آنژیوگرافی روشی برای مشاهده رگ‌های خونی

0
angiography-procedure
angiography-procedure

آنژیوگرافی روشی است که از کنتراست اشعه ایکس برای مشاهده رگ‌های خونی در بدن شما استفاده می‌کند. رگ‌های خونی به وضوح در عکس‌برداری معمولی با اشعه ایکس نشان داده نمی‌شوند، بنابراین ابتدا باید یک رنگ مخصوص به خون شما تزریق شود. این کار، رگ‌های خونی شما را برجسته می‌کند و به پزشک اجازه می‌دهد تا هر گونه مشکلی را ببیند.

 آنژیوگرافی کرونری یک عکس اشعه ایکس از شریان‌های قلب است و میزان و شدت هر بیماری قلبی را نشان می‌دهد و می‌تواند به پزشک کمک می‌کند تا بفهمد قلب شما چقدر خوب کار می‌کند.

با این اطلاعات، شما و پزشکتان می‌توانید درباره گزینه‌های درمانی خود صحبت کنید. این‌ها ممکن است شامل آنژیوپلاستی یا استنت، جراحی پیوند بای پس یا دارو‌درمانی باشد.

تاریخچه آنژیوگرافی

این تکنیک برای اولین بار در سال 1927 توسط پزشک و متخصص مغز و اعصاب پرتغالی Egas Moniz در دانشگاه لیسبون توسعه پیدا کرد. هدف ایگاز مانیس انجام آنژیوگرافی مغزی با اشعه ایکس متضاد به‌منظور تشخیص انواع بیماری‌های عصبی مانند تومورها، بیماری شریان‌ها و ناهنجاری‌های شریانی وریدی بود. از‌این‌رو مونیز به‌عنوان پیشگام در این زمینه شناخته می‌شود.

او اولین آنژیوگرافی مغزی را در سال 1927 در لیسبون انجام داد. در واقع، بسیاری از تکنیک های آنژیوگرافی فعلی توسط پرتغالی‌ها در دانشگاه لیسبون توسعه داده شده‌اند. به‌عنوان مثال در سال 1932 لوپو دِ کاروالیواولین آنژیوگرافی ریه را از‌طریق سوراخ وریدی عضو فوقانی انجام داد. همچنین اولین کاووگرام در سال 1948 توسط سوزا پریرا اجرا شد.

تکنیک دسترسی رادیال برای آنژیوگرافی در سال 1953 ارائه شد، هنگامی‌که ادواردو پریرا، برای اولین بار شریان رادیال را برای انجام آنژیوگرافی کرونری کانول کرد. با معرفی تکنیک سلدینگر در سال 1953، این روش به‌طور قابل‌توجهی ایمن‌تر شد، زیرا نیازی به دستگاه‌های تیز مقدماتی برای قرار‌گرفتن در لومن عروقی نبود.

angiography
آنژیوگرافی نوعی تصویربرداری اشعه ایکس برای عکس‌گرفتن از رگ‌هاست.

انواع آنژیوگرافی

بسته به اینکه کدام قسمت از بدن مورد بررسی قرار می‌گیرد، انواع مختلفی از آنژیوگرافی وجود دارد.

انواع متداول آنژیوگرافی عبارت‌اند از:

  • آنژیوگرافی عروق کرونر: برای بررسی قلب و عروق خونی مجاور جهت تشخیص بیماری قلبی و عروقی.
  • آنژیوگرافی مغزی: برای بررسی عروق خونی داخل و اطراف مغز.
  • آنژیوگرافی ریه: برای بررسی رگ‌های خونی تامین کننده ریه‌ها.
  • آنژیوگرافی کلیه: برای بررسی رگ‌های خونی تامین کننده کلیه‌ها.

