انواع آزمایش کبد چرب برای چیست؟ – مجله سلامت دکترتو

انواع آزمایش کبد چرب برای چیست؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید
  • آزمایش کبد چرب یک روش تشخیصی واحد نیست؛ ترکیبی از آزمایش خون (بررسی آنزیم‌های ALT، AST و GGT)، سونوگرافی، فیبرواسکن و در موارد خاص نمونه‌برداری از کبد است.
  • آزمایش خون به‌تنهایی کبد چرب را تأیید یا رد نمی‌کند؛ ممکن است آنزیم‌های کبدی طبیعی باشند ولی کبد چرب وجود داشته باشد، یا بالا بودن آن‌ها علت دیگری مانند دارو، هپاتیت یا الکل داشته باشد.
  • گرید کبد چرب در آزمایش خون مشخص نمی‌شود و برای تعیین آن از سونوگرافی (گرید ۱ تا ۳) یا فیبرواسکن استفاده می‌شود؛ فیبرواسکن همچنین سفتی کبد و خطر فیبروز یا زخم شدن بافت کبد را نشان می‌دهد.
  • نمونه‌برداری از کبد روشی تهاجمی است و فقط در موارد مبهم یا پرخطر انجام می‌شود؛ در اغلب موارد، ترکیب آزمایش خون و تصویربرداری برای تشخیص کافی است.
  • برای نتیجه دقیق‌تر معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی توصیه می‌شود و تفسیر برگه آزمایش باید با توجه به محدوده مرجع همان آزمایشگاه و توسط پزشک انجام شود.
approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 10 دقیقه
آزمایش کبد چرب چگونه است؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

کبد چرب یکی از شایع‌ترین بیماری‌های کبدی است که در اثر تجمع بیش از حد چربی در سلول‌های کبد ایجاد می‌شود. این بیماری اگر به موقع تشخیص داده شود، قابل کنترل و درمان است. آزمایش کبد چرب ابزار مهمی برای تشخیص وضعیت سلامت کبد و میزان چربی انباشته شده در آن است. با انجام این آزمایش که توسط متخصص گوارش و کبد توصیه می‌شود می‌توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد و راهکارهای درمانی مناسب را دنبال نمود. در این مقاله از دکترتو انواع روش‌های آزمایش کبد چرب مانند آزمایش خون، سونوگرافی، فیبرواسکن و نمونه برداری کبد و همچنین نحوه خواندن برگه آزمایش را بررسی می‌کنیم.

doctoreto-App-gifdoctoreto-App-gif

آزمایش کبد چرب چیست؟

آزمایش کبد چرب یکی از روش‌های تشخیصی برای شناسایی تجمع چربی در کبد است. معمولاً این آزمایش به صورت آزمایش خون انجام می‌شود و بررسی آنزیم‌های ALT و AST ممکن است بخشی از فرآیند تشخیص باشد. افزایش این آنزیم‌ها می‌تواند نشانه آسیب سلولی و التهاب در کبد باشد که در بیماری کبد چرب شایع است. علاوه بر آزمایش خون، برخی پزشکان از سونوگرافی کبد یا تست‌های تصویربرداری برای تشخیص دقیق‌تر استفاده می‌کنند.

توجه داشته باشید که نتیجه طبیعی آزمایش خون همیشه به معنی نبود کبد چرب نیست. گاهی فرد در سونوگرافی کبد چرب دارد، اما آنزیم‌های کبدی او هنوز در محدوده طبیعی هستند. از طرف دیگر، بالا بودن آنزیم‌های کبدی هم همیشه به معنی کبد چرب نیست و می‌تواند به علت داروها، هپاتیت، مصرف الکل، بیماری‌های صفراوی یا مشکلات دیگر باشد. در نتیجه برای تشخیص کبد چرب به مجموعه‌ای از انواع آزمایش کبد چرب نیاز است.

laboratory-gif

علامت اختصاری کبد چرب در آزمایش چیست؟

بسیاری از افراد این سوال را دارند که کبد چرب در آزمایش با چه علامتی نشان داده میشود؟ در آزمایش‌های خون، علامت اختصاری خاصی برای کبد چرب وجود ندارد. معمولا ALT (آلانین آمینوترانسفراز) و AST (آسپارتات آمینوترانسفراز) را علامت اختصاری کبد چرب در آزمایش خون می‌دانند و افزایش آنزیم های کبدی ALT و AST به عنوان نشانه‌های اصلی آسیب کبدی دیده می‌شود. در بعضی برگه‌های آزمایش، ALT با نام قدیمی SGPT و AST با نام قدیمی SGOT نوشته می‌شود. این دو مورد از مهم‌ترین آنزیم‌هایی هستند که هنگام بررسی سلامت کبد به آن‌ها توجه می‌شود.

