فهرست مطالب
اسپری آسم یکی از رایجترین روشهای دارورسانی برای کنترل علائم آسم و کاهش احتمال بروز حملات تنفسی است. این وسیله دارو را مستقیماً به مجاری هوایی میرساند و به همین دلیل میتواند نسبت به برخی داروهای خوراکی اثر هدفمندتری بر راههای تنفسی داشته باشد. بعضی اسپریها برای بازکردن سریع مجاری هوایی و کاهش تنگی نفس، خسخس سینه و فشار قفسه سینه استفاده میشوند؛ در حالی که انواع دیگر با کاهش التهاب، به کنترل طولانیمدت بیماری کمک میکنند. تفاوت در ترکیب دارویی، شکل دستگاه، سرعت اثر و روش مصرف باعث میشود انتخاب اسپری مناسب برای هر فرد متفاوت باشد. در این مقاله از دکترتو با انواع اسپری آسم، کاربرد هر نوع، روش صحیح استفاده، عوارض احتمالی و نکات مهم انتخاب آن آشنا میشوید.
اسپری آسم چگونه کار میکند؟
اسپریهای آسم ممکن است حاوی داروی بازکننده راه هوایی، داروی ضدالتهاب یا ترکیبی از هر دو باشند. این داروها به باز شدن مجاری هوایی کمک میکنند و اجازه میدهند هوای بیشتری به داخل و خارج ریهها حرکت کند. در نتیجه از این طریق به بیماران مبتلا به آسم کمک میکنند تا راحتتر نفس بکشند. مبتلایان به این بیماری برای درمان سریع حمله آسم، زمانی که مجاری هوایی آنها متورم و باریکتر میشود، از این داروهای استنشاقی یا همان اسپری آسم برای تنفس راحتتر استفاده میکنند. گاهی نیز اسپری آسم برای پیشگیری از حملات تجویز میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت citymd
Inhalers deliver medication directly to the lungs to ease symptoms quickly or prevent attacks before they start.
ترجمه فارسی:
اسپریهای استنشاقی دارو را مستقیماً به ریهها میرسانند تا علائم را بهسرعت تسکین دهند یا از حملات قبل از شروع آنها جلوگیری کنند.
انواع اسپری آسم چیست؟
انتخاب اسپری مناسب آسم تنها به نام دارو یا برند آن محدود نمیشود. این داروها از نظر نحوه رساندن دارو به ریه، سرعت شروع اثر و هدف درمانی با یکدیگر تفاوت دارند؛ به همین دلیل پزشک با توجه به شدت آسم و شرایط بیمار، مناسبترین نوع اسپری را تجویز میکند. داروهای استنشاقی یا اسپریهای آسم انواع مختلفی دارند و در کل به سه نوع تقسیم میشوند. انواع اسپری آسم شامل موارد زیر میشود:
- استنشاقیهایی با دوز اندازهگیری شده که از فشار برای بیرون راندن دارو از اسپری استفاده میکنند.
- اسپری حاوی پودر خشک
- اسپریهایی که داروی مایع را بهصورت غبار منتقل میکنند.
رایجترین داروهای استنشاقی که برای بیماران مبتلا به آسم تجویز میشود، گشادکنندههای برونش و کورتیکواستروئیدها هستند. علاوه بر دستهبندی اسپریهای آسم بر اساس نوع کارکرد، این داروها را به دو دسته اسپریهای تسکیندهنده سریع و اسپریهایی با تأثیر طولانیمدت هم دستهبندی میکنند. انواع اسپری آسم فوری در زمان بروز حملات آسم به باز کردن راههای هوایی کمک میکنند. در مقابل، داروهای استنشاقی با تاثیر طولانیمدت راه هوایی را برای مدت بیشتری باز نگه میدارند و التهاب مزمن ریهها و مجاری تنفسی را کم میکنند.
