوانند باعث زردی شوند. انسداد مجاری صفراوی، سنگ صفرا و بعضی تومورها نیز مانع دفع طبیعی بیلیروبین میشوند. از طرف دیگر، تخریب سریع گلبولهای قرمز یا برخی اختلالات ارثی مانند سندرم ژیلبرت نیز میتوانند باعث زردی شوند. به همین دلیل، صرف دیدن زردی چشم نمیتوان تشخیص خاصی داد. برای پیدا کردن علت معمولا آزمایش بیلیروبین، آزمایشهای عملکرد کبد و در صورت نیاز تصویربرداری انجام میشود.
| علت زردی چشم | مکانیسم | توضیح |
|---|---|---|
| هپاتیت | اختلال در پردازش و دفع بیلیروبین | التهاب کبد میتواند توانایی کبد در پردازش و دفع بیلیروبین را مختل کند. |
| سیروز کبد | اختلال عملکرد کبد | بیماری پیشرفته کبد میتواند باعث افزایش بیلیروبین و زردی شود. |
| آسیب دارویی کبد | اختلال عملکرد کبد | برخی داروها میتوانند به کبد آسیب بزنند و موجب زردی شوند. |
| انسداد مجاری صفراوی | اختلال در خروج صفرا | بیلیروبین بهدرستی وارد روده نمیشود و در خون تجمع پیدا میکند. |
| سنگ صفرا | انسداد مسیر صفرا | سنگ صفرا از دلایل شایع انسداد مجاری صفراوی است. |
| بعضی تومورها | اختلال در خروج صفرا یا عملکرد کبد | تودهها میتوانند مسیر صفرا را تحت فشار قرار دهند یا عملکرد کبد را مختل کنند. |
| تخریب سریع گلبولهای قرمز | افزایش تولید بیلیروبین | تجزیه سریع گلبولهای قرمز مقدار بیلیروبین را افزایش میدهد. |
| سندرم ژیلبرت | پردازش کندتر بیلیروبین | اختلال ارثی که میتواند زردی خفیف و دورهای ایجاد کند. |
آیا هپاتیت میتواند باعث زرد شدن چشم شود؟
بله، هپاتیت یکی از علتهای شناختهشده زردی چشم است. التهاب کبد، بهویژه در هپاتیتهای ویروسی، میتواند توانایی کبد برای پردازش و دفع بیلیروبین را مختل کند. در نتیجه بیلیروبین در خون افزایش پیدا میکند و سفیدی چشم و گاهی پوست زرد میشود. زردی ناشی از هپاتیت ممکن است همراه با خستگی، تهوع، بیاشتهایی، درد شکم یا ادرار تیره باشد. البته هر فرد مبتلا به هپاتیت الزاما دچار زردی نمیشود و شدت آن به نوع و مرحله بیماری بستگی دارد که با معاینه و تشخیص بهترین دکتر گوارش و کبد ایران مشخص میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت webmd
Hepatitis is when your liver becomes inflamed. Often, the cause is a virus that infects liver cells, such as hepatitis A, B, or C. The infection may be short-lived (acute) or long-term (chronic), which means it lasts for at least 6 months.
ترجمه فارسی:
هپاتیت زمانی است که کبد دچار التهاب شود. در بسیاری از موارد، این التهاب به دلیل ویروسی ایجاد میشود که سلولهای کبد را آلوده میکند؛ مثل ویروسهای هپاتیت A، B یا C. این عفونت ممکن است کوتاهمدت باشد و بعد از مدتی برطرف شود، یا مزمن شود و حداقل ۶ ماه ادامه پیدا کند.
آیا صفرا باعث زردی چشم میشود؟
ارتباط صفرا با زردی چشم مستقیم است، اما بهتر است موضوع را دقیقتر بیان کنیم. بیلیروبین باید پس از پردازش در کبد، از طریق صفرا وارد روده شود و از بدن دفع شود. اگر جریان صفرا مختل شود، بیلیروبین نمیتواند بهدرستی دفع شود و دوباره وارد خون میشود. در نتیجه ممکن است سفیدی چشم و پوست زرد شوند. بنابراین، خودِ صفرا به معنای ساده علت زردی نیست؛ بلکه اختلال در تولید، جریان یا دفع صفرا میتواند باعث تجمع بیلیروبین و ایجاد زردی شود.
