احتمالا قبلا احساس کردهاید که پاها یا کف پاهایتان خواب میروند. اما اگر این حس را مکررا یا با شدت زیادی تجربه میکنید، میتواند نشانه یک بیماری جدیتر باشد. دلایل زیادی وجود دارد که ممکن است باعث بی حسی، سوزن سوزن شدن یا حتی سوزش در پاها و کف پاهایتان شود. این بی حسی معمولا مضر و جدی نیست و اکثرا مربوط به شرایط یا آسیبهای موقت، مانند نشستن نامناسب است که جریان خون به پاها را کاهش میدهد. با این حال، گاهی اوقات بی حسی پاها که بهعنوان پارستزی نیز شناخته میشود، میتواند نشانه یک اختلال پزشکی مزمن و جدیتر باشد. در این مقاله از دکترتو با ما همراه باشید تا به بررسی علت بی حسی پاها بپردازیم.
علل شایع بی حسی پاها
یکی از علل بی حسی پاها، وضعیت نامناسب بدن است. نشستن یا ایستادن در یک موقعیت برای مدت طولانی میتواند باعث فشرده شدن اعصاب یا عدم جریان خون شود. در این شرایط معمولا بهمحض حرکت، این بی حسی از بین میرود. سایر علل حاد (ناگهانی یا کوتاه مدت) ممکن است به شرایط پیچیدهتری مربوط باشند. این دلایل شامل موارد زیر است:
- دیابت و نوروپاتی دیابتی
- فتق دیسک کمر یا تنگی کانال نخاع
- گیرافتادگی موضعی اعصاب پا
- کمبود برخی ویتامینها
- اختلالات تیروئید و مشکلات متابولیک
- مصرف برخی داروها و شیمی درمانی
- اختلالات عصبی
- فیبرومیالژیا
- اسکلروز متعدد
- سندروم تونل تارسال
- بیماریهای شریان محیطی
- مصرف الکل
علاوه بر این موارد، یکسری دلایل جدیتر هم وجود دارد. جراحات و آسیبهایی که به پاها یا ستون فقرات وارد میشود، سیاتیک و سکتههای خفیف از دیگر دلایل مهمی هستند که ممکن است باعث سوزنسوزنشدن و احساس بی حسی در پاها شوند.
| علت بروز بی حسی پاها | راهکار درمانی یا مدیریتی |
|---|---|
| وضعیت نامناسب بدن و فشار طولانیمدت | تغییر وضعیت بدن و حرکت که معمولاً باعث برطرفشدن بیحسی میشود |
| دیابت و نوروپاتی دیابتی | کنترل قند خون و درمان نوروپاتی دیابتی |
| فتق دیسک کمر یا تنگی کانال نخاع | کاهش فشار روی اعصاب فشردهشده (بسته به شدت مشکل) |
| سیاتیک (فشار یا تحریک عصب سیاتیک) | کاهش یا رفع فشار از روی عصب سیاتیک |
| گیرافتادگی موضعی اعصاب پا | کاهش فشار واردشده به عصب توسط ساختارهای اطراف |
| بیماریهای شریان محیطی | بهبود جریان خون پاها با کاهش تنگی شریانها |
| کمبود ویتامین B12 یا B1 | جبران کمبود ویتامینها برای جلوگیری از آسیب عصبی |
| اختلالات تیروئید و مشکلات متابولیک | اصلاح عدم تعادل هورمونی و متابولیکی |
| مصرف برخی داروها و شیمیدرمانی | مدیریت یا بررسی عوارض دارویی آسیبزننده به اعصاب |
| بیماریهای عروقی و قلبی | بهبود عملکرد قلب و جریان خون در پاها |
| اختلالات عصبی مانند مولتیپل اسکلروزیس (MS) | تشخیص و پیگیری بیماری عصبی زمینهای |
| لوپوس، تومورها یا سکتههای خفیف | بررسی و درمان بیماری زمینهای جدی |
| نارسایی کلیه یا عفونتها | درمان عفونت یا نارسایی و اصلاح عدم تعادل الکترولیتها |
| مصرف الکل | کاهش یا قطع مصرف الکل برای جلوگیری از آسیب عصبی |
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medicalnewstoday
Numb legs and feet may be caused by sitting in a position that puts too much pressure on the nerves or reduces blood flow. Long-lasting numbness in the legs and feet may indicate an underlying condition.
