برای همه ما پیش آمده که در دورهای از زندگیمان دچار گرفتگی بینی شویم. وضعیتی که میتواند نفس کشیدن را سخت و آزاردهنده کند و کیفیت زندگی روزمرهمان را تحت تاثیر قرار دهد. معمولا این مشکل کوتاهمدت و موقت است، اما زمانی که گرفتگی بینی به طور مداوم و طولانیمدت رخ دهد، شناخت دقیق علت آن اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند تا بتوان به درستی آن را درمان کرد و از تشدید مشکلات مرتبط با آن جلوگیری کرد. در این مقاله از دکترتو قصد داریم شما را با علت گرفتگی بینی مداوم آشنا کنیم پس تا انتها با ما همراه باشید تا با آگاهی بیشتر، بتوانید این مشکل شایع را مدیریت و کنترل کنید.
علت های شایع گرفتگی مداوم بینی
شناخت علت گرفتگی یا احتقان مداوم بینی، نقش مهمی در تشخیص به موقع و کاهش علائم آزاردهندهای مانند انسداد بینی، احساس خفگی، دشواری در تنفس، سردرد و سایر مشکلات مرتبط دارد. به طور کلی، گرفتگی بینی مداوم میتواند ناشی از بیماریهای زمینهای یا اختلالات ساختاری در بینی باشد. در ادامه، به بررسی رایجترین دلایل این مشکل شایع میپردازیم:
| دلیل گرفتگی مداوم بینی | علت و مکانیسم اثرگذاری |
|---|---|
| رینیت آلرژیک (آلرژی بینی) | تماس مداوم با آلرژنها باعث فعال شدن سیستم ایمنی، آزاد شدن هیستامین، تورم مخاط و افزایش ترشح میشود که منجر به انسداد پایدار بینی میگردد. |
| رینیت غیرآلرژیک | تحریک مزمن مخاط بینی بدون نقش آلرژی؛ ناشی از تحریک عصبی یا عروقی که باعث تورم عروق و گرفتگی طولانیمدت میشود. |
| سینوزیت مزمن | التهاب طولانیمدت سینوسها باعث انسداد مسیر تخلیه ترشحات، تجمع مخاط و فشار سینوسی مداوم میشود. |
| انحراف تیغه بینی | کج بودن تیغه باعث تنگ شدن دائمی یک یا هر دو مسیر بینی و اختلال در جریان طبیعی هوا میشود. |
| پولیپ بینی | تودههای التهابی نرم فضای داخل بینی را اشغال کرده و بهطور مکانیکی مسیر عبور هوا را مسدود میکنند. |
| مصرف طولانی اسپری ضداحتقان | استفاده بیش از حد باعث احتقان برگشتی (Rebound congestion) و وابستگی مخاط بینی میشود. |
| خشکی هوا و آلودگی | کاهش رطوبت مخاط باعث خشکی، تحریک و التهاب مزمن دیواره داخلی بینی میشود. |
| دود سیگار (فعال یا غیرفعال) | مواد سمی دود باعث آسیب مداوم به مخاط و افزایش ترشح دفاعی میشوند. |
| تغییرات هورمونی (بارداری، تیروئید) | تغییر سطح هورمونها باعث گشاد شدن عروق مخاط بینی و تورم پایدار میشود. |
| تومورهای خوشخیم یا بدخیم بینی (نادر) | رشد غیرطبیعی بافت باعث انسداد تدریجی و معمولاً یکطرفه بینی میشود. |
| رفلاکس معده به حلق (LPR) | تحریک مزمن مخاط حلق و بینی توسط اسید میتواند التهاب غیرمستقیم و افزایش ترشحات بینی ایجاد کند (ارتباط غیرقطعی) |
1. آلرژی ها و واکنش های حساسیتی
آلرژی نوعی واکنش سیستم ایمنی بدن به مواد خارجی به نام آلرژنها است. یکی از شایعترین انواع آن، آلرژی فصلی است که معمولا در فصلهای خاصی از سال شدت بیشتری پیدا میکند. آلرژیهای تنفسی (مانند رینیت آلرژیک) از علل شایع گرفتگی بینی مداوم هستند؛ آلرژی غذایی بهندرت و غیرمستقیم میتواند چنین علامتی ایجاد کند.
تفاوت آلرژی و سرماخوردگی چیست؟
2. رینیت غیرآلرژیک (تحریکی/هورمونی/عصبی)
رینیت غیرآلرژیک، برخلاف رینیت آلرژیک، به دلیل واکنشهای حساسیتی ایجاد نمیشود. این عارضه معمولا با علائمی مانند عطسه و آبریزش بینی همراه است و بسیاری از مبتلایان، گرفتگی شدید بینی را تجربه میکنند. رینیت غیرآلرژیک میتواند در هر سنی، هم در کودکان و هم در بزرگسالان، بروز پیدا کند. از جمله رایجترین محرکهای رینیت غیرآلرژیک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مواد تحریککننده موجود در هوا مانند گرد و غبار، دود، دود سیگار و بوهای تند مانند عطرها
- برخی داروها از جمله آسپیرین و ایبوپروفن، داروهای فشار خون (مانند بتابلاکرها)، داروهای آرامبخش و داروهای ضدافسردگی
- اختلالات هورمونی مانند کمکاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) و تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، قاعدگی و بارداری
مداوم دچار گرفتگی بینی میشی؟
برای ارزیابی فوری نوبت بگیر.
