قرص دوفاستون چیست و چه عوارضی دارد؟

اگر چرخه قاعدگی‌تان به‌هم ریخته، پریودتان عقب می‌افتد یا پزشک از کمبود پروژسترون صحبت کرده، احتمالاً نام دوفاستون به گوشتان خورده است. اما این دارو فقط یک قرص ساده برای تنظیم پریود نیست؛ دوفاستون می‌تواند روی خونریزی قاعدگی، دردهای آندومتریوز، حمایت از فاز لوتئال و حتی برنامه‌ریزی بارداری اثر بگذارد، به شرطی که درست و در زمان مناسب مصرف شود. نکته مهم اینجاست که مصرف دوفاستون بدون شناخت علت اصلی بی‌نظمی‌ها می‌تواند تصویر را پنهان کند، نه حل کند. از بارداری پنهان گرفته تا مشکلات تیروئید، تنبلی تخمدان یا اختلالات هورمونی، همگی ممکن است پشت این علائم باشند. در ادامه این مطلب از دکترتو، دقیق‌تر بررسی می‌کنیم دوفاستون دقیقاً چه کاری در بدن انجام می‌دهد، چه زمانی تجویز می‌شود و چرا زمان مصرف آن می‌تواند نتیجه درمان را کاملاً تغییر دهد. در صورتی که شما هم دچار مشکلات قاعدگی شدید، می‌توانید به یکی از متخصص زنان شهر خود مثل دکتر زنان تهران مراجعه کرده و نوبت مشاوره آنلاین یا حضوری بگیرید.

دوفاستون یا دوفامد چیست؟

دوفاستون نام تجاری دارویی حاوی دیدروژسترون است. دیدروژسترون یک پروژستوژن خوراکی است و عملکردی شبیه هورمون پروژسترون دارد. پروژسترون پس از تخمک‌گذاری به آماده‌شدن پوشش داخلی رحم برای لانه‌گزینی و نظم چرخه قاعدگی کمک می‌کند.
در حقیقت قرص دوفاستون یک نسخه مصنوعی از پروژسترون است. قرص دوفاستون برای درمان اختلالات چرخه تولید مثل زنان مانند ناباروری، قاعدگی نامنظم و خونریزی رحم استفاده می‌شود. این دارو با تقلید از فعالیت‌های هورمون طبیعی پروژسترون عمل کرده و به کاهش علائم عدم تعادل هورمونی کمک می‌کند. مصرف این دارو باید زیر نظر یک پزشک متخصص شروع شده و برحسب نیاز ادامه یابد.

شناسنامه دارویی	توضیحات
دوفاستون چیست؟	دوفاستون (Duphaston) دارویی هورمونی حاوی دیدروژسترون است که مشابه هورمون پروژسترون طبیعی بدن عمل می‌کند و برای تنظیم چرخه قاعدگی و درمان برخی اختلالات هورمونی استفاده می‌شود.
نام تجاری	Duphaston (دوفاستون)
نوع دارو	داروی هورمونی، پروژستین (پروژسترون سنتتیک)
فرمول شیمیایی	C₂₁H₂₈O₂
دسته‌بندی بارداری	نسبتاً ایمن در بارداری تحت نظر پزشک
مکانیسم اثر	با اتصال به گیرنده‌های پروژسترون در رحم، باعث آماده‌سازی آندومتر، تنظیم خونریزی قاعدگی و حمایت از فاز لوتئال می‌شود.
بهترین شرایط نگهداری	در دمای اتاق (حدود 15 تا 30 درجه سانتی‌گراد)، دور از رطوبت، نور مستقیم و دسترس کودکان نگهداری شود.
نحوه مصرف	طبق تجویز پزشک؛ معمولاً در روزهای مشخصی از سیکل قاعدگی و به‌صورت خوراکی مصرف می‌شود.
اشکال دارویی	قرص خوراکی (معمولاً 10 میلی‌گرمی)

