نارسایی کلیه چه علائمی دارد؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

نارسایی کلیه چیست و چه علائمی دارد؟ این سوال معمولا زمانی جدی می‌شود که فرد با ورم پا، تغییر ادرار، خستگی شدید، فشار خون بالا یا نتیجه غیرطبیعی آزمایش کراتینین روبه‌رو می‌شود. کلیه‌ها نقش مهمی در دفع مواد زائد، تنظیم آب و املاح، کنترل فشار خون، ساخت هورمون خون‌ساز و حفظ سلامت استخوان دارند. وقتی عملکرد آن‌ها کم می‌شود، بدن ممکن است مدت‌ها بی‌علامت بماند و بعد با نشانه‌های عمومی و گاهی مبهم هشدار بدهد. اگر فردی مبتلا به نارسایی کلیه باشد و نتواند کار خود را به‌درستی انجام دهند، بدن شما مملو از سموم می‌شود. این مساله می‌تواند منجر به کم کاری کلیه شود که در صورت عدم درمان، جان شما را تهدید می‌کند. برای تشخیص و درمان نارسایی کلیه می‌توانید به متخصص اورولوژی یا متخصص نفرولوژی شهر خود مثل دکتر اورولوژی تهران یا دکتر کلیه و نفرولوژی تهران مراجعه کنید. در این مطلب از دکترتو، علائم، علت‌ها، مراحل، روش‌های تشخیص، درمان و زمان مراجعه به پزشک را بررسی می‌کنیم.

نارسایی کلیه چیست؟

منظور از نارسایی کلیه این است کلیه‌ها دیگر نمی‌توانند کارهای اصلی خود را به اندازه کافی انجام دهند. این کارها شامل دفع مواد زائد، تنظیم آب بدن، کنترل پتاسیم و سدیم، کمک به تنظیم فشار خون و مشارکت در ساخت گلبول قرمز است. نارسایی کلیه ممکن است حاد باشد؛ یعنی ناگهانی ایجاد شود و گاهی با درمان علت زمینه‌ای بهتر شود. همچنین ممکن است مزمن باشد؛ یعنی عملکرد کلیه به‌آرامی کم شود و در طول زمان به مرحله پیشرفته برسد. در زبان عمومی، از کار افتادن کلیه بیشتر برای مراحل شدید یا انتهایی نارسایی کلیه استفاده می‌شود.

مدت زمان از کار افتادن کلیه چقدر است؟

در نارسایی حاد کلیه، کاهش عملکرد ممکن است طی چند ساعت تا چند روز رخ دهد؛ مثلا بعد از کم‌آبی شدید، عفونت شدید، افت فشار خون، مصرف بعضی داروها یا انسداد مسیر ادرار. در نارسایی مزمن، روند کاهش عملکرد کلیه معمولا آهسته‌تر است و ممکن است طی ماه‌ها یا سال‌ها پیشرفت کند. بعضی بیماران تا مراحل پیشرفته علامت واضحی ندارند. سرعت پیشرفت بیماری و مدت زمان از کار افتادن کلیه به علت اصلی، کنترل فشار خون و دیابت، سن، مصرف داروهای آسیب‌رسان به کلیه و پیگیری درمان بستگی دارد.

یک کلیه سالم چند درصد کار میکند؟

کلیه سالم را معمولا با درصد ساده نمی‌سنجند و معیار دقیق‌تر، عددی به نام نرخ تخمینی فیلتراسیون گلومرولی یا eGFR است. در حالت کلی، eGFR بالای ۹۰ همراه با نبود نشانه آسیب کلیه، عملکرد طبیعی محسوب می‌شود. اگر فرد فقط یک کلیه داشته باشد، همان یک کلیه می‌تواند در بسیاری از موارد عملکرد کافی برای زندگی عادی فراهم کند. بنابراین، داشتن یک کلیه سالم همیشه به معنی نصف شدن عملکرد بدن نیست. با این حال، فرد دارای یک کلیه باید فشار خون، آزمایش خون و آزمایش ادرار را دوره‌ای بررسی کند.

علائم نارسایی کلیه چیست؟

نشانه‌های نارسایی کلیه ممکن است در شروع بیماری خفیف، پراکنده یا حتی نامحسوس باشند. بدن تا مدتی می‌تواند کاهش عملکرد کلیه را جبران کند و به همین دلیل، بعضی افراد فقط با آزمایش خون یا ادرار متوجه مشکل می‌شوند. وقتی عملکرد کلیه کمتر شود، مواد زائد، آب اضافی و املاح در بدن جمع می‌شوند و علائم واضح‌تر می‌شوند. این علائم می‌توانند با بیماری‌های دیگر هم دیده شوند؛ بنابراین، تشخیص فقط با علائم انجام نمی‌شود. پزشک معمولا شرح حال، معاینه، آزمایش خون، آزمایش ادرار و گاهی تصویربرداری را کنار هم بررسی می‌کند. علائم احتمالی نارسایی کلیه عبارت‌اند از:

• کاهش مقدار ادرار یا تکرر ادرار
• تورم پاها و مچ پا، به دلیل جمع‌شدن مایعات در پا یا ادم محیطی
• تنگی‌نفس غیرقابل‌توضیح
• احساس خستگی یا خوابیدن بیش‌از‌احد
• حالت تهوع مداوم
• گیجی
• درد یا فشار در قفسه سینه
• مشکل در تنفس
• تشنج
• خارش
• گرفتگی عضلات
• عدم احساس گرسنگی

۱. علائم اولیه نارسایی کلیه چیست؟

علائم اولیه نارسایی کلیه معمولا واضح و اختصاصی نیستند. بسیاری از افراد در مراحل ابتدایی هیچ علامتی ندارند و بیماری با آزمایش خون یا ادرار مشخص می‌شود. اگر علامتی وجود داشته باشد، ممکن است به شکل خستگی، کاهش انرژی، افزایش فشار خون، ورم خفیف، کف‌آلود شدن ادرار یا تکرر ادرار شبانه دیده شود. این نشانه‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که کلیه نارسا شده است. با این حال، اگر فرد دیابت، فشار خون بالا، سابقه خانوادگی بیماری کلیه یا مصرف طولانی داروهای آسیب‌رسان به کلیه دارد، همین علائم خفیف هم باید بررسی شوند. این نشانه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• خستگی زودتر از معمول
• ورم خفیف اطراف چشم یا مچ پا
• ادرار کف‌آلود
• تکرر ادرار شبانه
• بالا رفتن فشار خون
• کاهش اشتها
• حالت تهوع خفیف
• تغییر رنگ یا حجم ادرار

۲. علائم نارسایی کلیه در کودکان

علائم نارسایی کلیه در کودکان ممکن است با بزرگسالان فرق داشته باشد و گاهی با بی‌حالی، بدغذایی یا اختلال رشد شروع شود. کودک ممکن است نتواند علائم خود را دقیق توضیح دهد، به همین دلیل تغییر رفتار، کاهش انرژی و ورم بدن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در کودکان، عفونت‌ها، بیماری‌های مادرزادی کلیه، برگشت ادرار، انسداد، بیماری‌های التهابی و بعضی داروها می‌توانند درگیرکننده باشند. فشار خون بالا در کودک همیشه باید جدی گرفته شود. تشخیص زودتر می‌تواند از آسیب بیشتر کلیه جلوگیری کند. علائم احتمالی نارسایی کلیه در کودکان عبارت‌اند از:

• کاهش اشتها یا بدغذایی
• رشد ناکافی یا کاهش وزن
• ورم صورت، اطراف چشم، پا یا شکم
• خستگی و خواب‌آلودگی
• رنگ‌پریدگی
• تهوع یا استفراغ
• کاهش یا افزایش غیرعادی ادرار
• شب‌ادراری جدید یا بدتر شدن آن
• فشار خون بالا
• درد شکم یا پهلو در برخی موارد
• تب یا علائم عفونت ادراری

۳. نارسایی کلیه در نوزادان نارس

نوزادان نارس بیشتر در معرض آسیب حاد کلیه هستند، چون کلیه‌های آن‌ها هنوز کامل بالغ نشده‌اند و ممکن است در بخش مراقبت ویژه با مشکلاتی مانند افت فشار، عفونت، کمبود اکسیژن، داروهای خاص یا اختلال جریان خون روبه‌رو شوند. علائم در این سن همیشه آشکار نیستند و بیشتر با پایش ادرار، وزن، آزمایش کراتینین، املاح و وضعیت عمومی نوزاد مشخص می‌شود. کاهش ادرار، ورم، اختلال تغذیه و ناپایداری فشار خون می‌توانند هشداردهنده باشند. درمان به علت زمینه‌ای و شرایط نوزاد بستگی دارد. مراقبت از نوزاد نارس باید توسط تیم تخصصی انجام شود.

علامت نارسایی کلیه	علت‌های احتمالی	درمان یا اقدام
کاهش یا قطع ادرار	کم‌آبی; افت فشار; انسداد ادراری	اصلاح کم‌آبی; رفع انسداد; درمان علت زمینه‌ای
ورم پا و صورت	تجمع آب و نمک در بدن	کاهش نمک; کنترل مایعات; داروی ادرارآور در شرایط انتخابی
تنگی نفس	تجمع مایع; کم‌خونی; مشکلات قلبی	کنترل تجمع مایع; درمان کم‌خونی; دیالیز در موارد شدید
خستگی و ضعف	کم‌خونی; تجمع مواد زائد	درمان کم‌خونی; کنترل بیماری زمینه‌ای
فشار خون بالا	بیماری مزمن کلیه; دیابت	کنترل فشار خون; کنترل دیابت; داروهای محافظ کلیه در بیماران مناسب
تهوع، گیجی یا خواب‌آلودگی	تجمع مواد زائد; اختلال املاح	کنترل پتاسیم و اسیدوز; دیالیز در موارد ضروری
نارسایی شدید کلیه	بیماری مزمن پیشرفته; آسیب شدید کلیه	دیالیز; پیوند کلیه; مراقبت حمایتی

۴. علائم نارسایی کلیه در مردان

علائم نارسایی کلیه در مردان هم می‌تواند با خستگی، ورم، تغییر ادرار، فشار خون بالا و تنگی نفس شروع شود. در مردان، بزرگی پروستات، انسداد مسیر ادرار، سنگ کلیه و بیماری‌های قلبی یا دیابت می‌توانند نقش مهمی در آسیب کلیه داشته باشند. تکرر ادرار شبانه، ضعیف شدن جریان ادرار، احساس تخلیه ناقص مثانه یا قطع و وصل شدن ادرار در مردان باید بررسی شود. اختلال نعوظ هم ممکن است در مراحل پیشرفته بیماری کلیوی دیده شود. هر علامت ادراری طول‌کشیده، به‌خصوص در سنین بالاتر، نیاز به پیگیری دارد. علائم مهم نارسایی کلیه در مردان عبارت‌اند از:

۵. علائم نارسایی کلیه در زنان

علائم نارسایی کلیه در زنان می‌تواند مانند مردان باشد، اما بعضی نشانه‌ها ممکن است با کم‌خونی، مشکلات هورمونی، بارداری، عفونت ادراری یا بیماری‌های خودایمنی اشتباه گرفته شوند. خستگی، ورم پا، پف صورت، فشار خون بالا و تغییر ادرار از نشانه‌های مهم هستند. در زنان باردار، فشار خون بالا، پروتئین در ادرار، ورم شدید و سردرد باید سریع بررسی شود. بعضی بیماری‌های خودایمنی که در زنان شایع‌تر هستند هم می‌توانند کلیه را درگیر کنند. بنابراین، تداوم علائم عمومی نباید فقط به کم‌خونی یا خستگی روزمره نسبت داده شود.

آیا علائم نارسایی کلیه داری؟

همین حالا از متخصص نوبت بگیر

بهترین دکتر کلیه و نفرولوژی ایران

علائم از کار افتادن کلیه چیست؟

از کار افتادن کلیه معمولا به کاهش شدید عملکرد کلیه اشاره دارد؛ وضعیتی که بدن دیگر نمی‌تواند مواد زائد، مایعات اضافی و املاح را به‌خوبی دفع کند. در این مرحله، علائم معمولا شدیدتر و گسترده‌تر هستند. فرد ممکن است ورم واضح، تنگی نفس، تهوع روزانه، ضعف شدید، خواب‌آلودگی، کاهش سطح هوشیاری یا تغییرات آزمایشگاهی خطرناک مانند پتاسیم بالا داشته باشد. اگر هر ۲ کلیه به مرحله نارسایی شدید برسند، درمان جایگزین کلیه مانند دیالیز یا پیوند ممکن است مطرح شود. این وضعیت نیاز به پیگیری فوری و تخصصی دارد. نشانه های از کار افتادن کلیه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• کاهش شدید ادرار یا قطع ادرار
• ورم شدید پا، صورت یا شکم
• تنگی نفس به دلیل تجمع مایع
• تهوع و استفراغ مداوم
• بی‌اشتهایی شدید
• ضعف و بی‌حالی شدید
• گیجی، خواب‌آلودگی یا کاهش هوشیاری
• درد یا فشار قفسه سینه
• ضربان قلب نامنظم
• خارش شدید پوست
• بوی بد دهان یا طعم فلزی دهان
• گرفتگی عضلات
• تشنج در موارد شدید
• بالا رفتن پتاسیم، اوره و کراتینین در آزمایش

۱. علائم از کار افتادن کلیه در سالمندان

علائم از کار افتادن کلیه در سالمندان ممکن است غیرمستقیم و مبهم باشد. سالمند ممکن است به‌جای شکایت واضح از درد یا تغییر ادرار، با گیجی، زمین خوردن، بی‌اشتهایی، خواب‌آلودگی، ضعف ناگهانی یا بدتر شدن تنگی نفس مراجعه کند. کم‌آبی، عفونت، مصرف داروهای مسکن، داروهای ادرارآور، فشار خون پایین و بیماری قلبی از عوامل مهم در این گروه هستند. در سالمندان، تغییرات آزمایشگاهی ممکن است زودتر از علائم آشکار شود. بنابراین، کاهش ناگهانی توان جسمی یا ذهنی باید جدی بررسی شود. علائم مهم کار نکردن کلیه در سالمندان عبارت‌اند از:

• گیجی یا خواب‌آلودگی جدید
• کاهش اشتها
• ضعف ناگهانی
• کاهش ادرار
• ورم پا
• تنگی نفس
• افت یا افزایش فشار خون
• تهوع
• زمین خوردن یا بی‌تعادلی
• تشدید بیماری قلبی
• بی‌قراری یا تغییر رفتار

۲. علائم از کار افتادن کلیه در بیماران سرطانی

بیماران سرطانی ممکن است به دلیل کم‌آبی، عفونت، انسداد ادراری، داروهای شیمی درمانی، داروهای هدفمند، تخریب سریع سلول‌های توموری یا درگیری مستقیم کلیه دچار نارسایی کلیه شوند. علائم ممکن است با عوارض خود سرطان یا درمان آن اشتباه گرفته شود. کاهش ادرار، ورم، ضعف شدید، تهوع، تنگی نفس، گیجی و اختلالات املاح خون در این گروه اهمیت زیادی دارد. گاهی بالا رفتن کراتینین در آزمایش اولین نشانه است. درمان باید با هماهنگی متخصص کلیه و تیم درمان سرطان انجام شود.

۳. علائم از کار افتادن کلیه در دیابتی ها

دیابت یکی از علت‌های مهم آسیب مزمن کلیه است و گاهی تا مدت‌ها بدون علامت پیش می‌رود. در افراد دیابتی، وجود آلبومین یا پروتئین در ادرار ممکن است زودتر از علائم ظاهری دیده شود. ورم پا، فشار خون بالا، خستگی، تنگی نفس، ادرار کف‌آلود و بالا رفتن کراتینین از نشانه‌های مهم هستند. قند خون بالا به‌مرور به رگ‌های ظریف کلیه آسیب می‌زند. کنترل قند، فشار خون و بررسی دوره‌ای ادرار می‌تواند سرعت پیشرفت آسیب کلیه را کمتر کند.

علت نارسایی کلیه چیست؟

کم کاری کلیه می‌تواند نتیجه یک بیماری زمینه‌ای یا علل دیگر باشد. علت کم کاری معمولا نوع نارسایی کلیه را هم تعیین می‌کند. مشکلات و بیماری‌های زیادی ممکن است در نهایت منجر به نارسایی کلیه شوند. علت نارسایی کلیه به حاد یا مزمن بودن بیماری بستگی دارد. در نارسایی حاد، مشکل اغلب ناگهانی و به دنبال کاهش خون‌رسانی، آسیب مستقیم بافت کلیه یا انسداد مسیر ادرار رخ می‌دهد.

در نارسایی مزمن، بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا، بیماری‌های التهابی کلیه، کلیه پلی‌کیستیک، انسداد طولانی‌مدت و مصرف برخی داروها نقش دارند. گاهی چند عامل همزمان وجود دارد. شناخت علت اهمیت زیادی دارد، چون درمان فقط پایین آوردن کراتینین نیست و باید عامل اصلی کنترل شود. برخی از دلایل نارسایی کلیه عبارتند از:

• دیابت
• فشار خون بالا
• خونریزی یا شوک
• عفونت شدید
• بیماری‌های خودایمنی
• التهاب گلومرول‌های کلیه
• کلیه پلی کیستیک، سنگ کلیه یا انسداد ادراری
• بزرگی پروستات در مردان
• برگشت ادرار به کلیه
• مصرف طولانی یا زیاد بعضی مسکن‌ها
• داروهای آسیب‌رسان به کلیه در افراد پرخطر
• نارسایی قلبی یا بیماری‌های عروقی
• سرطان یا فشار توده روی مسیر ادرار

۱. اختلال در جریان خون به کلیه‌ ها

کلیه برای تصفیه خون به جریان خون کافی نیاز دارد. اگر خون‌رسانی به کلیه کم شود، عملکرد کلیه می‌تواند ناگهانی افت کند. این حالت ممکن است بعد از کم‌آبی شدید، اسهال و استفراغ، خونریزی، سوختگی، شوک عفونی، نارسایی قلبی یا افت فشار خون رخ دهد. در این وضعیت، خود بافت کلیه ممکن است در ابتدا آسیب دائمی ندیده باشد، اما ادامه کم‌خونی‌رسانی می‌تواند به آسیب جدی منجر شود. درمان سریع علت زمینه‌ای می‌تواند در برخی موارد عملکرد کلیه را برگرداند. برخی از شرایطی که باعث کاهش جریان خون به کلیه‌ها می‌شوند عبارت‌اند از:

• حمله قلبی
• بیماری قلبی
• زخم کبد یا نارسایی کبد
• کم آبی بدن
• سوختگی شدید
• نوعی واکنش آلرژیک
• عفونت شدید مانند سپسیس
• فشار خون بالا و داروهای ضد التهاب هم می‌توانند جریان خون به کلیه را محدود کنند.

۲. مشکلات دفع ادرار

آنچه کلیه فیلتر می‌کند باید به‌صورت ادرار از بدن خارج شود. وقتی در دفع ادرار مشکلی وجود داشته باشد مانند احتباس ادرار، خروجی کلیه بسته شده و کلیه با مشکلاتی روبرو خواهد شد. هنگامی که بدن شما نمی‌تواند ادرار را دفع کند، سموم در کلیه انبار می‌شوند و کلیه‌ها را بیش‌از‌حد سنگین می‌‌کنند. برخی از سرطان‌ها می‌توانند مجاری ادرار را مسدود کنند، مانند:

• سرطان پروستات (شایع‌ترین نوع در مردان)
• سرطان روده بزرگ
• سرطان گردن
• سرطان مثانه.
• سنگ کلیه
• پروستات بزرگ‌شده
• انسداد مجاری ادراری
• لخته‌شدن خون در دستگاه ادراری شما
• آسیب به اعصابی که مثانه شما را کنترل می‌کنند

متن انگلیسی:
Diabetes and high blood pressure are the most common causes of chronic kidney disease (CKD) and kidney failure. Unmanaged diabetes can lead to high blood sugar levels. If your blood sugar levels are usually high, it can damage blood vessels in your kidneys and other organs.
ترجمه فارسی:
دیابت و فشار خون بالا شایع‌ترین علل بیماری مزمن کلیه (CKD) و نارسایی کلیه هستند. دیابت کنترل نشده می‌تواند منجر به سطح قند خون بالا شود. اگر سطح قند خون شما معمولاً بالا باشد، می‌تواند به رگ‌های خونی کلیه‌ها و سایر اندام‌های شما آسیب برساند.

به نقل از سایت my.clevelandclinic

علت از کار افتادن کلیه چیست؟

دلیل از کار افتادن کلیه معمولا همان علت‌های نارسایی شدید کلیه است، اما در مرحله‌ای اتفاق می‌افتد که عملکرد کلیه دیگر پاسخ‌گوی نیاز بدن نیست. گاهی این وضعیت نتیجه پیشرفت چندساله بیماری مزمن کلیه است. گاهی هم بعد از یک حادثه ناگهانی مانند شوک، عفونت شدید، کم‌آبی شدید، انسداد کامل ادرار یا آسیب دارویی رخ می‌دهد. در بعضی بیماران، کلیه‌ها پس از درمان علت زمینه‌ای دوباره بهتر کار می‌کنند. در بعضی دیگر، آسیب دائمی می‌شود و نیاز به دیالیز یا پیوند مطرح می‌شود. دلایل مهم از کار افتادن کلیه عبارت‌اند از:

• دیابت کنترل‌نشده یا طولانی‌مدت
• فشار خون بالا و کنترل‌نشده
• بیماری مزمن کلیه پیشرفته
• نارسایی حاد درمان‌نشده
• عفونت شدید و شوک
• انسداد دوطرفه مسیر ادرار
• بیماری‌های خودایمنی کلیه
• آسیب دارویی یا مسمومیت
• کاهش شدید خون‌رسانی به کلیه
• بیماری قلبی شدید
• آسیب ناشی از برخی درمان‌های سرطان
• بیماری‌های ارثی کلیه

انواع و مراحل نارسایی کلیه چیست؟

نارسایی کلیه به پنج مرحله طبقه‌بندی می‌شود. این موارد از بسیار خفیف (مرحله ۱) تا نارسایی کامل کلیه (مرحله ۵) متغیر است. با پیشرفت مراحل، علائم و عوارض افزایش می‌یابد. اولین مرحله بسیار خفیف است. ممکن است هیچ علائم قابل مشاهده‌ای نداشته باشید. میزان آسیب‌‌ به کلیه‌ها بسیار کم است. هنوز هم می‌توان با حفظ یک سبک زندگی سالم، پیشرفت بیماری را مدیریت کرد و روند آن را کند کرد.

