آیا استفراغ کودک همیشه به دارو نیاز دارد؟ بیشتر موارد استفراغ کودکان موقتی هستند و بدون درمان اختصاصی بهبود پیدا می‌کنند، اما تکرار آن می‌تواند باعث ازدست‌رفتن آب و الکترولیت‌های بدن و در نهایت کم‌آبی شود. به همین دلیل، تشخیص علت استفراغ و انتخاب روش مناسب برای جبران مایعات بدن اهمیت زیادی دارد. درمان استفراغ کودکان معمولا شامل مصرف محلول خوراکی جبران آب و املاح (ORS)، ادامه شیردهی، اصلاح موقت رژیم غذایی و در شرایط خاص استفاده از داروهای ضد تهوع با تجویز پزشک است. در این مقاله از دکترتو قصد داریم به درمان سریع استفراغ کودکان، درمان دارویی با قرص و شربت، درمان‌های خانگی مسمومیت و استفراغ و بهترین زمان برای مراجعه به پزشک بپردازیم.
درمان استفراغ کودکان چیست؟
مهم‌ترین اقدام برای درمان استفراغ کودکان، جلوگیری از کم‌آبی و جایگزین کردن املاح ازدست‌رفته بدن است. پس از استفراغ کودکان، مایعات را با جرعه‌های کوچک و مکرر شروع کنید؛ اگر کودک دوباره استفراغ کرد، پس از مکثی کوتاه دوباره با مقدار کم آغاز کنید. برای جبران آب و املاح ازدست‌رفته، محلول خوراکی جبران آب و املاح مناسب است.
برای نوزادان نیز میتوان شیردهی را در وعده‌های کوتاه‌تر و متعددتری در نظر گرفت. در صورت تداوم استفراغ و ناتوانی کودک در نگه‌داشتن مایعات، ممکن است به درمان پزشکی و گاهی دریافت مایعات از طریق سرم نیاز باشد. برای پیشگیری از کم‌آبی و درمان سریع استفراغ کودکان در مراحل اولیه، میتوان از روش‌های زیر کمک گرفت:
- استراحت دادن به معده حداقل به مدت نیم ساعت
- پرهیز از مصرف غذاهای سنگین، سرخ شده و پرادویه
- شروع تدریجی مایعات ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بعد از بالا آوردن کودک
- مصرف آرام محلول خوراکی جبران آب و املاح یا محلول او آر اس
- ادامه شیردهی به نوزاد در وعده‌های کوتاه‌تر و پرتعدادتر
- مایع‌درمانی از طریق سرم تراپی در موارد استفراغ شدید
۱. درمان استفراغ ویروسی در کودکان چیست؟
در استفراغ ویروسی هدف اصلی درمان، کاهش تحریک معده و بازگشت عملکرد طبیعی دستگاه گوارش است. استفراغ‌های ویروسی که اغلب ناشی از گاستروآنتریت هستند، دوره مشخصی دارند و معمولا نیازی به مصرف آنتی‌بیوتیک ندارند، زیرا عامل بیماری ویروس است. درمان استفراغ ویروسی در کودکان بر پایه استراحت، پایش دمای بدن و جبران آب و الکترولیت‌های از دست رفته استوار است. همچنین استفاده از محلول‌های خوراکی که شامل نسبت‌های مشخصی از قند و نمک است، درمان استانداردی برای استفراغ ویروسی به شمار می‌رود. اگر استفراغ شدید باشد و کودک مایعات را تحمل نکند، پزشک ممکن است درمان دارویی یا سرم‌تراپی را تجویز کند.
۲. درمان استفراغ زرد رنگ در کودکان چیست؟
برای درمان استفراغ زرد رنگ در کودکان و بروز علائم خفیف در کودک هوشیار و بدون علامت هشدار، میتوان پس از وقفه‌ای کوتاه، مایعات را به‌تدریج شروع کرد. البته بالا آوردن مایع زرد یا سبز نشان‌دهنده وجود صفرا است. اگر از ابتدا استفراغ به رنگ سبز تیره یا زرد پررنگ باشد، می‌تواند نشانه انسداد روده و نیازمند ارزیابی فوری پزشکی باشد.