نحوه مصرف قرص دوفاستون

نحوه مصرف قرص دوفاستون به علت تجویز، طول چرخه، وجود یا نبود تخمک‌گذاری و برنامه بارداری وابسته است. ممکن است دارو فقط در چند روز مشخص از نیمه دوم چرخه یا به‌صورت پیوسته تجویز شود.
قرص را با آب و در ساعت‌های منظم مصرف کنید. مصرف همراه غذا الزامی نیست؛ اما خوردن دارو بعد از غذا می‌تواند تهوع یا ناراحتی معده را کمتر کند. اگر پزشک روزانه بیش از یک قرص تجویز کرده است، دوزها را با فاصله تقریبا مساوی مصرف کنید.
در صورت فراموش‌کردن یک نوبت، از دوبرابرکردن خودسرانه دوز بعدی خودداری کنید. دستور نسخه یا بروشور همان فرآورده را دنبال کنید، زیرا نحوه برخورد با دوز فراموش‌شده به فاصله زمانی و برنامه درمان بستگی دارد.

طریقه مصرف قرص دوفاستون برای تنظیم قاعدگی

برای تنظیم چرخه قاعدگی می‌توان روزانه 1 قرص دوفاستون را از روز یازدهم تا بیست و پنجم سیکل در یک سیکل 28 روزه مصرف کرد. در موارد ابتلا به اندومتریوز هم تعداد 1 تا 3 قرص دوفاستون به شکل روزانه و از روز 5 تا 25 سیکل یا برای کل سیکل تجویز می‌شود.

در مصرف قرص دوفامد برای پریود شدن، روز اول خونریزی واقعی قاعدگی، روز اول چرخه محسوب می‌شود. لکه‌بینی مختصر همیشه به معنای شروع روز اول نیست. شروع خودسرانه دارو در یک روز ثابت برای زنانی که چرخه بسیار نامنظم دارند، می‌تواند با زمان تخمک‌گذاری هماهنگ نباشد. پس از قطع دارو، خونریزی معمولا طی چند روز رخ می‌دهد؛ اما زمان آن در همه افراد یکسان نیست. اگر خونریزی ایجاد نشد، ابتدا احتمال بارداری باید بررسی شود

نحوه مصرف قرص دوفاستون برای باردار شدن

دوفاستون به‌تنهایی باعث آزادشدن تخمک نمی‌شود. این دارو زمانی ممکن است در برنامه بارداری استفاده شود که پزشک کمبود پروژسترون، کوتاهی فاز لوتئال یا نیاز به حمایت هورمونی پس از تخمک‌گذاری را تشخیص داده باشد.

در این شرایط، دارو معمولا بعد از تخمک‌گذاری یا در نیمه دوم چرخه شروع می‌شود. مصرف زودهنگام و بدون تعیین زمان تخمک‌گذاری ممکن است برنامه درمان را مختل کند. در درمان‌های کمک‌باروری نیز مقدار مصرف و زمان قطع دارو با چرخه‌های طبیعی تفاوت دارد.

در صورت مثبت‌شدن تست بارداری، دارو را خودسرانه قطع یا ادامه ندهید. پزشک با توجه به علت تجویز و وضعیت بارداری درباره ادامه درمان تصمیم می‌گیرد.

طریقه مصرف قرص دوفاستون برای تنبلی تخمدان

اگر دچار تنبلی تخمدان هستید، احتمالا پزشک به شما توصیه می‌کند که روزانه 1 یا 2 قرص را از روز 11 تا 25 سیکل پریود خود مصرف کنید. در تنبلی تخمدان، دوفاستون بیشتر برای ایجاد خونریزی ناشی از قطع دارو و جلوگیری از باقی‌ماندن طولانی‌مدت آندومتر تحت اثر استروژن تجویز می‌شود. این دارو مقاومت به انسولین، افزایش موهای زائد یا علت اصلی تخمک‌گذاری نامنظم را درمان نمی‌کند.

نحوه مصرف دوفاستون برای قطع خونریزی

دوفاستون ممکن است برای برخی خونریزی‌های رحمی ناشی از اختلال تخمک‌گذاری تجویز شود. در بعضی رژیم‌های درمانی، مجموع ۲۰ تا ۳۰ میلی‌گرم دیدروژسترون در روز و برای دوره‌ای کوتاه استفاده شده است؛ اما این مقدار برای مصرف خودسرانه مناسب نیست.