مرحله دو بیماری کلیوی هنوز یک شکل خفیف در نظر گرفته می‌شود، اما نشانه‌های قابل تشخیص مانند وجود پروتئین در ادرار یا آسیب فیزیکی به کلیه‌ها ممکن است آشکارتر باشد. برای درمان نارسایی کلیه در مرحله ۲ هنوز می‌توان از رویکردهای تغییر سبک زندگی استفاده می‌شود. در مرحله سوم نارسایی کلیوی متوسط ​​در نظر گرفته می‌شود و کلیه‌های شما آن‌طور که باید کار نمی‌کنند. مرحله ۳ بیماری کلیه گاهی اوقات به 3A و 3B تقسیم می‌شود. آزمایش عملکرد کلیه میزان مواد زائد بدن شما را اندازه‌گیری می‌کند و تصویری از عملکرد کلیه به پزشک می‌دهد. سپس پزشک می‌تواند این دو مرحله را از هم متمایز کند.

مرحله ۴ بیماری کلیوی متوسط ​​تا شدید در نظر گرفته می‌شود. در این مرحله کلیه‌ها خوب کار نمی‌کنند، اما هنوز کلیه‌ها دچار نارسایی کامل نشده‌اند. علائم می‌تواند ناشی از عوارضی مانند کم‌خونی، فشار خون بالا و بیماری استخوان باشد. سبک زندگی سالم در این مرحله از نارسایی کلیه هنوز حیاتی است. در مرحله ۵، کلیه‌های شما دچار نارسایی کامل شده‌اند و سبک زندگی سالم دیگر تأثیر چندانی نخواهد داشت. پزشک با دارو نمی‌تواند عوارض را کاهش دهد. اگر در این مرحله از بیماری قرار دارید فقط با دیالیز منظم یا پیوند کلیه می‌توانید به زندگی ادامه دهید. در ادامه انواع نارسایی کلیه را بررسی می‌کنیم.

مرحله نارسایی کلیه	محدوده eGFR	معنی کلی
مرحله ۱	۹۰ یا بیشتر	عملکرد طبیعی یا نزدیک به طبیعی همراه با نشانه آسیب کلیه
مرحله ۲	۶۰ تا ۸۹	کاهش خفیف عملکرد همراه با نشانه آسیب کلیه
مرحله ۳a	۴۵ تا ۵۹	کاهش خفیف تا متوسط عملکرد کلیه
مرحله ۳b	۳۰ تا ۴۴	کاهش متوسط تا شدید عملکرد کلیه
مرحله ۴	۱۵ تا ۲۹	کاهش شدید عملکرد کلیه
مرحله ۵	کمتر از ۱۵	نارسایی بسیار پیشرفته یا مرحله انتهایی

۱. نارسایی حاد پیش کلیوی

اختلال در جریان خون به کلیه‌ها می‌تواند باعث نارسایی حاد پیش کلیوی شود. کلیه‌ها بدون جریان خون کافی نمی‌توانند سموم را از خون فیلتر کنند. این نوع نارسایی کلیه معمولاً زمانی قابل‌درمان است که پزشک علت کاهش جریان خون را مشخص کند. کم‌آبی شدید، افت فشار، خونریزی، عفونت شدید و نارسایی قلبی از علت‌های مهم هستند. اگر علت سریع درمان شود، عملکرد کلیه ممکن است بهتر شود. ادامه این وضعیت می‌تواند به آسیب مستقیم بافت کلیه منجر شود.

۲. نارسایی حاد کلیه

نارسایی حاد کلیه می‌تواند ناشی از ترومای کلیه (ضربه مستقیم به کلیه‌ها، مانند ضربه فیزیکی یا تصادف) باشد. در این حالت کلیه‌های شما دچار ایسکمی (کمبود اکسیژن‌رسانی به کلیه‌ها) است. موارد زیر ممکن است باعث ایسکمی شوند:

• خونریزی شدید
• شوکه شدن
• انسداد عروق خونی کلیه
• گلومرولونفریت

۳. نارسایی مزمن پیش کلیوی

وقتی برای مدت طولانی خون کافی به کلیه‌ها جریان نداشته باشد، کلیه‌ها شروع به کوچک‌شدن می‌کنند و توانایی عملکرد مؤثر خود در تصفیه کامل خون را از دست می‌دهند. این وضعیت می‌تواند در نارسایی قلبی مزمن، تنگی عروق کلیه، کم‌آبی مزمن یا مصرف نامناسب برخی داروها دیده شود. در این حالت، کلیه برای مدت طولانی در شرایط کم‌فشار کار می‌کند. اگر علت کنترل نشود، کاهش عملکرد کلیه ممکن است پایدار شود. درمان شامل اصلاح عامل زمینه‌ای و مراقبت از فشار خون و مایعات بدن است.

۴. نارسایی مزمن کلیه

شایع ترین علت نارسایی مزمن کلیه آسیب طولانی‌مدت به کلیه‌ها است. این حالت از ضربه مستقیم به کلیه‌ها در اثر خونریزی شدید یا کمبود اکسیژن ایجاد می‌شود. نارسایی مزمن کلیه به کاهش طولانی‌مدت و پیشرونده عملکرد کلیه گفته می‌شود، معمولا به‌آرامی پیشرفت می‌کند و در مراحل ابتدایی ممکن است علامتی نداشته باشد. شایع‌ترین علت‌های آن دیابت و فشار خون بالا هستند. بیماری‌های التهابی کلیه، کلیه پلی‌کیستیک، انسداد طولانی‌مدت مسیر ادرار و مصرف طولانی برخی داروها هم می‌توانند نقش داشته باشند. درمان بیشتر روی کند کردن پیشرفت بیماری، کنترل عوارض و آماده‌سازی برای درمان جایگزین کلیه در مراحل پیشرفته تمرکز دارد.

۵. نارسایی‌ مزمن پس کلیوی

نارسایی مزمن پس کلیوی زمانی ایجاد می‌شود که انسداد ادرار برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و فشار برگشتی به کلیه‌ها آسیب بزند. این وضعیت ممکن است در بزرگی پروستات، سنگ‌های مکرر، تنگی مجرا، تومورها یا اختلالات عصبی مثانه دیده شود. گاهی بیمار مدت‌ها فقط تکرر ادرار، ادرار قطره‌قطره یا احساس تخلیه ناقص دارد. اگر انسداد دیر تشخیص داده شود، آسیب کلیه می‌تواند پایدار شود. رفع انسداد، درمان علت و پیگیری عملکرد کلیه اهمیت زیادی دارد.

تشخیص نارسایی کلیه چگونه است؟

اولین قدم در مسیر تشخیص کم کاری کلیه انجام آزمایش‌های کم کاری کلیه است. چندین آزمایش وجود دارد که پزشک می‌تواند از آنها برای تشخیص نارسایی کلیه استفاده کند. بسیاری از علائم مانند خستگی، تهوع، ورم یا تنگی نفس می‌توانند علت‌های دیگری هم داشته باشند. پزشک معمولا ابتدا شرح حال، داروهای مصرفی، بیماری‌های زمینه‌ای، فشار خون، مقدار ادرار و معاینه را بررسی می‌کند. سپس آزمایش خون و ادرار درخواست می‌شود. در برخی موارد، سونوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی یا بیوپسی کلیه برای مشخص شدن علت بیماری لازم است. روش‌های تشخیص نارسایی کلیه ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• آزمایش کراتینین خون
• محاسبه eGFR
• آزمایش اوره خون
• آزمایش پتاسیم، سدیم، بیکربنات و سایر املاح
• آزمایش کامل ادرار
• بررسی پروتئین یا آلبومین ادرار
• نسبت آلبومین به کراتینین ادرار
• سونوگرافی کلیه و مجاری ادرار
• سی تی اسکن یا ام آر آی در موارد انتخابی
• بیوپسی کلیه در موارد خاص

۱. علائم نارسایی کلیه در آزمایش خون چیست؟

مجموعه آزمایشی به نام پنل کلیه یا رِنال پنل و آزمایش عملکرد کلیه وجود دارد که سطح موادی که توسط کلیه‌ها فیلتر می‌شوند، مانند نیتروژن، اوره خون (BUN) و کراتینین (Cr) را در خون بررسی می‌کند. افزایش غیرطبیعی این موارد در خون ممکن است نشان‌دهنده‌ نارسایی حاد کلیه باشد. بالا رفتن کراتینین همیشه باید با سن، جنس، وزن، عضله بدن و روند قبلی آزمایش‌ها تفسیر شود. eGFR کاهش‌یافته می‌تواند نشانه افت عملکرد کلیه باشد. در نارسایی شدید، پتاسیم بالا، اسیدوز، کم‌خونی و اختلال کلسیم و فسفر هم ممکن است مشاهده شود. علائم مهم نارسایی کلیه در آزمایش خون عبارت‌اند از:

• کراتینین بالا
• اوره یا BUN بالا
• eGFR پایین
• پتاسیم بالا
• سدیم غیرطبیعی
• بیکربنات پایین
• فسفر بالا
• کلسیم غیرطبیعی
• کم‌خونی
• آلبومین پایین در برخی شرایط
• اسید اوریک بالا در برخی بیماران

۲. آیا نارسایی کلیه با سونوگرافی مشخص میشود؟

سونوگرافی می‌تواند به تشخیص علت یا شدت برخی مشکلات کلیه کمک کند، اما به‌تنهایی عملکرد دقیق کلیه را نشان نمی‌دهد. با تشخیص نارسایی کلیه با سونوگرافی می‌توان اندازه کلیه، نازک شدن بافت، وجود سنگ، انسداد، ورم کلیه، کیست، توده یا مشکلات مادرزادی را بررسی کرد. در نارسایی مزمن، کلیه‌ها ممکن است کوچک‌تر و بافت آن‌ها نازک‌تر دیده شود. در انسداد ادراری، ممکن است گشاد شدن سیستم جمع‌کننده ادرار دیده شود. برای ارزیابی عملکرد کلیه، آزمایش خون و ادرار همچنان ضروری است.

۳. علائم نارسایی کلیه در آزمایش ادرار

آزمایش ادرار می‌تواند نشانه‌های اولیه آسیب کلیه را نشان دهد، حتی وقتی فرد هنوز علامت واضحی ندارد. دفع پروتئین در ادرار یکی از نشانه‌های مهم آسیب کلیه است. خون در ادرار، سلول‌های غیرطبیعی، استوانه‌های ادراری و تغییر وزن مخصوص ادرار هم می‌توانند به تشخیص کمک کنند. در افراد دیابتی یا دارای فشار خون بالا، بررسی آلبومین ادرار اهمیت زیادی دارد. نتیجه آزمایش ادرار باید همراه با آزمایش خون و شرایط بالینی تفسیر شود.

اهمچنین ندازه‌گیری میزان خروجی ادرار یکی از ساده‌ترین آزمایش‌ها برای کمک به تشخیص نارسایی کلیه است. به عنوان مثال، ادرار کم در مدت ۲۴ ساعت ممکن است نشان دهد که بیماری کلیوی به دلیل انسداد ادرار است که بیماری‌ها یا آسیب‌های متعدد می‌تواند باعث ایجاد آن شود. علاوه بر این پزشک سطح برخی مواد را در هم در ادرار ۲۴ ساعته بررسی می‌کند تا به تشخیص مشکل کمک کند. برخی از علائم نارسایی کلیه در آزمایش ادرار عبارتند از:

• آلبومین در ادرار
• خون در ادرار
• ادرار کف‌آلود
• استوانه‌های ادراری
• گلبول سفید در عفونت یا التهاب
• وزن مخصوص غیرطبیعی ادرار
• کاهش توان تغلیظ ادرار
• نسبت آلبومین به کراتینین بالا
• عفونت ادراری همراه با علائم بالینی

۴. بیوپسی بافت کلیه

آزمایش بیوپسی کلیه روشی است که طی آن پزشک قسمتی از بافت کلیه را بررسی بیشتر بر‌می‌دارد. بیوپسی کلیه برای بررسی رسوبات غیرطبیعی، اسکار یا ارگانیسم‌های عفونی انجام می‌شوند. آزمایش بیوپسی یک روش ساده است که معمولا با بی‌حسی موضعی و بدون بیهوشی انجام می‌شود. برای انجام بیوپسی پزشک به شما یک بی‌حس‌کننده موضعی می‌دهد تا دردی احساس نکنید. سپس سوزن بیوپسی را از طریق پوست شما وارد کرده و به کلیه شما وارد می‌کنند تا نمونه را دریافت کند. تجهیزاتی مانند تصویربرداری اشعه ایکس یا اولتراسوند برای هدایت بهتر سوزن در هنگام بیوپسی استفاده می‌شود.

شما می‌توانید برای تشخیص نارسایی کلیه بهترین دکتر کلیه و نفرولوژی ایران یا بهترین دکتر اورولوژی ایران را از طریق وب‌سایت دکتر تو پیدا کنید و به صورت تلفنی درمورد علائم بیماری‌تان با او مشورت کنید. اگر در معرض عوامل خطر ابتلا به نارسایی کلیه قرار دارید یا علائم نگران‌کننده‌ای دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره آنلاین یا مشاوره تلفنی دمترتو استفاده کنید و در صورت نیاز از پزشک موردنظرتان نوبت آنلاین بگیرید.

درمان نارسایی کلیه چیست؟

اولین سوال بیماران بعد از اینکه نارسایی کلیه‌شان تایید شود این است که آیا نارسایی کلیه درمان دارد؟ درمان‌های مختلفی برای نارسایی کلیه وجود دارد. متخصص کلیه بر اساس نوع شدت بیماری و دلیل نارسایی کلیه، درمان مناسب را برای شما انتخاب می‌کند. درمان نارسایی کلیه به حاد یا مزمن بودن بیماری و علت اصلی آن بستگی دارد. در نارسایی حاد، هدف این است که عامل آسیب، مانند کم‌آبی، عفونت، افت فشار، انسداد یا داروی آسیب‌رسان، سریع برطرف شود.

در نارسایی مزمن، درمان بیشتر روی کند کردن پیشرفت بیماری، کنترل فشار خون و دیابت، کاهش پروتئین ادرار، اصلاح کم‌خونی، کنترل فسفر و پتاسیم و آمادگی برای دیالیز یا پیوند تمرکز دارد. درمان جدید نارسایی کلیه بیشتر به داروهایی مربوط است که می‌توانند در گروهی از بیماران، سرعت افت عملکرد کلیه را کمتر کنند. با این حال، هیچ دارویی برای همه افراد درمان قطعی نارسایی مزمن کلیه نیست. روش‌های درمان جدید نارسایی کلیه ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• درمان علت زمینه‌ای
• کنترل فشار خون
• کنترل دیابت
• کاهش نمک در رژیم غذایی
• تنظیم پروتئین، پتاسیم و فسفر غذا
• قطع یا جایگزینی داروهای آسیب‌رسان به کلیه
• داروهای محافظ کلیه در بیماران مناسب
• داروهای ادرارآور برای ورم در شرایط انتخابی
• درمان کم‌خونی
• درمان اختلالات استخوان و فسفر
• درمان پتاسیم بالا
• دیالیز
• پیوند کلیه

درمان از کار افتادن کلیه چیست؟

اگر علت از کار افتادن، نارسایی کلیه حاد باشد، درمان کم‌آبی، عفونت، انسداد، اختلال املاح یا قطع داروی آسیب‌رسان می‌تواند عملکرد کلیه را بهتر کند. اگر نارسایی شدید و پایدار باشد، دیالیز یا پیوند کلیه مطرح می‌شود. در بعضی افراد، درمان حمایتی برای کنترل علائم و حفظ کیفیت زندگی انتخاب می‌شود. تصمیم درمانی باید با بررسی آزمایش‌ها، علائم، سن، بیماری‌های همراه و خواست بیمار گرفته شود. درمان‌های احتمالی عبارت‌اند از:

• بستری و پایش دقیق در موارد حاد یا شدید
• اصلاح کم‌آبی یا افت فشار
• درمان عفونت
• رفع انسداد ادرار
• کنترل پتاسیم بالا
• کنترل تجمع مایع
• دیالیز موقت یا دائمی
• پیوند کلیه
• درمان کم‌خونی و اختلال استخوان
• مراقبت حمایتی و تسکینی در موارد انتخابی

متن انگلیسی:
There is no cure for kidney failure, but with treatment it is possible to live a longer and productive life. Dialysis and kidney transplant are the two treatments for people with kidney failure. Dialysis treatments or a transplanted kidney will take over some of the work from your damaged kidneys and remove wastes and extra fluid from your body.
ترجمه فارسی:
هیچ درمانی برای نارسایی کلیه وجود ندارد، اما با درمان می‌توان زندگی طولانی‌تر و پربارتری داشت. دیالیز و پیوند کلیه دو روش درمانی برای افراد مبتلا به نارسایی کلیه هستند. درمان‌های دیالیز یا کلیه پیوندی بخشی از کار کلیه‌های آسیب‌دیده شما را بر عهده می‌گیرند و مواد زائد و مایعات اضافی را از بدن شما خارج می‌کنند.

به نقل از سایت kidney

برای برگشت کلیه از کار افتاده چه باید کرد؟

برگشت کلیه از کار افتاده زمانی ممکن است که علت آسیب برگشت‌پذیر باشد و درمان به‌موقع انجام شود. مثلا در کم‌آبی شدید، افت فشار، بعضی مسمومیت‌های دارویی یا انسداد ادراری، درمان سریع می‌تواند عملکرد کلیه را تا حدی یا کاملا بهتر کند. اما اگر بافت کلیه دچار آسیب مزمن و پیشرفته شده باشد، برگشت کامل معمولا انتظار نمی‌رود. در این حالت، هدف حفظ عملکرد باقی‌مانده و جلوگیری از بدتر شدن بیماری است. مراجعه زودهنگام، آزمایش منظم و درمان علت اصلی شانس بهبود را بیشتر می‌کند. برای برگشت کلیه از کارافتاده اقدامات زیر را انجام دهید:

• مراجعه فوری در کاهش ادرار، ورم شدید یا تنگی نفس
• درمان علت اصلی آسیب
• قطع داروهای آسیب‌رسان با نظر پزشک
• رفع انسداد ادرار
• کنترل فشار خون
• کنترل قند خون
• اصلاح کم‌آبی یا تجمع مایع
• کنترل پتاسیم و اسیدوز
• پرهیز از مصرف خودسرانه مسکن‌ها
• پیگیری منظم کراتینین، eGFR و آزمایش ادرار

درمان قطعی نارسایی کلیه چیست؟

درمان قطعی نارسایی کلیه به نوع آن بستگی دارد. برای نارسایی حاد، اگر علت زود پیدا و درمان شود، ممکن است کلیه به عملکرد قبلی برگردد. در نارسایی مزمن پیشرفته، آسیب کلیه معمولا برگشت کامل ندارد و درمان قطعی به معنای بازسازی کلیه وجود ندارد. در مرحله انتهایی، پیوند کلیه مؤثرترین درمان جایگزین برای بسیاری از افراد مناسب است، اما برای همه قابل انجام نیست. دیالیز هم می‌تواند مواد زائد و مایعات اضافی را دفع کند، اما جایگزین کامل همه عملکردهای کلیه نیست. گزینه‌های اصلی در مراحل پیشرفته عبارت‌اند از:

• پیوند کلیه در افراد واجد شرایط
• همودیالیز
• دیالیز صفاقی
• مراقبت جامع حمایتی
• درمان عوارض مانند کم‌خونی، پتاسیم بالا و ورم
• کنترل دقیق بیماری‌های زمینه‌ای
• برنامه‌ریزی طولانی‌مدت با متخصص کلیه

همین الان از بهترین دکتر پیوند کلیه نوبت بگیر!

بهترین دکتر پیوند کلیه ایران

بهترین دارو برای نارسایی کلیه

داروی نارسایی کلیه بر اساس علت بیماری، مرحله عملکرد کلیه، فشار خون، دیابت، مقدار پروتئین ادرار، پتاسیم خون، کم‌خونی، ورم و بیماری‌های همراه انتخاب می‌شود. بعضی داروهای نارسایی کلیه برای کند کردن افت عملکرد کلیه کاربرد دارند، بعضی عوارض بیماری را کنترل می‌کنند و بعضی فقط در شرایط خاص استفاده می‌شوند. مصرف خودسرانه دارو در نارسایی کلیه خطرناک است، چون بسیاری از داروها باید با عملکرد کلیه تنظیم شوند. حتی داروهای رایج بدون نسخه هم ممکن است برای کلیه آسیب‌رسان باشند. داروهایی که ممکن است برای درمان نارسایی کلیخ بررسی شوند عبارت‌اند از:

• مهارکننده‌های ACE مانند انالاپریل، لیزینوپریل و رامیپریل برای فشار خون و پروتئین ادرار در بیماران مناسب
• داروهای ARB مانند لوزارتان و والزارتان برای فشار خون و محافظت کلیه در برخی بیماران
• مهارکننده‌های SGLT2 مانند امپاگلیفلوزین یا داپاگلیفلوزین در گروهی از بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه
• داروهای ادرارآور مانند فوروزماید برای ورم و تجمع مایع در شرایط انتخابی
• داروهای کنترل پتاسیم در پتاسیم بالا
• مکمل آهن یا داروهای محرک ساخت گلبول قرمز برای کم‌خونی
• بایندرهای فسفات مانند کلسیم کربنات یا کلسیم استات در فسفر بالا
• ویتامین D یا شکل‌های فعال آن در برخی اختلالات استخوانی
• استاتین‌ها برای کاهش خطر قلبی عروقی در افراد مناسب
• سدیم بیکربنات در اسیدوز متابولیک انتخابی

قرص برای درمان نارسایی کلیه

بعضی قرص‌ها برای کنترل علت‌های آسیب کلیه مانند فشار خون و دیابت استفاده می‌شوند و بعضی عوارض بیماری کلیه را کنترل می‌کنند. لیناگلیپتین داروی کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ است و درمان مستقیم نارسایی کلیه محسوب نمی‌شود، اما ممکن است در برخی بیماران دیابتی با اختلال عملکرد کلیه انتخاب مناسبی باشد. امپاگلیفلوزین از گروه SGLT2 است و در گروهی از بیماران می‌تواند به کاهش خطر پیشرفت بیماری کلیه کمک کند. انتخاب هرکدام به eGFR، داروهای همزمان، خطر کم‌آبی، عفونت ادراری و شرایط قلبی بستگی دارد. قرص‌هایی که ممکن است برای بیمار تجویز شوند عبارت‌اند از:

• لوزارتان
• والزارتان
• انالاپریل
• لیزینوپریل
• رامیپریل
• امپاگلیفلوزین
• داپاگلیفلوزین
• لیناگلیپتین برای کنترل قند در دیابت نوع ۲
• فوروزماید در برخی بیماران دچار ورم
• سدیم بیکربنات در اسیدوز انتخابی
• کلسیم کربنات یا کلسیم استات برای فسفر بالا
• آتورواستاتین یا سیمواستاتین برای کاهش خطر قلبی عروقی در افراد مناسب

درمان نارسایی حاد کلیه چیست؟

اگر بیمار کم‌آبی داشته باشد، مایع‌درمانی کنترل‌شده انجام می‌شود. درصورتی‌که عفونت شدید عامل باشد، درمان عفونت اهمیت دارد. اگر انسداد ادرار وجود داشته باشد، باید مسیر ادرار باز شود. اگر دارویی باعث آسیب شده باشد، پزشک آن را قطع یا جایگزین می‌کند. در موارد شدید، دیالیز موقت برای کنترل پتاسیم، اسیدوز، تجمع مایع یا مواد زائد انجام می‌شود. اقدام‌های درمانی در نارسایی حاد کلیه برای تقویت کلیه ضعیف عبارت‌اند از:

• بستری در موارد متوسط تا شدید
• پایش دقیق ادرار
• کنترل فشار خون و جریان خون کلیه
• اصلاح کم‌آبی یا تجمع مایع
• درمان عفونت
• قطع داروهای آسیب‌رسان
• رفع انسداد ادرار
• کنترل پتاسیم بالا
• اصلاح اسیدوز
• تنظیم رژیم غذایی موقت
• دیالیز موقت در موارد ضروری

درمان خانگی نارسایی کلیه

روش‌های درمان خانگی نارسایی کلیه جایگزین درمان پزشکی نیست. با این حال، در بیماری مزمن کلیه، مراقبت‌های خانگی می‌توانند به کند شدن پیشرفت بیماری و کنترل عوارض کمک کنند. این مراقبت‌ها باید با مرحله بیماری، آزمایش پتاسیم و فسفر، فشار خون، دیابت و توصیه متخصص هماهنگ باشند. مصرف خودسرانه گیاهان دارویی، مکمل‌های بدنسازی، پودرهای پروتئین و مسکن‌ها می‌تواند کلیه را بدتر کند. اگر علائمی مانند کاهش ادرار، تنگی نفس، ورم شدید یا گیجی وجود دارد، درمان خانگی کافی نیست. برخی از اقدامات برای درمان خانگی نارسایی کلیه عبارتند از:

• کنترل منظم فشار خون
• کنترل قند خون در افراد دیابتی
• کاهش مصرف نمک
• پرهیز از مصرف خودسرانه ایبوپروفن، ناپروکسن و داروهای مشابه
• نوشیدن مایعات طبق توصیه پزشک، نه بیش از حد
• ترک سیگار
• فعالیت بدنی متناسب با توان فرد
• پیگیری منظم آزمایش خون و ادرار
• رعایت رژیم غذایی مخصوص مرحله بیماری

برای نارسایی کلیه چه بخوریم؟

رژیم غذایی خاصی برای افراد مبتلا به نارسایی کلیه وجود ندارد. دستورالعمل‌های غذایی به مرحله‌ی بیماری کلیوی و سلامت فردی شما بستگی دارد. در مراحل اولیه ممکن است فقط کاهش نمک، کنترل وزن و تغذیه سالم کافی باشد، اما در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است محدودیت پروتئین، پتاسیم، فسفر و مایعات لازم شود. مقدار مجاز شیر، لبنیات، گوشت، حبوبات، میوه و سبزی به آزمایش خون و مرحله بیماری بستگی دارد. شیر و لبنیات منبع فسفر و پتاسیم هستند و در برخی بیماران باید محدود شوند، اما حذف کامل آن‌ها بدون جایگزین مناسب هم درست نیست. رژیم کلیوی بهتر است با نظر متخصص تغذیه تنظیم شود. برخی از توصیه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• سفیده تخم مرغ
• ماهی
• روغن زیتون
• فلفل دلمه‌ای قرمز
• کلم
• گل کلم
• سیر
• پیاز
• سیب
• زغال اخته
• تمشک
• توت فرنگی
• گیلاس
• انگور قرمز

بهترین میوه برای نارسایی کلیه

میوه های مفید برای نارسایی کلیه به سطح پتاسیم خون، مرحله بیماری و دیالیزی بودن یا نبودن فرد بستگی دارد. بعضی بیماران می‌توانند میوه و سبزی را در حد متعادل مصرف کنند، اما اگر پتاسیم خون بالا باشد، باید در انتخاب میوه دقت بیشتری شود. میوه‌هایی مانند سیب، انگور، توت‌ها، آناناس و هندوانه در بسیاری از رژیم‌های کم‌پتاسیم راحت‌تر جا می‌گیرند، اما مقدار مصرف مهم است. خرمالو پتاسیم قابل توجهی دارد و برای همه بیماران کلیوی مناسب نیست. بیمارانی که پتاسیم بالا دارند، نباید خرمالو یا میوه‌های پرپتاسیم را بی‌حساب مصرف کنند. میوه‌هایی که ممکن است در بسیاری از بیماران مناسب‌تر باشند عبارت‌اند از:

• سیب
• انگور
• توت فرنگی
• بلوبری
• آناناس
• هلو در مقدار کنترل‌شده
• گلابی
• هندوانه در مقدار مناسب
• آلو در مقدار محدود و با توجه به پتاسیم

عوارض نارسایی کلیه چیست؟

نارسایی کلیه می‌تواند روی بسیاری از اعضای بدن اثر بگذارد، چون کلیه‌ها در تنظیم آب، املاح، فشار خون، اسید و باز، خون‌سازی و سلامت استخوان نقش دارند. وقتی عملکرد کلیه کم می‌شود، مایعات، مواد زائد، پتاسیم، فسفر و اسید در بدن جمع می‌شوند. این تغییرات می‌توانند باعث خارش، ورم، تنگی نفس، کم‌خونی، ضعف استخوان، بیماری قلبی، اختلال ریتم قلب و مشکلات عصبی شوند. در مرحله‌های شدید، بدون درمان مناسب، خطر کما و مرگ وجود دارد. شدت عوارض به مرحله بیماری و سرعت پیشرفت آن بستگی دارد. عوارض از کار افتادن کلیه و نارسایی کلیه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• فشار خون بالا
• ورم پا، دست، صورت یا ریه
• تنگی نفس و کم‌خونی
• خارش پوست
• بیماری استخوانی
• فسفر و پتاسیم بالا
• اسیدوز متابولیک
• بیماری قلبی
• کاهش تمرکز یا گیجی و کما در مراحل شدید
• اختلال عملکرد جنسی

نارسایی کلیه و خارش پوست

خارش پوست در نارسایی کلیه بیشتر در مراحل پیشرفته دیده می‌شود. این خارش می‌تواند به دلیل تجمع مواد زائد، خشکی پوست، اختلال فسفر و کلسیم، التهاب و تغییرات عصبی ایجاد شود. خارش ممکن است شب‌ها شدیدتر شود و خواب را مختل کند. درمان آن فقط با کرم ساده همیشه کافی نیست و باید علت‌های قابل اصلاح مانند خشکی پوست، فسفر بالا یا دیالیز ناکافی بررسی شود. خاراندن شدید می‌تواند باعث زخم و عفونت پوستی شود.

