آسم می‌تواند حتی در روزهایی که علائم خفیفی دارد، با خس‌خس سینه، سرفه و احساس فشار در قفسه سینه زندگی روزمره را مختل کند. برای کنترل این بیماری، پزشکان علاوه بر اسپری‌های استنشاقی، گاهی داروهایی مانند زیلوتون تجویز می‌کنند؛ دارویی که با مهار مواد التهاب‌زا در بدن، به کاهش علائم و پیشگیری از حملات آسم کمک می‌کند. البته زیلوتون برای تسکین حمله ناگهانی آسم نیست و مصرف آن به رعایت دوز مشخص و بررسی منظم عملکرد کبد نیاز دارد. اما زیلوتون دقیقا چگونه عمل می‌کند؟ چه تفاوتی با مونته‌لوکاست دارد و چه افرادی نباید آن را مصرف کنند؟ در این مقاله از دکترتو با کاربردها، نحوه مصرف، عوارض و تداخلات دارویی زیلوتون آشنا می‌شویم.
زیلوتون چیست؟
زیلوتون (Zileuton) یک داروی ضدالتهاب از گروه مهارکننده‌های آنزیم ۵-لیپواکسیژناز است. این دارو با کاهش تولید موادی به نام لکوترین‌ها، واکنش‌های التهابی بدن را کنترل می‌کند. زیلوتون به شکل قرص خوراکی در دو نوع معمولی و طولانی‌اثر تولید می‌شود. مصرف آن باید طبق دستور پزشک باشد و به دلیل احتمال تاثیر بر عملکرد کبد، به آزمایش خون دوره‌ای نیاز دارد.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| زیلوتون چیست؟ | داروی ضدالتهاب و کنترل‌کننده آسم که با مهار آنزیم ۵ لیپواکسیژناز، تولید لکوترین‌ها را کاهش می‌دهد. |
| نام ژنریک | Zileuton |
| نام تجاری | Zyflo ،Zyflo CR |
| فرمول شیمیایی | C11H12N2O2S |
| اشکال دارویی | قرص معمولی و قرص طولانی‌اثر |
| مکانیسم اثر | مهار آنزیم ۵ لیپواکسیژناز و جلوگیری از تولید لکوترین‌ها |
| نحوه مصرف | نوع معمولی معمولا ۴ بار در روز و نوع طولانی‌اثر ۲ بار در روز مصرف می‌شود. |
| نیمه‌عمر | حدود ۲٫۵ ساعت |
| مصرف در بارداری | مصرف باید با نظر پزشک باشد. |
| عوارض شایع | سردرد، تهوع، سوزش سر دل، اسهال، درد عضلانی و گلودرد |
| عوارض جدی | افزایش آنزیم‌های کبدی، آسیب کبدی و واکنش‌های حساسیتی |
| تداخلات دارویی مهم | تئوفیلین، وارفارین و پروپرانولول |
| موارد منع مصرف | بیماری فعال کبدی یا افزایش مداوم آنزیم‌های کبدی به سه یا بیش از سه برابر حد طبیعی و حساسیت به زیلوتون |
| شرایط نگهداری | در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود. |
زیلوتون چگونه اثر می‌کند؟
زیلوتون آنزیمی به نام ۵ لیپواکسیژناز را مهار می‌کند و جلوی ساخته‌شدن لکوترین‌ها را در بدن می‌گیرد. لکوترین‌ها موادی هستند که سلول‌های ایمنی در واکنش به عامل حساسیت‌زا آزاد می‌کنند. این مواد دیواره راه‌های هوایی را متورم می‌کنند، ترشح مخاط را بیشتر می‌کنند و عضلات دور نایژه‌ها را منقبض می‌کنند. با کم شدن لکوترین‌ها راه هوایی بازتر می‌ماند و حملات آسم کمتر پیش می‌آیند.
زیلوتون برای چیست؟
زیلوتون برای پیشگیری از خس‌خس سینه، تنگی نفس، سرفه و احساس فشار در قفسه سینه در افراد مبتلا به آسم تجویز می‌شود. این دارو در میان انواع قرص آسم و آلرژی جزو داروهای کنترل‌کننده است و باید هر روز مصرف شود، حتی در روزهایی که بیمار علامتی ندارد. اثر کامل زیلوتون معمولا بعد از چند روز مصرف منظم ظاهر می‌شود.
زیلوتون حمله آسمی را که شروع شده متوقف نمی‌کند. بیماری که زیلوتون مصرف می‌کند باید اسپری آسم سریع‌الاثر خود را همیشه همراه داشته باشد و در حمله از همان استفاده کند. پزشکان گاهی زیلوتون را برای آسمی هم تجویز می‌کنند که با مصرف آسپرین بدتر می‌شود و اغلب با پولیپ بینی همراه است، چون لکوترین‌ها در این نوع آسم نقش پررنگ‌تری دارند. این کاربرد در برچسب رسمی دارو نیامده و تصمیم آن با متخصص آسم و آلرژی است.