1. سی‌تی آنژیوگرافی

گاهی اوقات ممکن است در آنژیوگرافی به‌جای اشعه ایکس از سی‌تی‌اسکن یا MRI استفاده شود. به این موارد سی تی آنژیوگرافی یا آنژیوگرافی ام آر آی می‌گویند. در این روش هم هدف تصویربرداری از عروق خونی است، زیرا بافت‌های نرم از جمله عروق خونی در اکثر روش‌های تصوربرداری به‌خوبی نشان داده نمی‌شوند.


2. آنژیوگرافی قلب (عروق کرونر)

یکی از رایج‌ترین آنژیوگرافی‌هایی که انجام می‌شود، مشاهده عروق کرونری قلب است. آنژیوگرافی قلب جزء روش‌های اصلی تشخیص بیماری قلبی است. در این روش از یک لوله بلند، نازک و منعطف به نام کاتتر برای تزریق ماده‌ی کنتراست اشعه ایکس در ناحیه موردنظر استفاده می‌شود. کاتتر از یک شریان در ساعد وارد می‌شود و نوک آن از طریق سیستم شریانی به داخل شریان کرونر اصلی پیش می‌رود. تصاویر اشعه ایکس حاصل امکان اندازه‌گیری دهانه‌های شریان را فراهم می‌کند. وجود یا عدم وجود گرفتگی رگ قلب یا آتروم در دیواره رگ‌ها را نمی توان به‌وضوح تعیین کرد.

در آنژیوگرافی عروق کرونر می‌توان تنگی عروق کرونر یا تنگ شدن رگ خونی را بررسی کرد. درجه تنگی را می‌توان با مقایسه مقطع عرضی بخش‌های باریک‌شده‌ی رگ خونی با بخش‌های وسیع‌تر رگ مجاور تعیین کرد.


3. آنژیوگرافی فلورسین

آنژیوگرافی فلورسین یک روش تصویربرداری است که در آن از یک رنگ فلورسنت استفاده می‌شود. این رنگ رگ‌های خونی پشت چشم را برجسته می‌کند تا بتوان از آن‌ها عکس گرفت. این آزمایش اغلب برای مدیریت اختلالات چشمی استفاده می‌شود.

در این ویدئو دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص قلب و عروق و فوق تخصص بالون آنژیوپلاستی به شما خواهند گفت که آنژیوگرافی از دست بهتر است یا پا؟

4. آنژیوگرافی OCT

توموگرافی انسجام نوری (OCT) یک فناوری تصویربرداری است که از نور مادون قرمز برای تصویربرداری از چشم، به‌ویژه برای مشاهده ریزساختار‌های پشت سطح شبکیه استفاده می‌شود. آنژیوگرافی OCT چشمی (OCTA) روشی است که از فناوری OCT برای ارزیابی سلامت عروق شبکیه استفاده می‌کند.


5. میکروآنژیوگرافی

از میکروآنژیوگرافی معمولا برای تصویربرداری عروق خونی ریز استفاده می‌شود.


6. آنژیوگرافی عصبی عروقی

یکی دیگر از روش‌های رایج آنژیوگرافی، آنژیوگرافی سابستراکشن دیجیتال عصبی- عروقی به منظور تصویربرداری از جریان شریانی و وریدی به مغز است.


7. آنژیوگرافی محیطی

آنژیوگرافی همچنین برای بررسی عروق باریک در بیماران مبتلا به لنگی یا گرفتگی پا و بیماران مبتلا به تنگی مجرای کلیه (که معمولاً باعث فشار خون بالا می‌شود) استفاده می‌شود. از این روش همچنین می‌توان برای یافتن و ترمیم آسیب‌های سکته مغزی استفاده کرد. تست آنژیوگرافی محیطی معمولا از طریق شریان فمورال انجام می‌شود، اما می‌تواند از طریق شریان بازویی یا زیر بغل هم انجام شود. هر تنگی یا گرفتگی رگ ممکن است با استفاده از آنژیوپلاستی با بالون، استنت‌گذاری یا آترکتومی درمان شود.


8. آنژیوگرافی مغزی

آنژیوگرافی مغزی تصاویری تولید می‌کند که می‌تواند به پزشک کمک کند تا انسداد یا سایر ناهنجاری‌ها را در رگ‌های خونی سر و گردن شما پیدا کند. هرگونه انسداد یا ناهنجاری در رگ‌های مغزی می‌تواند منجر به سکته مغزی یا خونریزی در مغز شود.

types-of-angiography
انجام آنژیوگرافی معمولا بین 30 دقیقه تا دو ساعت طول می‌کشد.

چرا از آنژیوگرافی استفاده می‌شود؟

آنژیوگرافی برای بررسی سلامت رگ‌های خونی و جریان خون در آن‌ها استفاده می‌شود. از این روش می‌توان برای تشخیص یا بررسی مشکلات عروق خونی استفاده کرد، مشکلاتی از قبیل:

  • آترواسکلروز: گرفتگی عروق خونی یا باریک شدن شریان‌ها، که می‌تواند شما در معرض خطر سکته مغزی یا حمله قلبی قرار دهد.
  • نارسایی شریانی: کاهش خونرسانی به عضلات پا
  • آنوریسم مغزی: وجود یک برآمدگی در یک رگ خونی در مغز شما
  • آنژین: درد قفسه سینه ناشی از کاهش جریان خون در عضلات قلب
  • لخته شدن خون یا آمبولی ریه: انسداد در شریان‌های تأمین‌کننده خون ریه‌ها
  • انسداد در خون‌رسانی به کلیه‌ها.

همچنین ممکن است از آنژیوگرافی در برنامه‌ریزی درمان برای برخی از این مشکلات و بیماری‌ها استفاده کرد.

مشاوره با متخصصان
قلب و عروق
دکترِتو


چگونه برای آنژیوگرافی آماده شویم؟

قبل زا انجام آنژیوگرافی ممکن است از شما خواسته شود تا توسط پزشک معاینه شوید تا برخی مسائل بررسی شود، از جمله:

  • سابقه پزشکی شما، به خصوص آلرژی.
  • داروهای مصرفی، پزشک دستورات لازم در مورد مصرف داروها را به شما خواهد داد.
  • انجام آزمایشاتی برای بررسی سلامت عمومی شما، از جمله معاینه فیزیکی و آزمایش خون.
  • صحبت در مورد آنژیوگرافی، از جمله اینکه آنژیوگرافی چگونه انجام می‌شود، چه خطراتی دارد، چه کاری باید قبل از آزمایش انجام دهید و اینکه آیا تمایل دارید در روز آنژیوگرافی آرام‌بخش مصرف کنید یا نه.

اگر تصمیم به مصرف آرام‌بخش داشته باشید، از شما خواسته می‌شود تا چند ساعت قبل از آزمایش غذا نخورید. همچنین باید ترتیبی دهید که شخصی شما را از بیمارستان به خانه برساند زیرا نمی‌توانید خودتان را به خانه برسانید.


مراحل آنژیوگرافی – در طول آنژیوگرافی چه اتفاقی می‌افتد؟

آنژیوگرافی در بخش رادیولوژی بیمارستان انجام می‌شود. مراحل انجام آنژیوگرافی عبارت‌اند از:

  • معمولاً بیدار خواهید بود، اما ممکن است داروی آرام‌بخش برای شما تجویز شده باشد.
  • شما روی میز اشعه ایکس دراز می‌کشید و یک برش (برش) کوچک روی یک شریان ایجاد می‌شود (معمولاً در نزدیکی کشاله ران یا مچ دست). معمولا برای انجام این برش از بی‌حس‌کننده موضعی استفاده می‌شود.
  • یک لوله انعطاف پذیر بسیار نازک (کاتتر) وارد شریان می‌شود.
  • کاتتر به دقت به ناحیه‌ای که نیاز به بررسی دارد، فرستاده می‌شود (مانند قلب).
  • یک رنگ (محیط کنتراست) به کاتتر تزریق می‌شود.
  • این رنگ باعث می‌شود که جریان خون در داخل رگ‌های خونی با اشعه ایکس قابل مشاهده باشد و هر ناحیه باریک یا مسدود‌شده در رگ خونی را نشان می‌دهد. رنگ بعداً از طریق کلیه‌ها و ادرار از بدن شما دفع می‌شود.
  • هنگامی که رنگ در رگ‌های خونی شما جریان می‌یابد، تعدادی تصویر اشعه ایکس گرفته می‌شود.

این آزمایش می‌تواند بین 30 دقیقه تا 2 ساعت طول بکشد. معمولاً چند ساعت بعد از آنژیوگرافی می‌توانید به خانه بروید.


بعد از آنژیوگرافی چه اتفاقی می‌افتد؟

پس از انجام آزمایش شما را به بخش ریکاوری می‌برند، جایی‌که از شما خواسته می‌شود چند ساعت بی‌حرکت دراز بکشید تا از خونریزی ناشی از بریدگی کنترل شود. معمولا می‌توانید در همان روز به خانه بروید، اگرچه گاهی اوقات ممکن است لازم باشد یک شب در بیمارستان بمانید.

ممکن است قبل از رفتن به خانه نتایج آزمایش را به شما اطلاع دهند. با این حال، تصاویر اشعه ایکس اغلب نیاز به بررسی دقیق دارد و نتایج برای چند هفته بعد آماده می‌شود.

در دوران نقاهت در منزل:

  • بقیه روز را استراحت کنید: اگر مشکلی دارید، بهتر است کسی حداقل 24 ساعت با شما بماند.
  • به محض اینکه احساس آمادگی کردید می‌توانید بخورید و بنوشید: رنگ کنتراست از طریق ادرار دفع می‌شود؛ بنابراین نوشیدن آب زیاد می‌تواند به دفع سریع‌تر آن کمک کند.
  • معمولاً می‌توانید روز بعد به بیشتر فعالیت‌های عادی بازگردید، اگرچه ممکن است لازم باشد برای چند روز از بلند کردن اجسام سنگین و ورزش‌های شدید خودداری کنید.
  • احتمالاً حداقل برای چند روز کمی کبودی و درد خواهید داشت.
-angiography-side-effects
اگر آنزیوگرافی توس متخصص قلب ماهر انجام شود، خطر و عوارض خاصی نخواهد داشت.

خطرات و عوارض آنژیوگرافی

مانند تمام روش‌های پزشکی، انجام آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی هم خطرات و هم فوایدی دارد. در مورد خطرات و فواید این روش و نگرانی‌هایتان با پزشکتان صحبت کنید. تیم پزشکی شما می‌تواند اطلاعات بیشتری در مورد شرایط فردی و سطح خطر به شما بدهد.

عوارض جزئی آنژیوگرافی

عوارض جزئی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • خونریزی زیر پوست در محل زخم: این مشکل پس از چند روز برطرف می‌شود، اما اگر نگران هستید می‌توانید با پزشک خود تماس بگیرید.
  • کبودی: کبودی حاصل از ورود کاتتر برای چند هفته باقی می‌ماند.
  • آلرژی به رنگ کنتراست که باعث بروز علائمی مانند بثورات پوستی می‌شود: قبل از انجام آنژیوگرافی باید در مورد هرگونه حساسیت و آلرژی با پزشک خود صحبت کنید.
  • عفونت که ممکن است در محل بریدگی ایجاد شود. این عفونت باعث قرمزی، داغی، متورم‌شدن و دردناک‌شدن ناحیه می‌شود. برای درمان این عفونت ممکن است نیاز به درمان آنتی‌بیوتیکی داشته باشد.

عوارض جدی‌ آنژیوگرافی

عوارض جدی‌تر آنژیوگرافی معمول نیستند، اما ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • آسیب به شریان بازو یا کشاله ران از کاتتر، که احتمالاً بر خون رسانی به اندام تأثیر می‌گذارد.
  • یک واکنش آلرژیک جدی به رنگ (آنافیلاکسی) که باعث سرگیجه، مشکلات تنفسی یا از دست دادن هوشیاری می‌شود.
  • حمله قلبی
  • سکته مغزی
  • آسیب به کلیه‌ها ناشی از رنگ کنتراست
  • آسیب بافتی ناشی از تابش اشعه ایکس در صورت طولانی شدن عمل
  • خونریزی شدید
  • مرگ.

این عوارض جدی بسیار نادر هستند. به عنوان مثال، تخمین زده می‌شود که 1 نفر از هر 1000 نفر پس از انجام آنژیوگرافی دچار سکته مغزی می‌شوند که باعث بی‌حسی یا ضعف دائمی (فلج) می‌شود.


چه عواملی احتمال بروز عوارض را بیشتر می‌کند؟

احتمال بروز عوارض بر اساس موارد زیر بیشتر است:

  • سن شما: هر چه سن شما بیشتر باشد، خطر شما بیشتر است.
  • اگر این روش برنامه ریزی شده یا درمان اورژانسی است : درمان اورژانسی همیشه خطرناک تر است زیرا زمان کمتری برای برنامه ریزی وجود دارد و بیمار برای شروع آن خوب نیست.
  • اگر بیماری کلیوی دارید : رنگ مورد استفاده در طی آنژیوپلاستی گاهی اوقات می‌تواند باعث آسیب بیشتر به کلیه‌های شما شود.
  • در صورتی که یک یا چند شریان کرونر مسدود شده دارید.
  • اگر سابقه بیماری قلبی جدی دارید.

اگر تصاویر آنژیوگرافی شما یک تنگی یا انسداد را نشان می‌دهد که می‌تواند فوراً درمان شود، متخصص قلب شما ممکن است تصمیم بگیرد که از آنژیوپلاستی (به عنوان بخشی از همان روش) استفاده کند.


چه زمانی باید کمک پزشکی دریافت کرد؟

اگر علائم زیر را دارید برای مشاوره با پزشک عمومی یا بیمارستان تماس بگیرید.

  • بریدگی شروع به خونریزی می‌کند و پس از اعمال فشار برای چند دقیقه متوقف نمی‌شود.
  • درد شدیدی دارید که با مسکن تسکین نمی‌یابد.
  • پوست شما قرمز، متورم و داغ می‌شود.
  • ساق یا بازویی که در آن برش ایجاد شده به نظر می‌رسد احساس متفاوتی نسبت به ساق یا بازوی دیگر شما دارد: برای مثال، رنگ پریده به نظر می‌رسد یا احساس سردی می‌کند.
  • یک توده سفت که در لمس دردناک است در نزدیکی محل برش ایجاد می‌شود.

سؤالات متداول شما

در ادامه طبق روال همیشه به برخی از سؤالات شما جواب می‌دهیم.

تفاوت آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی چیست؟

آنژیوگرافی ثبت و آنالیز پزشکی یک رگ خونی است که به درستی کار نمی‌کند. آنژیوپلاستی فرآیند باز کردن انسداد یک رگ خونی یا شریان مسدود است. آنژیوگرافی با دستگاه اشعه ایکس تخصصی و ید انجام می شود و آنژیوپلاستی با کاتتر بالون انجام می‌شود.

آنژیوگرافی چقدر طول می‌کشد؟

آزمایش معمولا نیم ساعت طول بکشد، اما گاهی اوقات ممکن است بیشتر نیز طول بکشد. در طول عمل، توسط یک مانیتور قلب که ضربان و ریتم قلب شما را ثبت می‌کند، تحت نظر خواهید بود. اگر هر زمانی احساس ناخوشی کردید ، باید به یکی از کارکنان بیمارستان اطلاع دهید.
اگر در طول آنژیوگرافی از استنت (آنژیوپلاستی) استفاده کنید، مدت زمان بیشتری طول خواهد کشید.

چه زمانی می‌توانم بعد از آنژیوگرافی به خانه بروم؟

ممکن است لازم باشد چند ساعت یا یک شب بعد از عمل در بیمارستان بمانید. ممکن است از شما خواسته شود که مایعات بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری کنید و رنگ را از کلیه‌های خود پاک کنید.
قبل از رفتن به خانه، یک پرستار به شما آموزش می‌دهد که چگونه محل خونریزی را بررسی کنید و توضیح می‌دهد که اگر این اتفاق افتاد چه کاری انجام دهید. اگر محل استفاده از کشاله ران بود، ممکن است از شما خواسته شود برای جلوگیری از خونریزی از بلند کردن اجسام سنگین و زور زدن به مدت یک هفته اجتناب کنید.

هزینه آنژیوگرافی قلب چقدر است؟

هزینه آنژیوگرافی قلب به این بستگی دارد که عمل در کدام بیمارستان یا مرکز آنژیوگرافی ایران انجام شود و بیمار تحت پوشش چه بیمه درمانی باشد. همچنین در خیلی از مواقع ممکن است آنژیوگرافی همزمان با یک عمل دیگر همچون آنژیوپلاستی و بالن زدن قلب صورت پذیرد که این موارد هم بر روی قیمت آنژیوگرافی تأثیرگذار است.
بنابراین با در نظر داشتن اینکه بیمار تحت پوشش چه بیمه‌ای (سلامت، تامین اجتماعی و نیروهای مسلح) می‌باشد، بیمه تکمیلی دارد یا نه؟ فقط آنژیوگرافی انجام می‌گردد یا به همراه آنژیوپلاستی؟ استنت دارویی استفاده می‌گردد یا استنت غیردارویی؟ همچنین بیمار در کدام بیمارستان تحت نظر پزشک و تحت درمان است، هزینه آنژیوگرافی متفاوت می‌باشد.


راهنمای مراجعه به پزشک

متاسفانه به‌خاطر سبک زندگی ناسالم، تغذیه نامناسب و ورزش نکردن، گرفتگی عروق تبدیل به بیماری شایعی در دنیای امروزه شده است. برای اینکه بتوانیم گرفتگی‌های عروق قلبی و دیگر عروق بدن را بررسی کنیم نیاز به تست‌هایی داریم که این گرفتگی یا تنگی رگ را به ما نشان دهد. رگ‌های بدن در بسیاری از روش‌های تصویربرداری چندان واضح نیستند. از این رو می‌توان از روشی به آنژیوگرافی استفاده کرد. در آنژیوگرافی یک رنگ به داخل رگ‌ها تزریق می‌شود و سپس تصویربرداری از رگ‌های خونی انجام می‌شود.

از این روش می‌توان برای بررسی رگ‌های مهم بدن استفاده کرد. آنژیوگرافی توسط متخصص قلب و عروق انجام می‌شود. برای پیدا کردن متخصص قلب و عروق خوب برای انجام آنژیوگرافی بهتر است سری به وب‌سایت دکترتو بزنید. در دکترتو علاوه بر پیدا کردن بهترین متخصص قلب، می‌توانید از پزشک مورد نظرتان به‌صورت اینترنتی نوبت بگیرید یا از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی استفاده کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

منابع: nhs.ukheartfoundationwikipedia

فاطمه قشلاقی رحیمی هستم کارشناس سئو و تولید محتوا. دکترتو جاییه که بهم فرصت میده درباره علمی که عاشقشم تحقیق کنم و نتایج تحقیقمو با مردم به اشتراک بذارم تا سطح آگاهی اجتماعی درمورد دنیای پزشکی ارتقا پیدا کنه.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید