فهرست مطالب
گرفتگی بینی کودک برای والدین نگرانکننده است چون میتواند خواب، شیر خوردن، غذا خوردن و نفس کشیدن کودک را سخت کند. در چنین شرایطی خیلیها به دنبال شربت برای گرفتگی بینی کودکان میگردند، اما همه شربتها برای همه سنین مناسب نیستند. بعضی داروها فقط برای آبریزش ناشی از آلرژی کاربرد دارند و بعضی شربتهای سرماخوردگی در کودکان کمسن ممکن است عوارض جدی ایجاد کنند. در این مطلب از دکترتو، انواع شربت گرفتگی و آبریزش بینی کودکان، موارد مصرف، محدودیت سنی و عوارض احتمالی آنها را بررسی میکنیم.
برای گرفتگی بینی کودکان چه شربتی خوب است؟
گرفتگی بینی کودکان دلایل مختلفی دارد. عمدتا اصلیترین دلیل این گرفتگی، سرماخوردگی یا عفونتهای ویروسی است. البته گاهی هم آلرژیها یا محرکهای محیطی مانند آلودگی هوا باعث این گرفتگی میشود. سینوزیت یکی دیگر از عوامل شایع گرفتگی بینی در کودکان است.
در تمام این موارد، پزشک میتواند با تجویز داروی گرفتگی بینی، شدت گرفتگی بینی را کمتر کند؛ بنابراین تجویز بهترین شربت برای گرفتگی بینی کودکان به این بستگی دارد که علت گرفتگی چیست و کدام داروها میتوانند به کاهش این انسداد کمک کنند. در بسیاری از کودکان، شستوشوی بینی با سرم، مرطوب نگه داشتن هوا، مصرف مایعات و تخلیه آرام ترشحات کمککننده است. شربتها فقط زمانی مفید هستند که با علت علائم هماهنگ باشند. برخی از انواع شربت برای گفتگی بینی کودکان عبارتند از:
- شربت آنتیهیستامین
- شربت ضداحتقان
- شربت خلطآور و ضدسرفه
- شربت تببر و مسکن

۱. شربت آنتی هیستامین برای آلرژی و گرفتگی بینی کودکان
در برخی از مواقع علت گرفتگی بینی در کودکان آلرژی و حساسیتهای فصلی است. در این مواقع پزشک ممکن است با تجویز داروهای آنتیهیستامینی، به مدیریت علائم، تسکین آلرژی و درمان گرفتگی بینی در کودکان کمک کند. آنتیهیستامینهای خوراکی مانند لوراتادین، شربت سیتریزین و شربت نئوتادین میتوانند به عنوان شربت برای گرفتگی بینی کودکان، توسط پزشک تجویز شوند.
این داروها ترشح آبکی بینی و عطسه را کم میکنند، اما اگر بینی کودک به علت سرماخوردگی، عفونت یا ترشحات غلیظ گرفته باشد، اثر آنها محدود است. بعضی آنتی هیستامینها خوابآلودگی، بیقراری یا خشکی دهان ایجاد میکنند. برای کودکان زیر ۲ سال، مصرف این داروها باید فقط با نظر پزشک باشد.
۲. شربت ضد احتقان برای آبریزش و گرفتگی بینی کودکان
شربت ضد احتقان خوراکی تنها در کودکان بالای ۶ سال و تحت نظر پزشک توصیه میشوند و اثر آنها معمولاً موقت است. روشهای غیر دارویی مانند شستوشوی بینی و مرطوب نگه داشتن هوا اغلب مؤثرترند. یکی از موارد شربت سرماخوردگی و گرفتگی بینی، شربتهای ضد احتقان حاوی سودوافدرین است. این دارو میتواند به طور موقت گرفتگی بینی ناشی از سرماخوردگی یا سایر آلرژیهای دستگاه تنفسی فوقانی را تسکین دهد و فشار سینوسها را کم کند.
داروهای ضد احتقان خوراکی حاوی فنیل آفرین و کلروفنیرآمین هم ترکیبات ضد احتقانی و آنتیهیستامینی هستند که در درمان گرفتگی بینی کودکان از آنها استفاده میشود. علاوه بر این داروها، میتوان شربتهای گیاهی را هم برای تسکین گرفتگی بینی و رفع احتقان مصرف کرد. پلارگونیوم ممکن است بعضی علائم عفونت تنفسی را کاهش دهد، اما شواهد برای رفع گرفتگی بینی کودکان محدود و کمکیفیت است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
Decongestants are a type of medicine that can provide short-term relief for a blocked or stuffy nose (nasal congestion).