پزشکان اغلب کورتیکواستروئیدهای استنشاقی (ICS) را برای جلوگیری از علائم آسم، همراه با یک اسپری بینی نجاتبخش حاوی برونشگشادکننده کوتاهاثر (مانند سالبوتامول) برای تسکین سریع حملات تجویز میکنند. اگر داروهای ICS به مدیریت آسم کمکی نکنند، پزشک ممکن است یک گشادکننده برونش طولانی اثر (مانند یک بتا آگونیست طولانی اثر) را اضافه کند.
تنگی نفسهای مداوم کلافهات کرده؟
برای بررسی فوری نوبت بگیر.
1. اسپری های استنشاقی اندازهگیری شده (MDI)
رایجترین نوع اسپری آسم که برای اکثر بیماران تجویز میشود، اسپری های استنشاقی اندازهگیریشده هستند. استنشاقیهای دوز اندازهگیری شده (MDI)، که گاهی اوقات “پافر” نامیده میشوند، دارو را در یک قوطی تحت فشار نگه میدارند. قوطی در یک ظرف دستی با دهانه قرار دارد. وقتی قوطی را فشار میدهید، یک پیشران (چیزی که به خروج دارو از قوطی کمک میکند) به بیرون فرستادن یک پاف دارو از دهانه کمک میکند. طبق دستورالعمل، پاف را از طریق دهان خود استنشاق میکنید تا دارو به ریههای شما کشیده شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت charlestonallergy
The most common is the metered-dose inhaler (or MDI) which uses pressure to push the medication out of the inhaler.
ترجمه فارسی:
رایجترین آنها استنشاقی با دوز اندازهگیری شده است که از فشار برای بیرون راندن دارو از اسپری استفاده میکند.
2. اسپری های پودر خشک (DPI)
اسپریهای پودر خشک (DPI) دارو را بهصورت پودر در داخل کپسولها یا ظروف دیگری ذخیره میکنند که هنگام آماده شدن برای استفاده از استنشاقی، آنها را فعال میکنید. در این نوع از اسپریها برخلاف MDIها، یک پیشران دارو را از DPI خارج نمیکند. در عوض، شما از یک نفس سریع و عمیق برای بیرون کشیدن پودر و ورود آن به ریهها استفاده میکنید. اسپری آسم پودر خشک در برندها و مدلهای مختلفی تولید میشود.
3. اسپری آسم سیمبیکورت
سیمبیکورت یک داروی ترکیبی است که معمولاً در قالب اسپری دوز اندازهگیریشده (MDI) عرضه میشود. سیمبیکورت یکی از داروهای پرکاربرد برای کنترل آسم است که از دو ماده مؤثر، بودزوناید (کورتیکواستروئید استنشاقی) و فورموترول (گشادکننده برونش طولانیاثر) تشکیل شده است. این اسپری با کاهش التهاب راههای هوایی و باز نگه داشتن برونشها، به کاهش تنگی نفس، خسخس سینه و سرفه کمک میکند. سیمبیکورت فقط در صورت تجویز در برنامه مشخص میتواند نقش تسکیندهنده داشته باشد؛ همه انواع و دوزهای آن برای این کاربرد مناسب نیستند.
4. اسپری آسم سالبوتامول
یکی از استنشاقیهای تسکیندهنده فوری یا نجاتبخش سریع، اسپری آسم سالبوتامول نام دارد که از آن برای تسکین سریع حملات آسم و بهبود تنفس بیماران استفاده میشود. این دارو خیلی سریع راههای تنفسی را باز کرده و علائمی مانند گرفتگی قفسه سینه، تنگی نفس و خسخس سینه را تسکین میدهد.
