فهرست مطالب
آرنج نقش مهمی در انجام بسیاری از فعالیتهای روزمره، از بلند کردن اشیا گرفته تا حرکات ساده دست دارد و آسیب به آن میتواند فرد را بهطور ناگهانی دچار محدودیت کند. برخی آسیبها با علائم خفیف آغاز میشوند، اما بعضی دیگر بلافاصله با درد شدید و ناتوانی همراهاند و باعث نگرانی میشوند. در چنین شرایطی، تشخیص اینکه مشکل ایجادشده تا چه حد جدی است، به یک سؤال اساسی تبدیل میشود. بسیاری از افراد نمیدانند آیا با یک ضربدیدگی ساده روبهرو هستند یا آسیبی که نیاز به بررسی دقیقتری دارد. این تردید معمولاً باعث جستوجوی اطلاعات بیشتر میشود. در ادامه این مطلب از دکترتو، با در رفتگی آرنج بیشتر آشنا میشوید
در رفتگی آرنج چیست؟
دررفتگی آرنج به وضعیتی گفته میشود که در آن استخوانهای تشکیلدهنده مفصل آرنج از جایگاه طبیعی خود خارج میشوند و همترازی مفصل به هم میخورد. این آسیب معمولاً در اثر زمین خوردن روی دست صاف، ضربه مستقیم یا حوادث ورزشی و تصادفات رخ میدهد و میتواند با درد شدید، تورم، تغییر شکل ظاهری مفصل و محدودیت حرکت همراه باشد. در برخی موارد، دررفتگی آرنج ممکن است باعث آسیب به رباطها، اعصاب یا عروق خونی اطراف مفصل شود که تشخیص و درمان سریع را ضروری میکند. شدت آسیب بسته به نوع در رفتگی و وجود یا عدم وجود شکستگی متفاوت است و درمان بهموقع نقش مهمی در بازگشت عملکرد طبیعی مفصل دارد.
متن انگلیسی:
my.clevelandclinic
Elbows are one of the most commonly dislocated joints each year. Only shoulders and fingers are dislocated more often.
ترجمه متن:
آرنجها از جمله مفاصلی هستند که هر ساله بیشترین دررفتگی را دارند، در واقع تنها شانهها و انگشتان هستند بیشتر از آنها در میروند.
در رفتگی ارنج دست کودک
در رفتگی آرنج کودک که به آن آرنج پرستار گفته میشود، معمولاً زمانی رخ میدهد که دست کودک ناگهان کشیده شود، مثلاً هنگام بلند کردن یا جلوگیری از افتادن. در این حالت، استخوان رادیوس از جای خود خارج میشود و کودک دستش را بیحرکت نگه میدارد. علائم ظاهری مانند تورم یا کبودی معمولاً دیده نمیشود، اما درد وجود دارد. پزشک با معاینه، بهراحتی مشکل را تشخیص داده و استخوان را بدون بیهوشی جا میاندازد. معمولاً کودک بلافاصله پس از جا انداختن دوباره از دستش استفاده میکند. با پرهیز از کشیدن ناگهانی دست کودک، میتوان از این آسیب پیشگیری کرد.
عکس در رفتگی ارنج دست

این تصویر رادیوگرافی در رفتن آرنج را نشان میدهد که در آن همراستایی طبیعی استخوانهای مفصل آرنج بههم خورده است. در حالت طبیعی، انتهای استخوان بازو باید بهدرستی با استخوانهای ساعد در یک راستا قرار گیرد، اما در دررفتگی آرنج این تطابق از بین میرود و جابهجایی واضح استخوانها دیده میشود. چنین یافتهای معمولاً با درد شدید، تورم و محدودیت حرکتی همراه است و برای تأیید تشخیص و بررسی وجود شکستگیهای همراه، انجام تصویربرداری با اشعه ایکس ضروری محسوب میشود. این نوع تصاویر نقش مهمی در انتخاب روش درمان و ارزیابی موفقیت جااندازی مفصل دارند.