ترجمه فارسی:
داروهای ضد احتقان نوعی دارو هستند که میتوانند انسداد یا گرفتگی بینی (احتقان بینی) را به طور موقت تسکین دهند.
۳. شربت خلط آور و ضد سرفه برای گرفتگی بینی کودک
در بیشتر مواقع همراه با گرفتگی بینی، سرفه هم یک علامت شایع در کودکانی است که به یک عفونت تنفسی یا آلرژی مبتلا هستند. شربتهای دکسترومتورفان از رایجترین داروهای ضدسرفهای است که میتواند دفعات و شدت سرفهها را کاهش داد. گایافنزین نباید بهطور روتین برای هر سرفه خلطدار کودکان توصیه شود؛ شواهد اثربخشی آن محدود و ناسازگار است. سن مجاز و اطلاعات فرآورده باید پیش از مصرف بررسی شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Expectorants help thin and loosen mucus so you can cough it up more easily.
ترجمه فارسی:
شربتهای خلطآور به رقیق و شل شدن مخاط کمک میکنند تا بتوانید راحتتر مخاط را با سرفه خارج کنید.
۴. شربت تب بر و مسکن برای گرفتگی بینی کودک
داروهای تب بر و مسکن به رفع گرفتگی بینی کمک نمیکنند. اما زمانی که علائم شدید است و همزمان با گرفتگی بینی، علائم دیگری مانند تب و درد هم وجود دارد، به مصرف یک شربت مسکن و تب بر هم نیاز است. این داروها میتوانند با تسکین علائم، به بهبود خواب کودک کمک کنند، چرا که در زمان بیماری، خواب کافی به نوبه خود میتواند باعث بهبودی سریعتر کودکان شود. شربت استامینوفن و ایبوپروفن موثرترین داروهایی هستند که برای درمان تب در کودکان تجویز میشوند.
| شربت گرفتگی بینی کودک | کاربرد احتمالی | مناسب برای چه علائمی؟ | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| آنتی هیستامین | کاهش علائم آلرژی | عطسه، خارش، آبریزش شفاف | برای گرفتگی ناشی از سرماخوردگی همیشه مفید نیست |
| ضد احتقان | کاهش ورم مخاط بینی | گرفتگی بینی در سنین مجاز | در کودکان کمسن خطرناک است |
| خلط آور | رقیق کردن خلط | سرفه خلط دار و ترشحات پشت حلق | برای سرفه خشک مناسب نیست |
| ضد سرفه | کاهش سرفه آزاردهنده | سرفه خشک در موارد خاص | مصرف خودسرانه در کودکان توصیه نمیشود |
| تب بر و مسکن | کاهش تب و درد | تب، بدن درد، بیقراری | گرفتگی بینی را باز نمیکند |
بهترین شربت برای گرفتگی بینی کودکان کدام است؟
بهترین شربت برای گرفتگی بینی کودکان شربتی است که با علت گرفتگی هماهنگ باشد. اگر گرفتگی بینی به دلیل آلرژی باشد، آنتی هیستامین انتخاب مناسبی است. اگر کودک سرماخورده، شربت سرماخوردگی کودکان همیشه بهترین انتخاب نیستند؛ بهخصوص در کودکان کمسن. در بسیاری از موارد، مراقبتهای ساده مثل شستوشوی بینی با سرم، مصرف مایعات کافی و مرطوب نگه داشتن هوا کمک بیشتری میکند. اگر گرفتگی بینی بیشتر از ۱۰ روز طول کشید، ترشحات چرکی و بدبو شد، کودک تب بالا داشت یا تنفس او سخت شد، باید پزشک او را معاینه کند. در این زمینه میتوانید از بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران نوبت بگیرید.