ترجمه فارسی:
بی حسی پاها و کف پا ممکن است ناشی از نشستن در موقعیتی باشد که فشار زیادی به اعصاب وارد میکند یا جریان خون را کاهش میدهد. بی حسی طولانیمدت در پاها و کف پا میتواند نشان دهنده یک بیماری زمینهای باشد.

1. دیابت و نوروپاتی دیابت
یک علت بی حسی پاها در اکثر افراد، خصوصا زمانی که این بی حسی برای مدت زمانی طولانی ادامه دارد و تکرار میشود، دیابت و نوروپاتی دیابتی است. نوروپاتی دیابتی یا آسیب عصبی، در افراد دیابتی که سطح گلوکز خون (قند) کنترل نشده بالایی دارند، رخ میدهد.
پاها میتوانند تحت تأثیر این نوع آسیب عصبی قرار بگیرند و به همین دلیل هم این افراد مدام پاهایشان بی حس میشود. نوروپاتی دیابتی باعث بی حسی، درد و ضعف میشود که معمولا از انگشتان پا شروع شده و ممکن است به تدریج به پاها، مچ پا و زانوها گسترش یابد.

عوارض دیابت چیست؟
2. فتق دیسک کمر یا تنگی کانال نخاع
مورد مهم بعدی که میتواند علت بی حسی پاها باشد، فتق دیسک کمر یا تنگی کانال نخاعی است. مشکلات کمر، مانند پارگی یا فتق دیسکهای ستون فقرات، ممکن است باعث فشرده شدن اعصابی شود که به پاها میروند و منجر به بی حسی یا اختلالات حسی شوند.
بهعنوانمثال، سیاتیک وضعیتی است که در آن عصب سیاتیک تحریک یا فشرده میشود. عصب سیاتیک از کمر به پاها امتداد دارد و طولانیترین عصب در بدن است. اگر این عصب تحریک یا فشرده شود، فرد ممکن است بی حسی یا سوزنسوزنشدن را در پاهای خود تجربه کند.
3. گیرافتادگی موضعی اعصاب پا
فشارهای موقتی و موضعی که به اعصاب پا وارد میشوند میتوانند علت بی حسی پاها باشند. عوامل مختلفی ممکن است اعصاب پا را تحت فشار قرار دهند. بهعنوانمثال در بیماریهای شریان محیطی، شریانها تنگ میشوند و جریان خون به پاها را کم میکنند.
عصب تحت فشار یا فشرده حالت رایج دیگری است که به دنبال آن برخی از ساختارهای اطراف عصب، مانند عضلات، تاندونها، بافت و استخوانها، عصب را تحت فشار قرار میدهند. این حالتها هم میتواند باعث بروز علائمی همچون بی حسی در پاها شود.

علت خواب رفتن دست و پا چیست؟
4. کمبود برخی ویتامین ها
در برخی از افراد، علت بی حسی پاها کمبود ویتامین ها در بدن است. بهعنوانمثال، کمبود ویتامین B12 یا تیامین (B1) میتواند باعث آسیب عصبی شود که نتیجه آن بی حسی در پاها است. ویتامین B12 برای حفظ سلامت اعصاب محیطی ضروری است و به همین دلیل هم کمبود آن میتواند باعث سوزنسوزنشدن و بی حسی پاها شود.
5. اختلالات تیروئید و مشکلات متابولیک
در برخی افراد اختلالات تیروئید، از جمله کمکاری تیروئید یا سایر مشکلات متابولیکی میتواند علت بی حسی پاها باشد. بیماری تیروئید معمولا تعادل هورمونها و تعادل متابولیکی بدن را به هم میزند. کمکاری تیروئید درماننشده میتواند در برخی افراد به نوروپاتی محیطی منجر شود و باعث درد، بیحسی یا گزگز در اندامها شود.
6. مصرف برخی داروها و شیمی درمانی
مصرف برخی از داروها، خصوصا داروهای شیمی درمانی میتواند باعث احساس گزگز پا یا بی حسی در پاها شوند. عوارض جانبی مصرف برخی از داروها، به اعصاب محیطی و مرکزی آسیب میرساند. این آسیب باعث مختل شدن ارسال و دریافت سیگنالهای بین سیستم عصبی مرکزی و پاها شده که نتیجه آن، از دست رفتن حس در پاهاست.
علل با احتمال کمتر بی حسی پاها
گاهی اوقات علت بی حسی پاها یک سری بیماریهای زمینهای جدیتری است که کمتر رایجاند. مثلا لوپوس، سکته مغزی و برخی از تومورها را میتوان علت بی حس شدن پاها در برخی از افراد در نظر گرفت.
بهعنوانمثال، اگرچه نادر است، اما تومور ممکن است به گونهای رشد کند که به عصب فشار وارد کند و باعث بی حسی و سوزنسوزنشدن پا شود. افراد مبتلا به لوپوس هم ممکن است دچار آسیب عصبی شوند که معمولاً باعث بی حسی با الگوی متغیر، از جمله پاها میشود.

1. بیماری های عروقی
در افرادی که سابقه بیماریهای قلبی دارند، تورم یا ادم در پاها و سوزنسوزنشدن کف پا، یک علامت نسبتا شایع است. وقتی قلب به خوبی کار نمیکند، جریان خون کند شده و همین میتواند علت بی حسی پاها باشد.
علاوه بر این، برخی از بیماریهای قلبی مانند بیماری عروق کرونر، خطر ابتلا به بیماریهای شریانی محیطی را افزایش میدهد. در این شرایط شریانها در پاها تنگ شده و همین میتواند باعث درد و بی حسی در پاها و ساق پا شود.
2. بیماری های عصبی مانند مالتیپل اسکلروزیس (MS)
یکی از جدیترین دلایل بی حس شدن طولانیمدت پاها در برخی از افراد، بیماری مولتیپل اسکلروزیس است. مولتیپل اسکلروزیس یک اختلال خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به غلاف میلین که سلولهای عصبی را میپوشاند، حمله میکند. از علائم ام اس میتوان به بی حسی در قسمتهای مختلف بدن، از جمله پاها اشاره کرد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
Numbness and tingling is a common sign of MS. It’s usually one of the first symptoms that brings people to their doctors for diagnosis.
ترجمه فارسی:
بیحسی و سوزنسوزنشدن از علائم رایج MS است. این معمولا یکی از اولین علائمی است که افراد بعد از تجربه آن به پزشک مراجعه میکنند.
3. نارسایی کلیه ها و عفونت
به ندرت ممکن است علت بی حسی پاها، مشکلات و بیماریهای کلیوی، از جمله نارسایی کلیه یا برخی از عفونتها باشد. عفونت و نارسایی کلیه میتواند باعث آسیبهای عصبی و نوروپاتی شود که علت آن، جمعشدن ترکیبات سمی و عدم تعادل الکترولیتهای بدن است. این شرایط با تاثیری که روی اعصاب میگذارد، ممکن است باعث بی حسی، تورم شدید و گزگز کردن دستها و پاها شود.
نتیجه گیری
بی حسی در پاها و ساق پا وضعیت شایعی است و معمولا خود به خود از بین میرود. اما در صورتی که این شرایط مزمن شد، باید حتما به دنبال علت بی حسی پاها باشید، چرا که ممکن است این حالت نشاندهنده یک بیماری زمینهای جدیتر باشد. اگر بی حسی غیرقابلتوضیح، مداوم، دردناک یا همراه با سایر علائم مزمن را تجربه میکنید، باید برای تشخیص و بررسی گزینههای درمانی به پزشک مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!


