علائم ام اس خاموش چیست؟ نشانه های حسی، حرکتی و بینایی

مولتیپل اسکلروزیس یا ام‌اس یکی از پیچیده‌ترین بیماری‌های عصبی است که می‌تواند ماه‌ها یا حتی سال‌ها بدون علامت مشخص باقی بماند. در بسیاری از افراد، نشانه‌های اولیه آن آن‌قدر خفیف، مبهم یا گذرا هستند که به‌سادگی با خستگی، استرس، کمبود خواب یا مشکلات روزمره اشتباه گرفته می‌شوند. به همین دلیل، شکل پنهان یا خاموش این بیماری اغلب دیر تشخیص داده می‌شود؛ در حالی که تشخیص زودهنگام می‌تواند نقش مهمی در کنترل پیشرفت بیماری و بهبود کیفیت زندگی فرد داشته باشد. به دلیل اهمیت تشخیص به موقع این بیماری ما در ادامه این مقاله از دکترتو درباره علائم ام اس خاموش به طور مفصلی صحبت خواهیم کرد.

ام اس خاموش چه نشانه هایی دارد؟

علائم ام اس خاموش معمولاً به‌صورت تدریجی و گاه بسیار خفیف ظاهر می‌شوند، به‌طوری‌که فرد ممکن است در ابتدا متوجه ارتباط آن‌ها با بیماری ام‌اس نشود. این نشانه‌ها می‌توانند شامل خستگی مداوم، بی‌حسی یا سوزن‌سوزن شدن اندام‌ها، مشکلات تعادل و سرگیجه، سفتی یا اسپاسم عضلانی، لرزش، دردهای پراکنده، مشکلات بینایی و اختلال در عملکرد مثانه و روده باشند.

برخی افراد همچنین تغییراتی در حافظه، تمرکز و تفکر تجربه می‌کنند. شدت این علائم ام اس از بسیار خفیف تا قابل‌توجه متغیر بوده و معمولاً در دوره‌هایی ظاهر شده و سپس ناپدید می‌شوند. این نشانه‌ها در واقع به‌دلیل حمله اشتباهی سیستم ایمنی به رشته‌های عصبی در مغز و نخاع ایجاد می‌شوند؛ اعصابی که کنترل بخش‌های مختلف بدن را بر عهده دارند. به همین دلیل، علائم ام اس در هر نقطه از بدن بروز پیدا می‌کند و الگوی آن در هر فرد متفاوت است.

برخی افراد نیز متوجه می‌شوند که گرما یا سرمای شدید علائم آن‌ها را بدتر می‌کند. این تنوع و تغییرپذیری باعث می‌شود که ام اس خاموش گاهی برای مدت‌ها بدون تشخیص باقی بماند؛ زیرا نشانه‌های آن پراکنده، ناپایدار و گاهی شبیه مشکلات و دردهای روزمره به نظر می‌رسند.

علائم حسی خفیف در ام اس خاموش

علائم حسی خفیف در ام‌اس خاموش معمولاً به آرامی شروع می‌شوند و آن‌قدر ظریف و پراکنده‌اند که بسیاری از افراد آن‌ها را به خستگی روزمره، استرس یا کمبود خواب نسبت می‌دهند. این دسته از علائم می‌تواند شامل بی‌حسی، مورمور شدن یا احساس سوزن‌سوزن شدن در دست‌ها، پاها یا صورت باشد؛ احساساتی که بروز یافته و سپس خودبه‌خود برطرف می‌شوند.

علاوه بر این، برخی افراد تاری یا دوبینی خفیف، ضعف عضلانی ملایم یا مشکلات کوتاه‌مدت در تعادل را تجربه می‌کنند. بدون اینکه تصور کنند این نشانه‌ها می‌تواند به بیماری عصبی مرتبط باشد.

۱. گزگز و مور مور گذرا در دست و پا

بی‌حسی و گزگز در ام‌اس معمولاً به شکل سوزن‌سوزن شدن، مورمور شدن یا احساس سرمای ناگهانی تجربه می‌شود و بر فعالیت‌های روزمره فرد تأثیر می‌گذارند. این علائم حسی زمانی بروز می‌کنند که فیبرهای عصبی در مغز یا نخاع آسیب ببینند و پیام‌رسانی عصبی مختل شود.

در کنار درمان‌های دارویی، برخی روش‌های غیردارویی مانند رفلکسولوژی، طب سوزنی و بیوفیدبک هم به کاهش شدت بی‌حسی و گز گز پا کمک کرده و کیفیت زندگی فرد را بهبود می‌دهند اما اثربخشی آنها قطعی نیست.

مدام دچار گزگز و خواب رفتگی دست و پا میشی؟

برای بررسی ام اس مشاوره بگیر.

بهترین دکتر فوق تخصص مغز اعصاب

۲. خواب رفتگی مکرر یک اندام بدون علت مشخص

خواب‌رفتگی‌های مکرر و بی‌دلیل در یک اندام، یکی از نشانه‌های رایج و اولیه ام اس خاموش است. بسیاری از افراد پیش از تشخیص بیماری، این علامت را به صورت بی‌حسی ناگهانی در صورت، بدن، بازوها یا پاها تجربه می‌کنند. خواب رفتن دست و پا با کاهش حس، از دست دادن حس در ناحیه‌ای از پوست یا احساس سنگینی و کرختی همراه خواهد بود.

۳. حساسیت غیرطبیعی به گرما

مغز به تنظیم دمای بدن در محیط‌های گرم و سرد کمک می‌کند. بیماری ام‌اس (MS) حفظ این تعادل را برای بدن دشوارتر کرده و منجر به حساسیت به گرما می‌شود. حساسیت به گرما یا پدیده اوتهاف در ۶۰ تا ۸۰ درصد از بیماران ام اس رخ می‌دهد، که در آن افزایش دمای مرکزی بدن به میزان حدود ۰.۵ درجه سانتیگراد، باعث بدتر شدن موقت علائم می‌شود.

علائم حرکتی ظریف و قابل چشم پوشی

بسیاری از علائم حرکتی ام اس خانوش در ابتدا آن‌قدر خفیف و گذرا هستند که فرد یا اطرافیان متوجه آن‌ها نمی‌شوند. این نشانه‌ها ممکن است ناگهانی بروز کنند یا به‌طور تدریجی شکل بگیرند. برخی افراد فقط یک علامت را تجربه می‌کنند و برخی دیگر مجموعه‌ای از علائم پراکنده را تجربه خواهند کرد که در نگاه اول ارتباطشان با ام‌اس چندان واضح و مشخص نیست.

۱. احساس خستگی یا سنگینی یک پا هنگام راه رفتن

از علائم اولیه ام‌ اس خاموش در اندام‌های تحتانی، ضعف و احساس سنگینی پا است. فرد ممکن است هنگام راه رفتن احساس کند حرکت پا دشوارتر شده یا پس از کمی فعالیت دچار خستگی غیرمعمول شود. این حالت می‌تواند با بی‌حسی، سوزن‌سوزن‌شدن یا احساس خواب‌ رفتگی همراه باشد. حسی که معمولاً از پاها شروع شده و به سمت بالا گسترش می‌یابد.

۲. لرزش خفیف یا ناپایداری در حرکات ظریف

لرزش نیز یکی از علائم قابل توجه ام‌ اس خاموش است. لرزش ممکن است خفیف باشد و فقط هنگام انجام حرکات دقیق مثل نوشتن یا نگه داشتن لیوان بروز کند. در برخی افراد، لرزش دست‌ها یا بخش‌های دیگر بدن به حدی است که در فعالیت‌های روزمره اختلال ایجاد می‌کند.

علت لرزش دست چیست؟

۳. گاهی زمین خوردن های بی دلیل یا گیر کردن پا

یکی دیگر از علائم حرکتی ام‌اس، تغییرات ظریف در تعادل و راه رفتن است. ممکن است فرد گاهی به‌طور غیرمنتظره لنگ بزند، پایش گیر کند یا تعادل خود را از دست بدهد. این وضعیت می‌تواند اولین علامتی باشد که اطرافیان متوجه آن می‌شوند. مشکلات تعادلی می‌توانند شامل تلو‌تلو خوردن، افتادن، یا احساس ناپایداری هنگام چرخیدن باشند.

پزشکان پیشنهادی

۴.۵ (۷۷۸ نظر)

دکتر هومان سلیمی پور

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

۵ (۶۴۱ نظر)

دکتر زهراالسادات رجائی

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

۴.۹ (۶۱۷ نظر)

دکتر حمیدرضا ایزدی

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

۴.۹ (۵۹۹ نظر)

دکتر میرمسعود شریعت

تخصص مغز و اعصاب و نورولوژی

نوبت بگیرید

۴.۹ (۵۷۸ نظر)

دکتر علی اکبر دشتله

تخصص گفتاردرمانی

نوبت بگیرید

۴.۷ (۵۹۴ نظر)

دکتر محمد مهدی تقدیری

فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

نوبت بگیرید

اختلالات خیلی خفیف در بینایی

مشکلات بینایی از شایع‌ترین نشانه ی ام اس خاموش هستند و بیش از نیمی از مبتلایان حداقل یک بار آن‌ها را تجربه می‌کنند. چون این اختلالات ممکن است موقتی، خفیف یا فقط در یک چشم باشند، در ابتدا به‌راحتی نادیده گرفته می‌شوند. با این حال تشخیص زودهنگام آن‌ها بسیار مهم است.

۱. تاری دید در یک چشم یا در بخشی از میدان دید

تاری دید، به‌خصوص هنگام افزایش دمای بدن، نشانه نوریت اپتیک یا التهاب عصب بینایی است. فرد ممکن است تاری گذرا در یک چشم یا در بخشی از میدان بصورت موقتی دید خاکستری یا مه‌آلود پیدا کند یا رنگ‌ها را کم‌رنگ‌تر ببیند. معمولاً این مشکلات دائمی نیستند، اما نیاز به بررسی فوری توسط پزشک متخصص دارند.

بسیاری از افراد این علامت را به خستگی، استرس یا مشکلات ساده بینایی نسبت می‌دهند و آن را نادیده می‌گیرند. در حالی‌که این تغییر دید می‌تواند نشانه درگیری عصب بینایی و نیازمند بررسی تخصصی باشد.

۲. حساسیت به نور یا درد خفیف پشت چشم

حدود نیمی از مبتلایان ام‌اس در دوره‌ای دچار نوریت اپتیک می‌شوند. در این حالت، درد پشت چشم هنگام حرکت دادن چشم شایع است. این علائم ممکن است با تاری دید، کاهش دید رنگی یا حساسیت به نور همراه باشد.

معمولاً هم طی چند روز تا چند هفته برطرف می‌شوند. بسیاری از افراد آن را با خستگی چشم یا سردرد اشتباه می‌گیرند و جدی نمی‌گیرند. در حالی‌که این حالت می‌تواند به التهاب عصب بینایی مرتبط باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.

۳. دیدن جرقه های نوری یا سایه های کوتاه مدت

برخی بیماران از دیدن خطوط زیگزاگی، نورهای چشمک‌زن یا سایه‌های کوتاه‌مدت صحبت می‌کنند. این پدیده‌ها می‌توانند ناشی از نوریت اپتیک، نیستاگموس یا دوبینی باشند. گاهی نیز بیماران کاهش دید رنگی یا لرزش تصویر در میدان دید را تجربه می‌کنند.

علائم شناختی و روحی در ام اس خاموش

ام اس فرآیندهای شناختی مانند تمرکز، حافظه و سرعت پردازش ذهنی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. فرد ممکن است هنگام حل مسائل پیچیده احساس کند ذهنش گیر کرده یا توانایی جابه‌جایی بین افکار مختلف را ندارد. این تغییرات معمولاً خفیف هستند و به همین دلیل به‌راحتی با استرس یا خستگی اشتباه گرفته می‌شوند.

باید برای تشخیص ام اس آزمایش بدی؟ همین حالا ویزیت شو.

دکتر ام اس (MS)

خستگی مزمن

خستگی یکی از بارزترین و ناتوان‌کننده‌ترین علایم ام اس خاموش است. این خستگی متفاوت از خستگی معمول افراد سالم است؛ عمیق، ناگهانی و بی‌ارتباط با میزان فعالیت. حتی بعد از یک خواب خوب شبانه نیز ممکن است ادامه داشته باشد. حتی در طول روز شدت پیدا می‌کند.

علائم خفیف در مثانه و روده

مشکلات ادراری و روده‌ای در مراحل اولیه ام اس خاموش  رخ می‌دهند، هرچند ممکن است بسیار خفیف باشند. عفونت‌های مکرر، احساس تخلیه ناقص، فوریت ادراری یا یبوست از جمله مشکلاتی هستند که عموما بیمار آن‌ها را به عوامل دیگری نسبت می‌دهد، اما می‌توانند نشانه اختلال در مسیرهای عصبی باشند.

نتیجه گیری

علائم ام اس خاموش مجموعه‌ای از علائم خفیف گرفته تا علائم شدید متغیر است. این نشانه‌ها می‌توانند در سیستم‌ها و اندام‌های مختلف بدن از جمله بینایی و تعادل گرفته تا حافظه و حس گرما در بدن ظاهر شوند. ام‌اس مستقیماً بر مسیرهای عصبی تأثیر می‌گذارد که مسئول کنترل عملکردهای حیاتی بدن هستند. تشخیص زودهنگام، شروع درمان مناسب و توجه به تغییرات کوچک در بدن، نقش مهمی در مدیریت طولانی‌مدت این بیماری دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!