شربت سیتریزین برای گرفتگی بینی کودکان
مصرف شربت سیتریزین برای آبریزش بینی کودکان زمانی مناسبتر است که علائم به آلرژی مربوط باشند. این دارو میتواند عطسه، خارش بینی، آبریزش شفاف و اشکریزش را کمتر کند. اگر کودک فقط بینی گرفته دارد و علائم آلرژی ندارد، سیتریزین همیشه بهترین گزینه نیست. شربت سیتریزین برای گرفتگی بینی کودکان نباید بدون توجه به سن، وزن و سابقه بیماری مصرف شود. در بعضی کودکان ممکن است خوابآلودگی، تحریکپذیری، خشکی دهان یا دلدرد ایجاد کند. اگر کودک داروی دیگری مصرف میکند یا سابقه بیماری کبدی، کلیوی یا تشنج دارد، بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.

تجویز شربت گرفتگی بینی کودکان بر اساس سن متفاوت است؟
سن کودک یک فاکتور بسیار مهم برای تجویز شربت گرفتگی بینی است. پزشک با در نظر گرفتن سن کودک، بهترین شربت برای گرفتگی بینی کودکان را تجویز میکند. برخی از داروها ممکن است در کودکان کوچکتر یکسری عوارض جدی را ایجاد کند. بهعنوانمثال، داروهای ضد احتقان حاوی سودوافدرین نباید به کودکان زیر 6 سال داده شوند. مصرف آنتیهیستامینها هم نباید بدون نظر پزشک باشد.
شربت ابریزش بینی کودکان زیر دو سال
برای کودکان زیر ۲ سال، مصرف خودسرانه شربتهای سرماخوردگی، داروهای ضد احتقان و ترکیبی توصیه نمیشود. در این سن، گرفتگی بینی بیشتر با قطره یا اسپری سالین، تخلیه آرام بینی، تغذیه کافی و مرطوب نگه داشتن هوا کنترل میشود. اگر کودک زیر ۲ سال تب بالا، بیحالی، تنفس تند، خس خس، کبودی لب، کاهش شیر خوردن یا علائم کمآبی دارد، نباید منتظر اثر شربت ماند. در این شرایط، معاینه پزشکی ضروری است.
شربت برای آبریزش بینی کودک دوساله
برای کودک دوساله هم انتخاب شربت باید محتاطانه باشد. بعضی آنتی هیستامینها در کودکان بالای ۲ سال قابل استفاده هستند، اما این موضوع به نوع دارو، علت آبریزش و شرایط کودک بستگی دارد. شربتهای ترکیبی سرماخوردگی و ضد احتقانها همچنان میتوانند خطرناک باشند و نباید خودسرانه مصرف شوند. اگر آبریزش بینی کودک دوساله شفاف و همراه با عطسه و خارش است، پزشک ممکن است داروی ضد حساسیت تجویز کند. اگر علائم بیشتر شبیه سرماخوردگی است، استراحت، مایعات و مراقبت از بینی معمولا نقش اصلی را دارند.
عوارض احتمالی استفاده از شربت گرفتگی بینی کودکان چیست؟
در صورتی که داروها متناسب با سن و شرایط کودک توسط پزشک تجویز شده باشند، معمولا عوارض جانبی جدی ایجاد نمیکنند یا این که عوارض آنها خفیف است. آنتی هیستامینها ممکن است خوابآلودگی، خشکی دهان، بیقراری، گیجی یا کاهش تمرکز ایجاد کنند. شربتهای ضد سرفه و ترکیبی هم میتوانند خطر دریافت بیش از حد مواد دارویی را بالا ببرند. برخی از رایجترین عوارض مصرف شربت گرفتگی بینی در کودکان عبارت است از:
- خشکی دهان
- احساس حالت تهوع
- احساس بیقراری یا آشفتگی
- اسهال
نتیجه گیری
بهترین گرفتگی و آبریزش بینی کودکان همیشه به شربت نیاز ندارد. اگر علت علائم آلرژی باشد، آنتی هیستامینهایی مثل سیتریزین، دسلوراتادین یا داروهای مشابه ممکن است کمک کنند. اگر علت سرماخوردگی باشد، مراقبت حمایتی و شستوشوی بینی معمولا نقش مهمتری دارد. ضد احتقانها و شربتهای ترکیبی سرماخوردگی در کودکان کمسن میتوانند خطرناک باشند و نباید خودسرانه مصرف شوند. بهترین شربت برای گرفتگی بینی کودکان باید بر اساس سن، وزن، علت علائم و نظر پزشک انتخاب شود. برای درمان مناسب بهتر است به متخصص اطفال مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!