3. عفونت های سینوسی (سینوزیت)
زمانی که به عفونتهایی نظیر سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا ویروس کرونا مبتلا میشوید، مخاط داخلی بینی دچار التهاب و تورم میشود. این تورم میتواند مسیرهای عبور هوا را تنگ کرده و باعث ایجاد احساس گرفتگی و احتقان بینی شود. در برخی موارد، عفونت از حفره بینی به سینوسها نیز گسترش پیدا میکند. عفونتهای ویروسی معمولاً باعث گرفتگی موقتی بینی میشوند؛ تداوم علائم بیشتر به سینوزیت یا التهاب مزمن مربوط است.
سینوسها فضاهای کوچک و توخالی هستند که در پشت استخوانهای گونه و پیشانی قرار دارند. در چنین شرایطی، فرد به سینوزیت مبتلا میشود. سینوزیت عارضهای است که به دلیل التهاب سینوسها ایجاد شده و معمولا با علائمی مانند احساس درد و فشار در ناحیه صورت، سردرد و ترشحات غلیظ بینی همراه است.
4. مشکلات ساختاری بینی و انحراف تیغه بینی
تیغه بینی ساختاری استخوانی غضروفی است که حفره بینی را به دو بخش چپ و راست تقسیم میکند و نقش مهمی در عبور طبیعی هوا دارد. اگر این تیغه به یک سمت کج باشد، فرد دچار انحراف تیغه بینی میشود. در موارد شدید، این انحراف بینی میتواند باعث تنگ یا مسدود شدن یکی از مسیرهای بینی شده و علت احتقان بینی مداوم در نظر گرفته شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت missionhealth
Some people are born with a deviated septum but it can also be caused by Injury.
ترجمه فارسی:
برخی از افراد با انحراف تیغه بینی به دنیا میآیند، اما گاهی این مشکل میتواند به دلیل آسیب یا ضربه نیز ایجاد شود.
4.7 (5679 نظر)4.8 (5472 نظر)4.8 (4997 نظر)4.9 (3582 نظر)5 (3127 نظر)4.9 (3137 نظر)5. پولیپ بینی
پولیپهای بینی، رشدهای کوچک و غیرسرطانی هستند که در پوشش داخلی بینی شکل میگیرند. این تودهها معمولا شبیه خوشههای انگور از پوشش داخلی بینی آویزان هستند و اغلب به دلیل التهاب مزمن مخاط بینی ایجاد میشوند. پولیپ بینی در افرادی که به آسم مبتلا هستند یا دچار سینوزیت مزمن، سینوزیت قارچی یا فیبروز کیستیک میشوند، شیوع بیشتری دارد.
6. خشکی هوا و آلودگی، دود سیگار و محرک های محیطی
هوای سرد یا خشک، آلودگیهای محیطی و دود سیگار از مهمترین عوامل تحریککننده مخاط بینی در نظر گرفته میشوند. این عوامل با کاهش رطوبت طبیعی مخاط، باعث خشکی و التهاب آن شده و حساسیت بافت داخلی بینی را افزایش میدهند. در نتیجه، مسیر عبور هوا در بینی تنگتر شده و احتمال گرفتگی و انسداد بینی بیشتر میشود.
7. ریفلاکس معده به مری/حلق (LPR) و گرفتگی بینی
رفلاکس معده به مری (GERD) و رفلاکس حنجره (LPR) دو عارضه شایع هستند که در آنها اسید معده به سمت بالا برمیگردد. این اسید میتواند با تحریک عصبها و بافتهای اطراف بینی و حلق، باعث بروز التهاب شود. در چنین شرایطی، این تحریک میتواند علائمی مانند گرفتگی بینی، افزایش ترشح مخاط و آبریزش بینی را به همراه داشته باشد.
علت گرفتگی مداوم بینی یک طرفه چیست؟
گرفتگی بینی میتواند گاهی در هر دو سمت و گاهی تنها در یک سمت احساس شود. وقتی گرفتگی بینی محدود به یک سمت باشد، معمولا نشان میدهد که مشکل فقط در همان طرف بینی متمرکز شده است. برای مثال، وجود پولیپ یا توده در یکی از حفرههای بینی، انحراف تیغه بینی به یک سمت، یا عفونت و التهاب سینوسها میتواند یک سمت را تحت تاثیر قرار دهد و باعث شود فرد علائم را تنها در همان سمت تجربه کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت upmc
If congestion is worse on one side, lying on your side can help. Make sure the stuffed-up nostril faces up to help it drain more easily.
ترجمه فارسی:
اگر گرفتگی بینی در یک طرف شدیدتر است، به پهلو خوابیدن میتواند کمککننده باشد. مطمئن شوید که سوراخ بینی که دچار گرفتگی است رو به بالا باشد تا ترشحات راحتتر تخلیه شوند.
از اینکه همیشه گرفتگی بینی داری خسته شدی؟ مشاوره بگیر.
نتیجه گیری
گرفتگی مداوم بینی میتواند نشانهای از عوامل مختلفی باشد که سلامت و کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار میدهند. شناخت دقیق علت گرفتگی بینی مداوم و پیگیری علائم، باعث میشود زودتر این عارضه را درمان کنید و از بروز مشکلات پیچیدهتر جلوگیری کنید. برای پیشگیری از این عارضه و محافظت از سلامت بینی، از قرار گرفتن در محیطهای آلوده و تماس با مواد آلرژن خودداری کنید و بهداشت را رعایت کنید تا تنفس شما راحت و بدون مشکل باشد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!