پیش از شروع دارو باید علت خونریزی بررسی شود. بارداری و سقط، پولیپ، فیبروم، اختلال انعقادی، عفونت و تغییرات پیش‌سرطانی نیز می‌توانند باعث خونریزی شوند و درمان متفاوتی دارند.

خونریزی بسیار شدید، دفع لخته‌های بزرگ، ضعف، تنگی نفس، رنگ‌پریدگی، سرگیجه یا غش به ارزیابی فوری نیاز دارد. در چنین شرایطی نباید منتظر اثر قرص ماند.

بهترین ساعت مصرف قرص دوفاستون

بهترین ساعت مصرف قرص دوفاستون ساعتی است که بتوانید دارو را هر روز منظم مصرف کنید. برای یک دوز روزانه، صبح یا شب تفاوت مهمی ندارد. اگر دارو روزانه دو بار تجویز شده است، مصرف آن با فاصله تقریبا ۱۲ ساعت می‌تواند نظم درمان را حفظ کند.

افرادی که پس از مصرف دچار تهوع می‌شوند، می‌توانند قرص را بعد از غذا مصرف کنند. در صورت بروز سرگیجه یا خواب‌آلودگی، مصرف نوبت شب ممکن است راحت‌تر باشد؛ البته تغییر زمان مصرف نباید باعث حذف یا دوبرابرشدن دوز شود.

نمی‌دونی چند بار در ماه دوفاستون مصرف کنی؟

کلیک کن و مشاوره بگیر.

بهترین دکتر زنان و زایمان ایران

موارد مصرف دوفاستون (قرص دوفامد ۱۰ برای چیست؟)

دوفاستون برای شرایطی استفاده می‌شود که کمبود اثر پروژسترون یا بی‌نظمی عملکرد آندومتر در آن‌ها نقش دارد. کاربرد دقیق دارو به تشخیص پزشک وابسته است و همه خونریزی‌ها یا مشکلات باروری با دیدروژسترون درمان نمی‌شوند.

کاربردهای احتمالی این دارو شامل تنظیم بعضی چرخه‌های نامنظم، خونریزی ناشی از اختلال تخمک‌گذاری، درد قاعدگی، آندومتریوز، آمنوره ثانویه، حمایت فاز لوتئال و محافظت از آندومتر هنگام مصرف استروژن است.

۱. قرص دوفاستون برای تنبلی تخمدان

قرص دوفاستون حاوی هورمونی مشابه پروژسترون به نام دیدروژسترون است که به عنوان یکی از داروهای تنبلی تخمدان برای درمان این بیماری و عوارض آن مانند پریود نامنظم، ناباروری تجویز می‌شود.

قرص دوفاستون برای تنبلی تخمدان بیشتر با هدف منظم‌کردن خونریزی و محافظت از پوشش داخلی رحم تجویز می‌شود. در چرخه بدون تخمک‌گذاری، پروژسترون طبیعی کافی تولید نمی‌شود و آندومتر ممکن است برای مدت طولانی تحت اثر استروژن باقی بماند.

ایجاد خونریزی دوره‌ای می‌تواند خطر ضخیم‌شدن بیش‌ازحد آندومتر را کاهش دهد. بااین‌حال، دوفاستون درمان کامل سندرم تخمدان پلی‌کیستیک نیست. مدیریت وزن، بررسی قند و چربی خون، کنترل علائم افزایش آندروژن و درمان ناباروری باید جداگانه انجام شود.

۲. مصرف قرص دوفاستون برای باردار شدن

مصرف قرص دوفاستون برای باردار شدن زمانی مطرح می‌شود که تخمک‌گذاری انجام شده، اما حمایت پروژسترونی فاز لوتئال کافی نباشد. دیدروژسترون می‌تواند به حفظ محیط مناسب آندومتر برای لانه‌گزینی کمک کند.
این دارو تخمک تولید نمی‌کند و انسداد لوله‌های رحمی، کاهش ذخیره تخمدان یا مشکلات اسپرم را برطرف نمی‌کند. به همین دلیل ارزیابی ناباروری نباید فقط به تجویز دوفاستون محدود شود.
در چرخه‌های لقاح آزمایشگاهی یا انتقال جنین، برنامه مصرف ممکن است با نسخه‌های تنظیم قاعدگی کاملا متفاوت باشد.

۳. دوفاستون برای درمان دیسمنوره

دوفاستون معمولاً برای تشخیص یا درمان قاعدگی دردناک مصرف می‌شود. در این شرایط تا 2 قرص دوفاستون به صورت روزانه از روز 5 تا 25 سیکل تجویز می‌شود. دوزهای 10 میلی گرم این دارو باید چند بار در روز و در طول روز پخش شوند. توصیه می‌شود که درمان دیسمنوره با قرص دوفاستون با مصرف بالاترین دوز شروع شود.

۴. آندومتریوز

دوفاستون برای درمان اندومتریوز می‌تواند رشد و فعالیت بافت‌های حساس به هورمون را محدود کند و درد لگنی یا درد قاعدگی را کاهش دهد. رژیم درمان ممکن است از روز ۵ تا ۲۵ چرخه یا به‌صورت پیوسته تجویز شود.

در مطالعات مختلف، مقدارهای ۱۰ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز بررسی شده‌اند. انتخاب دوز به شدت علائم، تحمل بیمار و برنامه بارداری بستگی دارد. درمان دارویی ضایعات چسبندگی یا همه کیست‌های اندومتریوزی را از بین نمی‌برد و برخی بیماران به روش‌های دیگری نیاز دارند.

۵. خونریزی غیر طبیعی واژینال

دوفاستون ممکن است خونریزی غیرطبیعی ناشی از تخمک‌گذاری نامنظم را کنترل کند. این دارو با ایجاد تغییرات منظم‌تر در آندومتر، می‌تواند شدت یا بی‌نظمی خونریزی را کاهش دهد.

بااین‌حال، اصطلاح خونریزی غیرطبیعی علت مشخصی را نشان نمی‌دهد. پولیپ، فیبروم، آدنومیوز، اختلال انعقادی، عوارض داروها و بیماری‌های آندومتر نیز در این گروه قرار می‌گیرند. تجویز هورمون بدون بررسی علت ممکن است علائم یک بیماری زمینه‌ای را موقت پنهان کند.

۶. کیست تخمدان و آمنوره ثانویه

اگر چه برخی دوفاستون را به عنوان بهترین دارو برای کیست تخمدان می‌شناسند اما دوفاستون درمان عمومی همه کیست‌های تخمدان نیست. کیست‌های ساده عملکردی اغلب با پیگیری و سونوگرافی کنترل می‌شوند. درباره استفاده از دیدروژسترون برای برخی کیست‌های عملکردی مطالعاتی انجام شده است؛ اما نتیجه سونوگرافی، اندازه کیست و علائم بیمار در انتخاب درمان نقش دارند.

در آمنوره ثانویه، پزشک ممکن است از یک دوره پروژستوژن برای ایجاد خونریزی ناشی از قطع دارو یا کمک به ارزیابی عملکرد آندومتر استفاده کند. پیش از آن باید بارداری رد شود. اختلال تیروئید، افزایش پرولاکتین، کاهش استروژن و چسبندگی داخل رحم نیز می‌توانند باعث قطع قاعدگی شوند.

۷. قرص دوفامد برای جلوگیری از بارداری

قرص دوفامد، درصورتی‌که حاوی دیدروژسترون باشد، روش قابل اعتماد جلوگیری از بارداری نیست. دیدروژسترون در دوزهای درمانی معمول تخمک‌گذاری را به‌طور مطمئن متوقف نمی‌کند. برای پیشگیری از بارداری باید از روش‌های تاییدشده مانند کاندوم، قرص‌های ضدبارداری استاندارد، آی‌یودی یا سایر روش‌های مناسب استفاده شود. انتخاب روش به سابقه پزشکی، سن، شیردهی و خطر لخته خون بستگی دارد.