سلام وقت بخیر من دیسک خفیف و نخایی دارم
چند روز درد کمر تا ران داشتم و قسمت بیرونی ران راستم بی حس شده
الان چند هفته درد ندارم ولی هنوز بی حس مونده میخواسم بگید چیکار کنم درست بشه ؟
بیحسی پا پس از درد کمر میتواند گاهی به دلیل فشار روی عصبها در ناحیه کمر ایجاد شود و ممکن است مدتی طول بکشد تا کامل برطرف شود. با این حال اگر چند هفته باقی مانده یا بدتر شده، لازم است حتماً بررسی دقیقتری انجام شود تا علت مشخص شود. بهتر است برای ارزیابی بیشتر به متخصص مغز و اعصاب یا متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. برای دریافت نوبت آنلاین و حضوری از متخصصان سراسر کشور میتوانید اپ دکترتو را روی تلفن همراه خود نصب کنید: https://doctoreto.com/app
سلام ،پسرم دو روز پیش بخاطر کار یک ساعت روی پاش میشینه الان دو روزه از مچ پا تا انگشتای پاش رو نمیتونه بالا بیاره و موقع راه رفتن کل پاش حرکت میکنه مشکلی نداره ولی از مچ به پایین ول هستش یعنی نمیتونه صافش کنه دلیلش چیه و آیا خوب میشه یا خطرناک هستش؟ چکار کنم واقعا ناراحتم که جلوی چشمم شل شل راه میره
سلام بر شما. درک میکنم که وضعیت پسرتان باعث نگرانی شما شده است. ممکن است فشار وارده به عصب پرونئال (عصب نازکنی) در ناحیه ساق پا باعث این مشکل شده باشد که گاهی در اثر نشستن طولانی مدت یا ضربه در این ناحیه رخ میدهد. اما برای تشخیص قطعی علت و اطمینان از بهبود کامل، حتما در سریعترین زمان به پزشک متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. میتوانید از لینک زیر برای پیدا کردن متخصص باتجربه و ثبت نوبت سریعتر، اقدام کنید.
بهترین دکتر ارتوپد ایران
سلام وقت بخیرببخشیدمن الان چهار روزه سمت چپ بدنم اززیرسینه به پایین در وحشتناکی داره بیحس نسبت به آب گرم وسرداصلاحسی نداره
سلام بر شما. این بیحسی ناگهانی میتواند نشانهی فشار روی عصب یا مشکل عصبی جدی باشد و باید سریعتر توسط پزشک یا اورژانس بررسی شود.
سلام ۴۰ سالمه، ۱۳ ساله دچار بیماری ام اس خفیف هستم هفته ای یک بار آمپول سینووکس تزریق میکنم خیاط هستم بیشتر رو پاهام میمونم اخیرا زیاد سر پا موندم ، کف مغازه ام سرامیکه و دمای پاهام این زمستون هر روز سرد بود، بخاطر مشکلات خانواده زیاد حرص میخورم سه روزه کف پاهام بیحس شده از امروز بیحسی رسیده زیر زانوم، تو این تعطیلات چکار کنم؟😭 استرس دارم
سلام و احترام
با توجه به سابقه ام اس و علائمی که توصیف کردید (بیحسی پیشرونده در پاها)، احتمال تشدید بیماری یا بروز علائم جدید وجود دارد. در ایام تعطیل، استراحت کافی داشته باشید، از ایستادن طولانی مدت و قرار گرفتن پاها در معرض سرما خودداری کنید. اگر امکان مراجعه به پزشک در ایام تعطیل وجود ندارد، سعی کنید با روشهای مدیریت استرس مانند تنفس عمیق، آرامش خود را حفظ کنید و پس از تعطیلات حتماً به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه نمایید. همچنین شما میتوانید از خدمات مشاوره آنلاین بدین منظور کمک بگیرید.
بهترین دکتر مغز و اعصاب و نورولوژی ایران
با عرض درود
دکتر عزیز ،من در طول روز هیچ مشکلی ندارم فقط موقع دراز کشیدن و یا قبل خواب ،پاهام بی حس میشه و گز گز دارم و ضعف. پا اذیتم میکنه باید قبل خواب حدود ده دقیق پاهامو بمالم تا که آرم بشه.
سلام. گزگز و بیحسی پاها در زمان دراز کشیدن و قبل از خواب که با ماساژ بهبود مییابد، میتواند نشانه مشکلات عصبی مانند فشار بر روی عصب، کمبود ویتامینها یا گردش خون نامناسب در ناحیه کمر و پاها باشد. برای کاهش این مشکل سعی کنید قبل از خواب پاهایتان را در آب گرم بخیسانید، ورزشهای کششی ملایم انجام دهید و از مصرف غذاهای سالم و مغذی استفاده کنید، اما چون این علائم میتواند مربوط به عصب باشد، برای بررسی دقیق علت و دریافت درمان مناسب، حتما به پزشک متخصص مغز و اعصاب یا ارتوپدی مراجعه کنید.
