تب ناگهانی، سرفه، بدن‌درد و بی‌حالی کودک می‌تواند برای والدین نگران‌کننده باشد، به‌ویژه زمانی که علائم شدیدتر از یک سرماخوردگی معمولی به نظر می‌رسند. آنفولانزا یکی از عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفس است که به‌راحتی در محیط‌هایی مانند مدرسه و مهدکودک منتقل می‌شود. بیشتر کودکان با مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند اما نوزادان، کودکان خردسال و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای ممکن است در معرض عوارض جدی‌تری قرار بگیرند. شناخت نشانه‌های بیماری و تفاوت علائم معمول با علائم هشدار کمک می‌کند والدین در زمان مناسب برای درمان اقدام کنند. آنفولانزا در کودکان معمولا با استراحت، دریافت مایعات کافی و کنترل تب مدیریت می‌شود اما گاهی به درمان تخصصی نیاز دارد. در این مقاله از دکترتو به علائم، علت انتقال، روش‌های درمان، عوارض احتمالی و راه‌های پیشگیری از این بیماری می‌پردازیم.
علائم انفولانزا در کودکان چیست؟
کودکان، خصوصا کودکان دبستانی یا کودکانی که در مهد و کودکستان هستند، بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به آنفلوانزا قرار دارند. عمده علایم آنفولانزا در کودکان شامل موارد زیر است:
- تب یکی از علائم شایع آنفولانزاست و شدت آن می‌تواند متفاوت باشد.
- بدن درد که می‌تواند بسیار شدید باشد.
- سردرد
- گلودرد
- سرفه خشک یا مداوم
- خستگی مفرط و غیرطبیعی
- بی‌اشتهایی
- آبریزش بینی یا گرفتگی بینی
علائم آنفولانزا مرغی در کودکان چیست؟
آنفولانزا در کودکان در تماس‌های پرخطر با پرندگان آلوده، علائم می‌تواند شدیدتر و همراه با تب بالا، سرفه در کودکان، تنگی‌نفس و درگیری ریوی باشد. مراجعه فوری برای ارزیابی و درمان تخصصی ضروری است. شایع‌ترین علايم عبارت‌اند از:
- تب بالا
- سرفه و تنگی‌نفس
- درد قفسه سینه
- کبودی لب یا ناخن در موارد شدید
- علائم گوارشی در برخی موارد
| ویژگی | آنفولانزای معمولی | آنفولانزای مرغی |
|---|---|---|
| راه انتقال | تماس با فرد بیمار؛ قطرات ناشی از سرفه، عطسه یا صحبت؛ وسایل و سطوح آلوده | تماس پرخطر با پرندگان آلوده |
| تب | تب شدید | تب بالا |
| سرفه | سرفه شدید که ممکن است به‌تدریج بدتر شود. | سرفه |
| مشکلات تنفسی | تنفس سریع؛ مشکلات تنفسی در موارد شدید | تنگی‌نفس؛ درگیری ریوی |
| کبودی لب یا ناخن | کبودی لب‌ها در موارد شدید | کبودی لب یا ناخن در موارد شدید |
| علائم گوارشی | اسهال و استفراغ شدید از علائم نیازمند مراجعه به پزشک | علائم گوارشی در برخی موارد |
| درمان | کنترل تب؛ مایعات؛ استراحت؛ سالین بینی؛ ضدویروس با تجویز پزشک در موارد مناسب | ارزیابی فوری و درمان تخصصی |
علائم آنفولانزا در نوزادان چیست؟
نوزادان، به‌خصوص نوزادان زیر ۶ ماه که در معرض ابتلا به عفونت ویروس آنفلوانزا قرار دارند، نیاز به مراقبت جدی دارند. علائم بیماری در این گروه شامل موارد زیر می‌شود:
- تب بالای ۳۸ درجه
- تنگی نفس یا مشکل در نفس کشیدن
- تنفس تند و سریع
- سرفه
- بی‌اشتهایی و عدم تمایل به خوردن شیر یا غذای کمکی
- کم‌شدن ادرار یا تعداد پوشک‌های خیس می‌تواند نشانه کم‌آبی باشد.
تب آنفولانزا در کودکان چند روز طول میکشد؟
در اغلب کودکان تب ۲ تا ۳ روز طول میکشد و سپس رو به کاهش می‌گذارد اما ممکن است تا روز پنجم هم دیده شود. تب طولانی‌تر از ۳ تا ۴ روز یا برگشت تب بعد از بهبود اولیه، می‌تواند علامت عارضه‌ای مثل اوتیت، سینوزیت یا پنومونی باشد. تب را با دوز مناسب استامینوفن یا ایبوپروفن (طبق وزن و نظر پزشک) کنترل کنید و کودک را به‌خوبی آب‌رسانی کنید. آسپیرین در کودکان با بیماری‌های ویروسی ممنوع است.
علت آنفولانزا در کودکان چیست؟
آنفولانزا یک بیماری ویروسی و مسری است که از طریق عطسه یا سرفه از کودکی به کودک دیگر منتقل می‌شود. این ویروس همچنین می‌تواند برای مدتی کوتاه روی سطوح زنده بماند؛ سطوحی مانند دستگیره‌های در، اسباب‌بازی‌ها، خودکارها یا مدادها، صفحه‌کلیدها، تلفن‌ها و تبلت‌ها همگی می‌توانند عامل پخش ویروس بین کودکان باشند.
کودکان خردسال و کودکانی که بیماری‌های زمینه‌ای خاصی دارند، بیشتر در معرض خطر بستری‌شدن در بیمارستان یا ابتلا به نوع شدید و پیچیده آنفولانزا هستند. سیستم ایمنی ضعیف نوزادان و کودکان کم سن و سال و واکسینه نشدن آن‌ها، از دیگر مواردی است که می‌تواند ریسک ابتلای این گروه به بیماری آنفلوانزا را افزایش دهد. علت آنفلوانزا در کودکان یا نوزادان عمدتا شامل موارد زیر می‌شود:
- تماس مستقیم کودک با فرد بیمار؛ به‌خصوص انتقال از کودک به کودک
- ورود قطرات معلق در هوا از افراد آلوده که سرفه، عطسه یا صحبت می‌کنند به سیستم تنفسی نوزادان و کودکان
- استفاده مشترک از ظروف غذاخوری یا وسایل نوشیدنی آلوده به ویروس
- لمس اشیایی که توسط فرد مبتلا لمس شده‌اند و سپس تماس دست با دهان، بینی یا چشمان کودک
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ncbi
The flu strikes more quickly than a cold, and people who get it feel sicker. While children with colds usually have energy to play and keep up their daily routines, the flu usually keeps them in bed.
ترجمه فارسی:
آنفولانزا سریع‌تر از سرماخوردگی بروز می‌کند و معمولا باعث می‌شود فرد احساس بیماری شدیدتری داشته باشد. کودکان مبتلا به سرماخوردگی معمولا انرژی کافی برای بازی و انجام فعالیت‌های روزمره خود را دارند؛ اما آنفولانزا اغلب آن‌ها را مجبور می‌کند در رختخواب بمانند.
درمان آنفولانزا در کودکان چیست؟
بهترین راه برای درمان سریع آنفولانزا در کودکان، کنترل تب با دوز مناسب استامینوفن، مصرف مایعات فراوان، سالین بینی و استراحت کار است. در کودکان پرخطر یا با علائم شدید، ضدویروس با نسخه پزشک زودتر شروع می‌شود. از دادن آسپیرین به کودکان مبتلا به علائم ویروسی پرهیز کنید.
همچنین بهتر است کودک تا زمان برطرف شدن تب و بهبود علائم در خانه بماند و از حضور در مدرسه یا مهدکودک خودداری کند. در صورت بروز تنگی نفس، بی‌حالی شدید، کم‌آبی بدن یا تب مداوم، کودک باید هرچه زودتر توسط پزشک معاینه شود.
بهترین دارو برای درمان آنفولانزا در کودکان چیست؟
معمولا برای دارودرمانی آنفولانزای کودکان استامینوفن یا ایبوپروفن، اسپری سالین بینی، مایعات و استراحت توصیه می‌شود. مصرف ضدویروس با نسخه و طبق سن و وزن تجویز می‌شود. از مصرف داروهای ترکیبی بزرگسالان و آسپیرین و مواردی که در لیست داروهای آنفولانزا در کودکان، موارد تجویز شده پزشک، نیستند اجتناب کنید.
درمان خانگی آنفولانزا در کودکان چگونه است؟
اولویت درمان در خانه با آب‌رسانی، کاهش تب و استراحت است. مایعات خوراکی مانند ORS، آب، آب‌میوه طبیعی رقیق‌شده، سوپ رقیق یا آب گوشت صاف‌شده را کم‌حجم ولی پیوسته به کودک بدهید. اگر بینی گرفته است، سالین (سرم شستشو) و استفاده از مرطوب‌کننده هوا کمک می‌کند کودک راحت‌تر نفس بکشد و بخوابد. تب و بدن‌درد را با تب‌برهای مناسب سن و وزن (طبق نظر پزشک) کنترل کنید و لباس خیلی گرم تن کودک نکنید.
مصرف عسل فقط برای بالای یک سال مجاز است و می‌تواند سرفه شبانه را آرام‌تر کند. از داروهای ترکیبی سرماخوردگی بزرگسالان برای کودکان پرهیز کنید. علائم کم‌آبی (ادرار کم، دهان خشک، گریه بدون اشک، خواب‌آلودگی غیرعادی) یا هر نشانه تنفسی شدید، دلیل مراجعه فوری به پزشک است.
عوارض آنفولانزا در کودکان چیست؟
بیشتر کودکان مبتلا به آنفولانزا بدون عارضه جدی بهبود پیدا می‌کنند؛ اما در برخی موارد، این بیماری می‌تواند باعث عفونت گوش میانی، سینوزیت، برونشیت و ذات‌الریه شود. کم‌آبی بدن، تشدید بیماری‌های زمینه‌ای مانند آسم و دیابت و التهاب عضلات از دیگر عوارض احتمالی هستند. در موارد نادر، آنفولانزا می‌تواند عوارض جدی‌تری مانند التهاب عضله قلب، التهاب مغز، تشنج و اختلال عملکرد مغز ایجاد کند. کودکان زیر ۵ سال، به‌ویژه زیر ۲ سال، ممکن است در معرض عوارض شدید قرار داشته باشند.
راه‌های پیشگیری از آنفولانزا در کودکان چیست؟
بهترین راه برای پیشگیری از آنفولانزا در کودکان، دریافت واکسن سالانه آنفولانزا است. هر سال، پیش از آغاز فصل آنفولانزا، واکسن جدیدی برای این بیماری عرضه می‌شود. این واکسن به‌صورت تزریقی و همچنین به شکل اسپری بینی در دسترس است.
برای انتخاب بهترین راه پیشگیری از آنفولانزا متناسب با سن و شرایط کودک، می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با متخصص کودکان مشورت کنید. سایر راه‌های پیشگیری از ابتلا به آنفلوانزا در کودکان عبارت‌اند از:
- در مواقعی که کودک با افراد زیادی در تماس است یا در جمع‌های شلوغ حضور دارد، از او بخواهید از ماسک پزشکی استفاده کند.
- از کودک بخواهید که به طور مرتب دست‌هایش را بشوید.
- از تماس کودک با افراد بیمار یا کسانی که علائم سرماخوردگی دارند جلوگیری کنید.
- سعی کنید مرتب سطوحی که توسط دیگران لمس می‌شوند را تمیز و ضدعفونی کنید.
- تا جای ممکن با تغذیه مناسب سیستم ایمنی کودک یا نوزاد را تقویت کنید.
- سعی کنید فضای خانه و اتاق‌خواب کودک تهویه مناسبی داشته باشد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت centercitypediatrics
Individuals have the ability to spread the virus 24 hours before they exhibit symptoms. Spreading is highest in the first 3 days of symptoms and usually drops around day 7 of illness. The incubation period for influenza is 1 – 4 days.
ترجمه فارسی:
افراد می‌توانند از ۲۴ ساعت قبل از بروز علائم، ویروس را به دیگران منتقل کنند. احتمال انتقال ویروس در ۳ روز اول پس از شروع علائم بیشتر است و معمولا از روز هفتم بیماری کاهش می‌یابد. دوره کمون آنفولانزا ۱ تا ۴ روز است.
نتیجه گیری
آنفولانزا در کودکان معمولا با علائمی مانند تب، سرفه، گلودرد، آبریزش بینی و بدن‌درد همراه است و در بیشتر موارد با مراقبت و درمان حمایتی بهبود پیدا می‌کند. بااین‌حال، نوزادان و کودکان خردسال بیشتر در معرض عوارضی مانند کم‌آبی بدن، عفونت گوش و ذات‌الریه قرار دارند. کنترل تب، تامین مایعات کافی و استراحت از مهم‌ترین اقدامات مراقبتی هستند و در کودکان پرخطر ممکن است پزشک داروی ضدویروس تجویز کند. اگر علائم کودک شدید است یا تنفس دشوار، بی‌حالی غیرعادی و کاهش ادرار دارد، باید سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. مشورت با دکتر کودکان و اطفال تهران یا بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران می‌تواند به تشخیص و انتخاب درمان مناسب کمک کند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
بیشتر کودکان برای مدت یک هفته علائم آنفلوانزا را دارند و به‌تدریج بهبود می‌یابند. اما بر اساس شدت بیماری و شرایط کودک، گاهی بیماری ۳ تا ۴ هفته هم طول میکشد.
بله، آنفلوانزا یک بیماری ویروسی و مسری است که به‌راحتی از طریق تنفس، صحبت‌کردن یا عطسه و سرفه منتقل می‌شود. حتی تماس با سطوح آلوده هم باعث انتقال ویروس آنفلوانزا می‌شود.
