علائم کبد چرب و راه های درمان کبد چرب در خانه

4
کبد-چرب
کبد-چرب

کبد چرب چیست؟

کبد چرب که با نام استئاتوز کبدی نیز شناخته می شود، زمانی اتفاق می افتد که چربی در کبد تجمع پیدا کند. وجود مقدار کمی چربی در کبد طبیعی است، اما تجمع بیش از حد آن می تواند به یک مشکل اساسی تبدیل شود. اما اگر بیش از 5 تا 10 درصد از وزن کبد شما چربی است به کبدچرب مبتلا هستید. کبد دومین ارگان بزرگ بدن است. این عضو، به فرآوری مواد غذایی کمک می کند و مواد مضر خون را فیلتر می کند. گاهی این بیماری را بیماری خاموش کبدی می نامند، به این دلیل که می تواند بدون ایجاد علائم رخ دهد.

شیوع این بیماری در بسیاری از نقاط جهان، به ویژه در کشورهای غربی، به طور فزاینده ای در حال افزایش است و حدود ۲۵ درصد از مردم جهان را تحت تاثیر قرار می دهد. اما خبر خوب این است که کبدچرب یک بیماری برگشت پذیر است و با تغییر سبک زندگی قابل درمان است.

کبد چرب یک بیماری قابل برگشت است. اغلب نشانه خاصی ندارد و به طور معمول اگر درمان شود آسیب دائمی و همیشگی ایجاد نمی کند.

کبد چرب به دو دسته ی کلی تقسیم می شود:

  • کبد چرب الکلی (AFLD): نوعی از کبد چرب که به علت مصرف بیش از حد الکل ایجاد می شود.
  • کبد چرب غیر الکلی (NAFLD): نوعی از کبد چرب که به علت عاملی غیر از الکل مانند ژنتیک، چاقی، دارو و … ایجاد می شود.

کبد چرب یک بیماری قابل برگشت است. اغلب نشانه خاصی ندارد و به طور معمول اگر درمان شود آسیب دائمی و همیشگی ایجاد نمی کند.

مراحل کبد چرب

کبد چرب می تواند طی ۴ مرحله پیشرفت کند:

  1. کبد چرب ساده: چربی اضافی در کبد تجمع پیدا می کند.
  2. استئو هپاتیت: علاوه بر چربی اضافی، التهاب نیز در کبد وجود دارد.
  3. فیبروز: التهاب در کبد باعث ایجاد زخم شده است.
  4. سیروز: زخم کبد به طور گسترده ای گسترش یافته است. سیروز یک بیماری بالقوه تهدید کننده ی زندگی است که می تواند باعث نارسایی کبدی شود و معمولا غیرقابل برگشت است. به همین دلیل بسیار مهم است که از پیشرفت آن جلوگیری کنید.

سیروز کبدی چیست؟

تجمع بیش از حد چربی در کبد می تواند باعث التهاب کبد شود. التهاب، باعث آسیب به کبد و ایجاد زخم یا اسکار می شود که به عنوان فیبروز کبدی نیز شناخته می شود. فیبروز شدید کبدی، سیروز نامیده می شود که در موارد شدید، می تواند منجر به نارسایی کبد شود.

سیروز ممکن است باعث ایجاد علائم مختلفی شود مانند:

  • از دست دادن اشتها
  • کاهش وزن
  • ضعف
  • خستگی
  • خون دماغ شدن
  • خارش پوست
  • زرد شدن پوست و چشم 
  • ایجاد شبکه هایی از رگ های خونی شبیه به تار عنکبوت زیر پوست
  • درد شکم
  • تورم شکم
  • تورم پاها
  • بزرگ شدن پستان در مردان
  • گیجی، خواب آلودگی و اختلال در گفتار (انسفالوپاتی کبدی).

دلایل ایجاد کبد چرب چیست؟

شایع ترین علت کبد چرب اعتیاد به الکل است. اما درمورد افرادی که الکلی نیستند در بسیاری از موارد پزشکان نمی دانند چه چیزی باعث ایجاد کبد چرب می شود.