5. اسپری آسم کورتونی
اسپریهای کورتونی از مهمترین داروهای کنترلکننده آسم هستند و برخلاف اسپریهای تسکیندهنده، برای درمان حمله ناگهانی آسم استفاده نمیشوند. مصرف منظم این داروها التهاب مزمن مجاری تنفسی را کنترل کرده و احتمال بروز حملات آسم را در طول زمان کاهش میدهد. اسپریهای آسم کورتونی التهاب ریهها را کاهش میدهند. شما روزانه از آنها برای جلوگیری از حملات آسم استفاده میکنید. نمونههایی از انواع اسپری آسم کورتونی عبارتاند از:
- بکلومتازون دیپروپیونات
- بودزوناید
- سیکلزوناید
- فلوتیکازون
- مومتازون
6. اسپری آسم symbicort
یکسری از اسپریهایی که برای بیماران مبتلا به آسم تجویز میشوند ترکیبی از دو یا سه دارو هستند. اسپری آسم symbicort یکی از این داروها است که از ترکیب بودزوناید (داروی کورتونی) و فورمترول تشکیل شده است. این اسپری هم به کاهش التهاب ریهها کمک میکند و هم میتواند در حملات آسم شدید، خیلی سریع مجاری هوایی را باز کند.
7. اسپری آسم ونتالکس
ونتالکس که با نام تجاری اسپری سالبوتامول شناخته میشود، بهعنوان یک اسپری تسکیندهنده سریع برای رفع علائم ناگهانی آسم استفاده میشود. این دارو با شل کردن عضلات اطراف راههای هوایی، در عرض چند دقیقه به کاهش تنگی نفس، خسخس سینه و احساس فشار در قفسه سینه کمک میکند. بااینحال، ونتالکس التهاب زمینهای آسم را درمان نمیکند و نباید بهعنوان تنها داروی کنترل آسم مصرف شود. اگر نیاز به استفاده از این اسپری بیش از دو بار در هفته باشد، ممکن است نشانه کنترل نامناسب بیماری باشد و لازم است درمان توسط پزشک بازبینی شود.
8. اسپری آسم ورزشی چیست؟
یکسری از داروهای استنشاقی بهعنوان اسپری آسم ورزشی تجویز میشوند و هدف استفاده از آنها، تسکین علائم تنفسی ناشی از فعالیت بدنی است. داروی پیشگیرانه آسم ورزشی در زمان تعیینشده پیش از فعالیت مصرف میشود؛ استفاده حین یا پس از ورزش فقط بر اساس علائم و برنامه درمانی است. بهترین دکتر آسم و آلرژی ایران میتواند تشخیص و درمان مناسبی را برای شما توصیه کند.
بهترین اسپری آسم کودکان چیست؟
در مورد کودکان، انتخاب بهترین اسپری آسم تا حدود زیادی بهشدت آسم، نوع علائمی که ایجاد میکند و سن کودک بستگی دارد. بااینحال معمولاً کورتیکواستروئیدهای استنشاقی به دلیل ایمن و قابلتحمل بودن، جزو مؤثرترین داروها برای درمان آسم کودکان هستند. در مواردی که هدف کاهش التهاب و پیشگیری از حملات آسم است، اسپریهای کورتونی مانند فلوتیکازون توسط پزشک تجویز میشود. برای تسکین فوری علائم در حملات آسم هم بهترین گزینه برای کودکان، یک اسپری گشادکننده برونش مانند سالبوتامول است.
بهترین اسپری آسم خارجی چیست؟
نمیتوان بهصورت قطعی یک اسپری آسم را بهعنوان بهترین گزینه انتخاب کرد، زیرا میزان اثربخشی این داروهای استنشاقی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نتایج از فردی به فرد دیگر متفاوت است. Symbicort و Seroflo جزو برندهای خارجی هستند که برخی از پزشکان از آنها برای مدیریت بیماری آسم استفاده میکنند. اما در نهایت هیچ برند واحدی برای همه بیماران بهترین نیست. انتخاب اسپری باید بر اساس ترکیب دارویی، دوز، نوع وسیله، شرایط بیمار و دسترسی انجام شود.
فرق اسپری آسم عصبی با اسپری آسم برای سرفه چیه؟
استرس ممکن است در فرد مبتلا به آسم، علائم را تحریک یا تشدید کند. از آنجایی که معمولاً حملات مربوط به آسم عصبی ناگهانی و شدید است، به یک داروی استنشاقی سریعالاثر (مانند آلبوترول یا سالبوتامول) نیاز است تا با شلشدن سریع عضلات اطراف راههای هوایی خیلی سریع مجاری تنفسی باز شوند.