در برخی موارد، پزشکان به دنبال افزایش سطح گاما گلوتامیل ترانسفراز یا همان GGT نیز می‌روند که نشان‌دهنده مشکلات کبدی می‌تواند باشد. ترکیب این شاخص‌ها و فاکتور کبد چرب در آزمایش خون به همراه علائم بالینی به تشخیص کبد چرب کمک می‌کند. برای انجام آزمایش به صورت شبانه روزی به یکی از آزمایشگاه شبانه روزی کرج و یا شهر محل سکونت خود مراجعه کنید.

معطلی تو آزمایشــــــگاه تموم شد!

از بین آزمایشگاه‌های معتبر انتخاب کن، با چند کلیک پذیرش بگیر و سر وقت آزمایش بده.

هدف آزمایش کبد چرب چیست؟

اصلی‌ترین هدف آزمایش کبد چرب ارزیابی سلامت کبد و تشخیص زودهنگام بیماری است. این آزمایش به پزشک کمک می‌کند تا روند تجمع چربی را در کبد پیگیری کند و در صورت نیاز درمان مناسب را آغاز کند. همچنین آزمایش کبد چرب نقش مهمی در کنترل بیماری‌های مرتبط مانند دیابت، چاقی و فشار خون بالا دارد که اغلب همراه با کبد چرب دیده می‌شوند.

آزمایش کبد چرب چیست؟
آزمایش کبد چرب یکی از روش‌های تشخیصی برای شناسایی تجمع چربی در کبد است.

روش های تشخیص کبد چرب چیست؟

تشخیص کبد چرب معمولا به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود. پزشک فقط بر اساس یک عدد در آزمایش، تشخیص قطعی کبد چرب نمی‌دهد. شرح حال، وزن، دور کمر، سابقه مصرف دارو، مصرف الکل، بیماری‌های زمینه‌ای، آزمایش خون و تصویربرداری کنار هم بررسی می‌شوند. در بسیاری از افراد، ترکیب آزمایش خون و سونوگرافی برای شروع کافی است. اگر احتمال آسیب جدی‌تر وجود داشته باشد، پزشک از روش‌های دقیق‌تر مانند فیبرواسکن یا نمونه برداری استفاده می‌کند. برای تشخیص دقیق کبد چرب همین حالا از بهترین دکتر گوارش و کبد ایران نوبت بگیرید.

روش تشخیص کبد چربچه چیزی را بررسی می‌کند؟کاربرد اصلی
آزمایش خونآنزیم‌ها، عملکرد کبد، قند و چربی خونبررسی اولیه و پایش
سونوگرافیتجمع چربی و تغییر ظاهر کبدتشخیص رایج کبد چرب
فیبرواسکنچربی و سفتی کبدبررسی گرید چربی و خطر فیبروز
ام آر آی یا سی تی اسکنچربی، اندازه و ساختار کبدموارد انتخابی و تکمیلی
بیوپسی کبدالتهاب، چربی و فیبروز در بافتموارد مبهم یا پرخطر
روش های تشخیص کبد چرب

آزمایش خون کبد چرب چیست؟

تست کبد چرب معمولا همان آزمایش عملکرد کبد یا بخشی از آزمایش‌های چکاپ است. این آزمایش از نمونه خون انجام می‌شود و مقدار آنزیم‌ها، پروتئین‌ها و مواد مرتبط با عملکرد کبد را نشان می‌دهد. در کبد چرب، ممکن است ALT و AST بالا بروند. گاهی GGT هم افزایش پیدا می‌کند. اگر کبد چرب به مراحل پیشرفته مثل فیبروز شدید یا سیروز برسد ممکن است آلبومین کاهش یابد یا بیلی‌روبین و سایر شاخص‌ها تغییر کنند. در مراحل اولیه کبد چرب معمولا این مقادیر طبیعی هستند. البته این تغییرات همیشه وجود ندارند و گاهی کبد چرب با آزمایش خون طبیعی هم دیده می‌شود. پزشک ممکن است همراه با تست‌های کبد، آزمایش‌های زیر را هم درخواست کند:

  • قند خون ناشتا
  • HbA1c
  • کلسترول و تری‌گلیسیرید
  • شمارش کامل سلول‌های خون
  • پلاکت
  • تست‌های هپاتیت
  • آزمایش‌های مربوط به آهن یا بیماری‌های خودایمنی، در صورت نیاز

متن انگلیسی:
Doctors can diagnose fatty liver disease, now called metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD), using blood tests that measure serum liver enzyme levels. Elevated enzyme levels may indicate inflammation and disease in the liver.
ترجمه متن:
پزشکان برای تشخیص بیماری کبد چرب (از نوع غیرالکلی) که امروزه با نام بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک شناخته می‌شود از آزمایش خون استفاده می‌کنند. این آزمایش‌ها میزان آنزیم‌های کبدی در خون را اندازه‌گیری می‌کنند. بالا بودن این آنزیم‌ها ممکن است نشانه التهاب یا آسیب در کبد باشد.

به نقل از healthline

نحوه خواندن برگه آزمایش کبد چرب چگونه است؟

برگه آزمایش کبد چرب شامل نتایج آنزیم‌های کبدی و دیگر شاخص‌های مرتبط است. مهم‌ترین پارامترهایی که باید بررسی شوند، سطح ALT، AST و GGT است. اگر هر کدام از این مقادیر از حد نرمال بالاتر باشد، احتمال وجود کبد چرب یا التهاب کبدی افزایش می‌یابد. در کنار این موارد، بررسی سطح بیلی‌روبین و آلکالین فسفاتاز نیز به تشخیص بهتر کمک می‌کند. در کبد چرب ساده، ممکن است فقط ALT یا AST کمی بالا باشد. اگر آلبومین پایین، بیلی‌روبین بالا یا پلاکت پایین باشد، پزشک احتمال آسیب پیشرفته‌تر را جدی‌تر بررسی می‌کند. نسبت AST به ALT هم گاهی برای برآورد خطر فیبروز بررسی می‌شود، اما این نسبت به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست.

برای خواندن آزمایش کبد چرب باید چند عدد را کنار هم ببینید. بالا بودن یک فاکتور به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست. همچنین محدوده نرمال در آزمایشگاه‌های مختلف کمی فرق دارد. بنابراین بهترین معیار، همان محدوده مرجع نوشته‌شده در برگه آزمایش شما است.

موضوعتوضیح خلاصه
نحوه خواندن برگه آزمایشبررسی سطح ALT، AST و GGT
– بالا بودن این آنزیم‌ها نشان‌دهنده احتمال کبد چرب یا التهاب است.
– همچنین بیلی‌روبین و آلکالین فسفاتاز بررسی می‌شود.
گرید کبد چرب– در آزمایش خون مستقیم مشخص نمی‌شود.
– بر اساس شدت آنزیم‌ها و یافته‌های سونوگرافی یا ام آر آی تعیین می‌شود.
– شامل گرید ۱، ۲ و ۳ با افزایش آسیب و تجمع چربی در گریدهای بالاتر
تفسیر نتیجه– افزایش آنزیم‌ها نشانه آسیب سلولی است.
– دلایل مختلفی دارد.
– توصیه به تغییر سبک زندگی، رژیم غذایی و ورزش
– در موارد پیشرفته درمان دارویی یا پیگیری تخصصی لازم است.
آزمایش کبد چرب در یک نگاه

گرید کبد چرب در آزمایش خون مشخص می شود؟

گرید کبد چرب در آزمایش‌های خون به طور دقیق مشخص نمی‌شود، اما پزشک بر اساس شدت افزایش آنزیم کبدی و یافته‌های سونوگرافی، می‌تواند گرید کبد چرب را تشخیص دهد. در سونوگرافی، کبد چرب ممکن است به صورت گرید ۱، گرید ۲ یا گرید ۳ گزارش شود. فیبرواسکن هم می‌تواند مقدار چربی و سفتی کبد را دقیق‌تر بررسی کند. اگر پزشک به التهاب شدید یا فیبروز مشکوک باشد، ممکن است نمونه برداری را پیشنهاد کند.