کبد چرب هنگامی ایجاد می شود که بدن چربی زیادی تولید کند، یا به اندازه ی کافی چربی را دفع نکند. چربی اضافی در سلول های کبدی ذخیره می شود، در آنجا تجمع می یابد و باعث بیماری کبد چرب می شود. این تجمع چربی می تواند در اثر موارد مختلفی ایجاد شود، مانند:

  • نوشیدن بیش از حد الکل
  • چاقی
  • تجمع بیش از حد چربی در اطراف شکم (چاقی شکمی)
  • قند خون بالا
  • کلسترول بالا
  • تری گلیسیرید بالا
  • سندرم متابولیک
  • مقاومت به انسولین
  • دیابت نوع ۲
  • کم کاری تیروئید
  • کاهش عملکرد هیپوفیز (کم کاری هیپوفیز)
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • مقادیر بالای چربی در خون، به ویژه تری گلیسیرید
  • کاهش وزن سریع 
  • برخی از انواع عفونت ها مانند هپاتیت C و اچ آی وی (HIV)
  • کمبود آلفا 1 آنتی تریپسین
  • عوارض جانبی برخی از داروها مانند متوترکسات، تاموکسیفن، آمیودارون و داروهای ضدتشنج و ضد صرع، کورتون، استامینوفن (مصرف طولانی مدت) و برخی آنتی بیوتیک ها
  • بای پس معده
  • بارداری
  • قرار گرفتن در معرض سموم خاص
  • ژنتیک و وجود سابقه ی خانوادگی
  • بیماری التهابی روده (IBS)
  • مصرف زیاد کربوهیدرات
  • مصرف نوشیدنی های قندی.

شایع ترین علت کبد چرب اعتیاد به الکل است.

دلایل-ایجاد-کبد-چرب
دلایل ایجاد کبد چرب

کبد چرب چه علائمی دارد؟

کبد چرب علائم و نشانه های مختلفی دارد. ممکن است همه این علامت ها را نداشته باشید و حتی گاهی متوجه نشوید که کبد چرب دارید.

علائم بیماری کبد چرب عبارتند از:

  • خستگی شدید
  • ضعف
  • کاهش وزن
  • زرد شدن پوست یا چشم ها
  • خارش طولانی مدت
  • از دست دادن اشتها
  • تهوع و استفراغ
  • درد در ناحیه ی مرکز شکم یا در ربع راست و بالای شکم.

تشخیص ابتلا به کبد چرب

برای تشخیص کبد چرب، اقدامات مختلفی لازم است که در زیر به بررسی آن ها می پردازیم:

1: شرح حال پزشکی

برای تشخیص کبد چرب، پزشک داخلی یا فوق تخصص گوارش و کبد، به یک شرح حال پزشکی نیاز دارد. سوالاتی در مورد تاریخچه ی پزشکی خانوادگی هرگونه سابقه ی بیماری کبدی، مصرف الکل، داروهای مصرفی، بیماری های زمینه ای، سابقه ی خستگی یا از دست دادن اشتها از شما پرسیده خواهد شد.

2: معاینه ی بدنی

برای بررسی التهاب کبد، پزشک ممکن است شکم را لمس کند یا فشار دهد. اگر کبد بزرگ شده باشد، ممکن است پزشک بتواند آن را در قسمت بالایی و راست شکم احساس کنند.

اما در برخی موارد، کبد می تواند ملتهب باشد اما بزرگ نشود. در نتیجه، ممکن است پزشک متخصص کبد، نتواند در لمس شکم، بزرگی کبد را تشخیص دهد.

3: آزمایش

در بسیاری از موارد، بیماری کبد چرب خود را با افزایش آنزیم های کبدی در آزمایش خون، نشان می دهد. در آزمایش خون فرد مبتلا به این بیماری، آنزیم های آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) افزایش می یابند. افزایش آنزیم های کبدی نشان دهنده ی التهاب کبد است. بیماری کبد چرب، یکی از دلایل التهاب کبد و افزایش آنزیم های کبدی است، اما تنها علت آن نيست.

در صورت بالا بودن آنزیم های کبدی، پزشک آزمایش های دیگری را برای شناسایی علت التهاب درخواست می دهد. آزمایش هایی که برای تشخیص کبد چرب به پزشک کمک می کنند عبارتند از:

4: مطالعات تصویربرداری

پزشک ممکن است برخی از آزمایش های تصویربرداری زیر برای بررسی وجود چربی اضافی یا سایر مشکلات کبدی درخواست دهد:

  • سونوگرافی
  • سی تی اسکن (CT scan)
  • ام آر آی (MRI)
  • فیبرو اسکن

5: نمونه برداری از کبد

نمونه برداری از کبد بهترین روش برای تعیین شدت بیماری کبدی است. در طی نمونه برداری از کبد، پزشک یک سوزن را در کبد فرو می کند و یک تکه از بافت را برمی دارد. سپس نمونه ی تهیه شده، در زیر میکروسکوپ بررسی می شود.

درمان-کبد-چرب
درمان کبد چرب

عوارض کبد چرب چیست؟

عارضه اصلی بیماری کبد چرب، پیشرفت به سمت سیروز است. سیروز به معنی تشکیل زخم (اسکار) در کبد است که منجر به سخت شدن کبد می شود. واریس مری و سرطان کبد نیز از دیگر عوارض این بیماری هستند. بیماری کبد چرب می تواند روی رشد مو تأثیر بگذارد و باعث شروع ریزش مو شود.