تفاوت زیلوتون و مونته لوکاست چیست؟
تفاوت زیلوتون و مونته لوکاست در مرحله‌ای است که هر کدام مسیر لکوترین را قطع می‌کنند. زیلوتون جلوی ساخته شدن لکوترین‌ها را می‌گیرد و مونته لوکاست گیرنده‌ای را می‌بندد که لکوترین ساخته‌شده به آن می‌چسبد. هر دو دارو برای کنترل طولانی‌مدت آسم هستند، اما در تعداد نوبت مصرف، سن مجاز و نیاز به آزمایش با هم فرق دارند.
| عوامل | زیلوتون | مونته لوکاست |
|---|---|---|
| نوبت مصرف در روز | دو بار (شکل طولانی‌اثر) | یک بار |
| حداقل سن مصرف | ۱۲ سال | کودکان خردسال هم مصرف می‌کنند. |
| آزمایش کبد در طول درمان | لازم است. | معمولا لازم نیست. |
نحوه مصرف زیلوتون چگونه است؟
قرص معمولی زیلوتون معمولا در دوز ۶۰۰ میلی‌گرم، چهار بار در روز مصرف می‌شود و می‌توان آن را همراه غذا یا بدون غذا خورد. زمان‌بندی دقیق مصرف باید مطابق نسخه پزشک باشد. نکته‌های مصرف زیلوتون عبارت‌اند از:
- قرص طولانی‌اثر را کامل قورت دهید و آن را نشکنید، نجوید و خرد نکنید.
- اگر یک نوبت از قرص طولانی‌رهش زیلوتون را فراموش کردید، نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کنید و برای جبران، دوز اضافی نخورید.
- اسپری‌های کورتونی و سایر داروهای آسم را بدون نظر پزشک قطع نکنید یا کم نکنید.
- اگر در طول درمان به اسپری سریع‌الاثر بیشتری نیاز پیدا کردید، به پزشک خبر دهید.
- زیلوتون را حتی با بهتر شدن حالتان خودسرانه کنار نگذارید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت dailymed
The recommended dosage of zileuton extended-release tablets for the treatment of patients with asthma is two 600 mg extended-release tablets twice daily, within one hour after morning and evening meals, for a total daily dose of 2400 mg.
ترجمه فارسی:
دوز توصیه‌شده قرص‌های آهسته‌‌رهش زیلوتون برای درمان بیماران مبتلا به آسم، دو قرص ۶۰۰ میلی‌گرمی (مجموعا ۱۲۰۰ میلی‌گرم) دو بار در روز است. این دارو باید حداکثر تا یک ساعت پس از وعده‌های غذایی صبح و شب مصرف شود. مجموع دوز روزانه آن ۲۴۰۰ میلی‌گرم است.
عوارض زیلوتون چیست؟
عوارض زیلوتون در بیشتر افراد خفیف است و شایع‌ترین آن‌ها سینوزیت، تهوع و گلودرد است. عارضه جدی زیلوتون، آسیب کبدی است که معمولا فقط با آزمایش خون مشخص می‌شود. زیلوتون ممکن است خلق و رفتار را هم تغییر دهد. بی‌خوابی، خواب‌های غیرعادی، بی‌قراری، پرخاشگری، افسردگی یا فکر آسیب زدن به خود را فورا به پزشک اطلاع دهید.
کهیر، بثورات پوستی، درد سمت راست و بالای شکم، زردی پوست یا چشم و ادرار تیره هم نیاز به تماس فوری با پزشک دارند. در این مورد می‌توانید با بهترین دکتر آسم و آلرژی ایران مشورت کنید. عوارض شایع زیلوتون عبارت‌اند از:
- سردرد
- سوزش سر دل و اسهال
- درد عضلات
- تحریک بینی و گلو
- احساس درد یا پری در صورت
چرا برای مصرف زیلوتون آزمایش کبد لازم دارد؟
مصرف زیلوتون به آزمایش کبد نیاز دارد چون این دارو در بخشی از بیماران آنزیم‌های کبد را بالا می‌برد و این تغییر در ابتدا هیچ علامتی ندارد. پزشک باید پیش از شروع درمان، سطح ALT را در آزمایش ALT بررسی کند. این آزمایش در سه ماه اول درمان ماهی یک‌بار، در باقی‌مانده سال اول هر دو تا سه ماه و پس از آن به‌صورت دوره‌ای، متناسب با شرایط بیمار تکرار می‌شود.