۸. قرص دوفامد درمان جایگزینی هورمون

در زنان مصرف استروژن بدون پروژستوژن می‌تواند باعث رشد بیش‌ازحد آندومتر شود. دوفاستون ممکن است همراه استروژن در درمان جایگزینی هورمون تجویز شود تا از پوشش داخلی رحم محافظت کند.

برنامه درمان می‌تواند دوره‌ای یا پیوسته باشد. نوع استروژن، سن، فاصله از یائسگی و سابقه خونریزی در انتخاب رژیم نقش دارند. درمان جایگزینی هورمون از بارداری جلوگیری نمی‌کند و برای همه زنان یائسه مناسب نیست.

۹. ناباروری ناشی از نارسایی لوتئال (قرص دوفاستون و تخمک گذاری)

در نارسایی لوتئال، مقدار یا مدت اثر پروژسترون پس از تخمک‌گذاری برای حمایت از آندومتر کافی نیست. دوفاستون می‌تواند پس از تخمک‌گذاری برای تقویت اثر پروژسترونی تجویز شود.

ارتباط قرص دوفاستون و تخمک گذاری به زمان شروع دارو وابسته است. این دارو معمولا برای حمایت پس از تخمک‌گذاری به کار می‌رود، نه برای تحریک آزادشدن تخمک. زمان‌بندی ممکن است با سونوگرافی، کیت تخمک‌گذاری یا بررسی‌های هورمونی مشخص شود.

تشخیص نارسایی لوتئال فقط بر اساس لکه‌بینی یا طول چرخه قطعی نیست و ارزیابی کامل ناباروری اهمیت دارد.

۱۰. قرص دوفاستون برای درمان پولیپ رحم

داروهای هورمونی مانند دوفاستون ممکن است علائم پولیپ رحم را تسکین داده و پولیپ را کوچک کند. این دارو توسط برخی به عنوان قرص برای پولیپ رحم شناخته می‌شود. اما علائم معمولاً پس از قطع دارو مجددا باز می‌گردند. البته قرص دوفاستون برای درمان پولیپ رحم، جایگزین تشخیص با سونوگرافی یا هیستروسکوپی نیست. پولیپ یک ضایعه ساختاری در آندومتر است و مصرف دارو لزوما آن را حذف نمی‌کند.

برخی پژوهش‌ها استفاده از دیدروژسترون پس از برداشتن پولیپ با هیستروسکوپی را برای کاهش خونریزی یا احتمال عود بررسی کرده‌اند. این شواهد هنوز به معنای مناسب‌بودن دارو برای تمام بیماران نیست. پولیپ‌های علامت‌دار، بزرگ یا مشکوک ممکن است به نمونه‌برداری یا برداشتن کامل نیاز داشته باشند.

۱۱. قرص دوفاستون و دوقلوزایی

قرص دوفاستون ارتباطی با دوقلویی یا چندقلویی زایی نداشته و باعث دوقلوزایی نمی‌شود. افزایش احتمال چندقلویی بیشتر با داروهای تحریک تخمک‌گذاری یا انتقال چند جنین در روش‌های کمک‌باروری ارتباط دارد. ممکن است دوفاستون در همان چرخه برای حمایت فاز لوتئال مصرف شود؛ اما وجود هم‌زمان این دارو به معنای علت‌بودن آن برای دوقلوزایی نیست.

دوز مصرف دوفاستون

مقدار و نحوه مصرف داروی دوفاستون (دیدروژسترون) بسته به نوع بیماری، علت تجویز، شرایط جسمانی بیمار و تشخیص پزشک متفاوت است. به همین دلیل، مصرف این دارو باید طبق دستور پزشک انجام شود و از تغییر خودسرانه دوز یا مدت مصرف آن خودداری شود. در ادامه، برخی از رایج‌ترین الگوهای مصرف دوفاستون در شرایط مختلف آورده شده است:

• سندرم پیش از قاعدگی: 1 قرص روزانه 2 بار از روز 11 تا 25 چرخه قاعدگی
• تهدید به سقط جنین: 4 قرص همراه با هم و سپس هر 8 ساعت 1 قرص
• پریودهای نامنظم: 1 قرص 2 بار در روز از روز 11 تا 25 سیکل پریود

علت مصرف	نمونه رژیم‌های رایج یا بررسی‌شده	نکته مهم
تنظیم چرخه ناشی از اختلال تخمک‌گذاری	۱۰ میلی‌گرم در روز از روز ۱۶ تا ۲۵ در برخی مطالعات	روز شروع ممکن است بر اساس طول چرخه تغییر کند
تنبلی تخمدان و ایجاد خونریزی	دوره کوتاه دیدروژسترون در فواصل تعیین‌شده	دارو تخمک‌گذاری را تحریک نمی‌کند
خونریزی رحمی ناشی از اختلال عملکرد	مجموع ۲۰ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز، حداکثر برای دوره کوتاه در برخی رژیم‌ها	ابتدا باید علت‌های خطرناک خونریزی رد شوند
آندومتریوز	۱۰ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز، دوره‌ای یا پیوسته	دوز به شدت درد و برنامه بارداری وابسته است
حمایت فاز لوتئال	معمولا ۱۰ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز در طرح‌های مختلف	شروع دارو باید با تخمک‌گذاری هماهنگ باشد
درمان کمک‌باروری	رژیم‌های متفاوت مانند ۱۰ میلی‌گرم ۲ یا ۳ بار در روز در برخی پروتکل‌ها	فقط طبق برنامه مرکز ناباروری مصرف شود

متن انگلیسی:
DUPHASTON 10MG TABLET helps in managing problems associated with progesterone deficiency states. It improves the thickness of the uterine lining, which helps in correcting infertility problems and irregular periods. It also provides relief from postmenopausal symptoms (such as hot flushes, sleep problems, irritability, and depression) by replacing the deficient progesterone levels in the body
ترجمه متن:
قرص DUPHASTON 10MG به مدیریت مشکلات مرتبط با کمبود پروژسترون کمک می‌کند. ضخامت پوشش رحم را بهبود می‌بخشد که به اصلاح مشکلات ناباروری و پریودهای نامنظم کمک می‌کند. همچنین با جایگزینی سطوح کمبود پروژسترون در بدن، علائم پس از یائسگی (مانند گرگرفتگی، مشکلات خواب، تحریک‌پذیری و افسردگی) را تسکین می‌دهد.

netmeds

عوارض جانبی مصرف دوفاستون

دوفاستون مانند هر داروی هورمونی دیگری ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارض جانبی شود. البته بسیاری از مصرف‌کنندگان این دارو را بدون مشکل جدی تحمل می‌کنند و عوارض ایجادشده معمولاً خفیف و گذرا هستند. با این حال، نوع و شدت عوارض می‌تواند به عواملی مانند دوز مصرفی، مدت درمان، شرایط جسمانی فرد و حساسیت به دارو بستگی داشته باشد. آگاهی از عوارض احتمالی دوفاستون به بیماران کمک می‌کند تا در صورت بروز علائم غیرعادی، در زمان مناسب با پزشک خود مشورت کنند. برخی از عوارض گزارش‌شده این دارو عبارت‌اند از:

• سردرد یا تشدید میگرن
• تهوع، نفخ یا ناراحتی شکم
• درد یا حساسیت پستان
• لکه‌بینی و تغییر زمان یا حجم خونریزی
• سرگیجه یا خستگی
• تغییرات خلقی
• واکنش پوستی مانند خارش یا بثورات
• افزایش آنزیم‌های کبدی یا زردی در موارد نادر
• واکنش حساسیتی و تورم صورت یا گلو در موارد نادر

زردشدن پوست یا چشم، درد شدید شکم، تورم صورت، تنگی نفس یا خونریزی غیرقابل‌کنترل نیاز به ارزیابی سریع دارد.

قرص دوفاستون و چاقی

چاقی به طور مستقیم از عوارض جانبی مصرف دوفاستون به حساب نمی‌آید، چرا که این دارو به خودی خود سبب ایجاد تعادل در وزن خواهد شد. البته قرص دوفاستون ممکن است در برخی افراد باعث نفخ، احتباس مایعات یا تغییر اشتها شود و عدد ترازو را موقت تغییر دهد. تغییرات وزن می‌تواند به تنبلی تخمدان، کم‌کاری تیروئید، تغییر رژیم غذایی یا کاهش فعالیت نیز مربوط باشد. افزایش سریع وزن همراه با ورم پاها یا تنگی نفس را نباید فقط به دارو نسبت داد.

علت پریود نشدن بعد از مصرف قرص دوفاستون چیست؟

پریود نشدن پس از مصرف دوفاستون می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه به معنای وجود یک مشکل جدی نیست. در بسیاری از موارد، انتظار می‌رود چند روز پس از پایان مصرف دارو خونریزی قاعدگی آغاز شود؛ اما گاهی به دلیل شرایط هورمونی، اختلالات زمینه‌ای یا حتی بارداری، این اتفاق رخ نمی‌دهد. بررسی علت عدم شروع قاعدگی پس از مصرف دوفاستون اهمیت زیادی دارد، زیرا ادامه مصرف خودسرانه دارو بدون مشخص شدن علت می‌تواند تشخیص و درمان مناسب را به تأخیر بیندازد. از این رو، در صورت تأخیر در پریود، لازم است عوامل احتمالی زیر مورد توجه قرار گیرند:

• پایین‌بودن استروژن و رشد ناکافی آندومتر
• شروع دارو در زمان نامناسب چرخه
• تخمک‌گذاری بسیار دیرهنگام
• تنبلی تخمدان
• اختلال تیروئید یا افزایش پرولاکتین
• نارسایی زودرس تخمدان
• چسبندگی داخل رحم
• تنگی مسیر خروج خون قاعدگی
• نازک‌بودن آندومتر پس از بعضی درمان‌ها

اگر پس از پایان دوره دارو خونریزی ایجاد نشد، مصرف دوره بعدی را بدون بررسی بارداری و علت آمنوره شروع نکنید.

موارد احتیاط و منع مصرف دوفاستون

پیش از شروع مصرف دوفاستون، لازم است پزشک از سوابق پزشکی فرد و بیماری‌های زمینه‌ای او آگاه باشد. اگرچه این دارو در بسیاری از افراد با ایمنی مناسبی مصرف می‌شود، اما در برخی شرایط خاص ممکن است مصرف آن نیازمند احتیاط بیشتر، بررسی‌های تکمیلی یا حتی ممنوع باشد. اطلاع‌رسانی دقیق درباره سوابق بیماری‌ها و علائم غیرعادی به پزشک، به کاهش خطر عوارض احتمالی و افزایش اثربخشی درمان کمک می‌کند. به همین دلیل، در صورت وجود هر یک از شرایط زیر، باید پیش از مصرف دوفاستون با پزشک مشورت شود:

• سابقه ترومبوز یا همان لخته خون یا سکته مغزی
• بروز حساسیت به دیدروژسترون یا دیگر قرص‌های دوفاستون
• سابقه داشتن سرطان پستان، سرطان آندومتر یا بیماری کبدی در خانواده
• خونریزی غیرطبیعی از واژن به دلایل نامشخص
• بیماری کبد
• سقط فراموش شده
• کارسینوم اعضای تناسلی یا پستان
• اختلالات ترومبوتیک

مصرف قرص دوفاستون در بارداری

فقط با تجویز پزشک می‌توان از قرص دوفاستون در دوران بارداری استفاده کرد. البته گفته شده که دوفاستون کاملا بی‌خطر بوده و می‌تواند در دوران بارداری بدون خطر سقط جنین یا عواقب ناخوشایند سلامتی برای مادر و جنین در حال رشد استفاده شود. دوفاستون جایگزینی برای داروی پروژسترون است و در بارداری تداخلی ندارد. برعکس، در بسیاری از موارد به حفظ آن هم کمک می‌کند.

مصرف قرص دوفاستون در شیردهی

داده‌های اختصاصی درباره انتقال دیدروژسترون و متابولیت‌های آن به شیر مادر محدود هستند. به همین دلیل، مصرف قرص دوفاستون در شیردهی باید پس از ارزیابی ضرورت درمان انجام شود.

نباید ایمنی پروژسترون طبیعی یا همه قرص‌های پروژستینی را بدون بررسی به دیدروژسترون تعمیم داد. سن نوزاد، تغذیه انحصاری با شیر مادر و علت تجویز دارو در تصمیم‌گیری نقش دارند.

پزشکان پیشنهادی

4.8 (2274 نظر)

دکتر شیوا طالبی خرزوقی

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

4 (2407 نظر)

دکتر الهام آذین مهر

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

4.1 (2139 نظر)

دکتر نصرت نقاب

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

4.4 (1871 نظر)

دکتر سامیه کریمی

فلوشیپ انکولوژی زنان

نوبت بگیرید

4.7 (1191 نظر)

دکتر سارا عبداللهی کشکولی

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

4 (1417 نظر)

دکتر ویدا مدرس نژاد

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

اختلالات دارویی دوفاستون

منظور از اختلالات دارویی دوفاستون، تداخل دارویی آن با سایر داروها و فرآورده‌های گیاهی است. داروهایی که فعالیت آنزیم‌های کبدی را افزایش می‌دهند، ممکن است تجزیه دیدروژسترون را سریع‌تر کنند و اثر آن را کاهش دهند.

برخی داروها یا فرآورده‌های مهمی که باید به پزشک اطلاع داده شوند، عبارت‌اند از:

• بعضی داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین، فنی‌توئین و فنوباربیتال
• ریفامپین و بعضی داروهای درمان سل
• برخی داروهای ضدویروس
• فرآورده گیاهی علف چای
• سایر داروهای هورمونی
• داروهایی که بر عملکرد کبد اثر می‌گذارند

کاهش اثر دارو ممکن است با لکه‌بینی یا بازگشت علائم دیده شود. مکمل‌ها و داروهای بدون نسخه را نیز هنگام دریافت نسخه اعلام کنید.

اطلاعات دارویی دوفاستون

دوفاستون معمولا به‌صورت قرص خوراکی ۱۰ میلی‌گرمی عرضه می‌شود و هر قرص باید در بسته‌بندی اصلی، دور از رطوبت، گرمای مستقیم و دسترس کودکان نگهداری شود. قرص را می‌توان همراه غذا یا بدون غذا مصرف کرد؛ اما بهتر است زمان مصرف در طول دوره ثابت بماند. اگر یک نوبت فراموش شد، نباید برای جبران، دوز بعدی را دوبرابر کرد. تاریخ انقضا، نام ماده مؤثره و مقدار درج‌شده روی بسته باید پیش از مصرف بررسی شوند؛ زیرا ممکن است نام‌های تجاری مانند دوفامد ۱۰ در شرکت‌های مختلف عرضه شوند. جدول زیر می‌توانید اطلاعات دارویی قرص دوفاستون را مشاهده کنید.

اسامی رایج دوفاستون	تداخلات دارویی	عوارض جانبی
قرص دوفاستون ۱۰ میلی گرم	بروموکریپتین	عدم پریود
قرص دوفاژست 10 میلی گرم	ریفامپین	افسردگی
قرص دوفامد ۱۰ میلی گرم	فنی توئین	سردرد
قرص دیدروژسترون	کاربامازپین	کم خوابی
–	–	سرگیجه
–	–	اختلالات سیستم عصبی

نتیجه گیری

دوفاستون یک داروی پروژستوژنی برای برخی اختلالات قاعدگی، خونریزی ناشی از اختلال تخمک‌گذاری، آندومتریوز و حمایت فاز لوتئال است. این دارو نه قرص جلوگیری از بارداری است و نه به‌تنهایی تخمک‌گذاری را تحریک می‌کند. مهم‌ترین نکته در مصرف دوفاستون، هماهنگ‌بودن روز شروع و مدت درمان با علت بیماری و چرخه قاعدگی است. مصرف خودسرانه برای پریودشدن، قطع خونریزی یا افزایش شانس بارداری ممکن است بررسی علت اصلی مشکل را به تأخیر بیندازد. خونریزی شدید، پریودنشدن پس از دوره دارو، مثبت‌شدن تست بارداری یا بروز عوارض شدید باید با بهترین دکتر زنان ایران مطرح شود.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!