نحوه انجام آزمایش کبد چرب چگونه است؟

انجام آزمایش کبد چرب معمولاً با گرفتن نمونه خون از ورید بازو صورت می‌گیرد. فرد باید به آزمایشگاه مراجعه کند تا نمونه گیری انجام شود و سپس نمونه برای بررسی آنزیم‌ها و دیگر شاخص‌های کبدی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. نمونه خون از رگ بازو گرفته می‌شود. این کار معمولا چند دقیقه طول می‌کشد و بعد از آن فرد می‌تواند بیشتر فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهد.

در مواردی که پزشک تصویربرداری را توصیه کند، سونوگرافی کبد یا ام‌آر‌آی نیز انجام می‌شود. اگر پزشک سونوگرافی یا فیبرواسکن درخواست کند، فرد روی تخت دراز می‌کشد و دستگاه از روی پوست شکم، وضعیت کبد را بررسی می‌کند. این روش‌ها معمولاً درد ندارند و نیازی به برش یا تزریق ندارند. بیوپسی کبد متفاوت است و فقط در شرایط خاص انجام می‌شود. برای انجام آزمایش در زمان اضطراری به آزمایشگاه شبانه روزی تهران و یا شهر محل سکونت خود مراجعه کنید.

آزمایش خون برای تشخیص گرید کبد چرب کافیه؟

از متخصص سوالت رو بپرس.

آمادگی برای انجام آزمایش کبد چرب

شرایط آزمایش کبد چرب پیچیده نیست و برای انجام آزمایش کبد چرب نیاز به آمادگی خاصی نیست، اما بهتر است فرد ناشتا باشد. معمولاً ناشتا بودن به مدت ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از نمونه گیری توصیه می‌شود تا نتایج دقیق‌تر باشند. همچنین مصرف داروهای خاص یا خوردن غذاهای چرب می‌تواند بر نتیجه آزمایش تاثیر بگذارد، بنابراین باید پزشک درباره داروهای مصرفی مطلع شود. برای آمادگی بهتر، این نکات را رعایت کنید:

  • داروهای خود را بدون نظر پزشک قطع نکنید
  • اگر آزمایش قند یا چربی خون دارید، درباره مدت ناشتایی سوال کنید
  • قبل از آزمایش درباره مصرف الکل، ورزش سنگین یا داروهای جدید به پزشک اطلاع دهید
  • در صورت بارداری، داشتن بیماری کلیوی، دیابت یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، مرکز انجام آزمایش را مطلع کنید
  • نتایج قبلی سونوگرافی، فیبرواسکن و آزمایش خون را همراه داشته باشید

برای آزمایش کبد چرب باید ناشتا بود؟

همه آزمایش‌های کبد چرب به ناشتایی نیاز ندارند. بسیاری از تست‌های عملکرد کبد بدون ناشتایی هم قابل انجام هستند. اما اگر همراه آن‌ها قند خون، چربی خون یا بعضی آزمایش‌های متابولیک درخواست شده باشد، معمولاً ناشتایی لازم می‌شود. برای سونوگرافی کبد و فیبرواسکن، ممکن است از فرد خواسته شود چند ساعت ناشتا باشد. دلیل این کار کاهش گاز روده و بهتر دیده شدن کبد و کیسه صفرا است. مدت ناشتایی را باید از آزمایشگاه، مرکز تصویربرداری یا پزشک بپرسید، چون بر اساس نوع بررسی فرق دارد.

عکس آزمایش کبد چرب
عکس آزمایش کبد چرب که شامل فکتورهای alt و ast هست را مشاهده می‌کنید.