اگر بیمار دچار علائم اختلال کبدی مانند درد قسمت راست و بالای شکم، تهوع، خستگی، خارش یا زردی شود، یا سطح آنزیم‌های کبدی به پنج برابر یا بیشتر از حد بالای طبیعی برسد، باید مصرف زیلوتون قطع و آزمایش‌های کبدی تا بازگشت به محدوده طبیعی پیگیری شوند. همچنین، افزایش پایدار آنزیم‌های کبدی به سه برابر یا بیشتر از حد طبیعی، از موارد منع مصرف این دارو است. از طریق اپلیکیشن دکترتو می‌توانید برای بررسی شرایط مصرف این دارو از متخصص مورد نظر خود مشورت بگیرید.
چه کسانی نباید زیلوتون مصرف کنند؟
کسانی که بیماری فعال کبدی دارند یا آنزیم‌های کبدشان به‌طور مداوم سه برابر یا بیشتر از سه برابر حد طبیعی است نباید زیلوتون مصرف کنند. حساسیت قبلی به زیلوتون هم مانع مصرف دوباره آن است. زیلوتون سطح چند دارو را در خون بالا می‌برد و پزشک باید دوز آن‌ها را تنظیم کند. قبل از شروع مصرف هرگونه دارو برای آسم با پزشک مشورت کنید. داروهایی که با زیلوتون تداخل دارند عبارت‌اند از:
- تئوفیلین، که پزشک دوزش را کم می‌کند و سطح خونی آن را می‌سنجد.
- وارفارین، که با زیلوتون اثر ضد انعقادی بیشتری پیدا می‌کند و آزمایش انعقاد را لازم می‌کند.
- پروپرانولول: زیلوتون می‌تواند سطح خونی و اثر این دارو را افزایش دهد؛ بنابراین، در صورت مصرف هم‌زمان، پزشک باید بیمار را از نظر عوارض و شدت اثر دارو پایش کند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک
زیلوتون دارویی برای کنترل طولانی‌مدت آسم است که با مهار تولید لکوترین‌ها، به کاهش التهاب راه‌های هوایی و پیشگیری از حملات آسم کمک می‌کند؛ اما برای درمان حمله ناگهانی آسم کاربرد ندارد. این دارو ممکن است برای افرادی تجویز شود که آسم آن‌ها با درمان‌های معمول به‌خوبی کنترل نشده است. بااین‌حال، احتمال آسیب کبدی، نیاز به آزمایش‌های دوره‌ای و تداخل با برخی داروها باعث می‌شود زیلوتون معمولا جزو گزینه‌های بعدی درمان باشد. اگر آسم شما با داروهای فعلی کنترل نمی‌شود، درباره گزینه‌های درمانی مناسب با بهترین دکتر ریه ایران، دکتر ریه تهران و سایر شهرها یا متخصص آسم و آلرژی مشورت کنید.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
پرسش‌های متداول درباره زیلوتون
زیلوتون جزو داروهای رایج در داروخانه‌های ایران نیست و پزشکان برای مهار مسیر لکوترین در ایران بیشتر مونته لوکاست تجویز می‌کنند. تهیه زیلوتون از مسیرهای غیررسمی خطر داروی تقلبی را دارد و پایش کبدی آن هم بدون پزشک معالج ممکن نیست. اگر پزشکتان زیلوتون را لازم می‌داند، درباره راه تهیه قانونی آن از او راهنمایی بخواهید.
زیلوتون برای کودکان زیر ۱۲ سال تایید نشده است و پزشکان آن را برای این گروه سنی تجویز نمی‌کنند. داروهای خوراکی و استنشاقی دیگری برای کنترل آسم کودکان وجود دارند که ایمنی آن‌ها در این سن بررسی شده است. نوجوانان بالای ۱۲ سال با نظر پزشک و همان دوز بزرگسالان زیلوتون مصرف می‌کنند.
اطلاعات کافی درباره مصرف زیلوتون در زنان باردار وجود ندارد. در مطالعات حیوانی، شکاف کام در خرگوش‌ها در دوزی حدود چهار برابر حداکثر دوز روزانه توصیه‌شده برای انسان گزارش شده است؛ اهمیت این یافته برای انسان به‌طور قطعی مشخص نیست. زنی که زیلوتون مصرف می‌کند و باردار شده یا قصد بارداری دارد باید فورا با پزشک صحبت کند. پزشک در بارداری معمولا داروهای آسمی را انتخاب می‌کند که سابقه ایمنی بیشتری دارند.
۰ دیدگاه ثبت شده برای: داروی زیلوتون چیست و چه کاربردی دارد؟