علائم در رفتگی ارنج دست چیست؟
در رفتگی آرنج حالتی است که استخوانهای مفصل آرنج از موقعیت طبیعی خود خارج میشوند و معمولاً به دنبال ضربه، زمین خوردن یا کشیدگی ناگهانی دست رخ میدهد. این آسیب میتواند در هر سنی اتفاق بیفتد اما در کودکان الگوی متفاوتتری دارد و به همین دلیل بررسی علائم در رفتگی آرنج کودک اهمیت زیادی دارد. شناخت زودهنگام علائم کمک میکند تا درمان سریع انجام شود و از عوارضی مانند آسیب عصبی، اختلال جریان خون یا محدودیت حرکتی طولانیمدت جلوگیری شود. علائم در رفتگی آرنج کودک و بزرگسالان شامل موارد زیر است:
- درد شدید و ناگهانی در ناحیه آرنج که با حرکت بدتر میشود
- تورم و گاهی تغییر شکل ظاهری مفصل که نشاندهنده جابهجایی استخوانهاست
- محدودیت یا ناتوانی در خم و صاف کردن آرنج که در کودکان با امتناع از استفاده از دست دیده میشود
- نگه داشتن دست در کنار بدن یا در وضعیت ثابت که در علائم در رفتگی آرنج کودک بسیار شایع است
- گریه، بیقراری یا حساسیت به لمس در کودکان که میتواند تنها علامت واضح باشد
علائم نیمه دررفتگی آرنج
نیمهدررفتگی آرنج یا سابلوکساسیون آرنج حالتی است که در آن استخوانهای مفصل بهطور کامل از جای خود خارج نمیشوند، اما همراستایی طبیعی مفصل تا حدی بههم میخورد. علائم این وضعیت معمولاً خفیفتر از دررفتگی کامل است، اما در صورت تشخیص و درمان نکردن میتواند باعث درد مزمن، بیثباتی مفصل و محدودیت حرکتی شود. شایعترین علائم نیمهدررفتگی آرنج شامل موارد زیر است:
- درد متوسط تا خفیف در ناحیه آرنج که با حرکت دادن دست تشدید میشود
- احساس ناپایداری یا لق بودن مفصل هنگام خم و صاف کردن آرنج
- محدودیت نسبی در دامنه حرکتی بدون تغییر شکل واضح مفصل
- تورم خفیف یا حساسیت به لمس اطراف آرنج
- صدا دادن یا احساس جابهجایی خفیف مفصل هنگام حرکت
- ضعف در دست یا ساعد بدون بیحسی شدید
علل در رفتگی آرنج
شایعترین علت در رفتگی آرنج، زمین خوردن روی دست در حالت کشیده است که اغلب هنگام ورزش، دویدن یا تصادف رخ میدهد. فشار مستقیم، پیچش شدید، کشیدن ناگهانی دست در کودکان، و بلند کردن اجسام سنگین نیز میتوانند عامل این آسیب باشند. ورزشهایی مثل فوتبال، بسکتبال و ژیمناستیک، تصادفات رانندگی، و مفاصل شل یا بیماریهایی مانند آرتریت نیز احتمال دررفتگی را افزایش میدهند.

علل در رفتگی کتف؛ علائم و راه های درمان آن
انواع در رفتگی آرنج کدام است؟
دررفتگی آرنج به جابهجایی استخوانهای مفصل آرنج از محل طبیعی خود گفته میشود و معمولاً در اثر زمین خوردن روی دست صاف، ضربه مستقیم یا حوادث ورزشی رخ میدهد. این آسیب میتواند باعث درد شدید، تورم، محدودیت حرکت و گاهی آسیب به عروق و اعصاب اطراف مفصل شود. انواع دررفتگی آرنج بر اساس جهت جابهجایی استخوانها و وجود یا عدم وجود شکستگی طبقهبندی میشوند و تشخیص صحیح آنها نقش مهمی در انتخاب روش درمان و پیشگیری از عوارضی مانند خشکی مفصل یا بیثباتی مزمن دارد. انواع در رفتگی آرنج را در جدول زیر بررسی میکنیم.
| نوع دررفتگی آرنج | توضیح | شیوع |
|---|---|---|
| دررفتگی خلفی | شایعترین نوع که در آن استخوانهای ساعد به سمت عقب جابهجا میشوند و معمولاً بر اثر افتادن روی دست کشیده ایجاد میشود | بسیار شایع (حدود ۸۰–۹۰٪ موارد) |
| دررفتگی قدامی | نوعی نادر که ساعد به سمت جلو حرکت میکند و اغلب با آسیب شدید رباطها یا شکستگی همراه است | نادر |
| دررفتگی جانبی (داخلی یا خارجی) | انحراف ساعد به یک سمت که معمولاً در اثر ضربه مستقیم به آرنج رخ میدهد | کمشیوع |
| دررفتگی پیچیده | علاوه بر جابهجایی مفصل، با شکستگی استخوانهای اطراف آرنج همراه است | کمتر از نوع ساده، اما مهم از نظر درمان |
راه های تشخیص در رفتگی آرنج چگونه است؟
تشخیص در رفتن آرنج معمولاً با ترکیبی از معاینه بالینی و روشهای تصویربرداری انجام میشود و هدف آن تأیید جابهجایی مفصل و بررسی آسیبهای همراه مانند شکستگی یا درگیری اعصاب و عروق است. تشخیص سریع و دقیق اهمیت زیادی دارد، زیرا نوع و شدت دررفتگی مستقیماً بر انتخاب روش درمان و پیشگیری از عوارض بعدی تأثیر میگذارد. راههای تشخیص دررفتگی آرنج شامل موارد زیر هستند:
- امآرآی در صورت شک به آسیب رباطها، تاندونها یا بافتهای نرم اطراف آرنج
- معاینه فیزیکی توسط پزشک برای بررسی تغییر شکل مفصل، درد، تورم و محدودیت حرکتی
- بررسی وضعیت عصبی و عروقی دست برای اطمینان از سالم بودن اعصاب و جریان خون
- تصویربرداری با اشعه ایکس برای تأیید دررفتگی و رد یا شناسایی شکستگیهای همراه
- سیتی اسکن در موارد پیچیده برای ارزیابی دقیقتر استخوانها و مفصل
درمان در رفتگی آرنج چگونه است؟
درمان دررفتگی آرنج به شدت آسیب، نوع دررفتگی و وجود یا عدم وجود شکستگی بستگی دارد و هدف اصلی آن بازگرداندن استخوانها به موقعیت طبیعی و جلوگیری از عوارض طولانیمدت است. اقدام سریع و درمان اصولی نقش مهمی در حفظ عملکرد مفصل و پیشگیری از خشکی یا ناپایداری آرنج دارد. روشهای درمانی دررفتگی آرنج شامل موارد زیر هستند:
- جااندازی مفصل که معمولاً توسط پزشک و بهصورت دستی تحت بیحسی یا بیهوشی انجام میشود تا استخوانها به جای طبیعی خود بازگردند
- بیحرکتسازی آرنج با آتل یا گچ برای مدت مشخص بهمنظور کاهش درد و ترمیم رباطها
- مصرف داروهای ضد درد و ضد التهاب برای کنترل علائم و کاهش تورم
- فیزیوتراپی پس از دوره بیحرکتی برای بهبود دامنه حرکتی و تقویت عضلات اطراف مفصل
- جراحی در موارد شدید، پیچیده یا همراه با شکستگی و آسیب جدی رباطها
متن انگلیسی:A healthcare provider will diagnose a dislocated elbow with a physical exam. They’ll look at your elbow and the rest of your arm. Tell your provider about any symptoms you’re experiencing and what you were doing right before you injured your elbow.ترجمه متن:پزشک برای تشخیص در رفتگی آرنج، دست شما را و به آرنج و بقیه قسمتهای دست شما نگاه میکند. بنابراین فراموش نکنید که هرگونه علائمی دارید و همچنین فعالیتهایی که درست قبل از آسیب دیدن آرنج انجام میدادید را به پزشک خود بگویید.
my.clevelandclinic
۱. جااندازی دررفتگی آرنج؛ نحوه جا انداختن دررفتگی آرنج چگونه است؟
جااندازی اولین و مهمترین اقدام در درمان دررفتگی آرنج است که طی آن استخوانهای جابهجا شده به موقعیت طبیعی خود بازگردانده میشوند. این کار حتماً باید توسط پزشک و معمولاً تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی انجام شود تا از درد شدید و آسیب بیشتر به اعصاب و عروق جلوگیری شود. جااندازی بهموقع میتواند از بروز عوارضی مانند خشکی مفصل، بیثباتی آرنج و کاهش دامنه حرکتی جلوگیری کند و نقش کلیدی در موفقیت درمان دارد.

۲. بی حرکت سازی مفصل آرنج
پس از جااندازی، بیحرکتسازی آرنج با استفاده از آتل یا گچ انجام میشود تا به رباطها و بافتهای آسیبدیده فرصت ترمیم داده شود. مدت زمان بیحرکتی بسته به شدت دررفتگی و نظر پزشک متفاوت است، اما معمولاً چند هفته طول میکشد. بیحرکتسازی صحیح به کاهش درد، تورم و جلوگیری از جابهجایی مجدد مفصل کمک میکند و مرحلهای ضروری در روند درمان دررفتگی آرنج محسوب میشود.
۳. درمان دارویی در دررفتگی آرنج
درمان دارویی بهمنظور کنترل درد و التهاب پس از دررفتگی آرنج انجام میشود و معمولاً شامل داروهای مسکن و ضدالتهاب غیراستروئیدی است. این داروها به کاهش تورم، بهبود راحتی بیمار و تسهیل شروع حرکات درمانی کمک میکنند. مصرف دارو باید طبق تجویز پزشک باشد تا از عوارض جانبی احتمالی جلوگیری شود و روند بهبودی بهصورت ایمن طی شود.
۴. فیزیوتراپی و توان بخشی آرنج
فیزیوتراپی پس از پایان دوره بیحرکتی آغاز میشود و هدف آن بازگرداندن دامنه حرکتی طبیعی و تقویت عضلات اطراف مفصل آرنج است. تمرینات اصولی و تدریجی فیزیوتراپی از خشکی مفصل و ضعف عضلانی جلوگیری میکند و احتمال بازگشت کامل عملکرد دست را افزایش میدهد. انجام منظم جلسات توانبخشی نقش مهمی در پیشگیری از عوارض بلندمدت دررفتگی آرنج دارد.
