فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
بسیاری از افراد که تصمیم به ترک سیگار میگیرند، در همان روزهای اول با ترکیبی از ولع شدید، بیقراری، اضطراب و افت تمرکز روبهرو میشوند و همین تجربه باعث میشود ترک را نیمهکاره رها کنند. در کنار تغییر سبک زندگی و حمایت روانی، داروهایی طراحی شدهاند که با هدف کاهش شدت این دوره به کار میروند و مغز را برای پذیرش زندگی بدون نیکوتین آمادهتر میکنند. این داروها که به صورت خوراکی و در قالب قرص تجویز میشوند، میتوانند روی سیستم عصبی مرکزی و نحوه پاسخ مغز به سیگار اثر بگذارند. بسیاری از افراد در این مرحله میپرسند این داروها چگونه کار میکنند، برای چه کسانی مناسباند و چه محدودیتها و عوارضی دارند. در این مطلب از دکترتو، با قرص ترک سیگار آشنا میشوید.
قرص ترک سیگار چیست؟ (برای ترک سیگار چه قرصی بخوریم؟)
قرص ترک سیگار نوعی داروی تخصصی است که با تأثیر بر گیرندههای نیکوتینی و مسیرهای پاداش مغز، وابستگی به نیکوتین را کاهش داده و ولع سیگار را کنترل میکند. این داروها با کمکردن لذت ناشی از مصرف سیگار و کاهش علائم ترک مانند بیقراری، تحریکپذیری و اشتیاق شدید به نیکوتین، رون
قرص ترک سیگار به داروهایی گفته میشود که با هدف کاهش وابستگی به نیکوتین، کمکردن علائم ترک سیگار مانند بیقراری، اضطراب و میل شدید به سیگار و افزایش شانس موفقیت در ترک مصرف دخانیات استفاده میشوند. این داروها میتوانند با تأثیر مستقیم بر گیرندههای مغزی یا تأمین دوز کنترلشده نیکوتین عمل کنند و معمولاً زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که همراه با مشاوره و برنامه ترک سیگار زیر نظر پزشک مصرف شوند. در ادامه، مهمترین داروها و فرآوردههایی که برای ترک سیگار استفاده میشوند معرفی شدهاند:
- قرص ترک سیگار وارنیکلین: دارویی بدون نیکوتین که با اثر بر گیرندههای مغزی، لذت سیگار را کاهش داده و میل به مصرف را کم میکند
- قرص ترک سیگار zyban: نام تجاری بوپروپیون که با تنظیم انتقالدهندههای عصبی به کاهش علائم ترک کمک میکند
- وارنکس قرص ترک سیگار: نام دیگر وارنیکلین که برای کاهش ولع شدید و علائم ترک تجویز میشود
- قرص نیکوتین برای ترک سیگار: حاوی دوز کنترلشده نیکوتین برای کاهش تدریجی وابستگی
- قرص سیتیزین برای ترک سیگار: دارویی با منشأ گیاهی و اثر مشابه وارنیکلین در کاهش میل به سیگار
- قرص ترک سیگار گیاهی: فرآوردههای طبیعی که شواهد علمی محدودتری نسبت به داروهای استاندارد دارند
- بهترین قرص ترک سیگار: بر اساس میزان وابستگی و شرایط جسمی و روانی فرد تعیین میشود
- چسب نیکوتین: جایگزین نیکوتین با آزادسازی تدریجی برای کنترل پایدار علائم ترک
- آدامس نیکوتین: جایگزین نیکوتین با اثر سریع برای کنترل میل ناگهانی به سیگار

۱. قرص ترک سیگار وارنیکلین
یکی از داروهای پرکاربرد برای ترک سیگار، قرص ترک سیگار وارنیکلین یا چانتیکس (CHANTIX) نام دارد. قرص وارنیکلین یک داروی تجویزی است که توسط FDA به عنوان قرص برای ترک سیگار تأیید شده است. این دارو دو اثر دارد:
- لذت سیگار کشیدن را کاهش میدهد.
- علائم ترک نیکوتین را کاهش میدهد.