۳. درمان تب و استفراغ در کودکان چیست؟
همزمانی تب و استفراغ معمولا نشان‌دهنده عفونت فعالی مانند عفونت‌های ویروسی گوارشی، عفونت ادراری یا عفونت گوش است. درمان تب و استفراغ در کودکان از طریق جبران مایعات با محلول او آر اس و ادامه شیردهی در چنین شرایطی اهمیت دارد. از طرفی داروهای مسکن ممکن است معده را تحریک کنند، اما گاهی با تجویز پزشک و با توجه به سن و وزن کودک، دارو استفاده می‌شود. شیاف استامینوفن نیز برای کنترل تب بدون درگیر کردن گوارش مناسب است. همچنین پوشاندن لباس‌های سبک به کاهش تب کودک کمک می‌کند.
درمان خانگی استفراغ کودکان چیست؟
اگر کودک هوشیار است، مایعات می‌نوشد و نشانه‌ای جدی ندارد، معمولا با مراقبت در خانه بهبود می‌یابد. درمان خانگی استفراغ کودکان در موارد خفیف، بر جلوگیری از کم‌آبی بدن، کنترل علائم و بازگرداندن تدریجی تغذیه تمرکز دارد. در این شرایط، والدین نباید بلافاصله از داروها استفاده کنند، بلکه بهتر است با پرهیز از غذاهای چرب و محرک، خودداری از مصرف نوشیدنی‌های شیرین و گازدار و ادامه شیردهی به نوزاد به بهبود کودک کمک کنند.
مصرف غذاهای ساده مانند سوپ رقیق و نان تست، تهویه اتاق و خنک نگه داشتن محیط و پرهیز از فعالیت‌های شدید می‌تواند به کاهش ناراحتی کودک کمک کند. هنگام استراحت کودک باید وضعیت تنفس و هوشیاری او تحت نظر باشد. نوزادان زیر یک سال باید برای خواب به پشت و روی سطح صاف و سفت قرار بگیرند؛ خواباندن نوزاد به پهلو یا شکم برای جلوگیری از خفگی ناشی از استفراغ توصیه نمی‌شود.
بهترین شربت برای استفراغ کودکان کدام است؟
انتخاب شربت استفراغ کودکان به علت استفراغ، سن، وزن و شرایط کودک بستگی دارد. همه کودکان به داروی ضدتهوع نیاز ندارند و غالبا جبران مایعات با ORS کافی است. بااین‌حال، اگر استفراغ شدید باشد و مانع دریافت مایعات شود، پزشک ممکن است شربت استفراغ برای کودکان تجویز کند. یکی از شناخته‌شده‌ترین شربت ضد استفراغ کودکان در این زمینه، شربت دمیترون برای استفراغ کودکان یا اندانسترون است که با مهار گیرنده‌های مرتبط، به سرکوب استفراغ کمک می‌کند. شربت دومپریدون یا قطره متوکلوپرامید به دلیل عوارض جانبی عصب‌شناختی، امروزه کمتر برای اطفال تجویز می‌شوند.
کدام قرص برای درمان استفراغ در کودکان خوب است؟
انتخاب شکل دارویی برای درمان استفراغ کودکان به سن، وزن و توانایی بلع کودک بستگی دارد. برخی داروها به شکل شربت، قطره، قرص معمولی یا قرص حل‌شونده در دهان در دسترس هستند. بااین‌حال، اگر کودک استفراغ مکرر داشته باشد، ممکن است نتواند داروی خوراکی را نگه دارد و پزشک باید درباره روش مناسب تجویز تصمیم بگیرد.
متن انگلیسی:
ترجمه فارسی:
medications are commonly prescribed to treat vomiting in children with acute gastroenteritis.
داروهای ضدتهوع معمولا برای درمان استفراغ در کودکان مبتلا به گاستروانتریت حاد تجویز می‌شوند.
به نقل از سایت pmc
بعد از استفراغ کودک چه بخورد؟
دستگاه گوارش کودک پس از استفراغ نسبت به غذا حساس است و حجم زیاد غذا معده را تحریک می‌کند. به همین دلیل، اولویت با دریافت مایعات است و پس از کاهش استفراغ، غذاخوردن به‌تدریج شروع می‌شود. در پاسخ به اینکه برای استفراغ کودک چه خوب است؟ باید گفت غذاهای متناسب با سن کودک در وعده‌های کوچک داده شوند و شیردهی به نوزادان ادامه یابد. غذاهایی مانند سوپ رقیق، پوره سیب‌زمینی ساده، کته کم‌چرب، نان تست و در صورت پذیرش معده، مرغ آب‌پز و ماست ساده از گزینه‌های مناسب تغذیه بعد از استفراغ در کودکان هستند.
| روش درمانی | کاربرد | شیوه اثرگذاری |
|---|---|---|
| محلول خوراکی ORS | جبران آب و الکترولیت‌های ازدست‌رفته | پیشگیری و کنترل کم‌آبی ناشی از استفراغ و اسهال |
| اندانسترون (دمیترون) | کاهش تهوع و استفراغ | مهار تهوع شدید و کاهش دفعات استفراغ با تجویز پزشک |
| شیاف یا قطره استامینوفن | کاهش تب و درد همراه با عفونت‌های گوارشی | بدون اثر مستقیم ضدتهوع |
| رژیم BRAT (موز، برنج، پوره سیب، نان تست) | بازسازی و تامین ملایم انرژی دستگاه گوارش پس از کنترل استفراغ | تسهیل تحمل غذا در روده و معده |
غذای مناسب برای اسهال و استفراغ کودکان چیست؟
یکی از انواع الگوهایی غذایی مناسب برای اسهال و استفراغ کودکان استفاده از الگوی غذایی BRAT شامل موز (Banana)، برنج (Rice)، پوره سیب (Applesauce) و نان تست (Toast) است. این مواد غذایی به دلیل فیبر محلول و کم‌چرب بودن، فشار کمی به گوارش وارد کرده و مدفوع را سفت می‌کنند. همچنین سوپ‌های ساده و گوشت مرغ آب‌پز گزینه‌های مناسبی برای تامین انرژی و الکترولیت‌ها هستند. براساس راهنماهای تغذیه‌ای، پس از جبران کم‌آبی با محلول‌های الکترولیت، میتوان غذای متناسب سن کودک را از سر گرفت. شیر مادر و شیر خشک نیز باید در طول بیماری با نظر پزشک ادامه پیدا کنند.
چه زمانی برای استفراغ کودک به پزشک مراجعه کنیم؟
اگرچه بیشتر موارد استفراغ کودکان به دلیل عفونت‌های خفیف گوارشی هستند، اما بعضی علائم می‌توانند نشان‌دهنده بیماری جدی، انسداد روده یا کم‌آبی شدید باشند. در چنین شرایطی، درمان خانگی کافی نیست و شناخت علت استفراغ در درمان استفراغ کودکان اولویت دارد. نوزادان و کودکان خردسال به دلیل ذخیره کمتر آب، سریع‌تر از بزرگسالان دچار کم‌آبی می‌شوند. بنابراین حتی در صورت نبود علائم شدید، تداوم استفراغ در این گروه سنی اهمیت بیشتری دارد. در صورت مشاهده خون در استفراغ، استفراغ سبز، درد شدید شکم یا اختلال هوشیاری باید فورا به بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران، دکتر کودکان و اطفال تهران یا متخصص اطفال شهر خود مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول درباره درمان استفراغ در اطفال
یک تکه نان تست برشته شده به همراه مقدار کمی فرنی یا موز رسیده از گزینه‌های مناسب صبحانه برای اسهال و استفراغ کودکان است.
معمولا در موارد خفیف، جبران آب و املاح با محلول او آر اس، تغذیه تدریجی و ادامه شیردهی در نوزادان درمان عفونت‌های ویروس جدید اسهال و استفراغ در کودکان هستند. آنتی‌بیوتیک‌ها برای عفونت‌های ویروسی موثر نیستند و داروهای ضد استفراغ با تشخیص پزشک موثرند.
او آر اس به‌تنهایی استفراغ را متوقف نمی‌کند، اما به جلوگیری از کم‌آبی کمک می‌کند. برای توقف استفراغ مداوم، پزشک ممکن است در شرایط خاص سرم تراپی یا دارویی مثل اندانسترون تجویز کند.
۰ دیدگاه ثبت شده برای: بهترین روش های درمان استفراغ کودکان چیست؟