۵. جراحی در رفتگی آرنج
جراحی زمانی انجام میشود که دررفتگی آرنج با شکستگی، پارگی شدید رباطها یا ناپایداری مفصل همراه باشد یا جااندازی غیرجراحی موفقیتآمیز نباشد. در این روش، ساختارهای آسیبدیده ترمیم یا تثبیت میشوند تا پایداری مفصل حفظ شود. جراحی معمولاً آخرین گزینه درمانی است، اما در موارد پیچیده میتواند بهترین راه برای جلوگیری از درد مزمن و محدودیت حرکتی دائمی باشد.
درمان خانگی دررفتگی آرنج چگونه است؟
درمان خانگی دررفتگی آرنج فقط بهعنوان اقدامات اولیه و موقتی تا زمان مراجعه به پزشک کاربرد دارد و جایگزین درمان تخصصی نیست، زیرا جااندازی مفصل باید حتماً توسط پزشک انجام شود. این اقدامات میتوانند به کاهش درد، تورم و جلوگیری از آسیب بیشتر کمک کنند، اما در صورت مشاهده تغییر شکل واضح مفصل، بیحسی دست یا درد شدید، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است. مهمترین روشهای مراقبت خانگی دررفتگی آرنج شامل موارد زیر هستند:
- بیحرکت نگه داشتن آرنج با آتل موقت یا بستن دست به بدن برای جلوگیری از جابهجایی بیشتر مفصل
- استفاده از کمپرس سرد روی آرنج به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه برای کاهش درد و تورم
- بالا نگه داشتن دست نسبت به سطح قلب برای کمک به کاهش التهاب
- پرهیز کامل از ماساژ دادن یا تلاش برای جا انداختن آرنج در خانه
- مصرف مسکنهای ساده در صورت نیاز و فقط طبق دوز مجاز تا زمان ویزیت پزشک
عوارض در رفتگی آرنج چیست؟
در رفتگی آرنج در صورتی که بهموقع درمان نشود یا درمان ناقص داشته باشد، میتواند با عوارض مختلفی همراه باشد که عملکرد طبیعی دست را مختل میکند. برخی از این عوارض مشابه مشکلاتی هستند که در در رفتگی مچ دست نیز دیده میشوند، زیرا اعصاب، عروق و تاندونهای اندام فوقانی بهصورت زنجیرهای با هم در ارتباطاند. شدت عوارض به میزان جابهجایی مفصل، آسیب بافتهای اطراف و مدت زمان باقی ماندن مفصل در وضعیت دررفتگی بستگی دارد. عوارض در رفتگی آرنج و در رفتگی مچ دست شامل موارد زیر است:
- آسیب عصبی که میتواند باعث بیحسی، گزگز یا ضعف حرکتی در انگشتان شود
- اختلال در جریان خون دست که در موارد شدید خطر آسیب دائمی دارد
- خشکی و محدودیت حرکتی مفصل بهدلیل بیحرکتی طولانی یا آسیب رباطها
- درد مزمن یا ناپایداری مفصل که انجام فعالیتهای روزمره را دشوار میکند
- افزایش خطر آرتروز زودرس مفصل در صورت آسیب به غضروفها
راه های پیشگیری از در رفتگی آرنج
برای پیشگیری از در رفتگی آرنج، باید هنگام ورزش یا فعالیتهای فیزیکی از محافظ آرنج استفاده کرد. زمین خوردن باید با تکنیک صحیح کنترل شود، بهویژه در ورزشکاران. در کودکان باید از کشیدن یا چرخاندن ناگهانی دستها پرهیز کرد. والدین باید آموزش ببینند که چگونه دست کودک را بدون آسیب گرفتن نگه دارند. علاوه بر اینِ، تقویت عضلات اطراف آرنج و آموزش نحوه درست بلند کردن اجسام نیز به جلوگیری از این آسیب کمک میکند.
نتیجه گیری
در رفتگی آرنج آسیبی است که به دلیل درگیر شدن مستقیم مفصل، میتواند تأثیر قابلتوجهی بر حرکت و کارایی دست داشته باشد. شناخت کلی این وضعیت کمک میکند تفاوت آن با آسیبهای خفیفتر مانند ضربدیدگی یا کشیدگی بهتر درک شود. توجه به مفهوم در رفتگی آرنج باعث میشود علائم هشداردهنده سادهانگارانه تلقی نشوند و اهمیت بررسی دقیقتر آن مشخص شود. درک درست از ماهیت این آسیب، دید واقعبینانهتری نسبت به مشکلات مفصل آرنج ایجاد میکند و به آگاهی بیشتر درباره پیامدهای احتمالی آن کمک میکند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!