سونوگرافی کبد چرب چیست؟

تست سونوگرافی کبد چرب یک روش تصویربرداری بدون درد است که با امواج صوتی، تصویر کبد را نشان می‌دهد. در این روش، پزشک یا کارشناس تصویربرداری به تغییر روشنایی، اندازه و ظاهر کبد توجه می‌کند. اگر چربی در کبد جمع شده باشد، ممکن است در گزارش سونوگرافی با عباراتی مانند «fatty liver»، «increased echogenicity» یا کبد چرب گرید ۱، ۲ یا ۳ دیده شود. سونوگرافی معمولا اولین روش تصویربرداری برای بررسی کبد چرب است. این روش در دسترس، سریع و بدون اشعه است. با این حال، در کبد چرب خیلی خفیف ممکن است دقت آن کمتر باشد. همچنین سونوگرافی به‌تنهایی التهاب یا فیبروز دقیق کبد را مشخص نمی‌کند.

شرایط سونوگرافی کبد چرب

برای سونوگرافی کبد چرب، معمولاً فرد باید چند ساعت چیزی نخورد. ناشتایی باعث می‌شود گاز روده کمتر شود و کبد و کیسه صفرا بهتر دیده شوند. مدت ناشتایی در مراکز مختلف فرق دارد، اما اغلب بین ۶ تا ۱۲ ساعت است. در روز سونوگرافی بهتر است لباس راحت بپوشید. هنگام انجام سونوگرافی، ژل روی پوست شکم زده می‌شود و پروب دستگاه روی قسمت بالای شکم حرکت می‌کند. ممکن است از شما بخواهند نفس خود را چند ثانیه نگه دارید یا کمی به پهلو بچرخید تا تصویر واضح‌تری از کبد ثبت شود.

متن انگلیسی:
Imaging tests used to diagnose NAFLD include: Abdominal ultrasound, which is often the first test used when liver disease is suspected. Magnetic resonance imaging (MRI) or computerized tomography (CT) scanning. These tests are better at finding mild liver fibrosis but can’t tell NASH from NAFLD .
ترجمه متن:
برای تشخیص کبد چرب غیرالکلی، معمولاً از تصویربرداری‌هایی مثل سونوگرافی شکم استفاده می‌شود که اغلب اولین انتخاب پزشک است. روش‌های دقیق‌تری مثل ام‌آر‌آی یا سی‌تی‌اسکن هم به‌کار می‌روند و می‌توانند آسیب‌های خفیف کبد را بهتر نشان دهند، اما نمی‌توانند تشخیص دهند که کبد چرب ساده است یا نوع پیشرفته‌تر آن، یعنی التهاب‌دار.

به نقل از mayoclinic

الاستوگرافی یا فیبرواسکن برای تشخیص کبد چرب چگونه است؟

آزمایش الاستوگرافی یا فیبرواسکن کبد چرب روشی غیرتهاجمی است که سفتی کبد و مقدار چربی آن را بررسی می‌کند. سفتی بیشتر کبد می‌تواند نشانه فیبروز یا زخم شدن بافت کبد باشد. در بسیاری از افراد، این روش به پزشک کمک می‌کند بفهمد خطر پیشرفت بیماری چقدر است. فیبرواسکن شبیه سونوگرافی انجام می‌شود. دستگاه روی پوست سمت راست شکم قرار می‌گیرد و اندازه‌گیری‌ها در چند نقطه انجام می‌شوند. نتیجه معمولاً شامل عددهایی برای سفتی کبد و میزان چربی است. این اعداد باید توسط پزشک تفسیر شوند، چون وزن، التهاب، غذا خوردن قبل از تست و بیماری‌های همراه می‌توانند روی نتیجه اثر بگذارند.

بیوپسی کبد یا نمونه برداری برای تشخیص کبد چرب چگونه است؟

نمونه برداری از کبد زمانی انجام می‌شود که نتیجه آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها مبهم باشد یا پزشک بخواهد التهاب و فیبروز کبد را دقیق‌تر بررسی کند. در این روش، مقدار بسیار کمی از بافت کبد با سوزن برداشته می‌شود و در آزمایشگاه بررسی می‌شود. نمونه برداری می‌تواند نشان دهد چربی، التهاب، زخم شدن بافت و آسیب سلول‌های کبدی تا چه حد وجود دارد. با این حال، چون روشی تهاجمی است و احتمال درد، خونریزی یا عوارض دیگر دارد، برای همه افراد انجام نمی‌شود. امروزه در بسیاری از موارد، ابتدا از روش‌های غیرتهاجمی مانند آزمایش خون، سونوگرافی و فیبرواسکن استفاده می‌شود.