بیماری یرقان چیست؟
آیا انسداد مجاری صفراوی باعث زردی چشم میشود؟
بله، انسداد مجاری صفراوی یکی از علتهای مهم زردی چشم است. وقتی مسیر عبور صفرا بسته میشود، بیلیروبین نمیتواند بهطور طبیعی وارد روده شود و در خون تجمع پیدا میکند. سنگ صفرا یکی از شایعترین دلایل انسداد است و گاهی التهاب، تنگی مجاری یا تودهها نیز میتوانند چنین مشکلی ایجاد کنند. در این شرایط زردی ممکن است با ادرار تیره، مدفوع کمرنگ، خارش پوست یا درد قسمت بالای شکم همراه باشد. اگر زردی ناگهانی همراه با درد شدید یا تب ایجاد شود، بررسی پزشکی سریع اهمیت زیادی دارد.
آیا کمبود آهن باعث زردی چشم میشود؟
معمولا کمبود آهن بهتنهایی باعث زرد شدن سفیدی چشم نمیشود. کمبود آهن بیشتر به کمخونی فقر آهن منجر میشود و علائمی مانند خستگی، ضعف، رنگپریدگی، سرگیجه یا تنگی نفس ایجاد میکند. زردی بیشتر زمانی با بیماریهای خونی ارتباط دارد که گلبولهای قرمز بهطور غیرطبیعی و سریع تخریب شوند؛ یعنی کمخونی همولیتیک. در این حالت، تجزیه بیشتر گلبولهای قرمز میتواند مقدار بیلیروبین را بالا ببرد و باعث زردی چشم شود. بنابراین، زردی چشم نباید بهطور معمول به کمبود آهن نسبت داده شود.
دچار زردی چشم شدی و نگرانی؟
از متخصص مشاوره بگیر و درمان رو شروع کن!
آیا کبد چرب و زردی چشم با هم ارتباط دارند؟
کبد چرب ساده معمولا باعث زردی چشم نمیشود و در بسیاری از افراد حتی علامت مشخصی ایجاد نمیکند. در مراحل اولیه، ممکن است فرد فقط احساس خستگی یا ناراحتی خفیف در قسمت بالای سمت راست شکم داشته باشد. با این حال، بعضی انواع پیشرفته بیماری، مانند استئاتوهپاتیت و سپس سیروز، میتوانند عملکرد کبد را مختل کنند. در مراحل پیشرفتهتر، اختلال در پردازش و دفع بیلیروبین میتواند به زردی منجر شود. بنابراین، وجود کبد چرب بهتنهایی دلیل کافی برای زردی چشم نیست و باید علت دیگری نیز بررسی شود.
آیا سرطان کبد و زردی چشم با هم ارتباط دارند؟
سرطان کبد میتواند باعث زردی چشم شود، اما زردی بهتنهایی به معنی سرطان نیست. این مشکل ممکن است زمانی ایجاد شود که تومور عملکرد کبد را مختل کند یا مسیرهای خروج صفرا را تحت فشار قرار دهد. سرطان کبد معمولا علائم دیگری مانند کاهش وزن بیدلیل، کاهش اشتها، تهوع، درد شکم، خارش یا بزرگ شدن کبد نیز ایجاد میکند. با این حال، بسیاری از این علائم علتهای بسیار شایعتر و کمخطرتر دارند. بنابراین، مشاهده زردی چشم باید بررسی شود، اما نباید صرفا به سرطان نسبت داده شود. اگر به دنبال یک متخصص خوب هستید میتوانید از بهترین دکتر سرطان کبد ایران نوبت بگیرید.
آیا کم خونی باعث زردی چشم میشود؟
همه انواع کمخونی باعث زردی چشم نمیشوند. در کمخونی همولیتیک، گلبولهای قرمز سریعتر از حد معمول تخریب میشوند و در نتیجه مقدار بیلیروبین تولیدشده افزایش پیدا میکند. اگر این افزایش قابل توجه باشد، سفیدی چشم ممکن است زرد شود. در مقابل، کمخونی فقر آهن یا بسیاری از انواع شایع کمخونی چنین مکانیسمی ندارند. بنابراین اگر فردی همزمان کمخونی و زردی چشم دارد، نوع آن بر تاثیر کم خونی بر چشم اهمیت زیادی دارد و ممکن است پزشک آزمایشهایی برای بررسی تخریب گلبولهای قرمز درخواست کند.
| وضعیت | زردی چشم | مکانیسم | علائم |
|---|---|---|---|
| کمبود آهن | معمولا ایجاد نمیکند | منجر به کمخونی فقر آهن میشود و مکانیسم افزایش بیلیروبین ذکر نشده است. | خستگی; ضعف; رنگپریدگی; سرگیجه; تنگی نفس |
| کمخونی فقر آهن | معمولا ایجاد نمیکند | تخریب سریع گلبولهای قرمز در متن برای این نوع کمخونی ذکر نشده است. | نامشخص |
| کمخونی همولیتیک | میتواند ایجاد کند | گلبولهای قرمز سریعتر از حد معمول تخریب میشوند و بیلیروبین افزایش پیدا میکند. | زردی چشم در صورت افزایش قابل توجه بیلیروبین |
آیا سندرم ژیلبرت باعث زردی چشم میشود؟
بله، سندرم ژیلبرت یکی از علتهای نسبتا شایع و معمولا بیخطر زردی خفیف و دورهای چشم است. در این اختلال ارثی، کبد بیلیروبین را کمی کندتر از حالت معمول پردازش میکند و در نتیجه سطح آن گاهی افزایش پیدا میکند. زردی ممکن است در زمان گرسنگی، کمآبی بدن، استرس، بیماری، ورزش شدید یا قاعدگی بیشتر دیده شود. سندرم ژیلبرت معمولاً به درمان نیاز ندارد و به کبد آسیب نمیزند. با این حال، تشخیص آن باید پس از رد کردن علتهای مهمتر زردی انجام شود.
علت زردی چشم بدون زردی پوست چیست؟
زرد شدن چشم بدون تغییر واضح رنگ پوست میتواند در مراحل اولیه یا موارد خفیف افزایش بیلیروبین دیده شود. سفیدی چشم به دلیل داشتن بافتی که رنگ زرد را بهتر نشان میدهد، ممکن است تغییرات بیلیروبین را زودتر از پوست نشان دهد. این حالت گاهی در سندرم ژیلبرت یا افزایش خفیف بیلیروبین دیده میشود. با این حال، نبود زردی پوست به معنی بیاهمیت بودن علامت نیست. اگر زردی چشم جدید است یا بدون علت مشخص ایجاد شده، بررسی بیلیروبین و عملکرد کبد توسط دکتر گوارش و کبد میتواند علت را مشخص کند.
علت زردی چشم همراه با زردی پوست چیست؟
وقتی هم سفیدی چشم و هم پوست زرد میشوند، معمولا مقدار بیلیروبین خون به اندازهای افزایش یافته که تغییر رنگ در قسمتهای مختلف بدن قابل مشاهده است. بیماریهای کبدی، هپاتیت، انسداد مجاری صفراوی، تخریب سریع گلبولهای قرمز و برخی اختلالات ارثی از علتهای مهم هستند. وجود ادرار تیره و مدفوع بسیار روشن میتواند بیشتر به اختلال در دفع صفرا اشاره کند. تب، درد شکم، استفراغ، گیجی یا زردی شدید نیز اهمیت بیشتری دارند. در چنین شرایطی بهتر است فرد برای مشخص شدن علت، در اسرع وقت ارزیابی پزشکی توسط دکتر گوارش و کبد شود.