این دارو حتی میتواند برای ترک تنباکوی بدون دود یا همان ویپها هم مفید باشد و به افراد کمک میکند تا با کمترین میزان عوارض جانبی، در کوتاه مدت سیگار را ترک کنند. برای استفاده از این دارو برای ترک سیگار، باید یک هفته قبل از شروع ترک، مصرف آن را شروع کرد. این دارو باید بعد از غذا و با یک لیوان پر آب مصرف شود. دوز روزانه در ۸ روز اول مصرف افزایش مییابد. اگر با دوزهای بالاتر مشکل دارید، میتوانید در حین تلاش برای ترک، دوز کمتری مصرف کنید. به طور معمول، وارنیکلین به مدت ۱۲ هفته تجویز میشود، اما افرادی که در این مدت سیگار را ترک میکنند، ممکن است ۱۲ هفته دیگر تحت درمان قرار بگیرند تا شانس خود را برای ترک دخانیات افزایش دهند.
متن انگلیسی:
mdanderson
Varenicline (Chantix) helps with the craving for nicotine and withdrawal symptoms. It works in the brain to reduce the physical effects of nicotine.
ترجمه متن:
وارنیکلین (چانتیکس) به کاهش میل به نیکوتین و علائم ناشی از ترک سیگار کمک میکند. این دارو با تاثیر روی مغز باعث کاهش اثرات فیزیکی ناشی از نیکوتین میشود.
۲. قرص ترک سیگار zyban
یکی دیگر از داروهایی که به عنوان قرص ترک سیگار تجویز میشود، زیبان یا بوپروپیون نام دارد. زیبان نام تجاری بوپروپیون است و دارویی است که به شما در ترک سیگار کمک میکند. این دارو با کاهش میل به نیکوتین عمل میکند. این دارو هم تاییدیههای FDA را دارد. این یک داروی ضدافسردگی تجویزی به شکل آهسته رهش است که به کاهش هوس و علائم ترک نیکوتین کمک میکند. زیبان روی مواد شیمیایی موجود در مغز که مربوط به هوس نیکوتین هستند، تاثیر میگذارد. اشکال دیگری از بوپروپیون (مانند ولبوترین یا آپلنزین) وجود دارد، اما این داروها توسط سازمان غذا و داروی آمریکا FDA برای ترک دخانیات تأیید نشدهاند. بوپروپیون در صورتی که ۱ تا ۲ هفته قبل از تاریخ ترک سیگار مصرف شود، بهترین عملکرد را دارد. دوز معمول یک یا دو قرص ۱۵۰ میلیگرمی در روز است.
۳. وارنکس قرص ترک سیگار
قرص وارنیکلین برای ترک سیگار ممکن است با نامهای دیگری هم تولید شود. یکی از نامهای تجاری این دارو، قرص وارنکس است. وارنکس نام تجاری داروی ایرانی وارنیکلین است که توسط شرکت داروسازی ایرانی تولید و پخش میشود. وارنکس یک میلیگرم، دقیقا مشابه قرص ترک سیگار وارنیکلین خارجی عمل میکند و با کاهش میل به نیکوتین و علائم ترک، به افراد سیگاری برای ترک کردن سیگار کمک میکند.

۴. قرص نیکوتین برای ترک سیگار
یک سری از داروهایی که به صورت قرص ترک سیگار تجویز میشوند، قرصهای مکیدنی نیکوتین هستند که شبیه آبنباتاند. قرصهای مکیدنی آبنبات مانند، در حین حل شدن، دوزی از نیکوتین را فراهم میکنند. نیکوتین با جذب شدن از طریق پوشش دهان، وارد جریان خون شما میشود. آنها همچنین دهان شما را مشغول نگه میدارند که میتواند وسوسه سیگار کشیدن را کاهش دهد. قرصهای مکیدنی در دوزهای ۲ میلیگرم و ۴ میلیگرم موجودند.
۵. قرص سیتیزین برای ترک سیگار
یکی دیگر از داروهایی که از آن به عنوان قرص ترک سیگار استفاده میشود، داروی سیتیزین است. این دارو در افرادی که مایل به ترک سیگار هستند، با هدف کاهش هوس نیکوتین تجویز میشود. هدف درمانی سیتیزین، ترک دائمی مصرف محصولات حاوی نیکوتین است. این دارو ایمن و موثر بوده و در مقایسه با دارونماها، موفقیت در ترک سیگار با افزایش ۷۵ درصدی دارد. سیتیزین با اتصال به برخی از گیرندههای مشابه نیکوتین در مغز، احساسات لذت بخشی را که هنگام استفاده از محصولات حاوی نیکوتین تجربه میکنید، کاهش میدهد. با مصرف سیتیزین به عنوان داروی ترک سیگار، امکان کاهش تدریجی وابستگی به نیکوتین فراهم میشود. یک دوره درمان کامل با این دارو، ۲۵ روز است.
۶. قرص ترک سیگار گیاهی (داروی ترک سیگار گیاهی)
اصطلاح قرص ترک سیگار گیاهی معمولاً به محصولاتی گفته میشود که با منشأ گیاهی و بهصورت مکمل عرضه میشوند، اما اغلب آنها پشتوانه علمی قوی برای ترک قطعی و پایدار سیگار ندارند. بررسیهای معتبر نشان میدهد بسیاری از این فرآوردهها اثربخشی اثباتشدهای ندارند و در برخی موارد میتوانند باعث عوارضی مانند تهوع، سرگیجه یا تداخل با داروهای دیگر شوند. تنها ترکیب گیاهی که شواهد علمی قابلقبولتری دارد، سیتیزین است که منشأ گیاهی دارد اما در دسته داروهای ترک سیگار قرار میگیرد و مصرف آن باید تحت نظر پزشک باشد. بهطور کلی، برای افزایش شانس موفقیت در ترک سیگار، استفاده از درمانهای دارویی تأییدشده همراه با مشاوره و حمایت رفتاری، نسبت به مصرف خودسرانه داروهای گیاهی توصیه میشود.
۷. بهترین قرص ترک سیگار
در حال حاضر بهترین داروهایی که به عنوان قرص ترک سیگار توسط اکثر پزشکان در سراسر دنیا تجویز میشوند، دو قرص وارنیکلین و بوپروپیون هستند. هر دوی این داروها مورد تایید FDA هستند و مدتها است که از آنها برای ترک سیگار استفاده میشود. هر دوی این داروها به خوبی به کاهش علائم و کاهش تمایل به مصرف مجدد نیکوتین کمک میکنند و به همین دلیل هم به عنوان بهترین قرص برای ترک سیگار در نظر گرفته میشوند.
۸. چسب نیکوتین
برخی از انواع داروهایی که به عنوان داروی ترک سیگار قابل استفاده هستند، چسب نیکوتین نام دارند. چسبهای نیکوتین معمولا ۷ تا ۱۰ سانتیمتر عرض دارند. این چسبها دوز ثابتی از نیکوتین را فراهم میکنند. آنها روی قسمت بالای بدن، مانند بازو، شانه یا کمر، چسبانده میشوند و روزی یک بار باید آنها را تعویض کرد. چسبهای نیکوتین در سه دوز – ۷ میلیگرم، ۱۴ میلیگرم، ۲۱ میلیگرم – عرضه میشوند که میتوان دوز آنها را به مرور زمان کاهش داد.

۹. آدامس نیکوتین
آدامس ترک سیگار یا نیکوتین فرم دیگری از داروی ترک سیگار است که به کسانی که میخواهند راحتتر سیگار را کنار بگذارند، کمک میکند. آدامس نیکوتین در صورت استفاده صحیح، ظرف ۱۰ تا ۱۵ دقیقه شروع به اثرگذاری میکند. این آدامس در طعمهای مختلف و دوزهای ۲ و ۴ میلیگرمی موجود است.
بهترین قرص ترک سیگار
بهترین قرص ترک سیگار دارویی است که اثربخشی آن در مطالعات علمی معتبر تأیید شده و متناسب با شرایط فرد تجویز شود. در حال حاضر، داروهایی مانند وارنیکلین، بوپروپیون و سیتیزین بیشترین شواهد علمی را در افزایش شانس ترک موفق و کاهش میل به نیکوتین دارند. این داروها با تأثیر بر گیرندههای مغزی مرتبط با نیکوتین، علائم ترک مانند بیقراری، تحریکپذیری و ولع مصرف را کاهش میدهند. انتخاب بهترین قرص به عواملی مثل شدت وابستگی، سابقه بیماریهای روانی یا جسمی، مصرف داروهای دیگر و عوارض احتمالی بستگی دارد. به همین دلیل، توصیه میشود مصرف قرص ترک سیگار حتماً تحت نظر پزشک انجام شود و در کنار آن از مشاوره و حمایت رفتاری استفاده شود تا احتمال ترک پایدار بهطور قابلتوجهی افزایش یابد.
| نوع قرص ترک سیگار | مزایا | عوارض احتمالی |
|---|---|---|
| وارنیکلین | کاهش شدید ولع و لذت سیگار، افزایش شانس ترک موفق | تهوع، سردرد، بیخوابی، رویاهای واضح |
| بوپروپیون | کاهش علائم ترک، کمک به کنترل خلق | خشکی دهان، بیخوابی، اضطراب، سردرد |
| سیتیزین | اثرگذاری مشابه وارنیکلین با دوز کمتر، هزینه پایینتر | تهوع خفیف، خشکی دهان، سردرد |
| قرص نیکوتین | کنترل تدریجی علائم ترک، دسترسی آسان | تپش قلب، سوزش معده، تهوع |
| مکملها و قرصهای گیاهی | تصور طبیعیبودن، عوارض کمتر در برخی افراد | شواهد علمی محدود، اثربخشی نامشخص |
مکانیسم اثر قرص ترک سیگار چگونه است؟
قرصهای ترک سیگار با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی، وابستگی به نیکوتین را کاهش میدهند و علائم ترک را کنترل میکنند. برخی از این داروها با تحریک نسبی گیرندههای نیکوتینی مغز عمل میکنند و باعث میشوند فرد احساس لذت کمتری از مصرف سیگار داشته باشد، در عین حال علائمی مانند تحریکپذیری و ولع شدید کاهش یابد. گروهی دیگر با تنظیم انتقالدهندههای عصبی مانند دوپامین و نورآدرنالین، خلقوخو و تمرکز را بهبود میدهند و از بروز افسردگی ناشی از ترک جلوگیری میکنند. مکانیسم کلی این داروها شامل موارد زیر است: کاهش احساس پاداش ناشی از سیگار کشیدن یعنی سیگار اثر لذتبخش قبلی را ندارد، کاهش علائم ترک مانند اضطراب و بیقراری، و کمک به تثبیت شیمی مغز در دوره قطع نیکوتین. این اثرات باعث افزایش شانس موفقیت در ترک سیگار میشوند.
قرص ترک سیگار برای چه کسانی مناسب است؟
قرص ترک سیگار با هدف کاهش وابستگی به نیکوتین و کنترل علائم ترک استفاده میشود و نقش آن کمک به مدیریت ولع مصرف، تثبیت وضعیت روانی و افزایش شانس موفقیت در قطع سیگار است. این داروها معمولاً زمانی به کار میروند که علائم ترک کیفیت زندگی را مختل میکند و نیاز به مداخله دارویی وجود دارد. گروههایی که مصرف قرص ترک سیگار برای آنها مناسبتر است شامل موارد زیر هستند:
- افراد با مصرف روزانه بالای سیگار یعنی وابستگی جسمی شدید به نیکوتین دارند
- افرادی با سابقه ترک ناموفق یعنی بدون حمایت دارویی موفق به ترک پایدار نشدهاند
- افراد دچار علائم شدید ترک یعنی اضطراب، بیقراری، اختلال تمرکز یا افت خلق را تجربه میکنند
- افرادی که امکان پایش پزشکی دارند یعنی منع مصرف دارویی شناختهشده ندارند

آیا فواید ترک سیگار را میشناسید؟
قرص ترک سیگار برای چه کسانی مناسب نیست؟
قرص ترک سیگار برای همه افراد انتخاب مناسبی نیست و در برخی شرایط میتواند خطر عوارض یا تداخل درمانی را افزایش دهد. این داروها بر سیستم عصبی و شیمی مغز اثر میگذارند، بنابراین در افرادی با وضعیتهای خاص جسمی یا روانی باید با احتیاط یا اصلاً مصرف نشوند و تصمیمگیری در این موارد نیازمند ارزیابی پزشکی دقیق است. گروههایی که مصرف قرص ترک سیگار برای آنها مناسب نیست یا فقط با نظر پزشک مجاز است شامل موارد زیر هستند:
- زنان باردار یا شیرده یعنی احتمال تأثیر دارو بر جنین یا نوزاد وجود دارد
- افراد مبتلا به برخی اختلالات روانپزشکی فعال یعنی خطر تشدید علائم خلقی یا رفتاری وجود دارد
- بیماران با سابقه تشنج یا صرع یعنی برخی داروها میتوانند آستانه تشنج را کاهش دهند
- افراد با بیماریهای قلبی خاص یا مصرف همزمان داروهای تداخلدار یعنی احتمال بروز عوارض جدی افزایش مییابد
مزایای قرص ترک سیگار چیست؟
استفاده از انواع قرص ترک سیگار مزیتهای زیادی دارد. در درجه اول، استفاده از آنها به افراد سیگاری کمک میکنند که شانس بیشتری برای ترک سیگار داشته باشند. در واقع آنها با کاهش شدید میل به نیکوتین، روند ترک سیگار را راحتتر میکنند. از طرفی مهمترین تاثیری که این داروها دارند، کاهش علائم ناشی از ترک سیگار است. زمانی که عوارض و علائم ترک سیگار کاهش بیابد، بدون شک تحمل دوره ترک برای افراد سیگاری هم راحتتر میشود.
عوارض قرص ترک سیگار
عوارض قرص ترک سیگار بسته به نوع دارو، دوز مصرفی و شرایط جسمی و روانی فرد متفاوت است. بیشتر این عوارض خفیف تا متوسط هستند و معمولاً در هفتههای اول مصرف بروز میکنند و با ادامه درمان یا تنظیم دوز کاهش مییابند، اما در صورت شدت یافتن علائم یا ایجاد عوارض غیرطبیعی، لازم است مصرف دارو تحت نظر پزشک بازبینی شود. برخی از عوارض قرصهای ترک سیگار عبارتاند از:
- تهوع و ناراحتی گوارشی: از شایعترین عوارض بهویژه در وارنیکلین که معمولاً با مصرف دارو بعد از غذا کاهش مییابد
- سردرد و سرگیجه: بهخصوص در ابتدای درمان دیده میشود و اغلب موقتی است
- بیخوابی یا اختلال خواب: بیشتر در داروهایی مانند بوپروپیون گزارش میشود
- خشکی دهان و تغییر حس چشایی: در برخی مصرفکنندگان داروهای ترک سیگار رخ میدهد
- تغییرات خلقی و تحریکپذیری: ممکن است بهدلیل قطع نیکوتین یا اثر دارو بر مغز ایجاد شود
نتیجه گیری
اگر برای مدت زمانی طولانی سیگار یا محصولات حاوی نیکوتین را مصرف کردهاید و حالا ترک سیگار برای شما چالشبرانگیز است، میتوانید از داروهایی که به ترک کمک میکنند، استفاده کنید. این داروها که عمدتا به صورت قرص ترک سیگار یا انواع چسب و آدامس موجودند به شما کمک میکنند تا با کاهش تمایل به مصرف نیکوتین و از همه مهمتر تسکین علائم، مراحل ترک سیگار برای شما راحتتر شوند. برای مصرف این داروها بهتر است حتما با یک روانپزشک مشورت کنید تا بهترین داروی ترک سیگار را به شما پیشنهاد کند. در نظر داشته باشید که برخی از این داروها یک سری عوارض جانبی هم دارند و بهتر است حتما در صورت بروز هر نوع عارضهای، سریعا به پزشکتان اطلاع دهید. اگر به پزشک دسترسی ندارید میتوانید از سامانه مشاوره آنلاین دکترتو کمک بگیرید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