دنبال یه دکتر خوب برای جراحی کبدت می‌گردی؟ این لیست رو بررسی کن.

بهترین روش تشخیص کبد چرب چیست؟

انتخاب بهترین روش تشخیص کبد چرب به شرایط فرد بستگی دارد. اگر هدف پیدا کردن چربی در کبد باشد، سونوگرافی معمولا رایج‌ترین روش است. اما اگر هدف بررسی آسیب و سفتی کبد باشد، فیبرواسکن ارزش بیشتری دارد. اگر پزشک به التهاب شدید، فیبروز پیشرفته یا علت‌های دیگر بیماری کبدی مشکوک باشد، ممکن است بررسی‌های تکمیلی یا نمونه برداری لازم شود. در عمل، بهترین تشخیص زمانی به دست می‌آید که چند داده کنار هم بررسی شوند. آزمایش خون، سونوگرافی، وضعیت قند و چربی خون، وزن، دور کمر، فشار خون، سابقه خانوادگی، مصرف دارو و علائم کبد چرب در فرد همگی در تصمیم پزشک نقش دارند.

بهترین راه تشخیص گرید کبد چرب چیست؟

معمولا بهترین راه تشخیص گرید کبد چرب تصویربرداری است. سونوگرافی می‌تواند گرید چربی کبد را به صورت خفیف، متوسط یا شدید گزارش کند. فیبرواسکن هم برای بررسی مقدار چربی و سفتی کبد کاربرد دارد و در بسیاری از موارد، اطلاعات دقیق‌تری درباره خطر فیبروز می‌دهد. اگر منظور از گرید، فقط مقدار چربی باشد، سونوگرافی یا فیبرواسکن کمک‌کننده است. اگر منظور مرحله بیماری، التهاب و زخم شدن کبد باشد، فیبرواسکن، آزمایش‌های تکمیلی و در موارد خاص بیوپسی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

پزشکان پیشنهادی

تفسیر نتیجه آزمایش کبد چرب چگونه است؟

تفسیر نتایج آزمایش کبد چرب باید توسط پزشک انجام شود. افزایش آنزیم‌های ALT و AST نشان‌دهنده آسیب سلولی کبد است، اما این افزایش می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد. علت کبد چرب معمولا به عواملی مانند اضافه‌وزن و چاقی، مقاومت به انسولین و دیابت نوع ۲، افزایش چربی خون، مصرف زیاد قند و کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده و کم‌تحرکی مرتبط است. اگر نتایج آزمایش نشان‌دهنده کبد چرب باشد، پزشک معمولاً توصیه می‌کند تغییر سبک زندگی شامل رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم را شروع کنید. در موارد پیشرفته‌تر ممکن است درمان دارویی یا پیگیری‌های تخصصی‌تر نیاز باشد. چند حالت رایج در تفسیر نتیجه عبارت‌اند از:

  • آزمایش خون طبیعی و سونوگرافی غیرطبیعی: ممکن است کبد چرب وجود داشته باشد، اما هنوز آنزیم‌ها بالا نرفته باشند
  • ALT و AST کمی بالا: می‌تواند با کبد چرب، داروها، ویروس‌ها، ورزش سنگین یا علت‌های دیگر همراه باشد
  • GGT بالا همراه با ALP بالا: ممکن است بررسی مجاری صفراوی یا عوامل دیگر لازم شود
  • آلبومین پایین، بیلی‌روبین بالا یا پلاکت پایین: نیاز به بررسی دقیق‌تر دارد، چون ممکن است نشانه آسیب جدی‌تر باشد
  • سونوگرافی گرید ۱: معمولاً چربی خفیف را نشان می‌دهد، اما باز هم باید عوامل خطر کنترل شوند
  • سونوگرافی گرید ۲ یا ۳: نیاز به پیگیری جدی‌تر، اصلاح سبک زندگی و بررسی احتمال فیبروز دارد
فاکتور آزمایشنام کاملمحدوده رایج در بزرگسالانمعنی احتمالی در بررسی کبد چرب
ALTآلانین آمینوترانسفرازحدود ۴ تا ۳۶ واحد در لیترافزایش آن می‌تواند نشانه آسیب سلول‌های کبدی باشد.
ASTآسپارتات آمینوترانسفرازحدود ۸ تا ۳۳ واحد در لیترهمراه با ALT برای بررسی الگوی آسیب کبدی بررسی می‌شود.
ALPآلکالین فسفاتازحدود ۲۰ تا ۱۳۰ واحد در لیترافزایش آن می‌تواند با مشکلات کبدی، صفراوی یا استخوانی دیده شود.
GGTگاما گلوتامیل ترانسفرازحدود ۵ تا ۴۰ واحد در لیتردر مشکلات کبدی و صفراوی ممکن است بالا برود.
بیلی‌روبین کلTotal Bilirubinحدود ۰.۱ تا ۱.۲ میلی‌گرم در دسی‌لیترافزایش آن می‌تواند با زردی، مشکل دفع صفرا یا آسیب کبدی همراه باشد.
آلبومینAlbuminحدود ۳.۴ تا ۵.۴ گرم در دسی‌لیترپایین بودن آن می‌تواند در بیماری‌های پیشرفته‌تر کبدی یا مشکلات دیگر دیده شود.
نحوه خواندن برگه آزمایش کبد چرب

نتیجه گیری

آزمایش کبد چرب ابزاری کلیدی در تشخیص و مدیریت بیماری کبد چرب است. انجام منظم این آزمایش به ویژه برای افراد در معرض خطر، می‌تواند از بروز آسیب‌های جدی کبد جلوگیری کند. آزمایش کبد چرب معمولا ترکیبی از آزمایش خون، سونوگرافی، فیبرواسکن و در موارد خاص، نمونه برداری است. آزمایش خون می‌تواند بالا رفتن آنزیم‌های کبدی و اختلال عملکرد کبد را نشان دهد، اما گرید کبد چرب را مستقیم مشخص نمی‌کند. سونوگرافی برای تشخیص چربی کبد رایج است و فیبرواسکن برای بررسی چربی و سفتی کبد کاربرد دارد. اگر در آزمایش یا سونوگرافی شما نشانه‌ای از کبد چرب دیده شده است، نتیجه را با پزشک بررسی کنید تا علت، شدت بیماری و برنامه پیگیری مشخص شود. پیگیری منظم و رعایت توصیه‌های پزشکی، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به کبد چرب دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

برای افزایش دقت نتایج آزمایش کبد چرب بهتر است فرد ناشتا باشد. معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی قبل از نمونه‌گیری توصیه می‌شود تا تاثیر غذا و داروها بر آنزیم‌های کبدی به حداقل برسد. البته در موارد خاص، پزشک ممکن است بدون نیاز به ناشتایی آزمایش را درخواست کند.

آزمایش خون می‌تواند به طور غیرمستقیم وجود کبد چرب را نشان دهد. افزایش آنزیم‌های کبدی مانند ALT و AST معمولاً نشانه آسیب یا التهاب کبد است که در کبد چرب رایج است. اما برای تایید قطعی کبد چرب، انجام سونوگرافی یا آزمایش‌های تصویربرداری ضروری است.

تکرار آزمایش کبد چرب بستگی به وضعیت فرد دارد. برای افراد سالم توصیه می‌شود هر سال یک بار آزمایش انجام شود. اگر فرد به کبد چرب یا بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت مبتلا باشد، پزشک ممکن است آزمایش را هر سه تا شش ماه یک بار تجویز کند تا روند بیماری کنترل شود.

افرادی که دارای عوامل خطر کبد چرب هستند مانند چاقی، دیابت، فشار خون بالا، مصرف الکل زیاد یا سابقه خانوادگی بیماری‌های کبدی باید آزمایش کبد چرب انجام دهند. همچنین کسانی که علائمی مانند خستگی مزمن، درد در ناحیه کبد یا افزایش آنزیم‌های کبدی در آزمایش‌های قبلی دارند، باید تحت بررسی قرار بگیرند.