| وضعیت | علتهای مطرح | نشانههای همراه | اقدام |
|---|---|---|---|
| زردی چشم بدون زردی پوست | افزایش خفیف بیلیروبین; سندرم ژیلبرت | ممکن است تغییر واضح رنگ پوست وجود نداشته باشد. | اگر جدید یا بدون علت مشخص باشد، بررسی بیلیروبین و عملکرد کبد |
| زردی چشم همراه با زردی پوست | بیماریهای کبدی; هپاتیت; انسداد مجاری صفراوی; تخریب سریع گلبولهای قرمز; اختلالات ارثی | ادرار تیره; مدفوع بسیار روشن; تب; درد شکم; استفراغ; گیجی; زردی شدید | ارزیابی پزشکی در اسرع وقت |
علت زردی چشم کودکان و نوزادان چیست؟
زردی در نوزادان بسیار شایع است و اغلب به دلیل نابالغ بودن کبد و توانایی کمتر آن در دفع بیلیروبین ایجاد میشود. این نوع زردی معمولا از روز دوم یا سوم زندگی شروع میشود و در بسیاری از موارد خودبهخود برطرف میشود. با این حال، زردی چشم نوزاد در ۲۴ ساعت اول تولد، زردی شدید یا زردی همراه با بیحالی و تغذیه ضعیف نیازمند بررسی فوری است. ناسازگاری گروه خونی، عفونت، خونریزی و بعضی بیماریهای کبدی نیز میتوانند باعث زردی شوند. در شیرخواران، انسداد مادرزادی مجاری صفراوی یا آترزی صفراوی نیز از علتهای مهم و جدی است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت allaboutvision
Infants born prematurely are at a higher risk because their livers aren’t mature enough to process bilirubin.
ترجمه فارسی:
نوزادانی که زودتر از موعد به دنیا میآیند، بیشتر در معرض زردی قرار دارند؛ چون کبدشان هنوز به اندازه کافی رشد نکرده است تا بتواند بیلیروبین را بهدرستی پردازش کند.
علت زردی چشم در بزرگسالان چیست؟
در بزرگسالان، علت زردی چشم را میتوان بهطور کلی در سه گروه قرار داد: تولید بیش از حد بیلیروبین، اختلال در عملکرد کبد و اختلال در خروج صفرا. هپاتیت، سیروز کبدی، بیماریهای ناشی از الکل، برخی داروها و بیماریهای ارثی در گروه اول و دوم قرار میگیرند. سنگ صفرا، انسداد مجاری صفراوی و برخی تومورها نیز میتوانند جریان صفرا را مختل کنند. تخریب سریع گلبولهای قرمز نیز یکی دیگر از علتهای احتمالی است. به همین دلیل، تشخیص علت تنها با نگاه کردن به رنگ چشم امکانپذیر نیست و معمولا به آزمایش خون و گاهی سونوگرافی یا سایر تصویربرداریها نیاز است.
علت زردی چشم مردان چیست؟
علت زردی چشم در مردان و زنان در اصل تفاوت اساسی ندارد و در هر دو جنسیت، افزایش بیلیروبین عامل اصلی است. با این حال، برخی عوامل زمینهای مانند مصرف زیاد الکل، بعضی بیماریهای کبدی یا مصرف برخی داروها میتوانند در یک فرد نقش داشته باشند. هپاتیت، بیماریهای کبدی، سنگ صفرا، انسداد مجاری صفراوی و سندرم ژیلبرت از علتهای ممکن هستند. بنابراین نباید زردی چشم مردان را به یک علت خاص نسبت داد. اگر زردی همراه با ادرار تیره، مدفوع روشن، درد شکم، خارش یا کاهش وزن باشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۴.۶ (۲۰۳۴ نظر)۴.۸ (۱۱۲۱ نظر)۴.۲ (۱۲۶۲ نظر)۴.۵ (۱۱۲۵ نظر)۴.۶ (۱۰۳۶ نظر)۴.۷ (۹۷۷ نظر)
نتیجه گیری
زردی چشم معمولا نتیجه افزایش بیلیروبین در خون است و میتواند از یک مشکل ساده و موقتی تا بیماری جدی کبد یا مجاری صفراوی ناشی شود. هپاتیت، انسداد مجاری صفراوی، بیماریهای پیشرفته کبد، کمخونی همولیتیک و سندرم ژیلبرت از علتهای مهم آن هستند. در مقابل، کبد چرب ساده و کمبود آهن معمولاً بهتنهایی باعث زرد شدن چشم نمیشوند. زردی جدید، مداوم یا رو به تشدید بهتر است نادیده گرفته نشود، بهخصوص اگر با ادرار تیره، مدفوع روشن، درد شکم، تب، استفراغ یا کاهش وزن همراه باشد. پزشک معمولاً با بررسی شرح حال، معاینه و آزمایشهایی مانند بیلیروبین و آنزیمهای کبدی علت را مشخص میکند. تشخیص علت اصلی زردی چشم اهمیت زیادی دارد، چون درمان زردی به بیماری زمینهای بستگی دارد.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
