سردرد یکی از شایعترین مشکلات جسمی در سراسر جهان محسوب میشود که تقریباً همه افراد حداقل یکبار آن را تجربه میکنند. آشنایی با انواع سر درد به ما کمک میکند علت اصلی درد را بهتر بشناسیم. بسیاری از افراد تفاوت میان انواع سردرد را نمیدانند و به همین دلیل درمان اشتباهی انتخاب میکنند. بعضی از سردردها خفیف و گذرا هستند، اما برخی دیگر میتوانند هشدار یک بیماری جدی باشند. سبک زندگی، تغذیه، استرس و خواب نقش مهمی در بروز سردرد دارند. در این مقاله از دکترتو به بررسی کامل انواع سر درد، دلایل و نشانههای آن میپردازیم.
انواع سر دردهای اولیه (شایع ترین انواع سردرد)
سردردهای اولیه شایعترین دسته از انواع سر درد هستند که بدون وجود یک بیماری زمینهای خاص ایجاد میشوند. این سردردها معمولاً به علت استرس، خستگی، عوامل ژنتیکی یا اختلال در سبک زندگی رخ میدهند. بیشتر این انواع سردرد خطرناک نیستند اما میتوانند آزاردهنده و مزمن شوند. سردردهای اولیه ممکن است کیفیت زندگی فرد را کاهش دهند. مهمترین انواع آن شامل سردرد تنشی، میگرن و سردرد خوشهای هستند. تشخیص درست نوع سردرد اولیه نقش مهمی در کنترل و درمان آن دارد.
1. سردرد تنشی
سردرد تنشی شایعترین نوع در میان انواع سردرد است و معمولاً به صورت احساس فشار یا سنگینی در دو طرف سر بروز میکند و شدت آن اغلب خفیف تا متوسط است. این نوع از انواع سردرد بیشتر به دلیل استرسهای روزمره، اضطراب، خستگی زیاد و کمخوابی ایجاد میشود و معمولاً حالت ضرباندار ندارد.
برخلاف میگرن، سردردهای تنشی با فعالیت بدنی شدیدتر نمیشود و فرد میتواند کارهای روزمره خود را ادامه دهد. این سردرد اغلب با احساس گرفتگی در عضلات گردن و شانهها همراه است و میتواند تمرکز فرد را کاهش دهد. استراحت کافی، خواب منظم، کاهش استرس و ماساژ عضلات نقش مهمی در کاهش شدت این نوع سردرد دارند.
2. سردرد میگرنی
این مشکل معمولاً به صورت درد ضرباندار و در یک طرف سر احساس میشود و شدت آن میتواند فعالیتهای روزمره را مختل کند. این نوع سردرد اغلب با علائمی مانند تهوع، استفراغ و حساسیت شدید به نور و صدا همراه است و فرد تمایل دارد در محیطی تاریک و ساکت استراحت کند. حملات میگرن ممکن است از چند ساعت تا چند روز ادامه پیدا کنند و باعث خستگی شدید شوند.
عوامل ژنتیکی، استرس، بینظمی در خواب و مصرف برخی مواد غذایی مانند شکلات و کافئین در بروز آن نقش دارند. کنترل محرکها، رعایت سبک زندگی سالم و مصرف داروهای تجویزی پزشک از مهمترین راههای کاهش شدت و تعداد حملات سردرد میگرنی هستند.
3. سردرد خوشه ای
سردرد خوشه ای درد بسیار طاقتفرسایی دارد و معمولاً اطراف یک چشم و بهصورت یکطرفه ایجاد میشود. حملات آن ناگهانی آغاز میشوند و ممکن است روزها یا هفتهها ادامه پیدا کنند. این نوع از انواع سردرد معمولاً در ساعات مشخصی از شبانهروز رخ میدهد. مردان بیشتر از زنان به سردرد خوشهای مبتلا میشوند. درمان این نوع سردرد نیازمند مراجعه به پزشک متخصص است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthdirect
Cluster headaches are a rare type of headache that has intense pain as a core symptom. They generally occur in groups or ‘clusters’ of attacks.
ترجمه فارسی:
سردردهای خوشهای نوعی نادر از سردرد هستند که درد بسیار شدید، علامت اصلی آنها محسوب میشود. این سردردها معمولاً به صورت دورهای و در قالب گروهی از حملات یا «خوشهها» بروز میکنند.
4. سردردهای روزانه مزمن
این نوع سردرد از آزاردهندهترینها بوده که بیش از ۱۵ روز در ماه فرد را درگیر میکند و کیفیت زندگی را کاهش میدهد. این سردردها اغلب به دلیل مصرف مکرر مسکنها، استرس مزمن، کمخوابی و اختلالات خواب ایجاد میشوند. شدت درد معمولاً خفیف تا متوسط است اما تکرار روزانه آن باعث خستگی و کاهش تمرکز میشود.
این نوع سردرد ممکن است با سردرد تنشی یا میگرنی همزمان باشد و کنترل آن بدون تغییر سبک زندگی دشوار است. درمان شامل اصلاح عادات زندگی، کاهش مصرف داروهای مسکن و مدیریت استرس است.
سردرد مدام میاد سراغت و کلافهات کرده؟
برای ارزیابی فوری نوبت بگیر.
انواع سر دردهای ثانویه
سردردهای ثانویه یکی از مهمترین و حساسترین انواع سر درد به شمار میروند. این سردردها در نتیجه یک بیماری یا مشکل زمینهای ایجاد میشوند. برخلاف سردردهای اولیه، این انواع سردرد میتوانند نشانهای از یک مشکل جدی باشند. عفونتها، تومورها، مشکلات مغزی و فشار خون بالا از دلایل آن هستند. بعضی از این سردردها نیاز به بررسی فوری پزشکی دارند. تشخیص زودهنگام در این نوع سردردها نقش حیاتی در حفظ سلامت فرد دارد.
| ویژگی / نوع | سردردهای اولیه | سردردهای ثانویه |
|---|---|---|
| علت ایجاد | بدون بیماری زمینهای خاص، اغلب ناشی از استرس، خستگی، ژنتیک یا سبک زندگی | ناشی از بیماری یا مشکل زمینهای مانند عفونت، تومور، فشار خون یا مشکلات مغزی |
| شایعترین نوع | سردرد تنشی، میگرن، سردرد خوشهای، سردرد روزانه مزمن | سردرد سینوسی، سردرد ناشی از چشم یا عینک، سردرد گردنی، ناشی از فشار خون بالا، ناشی از داروها یا کمآبی |
| محل درد | غالباً در دو طرف سر (تنشی) یا یک طرف سر (میگرن و خوشهای) | محل درد بسته به علت متفاوت است؛ پیشانی، اطراف چشم، پشت سر یا کل سر |
| شدت درد | خفیف تا متوسط (تنشی) تا شدید (میگرن و خوشهای) | متوسط تا بسیار شدید، میتواند اورژانسی باشد (مثلاً سکته، تومور، خونریزی مغزی) |
| علائم همراه | تهوع، حساسیت به نور و صدا (میگرن)، گرفتگی عضلات گردن (تنشی) | تب، گرفتگی بینی، تاری دید، ضعف یا بیحسی اندامها، فشار خون بالا، تهوع شدید، علائم مغزی |
| شروع و تکرار | تدریجی یا دورهای، ممکن است روزانه یا در خوشههای مشخص | ناگهانی یا مرتبط با بیماری زمینهای، گاهی اورژانسی |
| تشخیص | معمولاً بالینی و بر اساس تاریخچه و الگوی سردرد | نیازمند بررسی پزشکی دقیق، گاهی تصویربرداری یا آزمایشهای تخصصی |
| درمان و مدیریت | اصلاح سبک زندگی، کنترل استرس، داروهای مسکن و پیشگیری | درمان علت زمینهای، داروهای تخصصی، کنترل بیماری، گاهی نیاز به اورژانس پزشکی |
| خطرناک بودن | معمولاً بیخطر و آزاردهنده | ممکن است خطرناک و تهدیدکننده زندگی باشد، نیاز به پیگیری فوری دارد. |
1. سردرد سینوسی
سردرد سینوسی به دلیل التهاب یا عفونت سینوسها ایجاد میشود و معمولاً در پیشانی، اطراف بینی و گونهها احساس میشود. این سردرد اغلب با گرفتگی بینی، ترشحات سینوسی و گاهی تب همراه است و فشار هنگام خم شدن شدت آن را بیشتر میکند. درد سینوسی معمولاً پایدار و متمرکز است و با فعالیت روزمره تشدید نمیشود.
عواملی مانند سرماخوردگی، آلرژی و عفونتهای تنفسی میتوانند باعث بروز آن شوند. درمان این نوع از انواع سردرد معمولاً شامل داروهای ضد التهاب، آنتیهیستامین یا آنتیبیوتیک است.
2. سردرد ناشی از مشکلات چشم و عینک نامناسب
این نوع سردرد معمولاً به صورت فشار یا درد در پیشانی و اطراف چشم احساس میشود. این نوع سردرد اغلب بعد از مطالعه طولانی، کار با کامپیوتر یا موبایل ایجاد میشود و با خستگی چشم تشدید میشود. ضعف بینایی یا نمره اشتباه عینک از عوامل اصلی بروز آن هستند.
این نوع از انواع سردرد معمولاً با اصلاح نمره چشم و استراحت کافی برطرف میشود. معاینه منظم چشم و رعایت فاصله مناسب از صفحه نمایش نقش مهمی در پیشگیری دارد.
دنبال درمانی برای سردردهات هستی؟ همین حالا مشاوره بگیر.
3. سردرد گردنی و مشکلات ستون فقرات گردن
سردرد گردنی به دلیل گرفتگی عضلات و مشکلات ستون فقرات گردن ایجاد میشود و معمولاً از ناحیه گردن به پشت سر منتقل میشود. این نوع سردرد اغلب در اثر نشستن نادرست، کار طولانی با موبایل و کامپیوتر یا خواب نامناسب به وجود میآید.
درد معمولاً با خشکی گردن و محدودیت حرکت سر همراه است و با چرخاندن گردن تشدید میشود. این نوع از انواع سردرد میتواند تمرکز فرد را کاهش دهد و باعث احساس خستگی مداوم شود. فیزیوتراپی، انجام حرکات اصلاحی و اصلاح وضعیت نشستن نقش مهمی در درمان و پیشگیری از سردرد گردنی دارند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Spinal headaches are intense headaches that occur when spinal fluid leaks out of the membrane covering your spinal cord, usually after a spinal tap. Most spinal headaches can be treated at home, but prolonged, untreated spinal headaches can cause life-threatening complications, including subdural hematoma and seizures.
ترجمه فارسی:
سردردهای نخاعی سردردهای شدیدی هستند که زمانی ایجاد میشوند که مایع نخاعی از غشای پوشاننده نخاع نشت کند و معمولاً پس از انجام نمونهگیری از مایع نخاعی (پونکسیون کمری) رخ میدهند. بیشتر سردردهای نخاعی را میتوان در خانه درمان کرد، اما در صورت طولانی شدن و درمان نشدن، ممکن است باعث عوارض خطرناکی مانند هماتوم سابدورال و تشنج شوند که تهدیدکننده زندگی هستند.
4. سردرد ناشی از فشار خون بالا
این سردرد خطرناک است و معمولاً در ناحیه پشت سر و به صورت سنگینی یا ضرباندار احساس میشود. این نوع سردرد اغلب در ساعات اولیه صبح شدیدتر است و میتواند با سرگیجه، تاری دید و احساس فشار در سر همراه باشد. افزایش ناگهانی فشار خون یکی از مهمترین عوامل بروز این درد محسوب میشود.