متخصص مغزواعصاب
سلام خسته نباشید من مدتی هست بی حسی کف پا و داغ شدن پاهارو دارم ودکتر مغز اعصاب رفتم نوار عصب عضله گرفتم دکتر ب ۱ و امگا ۳ و گاباپنین دادن ولی گاباپنتین رو نخوردم دکتر گفت نورو پاتی پایین پا داری ولی آیا گابا پنتین حتما لازم هست بخورم
سلام
علائم بی حسی و داغ شدن کف پا ممکن است نشانه ی یک اخلال در نورون های اعصابی باشد که ممکن است به دلیل فشار بر روی اعصاب یا عضلات یا بیماری های دیگر باشد. دکتر شما این موضوع را به عنوان نوروپاتی پایین پا شناخته اند و ممکن است داروهایی مانند گاباپنتین برای کاهش درد و بهبود علائم تجویز کرده باشند. اما مصرف گاباپنتین الزاماً حتمی نیست و بستگی به شدت علائم و نتایج معاینه دارد. بهترین راهکارهای خانگی شامل انجام تمرینات خاص و گرم کردن پا، جلوگیری از فشار وارد کردن به پا و رعایت حرکات منظم است. پیشنهاد می شود به یک متخصص اعصاب مراجعه کنید تا معاینه و بررسی دقیق تری انجام دهد.
متخصص مغزواعصاب
سلام من دیسک چهارم و پنجم ام بیرون زده الان ده روزه که از ران تا انگشتان درد غیر قابل تحملی داره وحالت بی حسی
سلام من دیسک چهارم و پنجم ام بیرون زده الان ده روزه که از ران تا انگشتان درد غیر قابل تحملی داره وحالت بی حسی
سلام، با توجه به شدت درد و بیحسی که توصیف کردید، ممکن است فشار زیادی روی عصب از دیسک بیرونزده ایجاد شده باشه. این حالت نیاز به بررسی فوری داره. بهتره حتماً به پزشک ارتوپد یا متخصص نورولوژیست مراجعه کنید تا با انجام معاینه و تصویربرداری وضعیت شما بهخوبی ارزیابی بشه.
متخصص ارتوپدی
سلاممنانگشتاندستوپامبیحسمشه
سلام. بیحسی همزمان انگشتان دست و پا میتونه نشانه درگیری اعصاب محیطی باشه که دلایل مختلفی مثل کمبود ویتامینهای گروه B، دیابت، یا مشکلات تیروئیدی میتونه داشته باشه. گاهی هم فشار به اعصاب در ناحیه گردن یا کمر باعث انتشار این حس به اندامها میشه. برای تشخیص دقیق علت و شروع درمان، بهتره به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید تا با معاینه و آزمایشهای لازم، مشکل رو ریشهیابی کنه.
متخصص مغزواعصاب
سلام من خیلی وقته مچ پاهام خیلی درد میکنه وبی حس هم میشه میتونه علت وزن باشه
سلام. بله، درد و بیحسی مچ پا میتواند مرتبط با وزن بالا باشد، زیرا فشار اضافی روی مفاصل و اعصاب پا وارد میکند. اما این علائم میتوانند دلایل دیگری مانند مشکلات عصبی، آرتروز یا حتی کمبود ویتامین نیز داشته باشند. برای تشخیص دقیق، بهتر است به یک متخصص ارتوپد یا پزشک داخلی مراجعه کنید تا با معاینه و در صورت نیاز انجام آزمایش یا تصویربرداری، علت اصلی مشخص و درمان مناسب شروع شود.
متخصص ارتوپدی
من یکی از پاهام یه روز پیش بی حس شد و از رون تا پایین گز گز کرد و از اون موقع دیگه مثل قبل حس نداره البته من فوتبال هم بازی میکنم تو رو خدا میشه جواب بدید
سلام و احترام
بیحسی و گزگز یک پا از ران تا پایین که بعد از بازی فوتبال رخ داده، میتواند ناشی از فشار روی عصب، کشیدگی عضلانی یا آسیب در حین بازی باشد و برای تشخیص دقیق علت و دریافت درمان مناسب، لازم است در اسرع وقت به پزشک متخصص، ترجیحاً ارتوپد یا متخصص طب ورزشی مراجعه کنید.
بهترین دکتر پزشکی ورزشی ایران