عارضه اصلی بیماری کبد چرب، پیشرفت به سمت سیروز کبدی است.

درمان کبد چرب چگونه است؟

در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان قطعی بیماری کبد چرب تایید نشده است. برای تولید و آزمایش داروها، تحقیقات بیشتری لازم است. در زیر به بررسی مواردی می پردازیم که با رعایت آن ها می توان روند بیماری را آهسته یا حتی در مواردی معکوس کرد.

توصیه ها و درمان های خانگی کبد چرب:

در بسیاری از موارد، می توان کبد چرب را از طریق تغییر سبک زندگی معکوس کرد. این تغییرات ممکن است از آسیب کبدی و ایجاد زخم جلوگیری کند. چند قدم مهم برای تغییر در سبک زندگی عبارتند از:

  1. از مصرف الکل اجتناب کنید. الکل می تواند باعث آسیب شدید به کبد شود.
  2. برای کاهش وزن اقدام کنید. کاهش وزن می تواند چربی های موجود در کبد را نیز کاهش دهد.
  3. رژیم غذایی خود را تغییر دهید. از مصرف غذاهایی که باعث افزایش چربی خون و قند خون می شوند خودداری کنید.
  4. مصرف کالری اضافی را کاهش دهید. کالری اضافی به شکل چربی در بدن و از جمله در کبد، ذخیره می شود.
  5. کاهش مصرف چربی اشباع شده و چربی های ترانس.
  6. افزایش مصرف میوه ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل.
  7. کاهش مصرف کربوهیدرات های تصفیه شده مانند شیرینی جات، برنج سفید، نان سفید.
  8. روزانه حداقل ۳۰ دقیقه ورزش کنید.
  9. برخی شواهد نشان می دهند که مصرف مکمل های ویتامین E ممکن است به جلوگیری یا درمان آسیب کبدی ناشی از کبد چرب کمک کند. 
  10. مصرف دارو برای کاهش کلسترول یا تری گلیسیرید خون.
  11. مصرف دارو برای کاهش فشار خون.
  12. مصرف دارو برای کنترل دیابت.
  13. مصرف داروهایی که باعث آسیب به کبد می شوند را محدود کنید. قبل از استفاده از یک مکمل یا داروی جدید با پزشک خود مشورت کنید. علاوه بر این، برخی از مکمل ها یا داروهای گیاهی ممکن است کبد را تحت تاثیر قرار دهند.

عمل جراحي

سیروز می تواند منجر به نارسایی کبدی شود. افرادی که به نارسایی کبدی دچار می شوند، ممکن است برای درمان، به پیوند کبد نیاز داشته باشند.

راهنمای مراجعه به فوق تخصص گوارش و کبد

اگر به هر دلیلی فکر می کنید که کبد شما درست کار نمی‌کند، یا علائمی چون زردی، ادرار تیره رنگ، مدفوع رنگ روشن، خارش، حالت تهوع، خستگی، اسهال و کاهش وزن یا افزایش وزن غیرقابل توجیه، دارید باید با متخصص کبد مشورت کنید. تشخیص به موقع آسیب کبدی، برای به حداقل رساندن آسیب و حفظ عملکرد کبد ضروری است.

برای دریافت  مشاوره تلفنی متخصص گوارش و کبد به سایت دکترتو مراجعه نمایید.

منبع: fattyliverfoundation، healthline، mayoclinic، medlineplus، webmd، clevelandclinic، medicinenet، hopkinsmedicine

4 دیدگاه‌ها

  1. از مطلبی که نوشته بودین خوشم اومد امیدوارم این اینترنت رو از ما نگیرن. من خودم به شخصه همه کارام رو اینترنتی انجام میدم. اینجا هر چیزی که میخوایم پیدا میشه و کسایی مثل شما با ارائه مطلبای بدردبخور دارن بهمون کمک میکنن که کارمون سریع تر راه بیفته.

  2. با سلام و خسته نباشید.
    یک مدت هست که بنده بامشکل بوی بد گاز معده و مدفوع دچار هستم.( بویی شبیه به فلز). بوی بعضی از غذا ها همچون مرغ نیز به نظر من شبیه به بوی فلز است. این اتفاق به نظر من از زمانی که به دلیل تعریق زیاد از عرقیاتی مانند کاسنی شاه تره و کرفس استفاده میکردم. ولی بعد از ۴ ماه استفاده نکردن از انها باز هم مشکل من حل نشده هست.
    ممنون میشم راه نمایی و توضیح بدین.
    با تشکر

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید