فهرست مطالب
خونریزی داخلی به وضعیتی گفته میشود که در آن خون از رگها خارج میشود اما به جای بیرون آمدن از بدن، در داخل بافتها، اندامها یا حفرههای بدن جمع میشود. همین پنهان بودن، خونریزی داخلی را به یکی از خطرناکترین مشکلات پزشکی تبدیل میکند، چون ممکن است تا مدتها متوجه آن نشویم. برخلاف خونریزیهای خارجی که با چشم دیده میشوند، خونریزی داخلی اغلب علائم مبهمی دارد؛ مثل ضعف، درد نامشخص یا سرگیجه. همین موضوع باعث میشود خیلی از افراد دیر به پزشک مراجعه کنند و تشخیص به تعویق بیفتد. در این مقاله از دکترتو با شما هستیم تا به طور مفصل به بررسی علل و علائم خونریزی داخلی بپردازیم.
علائم خونریزی داخلی چیست؟
علائم خونریزی داخلی به محل وقوع و شدت آن بستگی دارد و در افراد مختلف متفاوت است. خستگی و ضعف میتوانند همراه خونریزی داخلی دیده شوند، اما بهتنهایی برای شک به خونریزی داخلی کافی نیستند و باید همراه سایر علائم هشداردهنده بررسی شوند. برخی افراد ممکن است درد شدید یا افت ناگهانی فشار خون را تجربه کنند. علائم شایع شامل رنگپریدگی، سرگیجه، تپش قلب، تعریق سرد و تهوع است. اگر خونریزی دستگاه گوارش رخ دهد، ممکن است مدفوع سیاه یا استفراغ خونی مشاهده شود.
نکته مهم این است که علائم همیشه ناگهانی و واضح نیستند و گاهی بهتدریج ایجاد میشوند. این روند تدریجی باعث میشود فرد علائم را به استرس، کمخوابی یا مشکلات ساده نسبت دهد. تشخیص به موقع به مراقبت و بررسی دقیق پزشکی نیاز دارد. آگاهی از این علائم میتواند جان فرد را نجات دهد. در نتیجه، حتی تغییرات جزئی در وضعیت جسمانی را نباید نادیده گرفت و پیگیری فوری توصیه میشود.

علائم هشداردهنده اورژانسی خونریزی داخلی
برخی نشانهها زنگ خطر جدی هستند و نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارند. از جمله درد شدید و ناگهانی شکم، قفسه سینه یا سر که بدون دلیل مشخص ایجاد شده است. کاهش سطح هوشیاری، غش کردن، تاری دید، تنفس سریع یا احساس سردی شدید بدن میتواند نشانه از دست دادن حجم زیادی از خون باشد.
این وضعیتها هرگز نباید نادیده گرفته شوند. همچنین اگر بعد از تصادف، ضربه شدید یا جراحی دچار ضعف شدید یا بدتر شدن حال عمومی شدید، حتی بدون خونریزی خارجی، احتمال خونریزی داخلی وجود دارد.
ایا خونریزی داخلی باعث مرگ میشود؟
بله، خونریزی داخلی در صورت تشخیص دیرهنگام یا درمان نشدن میتواند منجر به مرگ شود. دلیل اصلی آن، کاهش شدید حجم خون و نرسیدن اکسیژن کافی به اندامهای حیاتی است. خونریزی داخلی شدید ممکن است باعث شوک، نارسایی اندامها و ایست قلبی شود.
این اتفاق بهخصوص در خونریزی مغزی، شکمی یا داخلی گسترده بسیار خطرناک است. با این حال، اگر خونریزی داخلی بهموقع تشخیص داده شود، در بسیاری از موارد قابل کنترل و درمان است. آگاهی و اقدام سریع، تفاوت بین زندگی و مرگ را رقم میزند.
انواع خونریزی داخلی
خونریزی داخلی دستهبندیهای مختلفی دارد که به پزشکان کمک میکند شدت و خطر آن را بهتر ارزیابی کنند. این دستهبندیها معمولا بر اساس محل و میزان خونریزی انجام میشود. شناخت انواع خونریزی داخلی برای بیماران هم مهم است، چون باعث میشود علائم را جدیتر بگیرند و دیرتر اقدام نکنند. در ادامه، رایجترین تقسیمبندیهای خونریزی داخلی را بررسی میکنیم.
1. خونریزی داخلی بر اساس محل
خونریزی داخلی میتواند در مغز، شکم، قفسه سینه، عضلات یا دستگاه گوارش رخ دهد. هر کدام علائم خاص خود را دارند و میزان خطرشان متفاوت است. مثلا خونریزی مغزی اغلب با سردرد شدید، تهوع و اختلال هوشیاری همراه است، در حالی که خونریزی شکمی ممکن است با درد، نفخ و افت فشار خون ظاهر شود. خونریزی در عضلات معمولا به صورت درد، تورم و کبودی دیده میشود و اغلب خطر کمتری دارد، اما باز هم نیاز به بررسی دارد.
2. خونریزی داخلی بر اساس شدت
از نظر شدت، خونریزی داخلی به خفیف، متوسط و شدید تقسیم میشود. حتی خونریزی داخلی خفیف نیز باید توسط پزشک بررسی شود، زیرا ممکن است پیشرونده یا نشانه یک مشکل زمینهای باشد. خونریزی متوسط معمولا علائم واضحتری ایجاد میکند و نیاز به پیگیری پزشکی دارد. در این مرحله ممکن است آزمایش و تصویربرداری لازم باشد. خونریزی شدید یک وضعیت اورژانسی است و بدون مداخله سریع میتواند جان فرد را تهدید کند.
| نوع خونریزی داخلی | شرح کوتاه |
|---|---|
| خونریزی داخلی مغزی | سردرد شدید، تهوع، اختلال هوشیاری |
| خونریزی داخلی شکمی | درد، نفخ، افت فشار خون |
| خونریزی داخلی قفسه سینه | علائم تنفسی و قلبی |
| خونریزی داخلی عضلانی | درد، تورم، کبودی |
| خونریزی داخلی گوارشی | علائم گوارشی و کمخونی |
| خونریزی خفیف | ممکن است بدون درمان متوقف شود |
| خونریزی متوسط | علائم واضح، نیاز به پیگیری پزشکی |
| خونریزی شدید | اورژانسی، تهدیدکننده حیات |
علت خونریزی داخلی
ضربه و تصادف از شایعترین دلایل بروز خونریزی داخلی هستند، بهویژه در تصادفات رانندگی یا سقوط از ارتفاع. در این شرایط، خونریزی ممکن است بلافاصله پس از حادثه یا حتی چند ساعت بعد خود را نشان دهد. همین تأخیر میتواند تشخیص را دشوار کند. علاوه بر ضربه، برخی بیماریها مانند علائم زخم معده، پارگی عروق خونی، مشکلات کبدی و اختلالات انعقادی نقش مهمی در ایجاد خونریزی داخلی دارند.
مصرف داروهای رقیقکننده خون نیز احتمال بروز این مشکل را افزایش میدهد. در برخی افراد، خونریزی داخلی با علت نامشخص اولیه رخ میدهد. این موارد اغلب به مشکلات زمینهای پنهان در بدن مربوط هستند. به همین دلیل بررسی دقیق پزشکی اهمیت زیادی دارد. تشخیص درست علت، نقش مهمی در انتخاب درمان مناسب ایفا میکند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Internal bleeding happens when your blood vessels burst or break and blood collects inside your body. It can be minor and temporary or severe and require immediate medical treatment.
ترجمه فارسی:
خونریزی داخلی زمانی رخ میدهد که رگهای خونی پاره شوند یا آسیب ببینند و خون در داخل بدن تجمع کند. این خونریزی میتواند خفیف و موقت باشد یا شدید باشد و نیاز به درمان فوری پزشکی داشته باشد.
تشخیص خونریزی داخلی
تشخیص خونریزی داخلی معمولا با معاینه بالینی و بررسی وضعیت عمومی بیمار آغاز میشود. پزشک علائم حیاتی مانند فشار خون و ضربان قلب را کنترل میکند. رنگ پوست و میزان هوشیاری نیز برای ارزیابی شدت وضعیت بررسی میشود. آزمایش خون یکی از مراحل مهم تشخیص است و میتواند کاهش هموگلوبین یا نشانههای کمخونی را نشان دهد. این یافتهها به پزشک کمک میکند میزان خون از دست رفته را برآورد کند.
در صورت مشکوک بودن به خونریزی داخلی، روشهای تصویربرداری نقش کلیدی دارند. سونوگرافی، سیتیاسکن و امآرآی برای شناسایی محل دقیق خونریزی استفاده میشوند. انتخاب روش تصویربرداری به شرایط بیمار و محل احتمالی خونریزی بستگی دارد. تشخیص دقیق، پایه اصلی انتخاب درمان مناسب است.
درمان خونریزی داخلی
درمان خونریزی داخلی به محل، علت و شدت آن بستگی دارد. در موارد خفیف، ممکن است فقط استراحت و پایش وضعیت کافی باشد. در موارد جدیتر، بستری شدن و مراقبتهای ویژه لازم است. هدف اصلی درمان، متوقف کردن خونریزی و جبران حجم از دست رفته خون است. هرچه درمان زودتر شروع شود، احتمال عوارض و خطرات کمتر میشود.
در شرایط اورژانسی، اولویت حفظ جان بیمار است. تزریق مایعات و خون برای جلوگیری از شوک انجام میشود. اکسیژندرمانی و پایش مداوم علائم حیاتی از اقدامات ضروری هستند. گاهی نیاز به انتقال فوری به بخش مراقبتهای ویژه وجود دارد. در برخی موارد، اقدام سریع جراحی تنها راه نجات بیمار است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
If internal bleeding is caught, diagnosed, and treated appropriately, the outlook is positive… Depending on the severity, untreated internal bleeding can lead to organ failure, coma, and in some cases death.
ترجمه فارسی:
اگر خونریزی داخلی زود شناسایی، تشخیص و درمان شود، چشمانداز بهبودی مثبت است. اما بسته به شدت، خونریزی داخلی درماننشده میتواند منجر به نارسایی اندامها، کما و در برخی موارد مرگ شود.
1. درمان های اورژانسی خونریزی داخلی
در شرایط اورژانسی، اولویت حفظ جان بیمار است. تزریق مایعات و خون برای جلوگیری از شوک انجام میشود. اکسیژندرمانی و پایش مداوم علائم حیاتی از اقدامات ضروری هستند. گاهی نیاز به انتقال فوری به بخش مراقبتهای ویژه وجود دارد. در برخی موارد، اقدام سریع جراحی تنها راه نجات بیمار است.
2. درمان دارویی و جراحی خونریزی داخلی
داروهایی که انعقاد خون را تقویت میکنند، در بعضی موارد کاربرد دارند. همچنین ممکن است داروهای قبلی بیمار که باعث خونریزی شدهاند، قطع شوند. جراحی زمانی انجام میشود که خونریزی خودبهخود متوقف نشود یا اندام حیاتی در خطر باشد. هدف جراحی، بستن منبع خونریزی است. در برخی شرایط، روشهای کمتهاجمی مثل آنژیوگرافی درمانی استفاده میشود.
عوارض و خطرات خونریزی داخلی
خونریزی داخلی میتواند عوارض و خطرات جدی برای سلامت فرد به همراه داشته باشد. مهمترین عارضه آن کمخونی شدید است که باعث کاهش اکسیژنرسانی به اندامهای حیاتی میشود. در چنین شرایطی، مغز، قلب و کلیهها بیشترین آسیب را میبینند و عملکرد طبیعی آنها مختل میشود.
اگر خونریزی ادامهدار باشد، خطر بروز شوک افزایش مییابد که یک وضعیت تهدیدکننده جان است. در موارد شدید، نارسایی اندامها نیز ممکن است رخ دهد. حتی پس از کنترل و درمان خونریزی، عوارض بهطور کامل برطرف نمیشوند. برخی بیماران نیاز به پیگیری و مراقبت طولانیمدت دارند. بررسی عوارض دیررس برای پیشگیری از مشکلات بعدی اهمیت زیادی دارد.

نتیجه گیری
خونریزی داخلی یک مشکل جدی و گاهی پنهان است که میتواند بدون هشدار واضح پیشرفت کند. شناخت علائم و توجه به تغییرات بدن اهمیت زیادی دارد. اقدام بهموقع و مراجعه سریع به پزشک میتواند جان فرد را نجات دهد و از عوارض جبرانناپذیر جلوگیری کند. هیچگاه ضعف شدید، درد غیرعادی یا علائم مشکوک را ساده تلقی نکنید؛ بدن همیشه قبل از بحران، نشانههایی را بروز میدهد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