در مقابل معمولاً برای تسکین سرفههای شدید و مزمن ناشی از آسم به مصرف روزانه یک کورتیکواستروئید (مانند بودزوناید یا فلوتیکازون) نیاز است تا با کاهش التهاب زمینهای در مجاری تنفسی، شدت و میزان سرفههای مداوم را کاهش دهد. برای دریافت نسخه دارویی مناسب همین حالا از بهترین دکتر ریه ایران نوبت بگیرید.
کدام اسپری آسم برای تنگی نفس بهتره؟
برای درمان تنگی نفس ناشی از آسم هم اسپریهای تسکیندهنده سریع و هم داروهای استنشاقی پیشگیریکننده موثرند و معمولاً پزشکان هر دوی این داروها را با هم تجویز میکنند. برای تنگی نفس ناگهانی، بهترین اسپریهای آسم، گشادکنندههای برونش کوتاه اثر هستند که بهعنوان اسپریهای استنشاقی نجاتبخش نیز شناخته میشوند. اسپری آسم سالبوتامول یکی از رایجترین داروهایی است که برای درمان سریع تنگی نفس ناشی از حملات آسم تجویز میشود. این دارو در عرض چند دقیقه عضلات اطراف مجاری هوایی را شل میکند تا تنفس آسانتر شود.
| نوع اسپری | نحوه عملکرد | کاربرد | نمونه |
|---|---|---|---|
| اسپری استنشاقی دوز اندازهگیریشده (MDI) | دارو را با استفاده از فشار از قوطی خارج میکند و به ریه میرساند. | رایجترین وسیله برای رساندن دارو به ریه | اسپری دوزسنج (MDI) |
| اسپری پودر خشک (DPI) | دارو بهصورت پودر است و با یک دم سریع و عمیق وارد ریه میشود. | رساندن داروی استنشاقی بدون استفاده از پیشران | اسپری پودر خشک (DPI) |
| اسپری مایع (غبارساز) | داروی مایع را بهصورت غبار به ریه منتقل میکند. | رساندن دارو به مجاری هوایی | اسپری مایع (غبار) |
| اسپری گشادکننده برونش (تسکیندهنده سریع) | با شل کردن عضلات اطراف راههای هوایی، برونشها را باز میکند. | تسکین سریع حملات آسم و تنگی نفس | سالبوتامول؛ ونتالکس |
| اسپری کورتیکواستروئیدی (کنترلکننده) | التهاب مزمن مجاری تنفسی را کاهش میدهد. | پیشگیری از حملات آسم و کنترل طولانیمدت بیماری | بکلومتازون دیپروپیونات؛ بودزوناید؛ سیکلزوناید؛ فلوتیکازون؛ مومتازون |
| اسپری ترکیبی | هم التهاب را کاهش میدهد و هم راههای هوایی را باز نگه میدارد. | کنترل آسم و در برخی برنامههای درمانی کمک به تسکین علائم | سیمبیکورت (بودزوناید + فورموترول) |
| اسپری پیشگیری از آسم ورزشی | پیش از فعالیت بدنی طبق برنامه درمانی مصرف میشود. | پیشگیری از علائم ناشی از ورزش | داروی پیشگیرانه آسم ورزشی |
اسپری آسم را چگونه استفاده کنیم؟
طرز استفاده اسپری آسم به نوع اسپری، برند سازنده و دستورالعملهای ذکر شده روی دارو بستگی دارد. استفاده صحیح از اسپری آسم نقش مهمی در اثربخشی دارو دارد. اگر تکنیک استنشاق بهدرستی انجام نشود، ممکن است بخش زیادی از دارو به جای رسیدن به ریهها در دهان یا گلو باقی بماند.
هرچند دستورالعمل دقیق مصرف ممکن است بین انواع اسپریها متفاوت باشد، اما مراحل کلی استفاده در برخی از مدلها مشابه است. بااینحال در اکثر موارد مراحل استفاده از اسپری آسم از نوع دوزسنج بهصورت زیر است:
- اسپری دوزسنج را به مدت ۱۰ ثانیه خوب تکان دهید.
- صاف بنشینید یا بایستید و نفس خود را به طور کامل و آرام بیرون دهید.
- دهانه را در دهان خود قرار داده و آن را بالای زبانتان نگه دارید.
- شروع به کشیدن یک نفس آرام و عمیق از طریق دهان کنید.
- همزمان، یکبار بالای اسپری را فشار دهید و نگه دارید. سپس به مدت 10 ثانیه به آرامی نفس بکشید.
برات اسپری آسم تجویز شده اما نمیدونی چطور مصرف کنی؟ مشاوره بگیر.
عوارض اسپری آسم چیست؟
عوارض جانبی اسپری آسم به نوع دارو بستگی دارد. در مورد اسپری های استنشاقی گشادکنندههای برونش که اثر فوری دارند، رایجترین عارضه لرزش و تپش قلب است. در عوض عوارض جانبی رایج کورتیکواستروئیدها شامل موارد زیر است:
- برفک دهان (یک عفونت قارچی در دهان)
- گرفتگی صدا یا تغییر صدا (دیسفونی)
- درد دهان یا گلو
رنگ های مختلف در اسپری آسم نشانه چیست؟
رنگ اسپریهای آسم تنها به بیماران کمک میکند نوع دارو را سریعتر تشخیص دهند و هیچ استاندارد جهانی و اجباری برای رنگبندی اسپریها وجود ندارد. برخلاف تصور بسیاری از بیماران، رنگ اسپری نشاندهنده قدرت یا میزان اثربخشی دارو نیست. بااینحال، در بسیاری از کشورها و بر اساس رایجترین برندها، رنگهای زیر بیشتر دیده میشوند:
- اسپری آسم آبی: معمولاً داروهای تسکیندهنده سریع مانند سالبوتامول هستند و در زمان حمله آسم یا بروز ناگهانی تنگی نفس، خسخس سینه و سرفه استفاده میشوند.
- اسپری آسم بنفش: اغلب از نوع کنترلکننده ترکیبی هستند و حاوی کورتیکواستروئید استنشاقی به همراه گشادکننده برونش طولانیاثر هستند. این داروها برای کنترل روزانه آسم تجویز میشوند.
- اسپری آسم سفید: در برندهای مختلف کاربردهای متفاوتی دارند و نمیتوان تنها از روی رنگ، نوع دارو را تشخیص داد. برخی از آنها حاوی کورتون استنشاقی هستند و برخی دیگر ممکن است داروهای ترکیبی یا گشادکننده برونش باشند.
- اسپری آسم زرد: در بعضی برندها برای اسپریهای کنترلکننده یا ترکیبی استفاده میشود، اما این رنگ استاندارد مشخصی ندارد.
- اسپری آسم سبز: نیز معمولاً در برخی برندها برای داروهای گشادکننده برونش با اثر طولانیتر یا داروهای ترکیبی به کار میروند.
4.6 (1960 نظر)4.8 (1837 نظر)4.8 (1491 نظر)4.5 (1281 نظر)4.8 (1065 نظر)4.4 (1172 نظر)نتیجه گیری
بسیاری از بیماران به درمان استنشاقی نیاز دارند، اما تعداد دفعات و مدت مصرف بر اساس شدت علائم و برنامه درمانی تعیین میشود. دارو نباید بدون نظر پزشک قطع یا تغییر داده شود. استفاده از اسپری آسم هم در زمان شروع حملات شدید تنفسی و هم بهعنوان یک داروی کنترلکننده به تنفس راحتتر بیماران کمک میکند. بااینحال برای انتخاب اسپری مناسب و نحوه استفاده صحیح از این داروها باید حتماً با پزشکتان در ارتباط باشید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!