در آزمایش خون، بیشتر به ALT، AST، GGT، ALP، بیلی‌روبین و آلبومین توجه می‌شود. اگر ALT و AST بالا باشند، احتمال آسیب یا التهاب کبد بررسی می‌شود. با این حال، تشخیص کبد چرب فقط با آزمایش خون قطعی نمی‌شود.

مهم‌ترین نکته این است که داروها را خودسرانه قطع نکنید. اگر دارو، مکمل، داروی گیاهی، الکل یا داروی جدید مصرف کرده‌اید، به پزشک اطلاع دهید. اگر آزمایش همراه با قند و چربی خون است، درباره ناشتایی سؤال کنید و نتایج قبلی را همراه داشته باشید.

آزمایش خون و سونوگرافی کبد چرب جای هم را نمی‌گیرند. آزمایش خون وضعیت آنزیم‌ها و عملکرد کبد را بررسی می‌کند، اما سونوگرافی تجمع چربی در کبد را نشان می‌دهد. برای تشخیص بهتر، معمولاً هر دو کنار هم استفاده می‌شوند.

آزمایش خون عددهای مربوط به آنزیم‌ها، پروتئین‌ها و مواد مرتبط با عملکرد کبد را نشان می‌دهد. سونوگرافی تصویر کبد را بررسی می‌کند و می‌تواند چربی کبد را گزارش کند. بنابراین آزمایش خون بیشتر عملکرد و التهاب احتمالی را می‌سنجد، اما سونوگرافی برای دیدن چربی کاربرد دارد.

امتیاز شما به مقاله:
(3.7از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره آزمایش کبد چرب

  1. الهه گفت:

    سلام
    ما خانوادگی سابقه کبدچرب مادرزادی داریم. مادرم گرید یک داره خواهرمم همینطور. چه آزمایشی باید انجام بدم تا ببینم منم درخطر هستم یا نه؟

    1. همیار دکترِتو گفت:

      سلام، وقت بخیر.

      سابقه خانوادگی می‌تواند احتمال کبد چرب را بیشتر کند، اما آزمایش خون به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که کبد چرب دارید یا نه؛ حتی ممکن است آنزیم‌های کبدی طبیعی باشند. برای شروع، معمولاً ALT، AST، قند خون/HbA1c، چربی خون و CBC بررسی می‌شود. در صورت وجود عوامل خطر یا نتایج غیرطبیعی، پزشک ممکن است سونوگرافی و فیبرو‌اسکن را توصیه کند. برای بررسی دقیق‌تر می‌توانید از بهترین دکتر گوارش و کبد ایران در دکترتو نوبت بگیرید.
      دوست عزیز، شما می‌توانید با دانلود اپلیکیشن دکترتو به راحتی با بهترین پزشکان ایران در ارتباط باشید.

  2. ارین کارگر گفت:

    سلام خسته نباشید من یه مشکلی ذهنمو درگیر کرده من پشت کمرم خیلی وقته جوش داده چند ساله یعنی بعد سرویس هم یک روز یا دو روز درمیون میرم رفتم ازمایش دادم آنزیم ها همه درست بودن دکترم رفتم گفت کبدت سالمه ولی خودم این حسو نمیکنم لطفاً راهنمایی میکنید ممنونم ازتون

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام. اگر آنزیم‌های کبدی شما نرمال است و دکتر هم گفته کبد سالم است، احتمالاً جوش‌های پشت کمر ربطی به کبد ندارد و بیشتر به هورمون‌ها، تعریق، بهداشت پوست یا تغذیه مرتبط است. برای بررسی دقیق‌تر و درمان مناسب می‌توانید به متخصص پوست مراجعه کنید تا علت جوش‌ها و روش درمان مناسب را مشخص کند. رعایت نظافت پوست و استفاده از شوینده‌های ملایم هم کمک‌کننده است.

  3. محمد کاویانی گفت:

    بسیار عالی ازراهنمایی کبد چرب با تشکر ازعوامل دست اندر کار تهیه ونشر این مطالب. ممنونم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      درود بر شما جناب کاویانی عزیز
      تندرست باشید