نارسایی کلیه و ورم پا

ورم پا در نارسایی کلیه معمولا به دلیل تجمع مایع و سدیم در بدن ایجاد می‌شود. وقتی کلیه‌ها نتوانند آب و نمک اضافی را دفع کنند، مایع در پاها، دست‌ها، صورت یا حتی ریه جمع می‌شود. ورم ممکن است با تنگی نفس، افزایش وزن سریع و بالا رفتن فشار خون همراه باشد. درمان آن به شدت ورم، عملکرد کلیه، مقدار ادرار و وضعیت قلب بستگی دارد. مصرف خودسرانه داروی ادرارآور می‌تواند باعث اختلال املاح یا بدتر شدن عملکرد کلیه شود.

تاثیر نارسایی کلیه بر قلب

نارسایی کلیه و بیماری قلبی ارتباط نزدیک دارند. کاهش عملکرد کلیه می‌تواند باعث فشار خون بالا، تجمع مایع، کم‌خونی، اختلال پتاسیم و التهاب مزمن شود و این موارد به قلب فشار وارد می‌کنند. از طرف دیگر، نارسایی قلبی هم می‌تواند خون‌رسانی کلیه را کم کند و عملکرد آن را بدتر کند. بیماران کلیوی بیشتر در معرض حمله قلبی، نارسایی قلبی و اختلال ریتم هستند. کنترل فشار خون، قند، چربی خون، ورم و پتاسیم نقش مهمی در کاهش خطر قلبی دارد.

کما در اثر از کار افتادن کلیه

وقتی مواد زائد و اختلالات املاح در بدن زیاد می‌شوند، مغز هم تحت تأثیر قرار می‌گیرد. فرد ممکن است ابتدا دچار خواب‌آلودگی، گیجی، بی‌قراری، کندی فکر یا کاهش تمرکز شود و در مراحل شدیدتر سطح هوشیاری پایین بیاید. پتاسیم بالا، اسیدوز شدید، اورمی، عفونت یا فشار خون بسیار بالا می‌توانند وضعیت را خطرناک‌تر کنند. این حالت اورژانسی است و ممکن است نیاز به دیالیز فوری داشته باشد.

سکته مغزی و از کار افتادن کلیه ها 

از کار افتادن کلیه می‌تواند خطر سکته مغزی را افزایش دهد، چون با فشار خون بالا، دیابت، التهاب، اختلال چربی خون، کم‌خونی و بیماری عروقی همراه است. پتاسیم و مایعات اضافی بیشتر روی قلب اثر می‌گذارند، اما فشار خون بالا و آسیب عروقی می‌توانند مغز را هم درگیر کنند. بیماران کلیوی باید علائم سکته مغزی را جدی بگیرند. ضعف یا بی‌حسی یک‌طرفه بدن، کج شدن صورت، اختلال تکلم، تاری دید ناگهانی یا سردرد شدید ناگهانی نیاز به اقدام فوری دارد. کنترل عوامل خطر، نقش اصلی در پیشگیری دارد.

از کار افتادن کلیه باعث مرگ میشود؟

از کار افتادن کامل یا نزدیک به کامل کلیه‌ها بدون درمان می‌تواند باعث مرگ شود، چون بدن دیگر نمی‌تواند مواد زائد، مایعات اضافی و املاح خطرناک را دفع کند. با این حال، بسیاری از بیماران با درمان مناسب، دیالیز، پیوند کلیه یا مراقبت حمایتی هدفمند می‌توانند مدت قابل توجهی زندگی کنند. خطر مرگ به علت نارسایی، شدت بیماری، سن، بیماری قلبی، عفونت، دیابت، تغذیه و دسترسی به درمان بستگی دارد. کاهش هوشیاری، تنگی نفس شدید، پتاسیم بالا، ورم ریه و قطع ادرار از علائم خطر هستند. مراجعه سریع به دکتر جان بیمار را نجات دهد.

برای پیشگیری از نارسایی کلیه چه کنیم؟

اقداماتی وجود دارد که می‌توانید برای کاهش خطر ابتلا به نارسایی کلیه انجام دهید. برای پیشگیری از ابتلا به کم کاری کلیه در مصرف داروهای بدون نسخه، افراط نکنید و سعی کنید به دستورالعمل‌های نوشته شده همراه دارو عمل کنید. مصرف دوزهای بسیار بالا (حتی داروهای رایج مانند آسپرین) می‌تواند در مدت زمان کوتاهی سطوح بالایی از سم را در بدن شما ایجاد کند. این مورد می‌تواند کلیه‌های شما را بیش از حد سنگین کند. بسیاری از بیماری‌های کلیه یا مجاری ادراری وقتی به درستی مدیریت نمی‌شوند منجر به نارسایی کلیه می‌شوند. شما می‌توانید با موارد زیر به کاهش خطر نارسایی کلیه کمک کنید:

• حفظ یک سبک زندگی سالم
• پیروی از توصیه‌های پزشک
• مصرف داروی تجویز‌شده طبق دستور
• درمان علل شایع نارسایی کلیه، مانند فشار خون بالا و دیابت

پزشکان پیشنهادی

۴.۹ (۱۲۸۱ نظر)

دکتر فرشاد نامداری

فلوشیپ پیوند کلیه

نوبت بگیرید

۴.۷ (۳۷۵ نظر)

دکتر محسن محمدرحیمی

فلوشیپ پیوند کلیه

نوبت بگیرید

۴.۷ (۲۵۸ نظر)

دکتر محمدجواد سلیمانی

فلوشیپ پیوند کلیه

نوبت بگیرید

۴.۷ (۲۳۷ نظر)

دکتر حسین دیالمه

فلوشیپ پیوند کلیه

نوبت بگیرید

۴.۳ (۲۴۱ نظر)

دکتر داریوش منصوری

فلوشیپ پیوند کلیه

نوبت بگیرید

۴.۸ (۸۷ نظر)

دکتر بهرنگ آبادپور

فلوشیپ پیوند کلیه

نوبت بگیرید

امید به زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی کلیه چقدر است؟

نمی‌توان دقیقا تخمین زد که فرد مبتلا به نارسایی کلیه چقدر زنده خواهد ماند. شرایط هر فرد مبتلا به نارسایی کلیه متفاوت است. به طور کلی، فردی که دیالیز می‌شود می‌تواند انتظار داشته باشد به طور متوسط ​​بین ۵ تا ۱۰ سال زنده بماند. یک فرد جوان در مرحله میانی نارسایی کلیه که هیچ فاکتور خطر یا سایر شرایط پیچیده‌ را ندارد، احتمالا بیشتر از یک فرد مسن مبتلا به نارسایی کلیه مرحله ۴ یا ۵ همراه با دیابت یا بیماری قلبی عروقی عمر خواهد کرد. برخی از عواملی که در امید به زندگی نقش دارند عبارت‌اند از:

• سن
• مرحله بیماری کلیوی
• سایر شرایط همزیستی

نتیجه گیری

کلیه‌ها نقش بسیار مهمی در سلامت بدن دارند. اگر کلیه‌ها خوب کار نکنند، خون به‌خوبی تصفیه نخواهد شد، مواد زائد دفع نمی‌شوند و این می‌تواند به سلامت دیگر اندام‌ها ضرر بزند. مهم است به سلامت کلیه‌ها دقت بیشتری داشته باشید با اولین علائم به دنبال تشخیص و درمان باشید. اگر علائم نارسایی حاد کلیه را دارید فوراً باید به پزشک مراجعه کنید. نفرولوژیست (متخصص کلیه) وضعیت سلامت شما را ارزیابی و مشخص می‌کند در چه مرحله‌ای از بیماری قرار دارید. روش درمانی مناسب شما برای درمان نارسایی کلیه باید توسط نفرولوژیست تعیین شود.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!