این نوع از انواع سردرد میتواند نشانه خطر سکته مغزی یا قلبی باشد و نباید نادیده گرفته شود. کنترل منظم فشار خون و مراجعه سریع به پزشک در صورت تداوم سردرد بسیار ضروری است.
5. سردردهای خطرناک ناشی از مشکلات مغزی
این سردردها از مشکلات جدی به شمار میروند که ممکن است به دلیل تومور مغزی، خونریزی داخلی، مننژیت یا سکته ایجاد شوند. این نوع سردردها معمولاً به صورت ناگهانی، بسیار شدید و متفاوت با سردردهای قبلی بروز میکنند.
علائمی مانند تاری دید، دوبینی، بیحسی یا ضعف اندامها و اختلال در هوشیاری میتوانند با تومور مغزی و سردرد همراه باشند. این نوع از انواع سردرد یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود و نباید نادیده گرفته شود. مراجعه فوری به پزشک در صورت مشاهده این علائم میتواند از عوارض جبرانناپذیر جلوگیری کند.
6. سردرد ناشی از داروها، کافئین و ترک مواد
این عارضه معمولاً به دلیل تغییر ناگهانی در میزان مصرف این مواد ایجاد میشود. مصرف بیش از حد مسکنها میتواند به سردرد بازگشتی و مداوم منجر شود. قطع ناگهانی کافئین نیز اغلب باعث بروز سردرد ضرباندار و احساس سنگینی در سر میشود. ترک مواد مخدر هم میتواند سردردهای شدید و طولانی ایجاد کند. این نوع از انواع سردرد معمولاً با تنظیم تدریجی مصرف و تحت نظر پزشک کاهش مییابد.
7. سردرد ناشی از کم آبی یا تغذیه نامناسب
سردرد گاهی به دلیل کاهش آب و مواد مغذی در بدن ایجاد میشود. این نوع سردرد معمولاً با احساس ضعف، بیحالی، خشکی دهان و گاهی سرگیجه همراه است. نخوردن وعدههای غذایی منظم و افت قند خون از مهمترین عوامل بروز آن هستند. این نوع از انواع سردرد اغلب با نوشیدن آب کافی و تغذیه مناسب به سرعت کاهش مییابد. رعایت رژیم غذایی سالم و مصرف منظم مایعات نقش مهمی در پیشگیری از این سردرد دارد.
8. سردرد ناشی از استفاده زیاد از موبایل و صفحه نمایش
در زندگی امروزی این مشکل شایع است و به دلیل خستگی چشم و فشار به عضلات سر و گردن ایجاد میشود. این نوع سردرد معمولاً در ناحیه پیشانی، پشت چشم و گاهی در شقیقهها احساس میشود و با خشکی و سوزش چشم همراه است. خیره شدن طولانیمدت به صفحه نمایش و نور آبی گوشی شدت آن را بیشتر میکند.
این نوع از انواع سردرد اغلب با استراحت دادن به چشمها و کاهش زمان استفاده از موبایل بهبود مییابد. رعایت فاصله مناسب، استفاده از فیلتر نور آبی و استراحت منظم نقش مهمی در پیشگیری از این سردرد دارد.
4.8 (1021 نظر)4.5 (801 نظر)5 (672 نظر)4.9 (619 نظر)5 (587 نظر)4.7 (612 نظر)نتیجه گیری
شناخت انواع سر درد نقش مهمی در انتخاب روش درمانی صحیح دارد. بسیاری از انواع سردرد بیخطر هستند اما برخی از آنها هشدار یک بیماری جدی محسوب میشوند. سبک زندگی سالم تأثیر زیادی در کاهش بروز سردرد دارد. خواب کافی، تغذیه مناسب و کاهش استرس بسیار مؤثر هستند. در صورت تداوم سردرد یا شدت غیرعادی آن، مراجعه به پزشک ضروری است. آگاهی و پیشگیری بهترین راه مقابله با سردرد است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!