فهرست مطالب
مشکلات هضم یکی از چالشهایی است که کودکان، بزرگسالان، خانمهای باردار و افراد مسن ممکن است با آن روبرو شوند. مشک هضم و جذب غذا میتواند به بیماریهای مختلفی مربوط باشد. اگر دستگاه گوارش شما با مشکلی مواجه است و هضم غذا سخت شده است، تا انتهای این مطلب همراه ما باشید. در ادامه توضیح میدهیم که مشکلات هضم و گوارش چه علائمی دارند؟ چرا برخی افراد در طول زندگی خود با چنین مشکلی مواجه میشوند؟ کدام بیماریها روی هضم غذا تاثیر دارند؟ پزشک چگونه بیماری را تشخیص میدهد؟ برای درمان آن چه اقداماتی میتوان انجام داد؟ کدام غذاها مشکل هضم را بیشتر کرده و کدام از آنها این عارضه را بهبود میدهند؟
درصورتیکه دچار مشکلات گوارشی هستید و خوردن غذا برای شما سخت است، باید برای تشخیص و درمان بیماری خود به دکتر گوارش یا دکتر داخلی مراجعه کنید. بری ارتباط با بهترین پزشکان میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.
مشکلات هضم و گوارش چیست؟
دستگاه گوارش بخش مهم و گستردهای از بدن است. از دهان تا راستروده را شامل میشود. یکی از شایع ترین بیماری های گوارشی مشکلات هضم است. دستگاه گوارش در طول هضم و جذب غذا مواد ضروری را جذب کرده و مواد زائد را دفع میکند. گاهی علائم بسیار کوچک و جزئی باعث مشکلات هضم میشود. اگر به این علائم توجه نشود، ممکن است بیماری جدی و مزمن شود. در این شرایط درمان آن چالشهای بیشتری دارد.
بیماریهای گوارشی هرساله میلیونها نفر را در جهان تحت تاثیر قرار میدهند. دستگاه گوارش شامل مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ، کبد، کیسه صفرا و پانکراس میشود. مشکل در هرکدام از این اندامها میتواند هضم و جذب غذا را با مشکل مواجه کند. اختلالات گوارشی میتوانند خفیف تا شدید باشند. ازآنجاییکه بسیاری از علائم آنها مشابه است، حتما باید برای بررسی دقیق به پزشک متخصص مراجعه کرد.
علائم مشکلات هضم
مشکلات هضم میتواند مربوط به اختلال در هر بخش دستگاه گوارش باشد. معمولا این بیماریها و اختلالات علائم مشابهی دارند. از شایعترین علائم مشکلات هضم میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- خونریزی
- نفخ
- یبوست
- اسهال
- سوزش سر دل
- درد معده
- حالت تهوع و استفراغ
- درد شکم
- مشکلات بلع
- افزایش یا کاهش وزن.
به نقل از healthline دررابطهبا علائم جدی مشکلات هضم:
برخی از علائم جدیتر هستند و میتوانند به معنای وجود یک مشکل پزشکی اورژانسی باشند. اگر علائمی مانند مدفوع خونی، استفراغ مداوم، گرفتگی شدید شکم، تعریق یا کاهش وزن ناگهانی و ناخواسته داشتید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
در صورت بروز علائم مشکلات هضم به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
اگر دچار علائم بیماریهای گوارشی مانند یبوست، نفخ، معده درد یا دلدرد هستید، حتما برای بررسی علائم و تشخیص بیماری خود به متخصص گوارش و کبد یا متخصص داخلی مراجعه کنید. برای ارتباط با بهترین پزشکان میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.
علت مشکلات هضم
مشکلات زیادی میتوانند روی هضم غذا تاثیر بگذارند. شرایط از خفیف تا جدی متغیر است. برخی مشکلات با درمان ساده برطرف شده و برخی خطرات و عوارض زیادی به همراه دارند. از شایعترین دلایل مشکلات هضم میتوان به بیماریهای زیر اشاره کرد.
- یبوست مزمن
- عدم تحمل غذا
- عدم تحمل لاکتوز
- استفراغ
- سوزش سر دل
- بیماری التهابی روده
- اسهال
- سندروم روده تحریک پذیر
- سنگ کیسه صفرا
- مشکلات مری مانند تنگی مری
- مشکلات کبدی مانند نارسایی کبد، سیروز کبدی و انواع هپاتیت
- پانکراتیت
- مشکلات روده مانند پولیپ و سرطان
- بیماری سلیاک
- بیماری زخم معده
- عفونت معده
- رفلاکس معده.
بیماریهای گوارشی از خفیف تا شدید میتوانند باعث مشکل در هضم غذا شوند.
تشخیص مشکلات هضم
برای تشخیص مشکلات هضم آزمایشهای مختلفی انجام میشود. پزشک باتوجهبه علائم و شرایط بیماری ممکن است هر یک از تستهای تشخیصی زیر را تجویز کند.
- آزمایش خون و مدفوع: برای تشخیص انواع عفونت این آزمایشها انجام میشوند.
- آندوسکوپی و کولونوسکوپی: پزشک برای مشاهده بافتهای مختلف این آزمایشها را تجویز میکند. آندوسکوپ لوله کوچک و منعطفی است که سر آن دوربین و نور تعبیه شده است. با واردشدن لوله به دستگاه گوارش هر نوع مشکل در این اندامها بررسی میشود.
- سونوگرافی: گاهی با تستهای تصویربرداری مانند سونوگرافی میتوان مشکلات دستگاه گوارش را تشخیص داد.
درمان مشکلات هضم
مشکلات هضم میتواند مربوط به بیماریهای مختلف باشد. اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت دستگاه گوارش باعث این مشکل شده است، داروهای آنتیبیوتیک تجویز میشود. گاهی ممکن است رژیم غذایی شما تغییر کند. بهعنوانمثال افرادی که دچار بیماری سلیاک هستند، نباید گلوتن مصرف کنند. با تشخیص بیماری میتوان اقدامات درمانی لازم را انجام داد.
معمولا پزشک برای رفع مشکلات هضم غذا برخی نکات را یادآور میشود. رعایت موارد زیر میتواند به درمان مشکل شما کمک کند.
۱. برنامه درمانی خود را رعایت کنید.
پس از تشخیص بیماری گوارشی پزشک داروهایی را تجویز کرده و رژیم غذایی خاصی را برای شما تهیه میکند. معمولا درمان بیماریهای گوارشی نیاز به صبر و حوصله دارد. بهموقع داروهای خود را مصرف کرده و نکات مربوط به برنامه غذایی را یادداشت کنید. رعایت رژیم غذایی تاثیر زیادی در سلامتی دستگاه گوارش دارد.
۲. محرک های گوارشی را شناسایی کنید.
برخی مواد غذایی میتوانند ناراحتی گوارشی را تشدید کنند. این محرکها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. سعی کنید این محرکها را شناسایی کنید و تا جای ممکن خوردن آنها را محدود کنید. بهعنوانمثال مواد غذایی مانند قهوه، محصولات لبنی و نوشیدنیهای گازدار میتوانند باعث اسهال یا نفخ شوند. باید هر روز برنامه غذایی خود را یادداشت کنید تا متوجه شوید کدام مواد غذایی باعث مشکل هضم غذا میشود.
۳. عوارض داروها را بررسی کنید.
اگر بهتازگی دچار مشکلات هضم شده و سابقه خانوادگی این عارضه نیز در خانواده شما وجود ندارد، داروهای مصرفی خود را بررسی کنید. گاهی برخی داروها روی دستگاه گوارش تاثیر گذاشته و باعث مشکلات هضم یا جذب غذا میشوند. پزشک با جایگزینکردن داروها و تغییر دوز آنها میتواند این عارضه را درمان کند.
برخی داروها باعث مشکلات هضم شده و با جایگزین کردن آنها این عارضه برطرف میشود.
۴. رژیم غذایی متعادلی را رعایت کنید.
داشتن برنامه غذایی درست میتواند از مشکلات گوارشی جلوگیری کرده یا علائم آنها را تسکین دهد. به دستورالعملهای پزشک توجه داشته باشید. اگر مواد غذایی خاصی به دستگاه گوارش شما آسیب میزند، باید از آن دوری کنید. در برنامه غذایی به موارد زیر توجه داشته باشید.
- سعی کنید مصرف فیبر را بهمرور افزایش دهید. فیبر زیاد در غذا به سلامت روده کمک میکند و هضم غذا راحتتر میشود. این نوع غذاها از نفخ و اسهال جلوگیری میکنند.
- وعدههای غذایی خود را کوچک کرده و در تعداد وعده بیشتر بخورید. این کار از انقباضات ناگهانی روده جلوگیری میکند.
۵. مقدار کافی مایعات بنوشید.
برای سلامت و عملکرد درست روده باید به مقدار کافی آب بنوشید. نوشیدن آب زیاد از یبوست جلوگیری میکند. برخی نوشیدنیها مانند قهوه و نوشابههای گازدار باعث مشکلات گوارشی میشوند. این نوشیدنیها را باید از برنامه غذایی خود حذف کنید. اگر دچار اسهال هستید و این مشکل چند روز ادامه دارد، حتما نوشیدن آب را جدی بگیرید. در این شرایط باید از کمآبی بدن جلوگیری کنید. کافئین و الکل کمآبی را تشدید میکنند.
۶. برای هضم بهتر غذا به رعایت بهداشت اهمیت دهید.
همیشه قبل از خوردن یا تهیه غذا دستهای خود را با آب گرم و صابون بشویید. این کار احتمال انتقال باکتریهای خطرناک را به دستگاه گوارش شما کمتر میکند.
برای درمان مشکلات هضم به کدام تیم پزشکی می توان مراجعه کرد؟
مشکلات هضم علل مختلفی داشته و میتواند به هر بخش از دستگاه گوارش مربوط شود. به همین دلیل برای تشخیص دقیق بیماری و اقدامات درمانی باید به فوقتخصص گوارش و کبد یا دکتر داخلی مراجعه کنید. برای مشاوره با بهترین پزشکان میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.
پیشگیری از مشکلات هضم و جذب
از بسیاری از بیماریهای گوارشی میتوان با تغییر سبک زندگی پیشگیری کرد. اما برخی دیگر قابلکنترل نبوده و راهی برای جلوگیری از آنها وجود ندارد. برخی اقدامات موثر عبارتند از:
- اگر سابقه خانوادگی هر یک از سرطانهای دستگاه گوارش را دارید، حتما غربالگری آن را جدی بگیرید.
- وعدههای غذایی خود را کوچک کرده و در تعداد دفعات بیشتر بخورید. اما کالری دریافتی خود را افزایش ندهید.
- مقدار مصرف آب را افزایش دهید.
- از مصرف الکل خودداری کنید.
- فعالیت بدنی خود را افزایش دهید.
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
- رژیم غذایی سالم داشته باشید.
- استرس و اضطراب خود را مدیریت کنید.
مشکلات هضم غذا در کودکان
طیف گستردهای از اختلالات گوارشی میتوانند کودکان را تحت تاثیر قرار دهند. حتی برخی از مشکلات هضم روی رشد کودک تاثیر میگذارند. اگر اشتهای کودک کمتر شده است، حالت تهوع و دلدرد دارد یا دچار علائمی مانند نفخ، اسهال یا یبوست است، باید برای تشخیص مشکل به پزشک مراجعه کنید.
مشکلات هضم در کودکان میتواند مربوط به بیماریهایی مانند سلیاک، بیماری کرون، عفونت معده یا روده، حساسیت غذایی، رفلاکس معده، سندروم روده تحریکپذیر یا انسداد کاذب روده باشد.
مشکلات هضم غذا در بارداری
یکی از عوارض شایع بارداری مشکلات هضم و جذب غذا است. در این دوره تغییرات هورمونی میتواند روی دستگاه گوارش تاثیر بگذارد. علاوه بر این با رشد جنین و فشار داخل شکم عملکرد معده و روده با مشکل روبرو میشود. برخی علائم مشکلات هضم در بارداری طبیعی بوده و بعد از مدتی از بین میروند. اما اگر علائم شما شدید است، باید به دکتر زنان اطلاع دهید.
از علائم مشکلات هضم در بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- حالت تهوع و استفراغ
- سوزش سر دل
- اسهال
- یبوست.
مشکل هضم گلوتن
برخی افراد در هضم و جذب گلوتن دچار مشکل میشوند. بیماری سلیاک نوعی بیماری خودایمنی است که روی پوشش روده کوچک تاثیر میگذارد. افراد مبتلا به این بیماری به گلوتن واکنش نشان میدهند. این ماده در گندم و جو و محصولات تهیه شده از این مواد وجود دارد. بیماری سلیاک میتواند افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار دهد. این افراد باید گلوتن را از رژیم غذایی خود حذف کنند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک
مشکلات هضم مربوط به اختلال یا بیماری در هر یک از بخشهای دستگاه گوارش است. دستگاه گوارش از دهان تا راستروده را شامل میشود. اگر علائمی مانند یبوست، اسهال، خونریزی، سوزش سر دل، نفخ، حالت تهوع و استفراغ، درد معده یا افزایش و کاهش وزن دارید، ممکن است در هضم و جذب غذا دچار مشکل شده باشید.
مشکل هضم میتواند مربوط به اختلالی خفیف یا شدید باشد. انواع مختلف بیماریها مانند یبوست مزمن، سندروم روده تحریکپذیر، رفلاکس معده، عفونت معده یا روده، زخم معده، بیماری التهابی روده یا پانکراتیت ممکن است باعث مشکل در هضم غذا شوند. پزشک برای تشخیص بیماری، علائم شما را بررسی کرده و در مورد سوابق پزشکی و داروهای مصرفی سوال میکند.
معمولا برای درمان مشکلات هضم پزشک برنامه غذایی به شما داده و برخی مواد غذایی مانند قهوه، نوشیدنیهای گازدار و الکل را محدود میکند. علاوهبرآن ممکن است داروهایی برای درمان بیماری زمینهای تجویز شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بیماریهای گوارشی و مشکلات هضم باید با دکتر گوارش و کبد مشاوره داشته باشید. شما میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کرده و با پزشک خود به صورت حضوری، آنلاین یا تلفنی در ارتباط باشید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام آقای دکتر لطفاً کمکم کنید من یکی دو ماهه وقتی شبا غذا میخورم اونم هرچی باشه احساس میکنم توی معدم مونده و اصلا هضم نمیشه چیکار کنم چه دارویی میتونه کمکم کنه ودرضمن فعلا فقط شبا اینطوری میشم هرچی میخورم از معدم نمیره پایین خیلی اذیت میشم ممنون
سلام
علایم گاستریت و رفلاکس دارید
از نظر بار میکروبی اچ پیلوری هم باید ازمایش دهید
جدی بگیرید
متخصص کبد
با سلام من دو ماه شکم درد میکنم و مدفوع گاها شل و گاها یبوست دارم سونو دادم اصلاح صفرا داشتم و دکتر داخلی مراجعه کردم گفت از معدت هستش و سبزیجات و پیاز اینا هم خوب هضم نمیشه و زبونم بار سفید داشت و تا حدودی رفع شده و دکتر قرص های آنتی رفلکس شربت داده ولی زیاد خوب نشدم ودرد پهلو و تو صندلی ماشین میشینبم رانندگی میکنم کمرم درد میکنه
سلام دوست عزیز
با توجه به علایم شما نیاز به معاینه و بررسی دقیق تری دارید
از نظر کبدی و کلیوی ازمایشات لازم باید صورت گیرد
سونوگرافی الزامی است
از نظر کبد چرب بابید بررسی شوید
بدون تشخیص کامل از هیج دارویی استفاده نکنید
متخصص گوارش و کبد
سلام . مشکل من اینه که وقتی مدتی معدم خالی می مونه یا کمرمو جای سردی مثلا به دیوار تکیه میدم یا استرس برام ایجاد میشه معدم زردآب تولید می کنه و این باعث میشه سردرد شدید بگیرم و بعضی مواقع اسپاسم روده بگیرم . ممنون میشم از راهنمایی برای رفع این مشکلم
دوست عزیز
این علایم به علت رفلاکس معده شما و برگشت اسید معده به مری می باشد. در این خصوص نیازه به متخصص گوارش مراجعه و در صورت نیاز آندوسکوپی انجام شود.
باسلام.من حدود۴۰روزی هستش که عدم هضم غذا دارم.واینکه مدفوع شل دارم.رنگ مدفوع سبزوگاهی اوقات زرد.دل دردندارم.خونی هم نیست.وروزی یه بارمدفوع دارم.آزمایش وسونوهم دادم مشکلی نبوده.فقط پهلوی راستم زیردنده یه دوماهی هستش فشارمیدم دردداره دنده هام.علتش چی میتونه باشه
سلام
از نظر التهاب و مشکلات کیسه صفرا نیاز به معاینه و ازمایش دقیق تری دارید
جدی بگیرید
متخصص گوارش
عرض ادب و احترام.
من با مشکل مدفوع خونی (از نوع شدید) زخم شقاق و همورویید دست و پنجه نرم میکنم. چهار ماه پیش کلونوسکوپی و اندسکوپی انجام دادم و گفتند مشکلی ندارم. اما کماکان با درد شدید و خونریزی روبرو هستم. معدم بشدت نفخ میکنه و به هنگام دفع نفخ دچار درد در ناحیه پشت میشم. خیلی غذاها هضم نشده دفع میشن. گردو؛ بادم پسته و انواع آجیل و حتی کنجد به صورت هضم نشده خورد خورد دفع میشن و همین دلیل زخم شقاق شده. دکتر زیاد رفتم اما هیچ نتیجه ای نگرفتم. میشه لطفن راهنمایی بفرمایید. ممنونم
سلام
ابتدا باید باکتری های دستگاه گوارشتان اندازه گیری شد
یعنی بار میکروبی اچپایلوری
درمان شقاق اندکی زمانبر است ولی اگر طبق اصول انجام شود نتیجهبخش است
زیر نظر متخصصان مجرب باشید
https://doctoreto.com/doctors/speciality/gastroenterologist
با سلام و خسته نباشید، ممنون از مطالب مهم تون.
به مدت یک هفته هست که هرچه غذا میخورم احساس میکنم سر دلم میمونه و پایین نمیره، انگار یه چیزی تو مری ام گیر کرده، قبلا این حسو وقتی میوه ی نرسیده میخورم بهم دست میداد، الان به مدت یه هفته این حس را دارم و اینکه حس گرسنگی بهم دست نمیده، قبلا وقتی صبح بیدار میشدم قشنگ حس میکردم گرسنه ام، اما الان بخاطر این حس حتی شبا هم شام نمیخورم که اذیت نشم ولی وقتی صبح بیدار میشم بازم حس میکنم یه چیزی سردلم گیر کرده و پایین نمیره. هیچ علائم دیگه ی ندارم البته مدت ها هست که یبوست دارم، لطفا راهنماییم کنید، چیکار کنم، من مشکلم چیه؟؟
سلام
علایم رفلاکس و گاستریت دارید
بهتر است برای بررسی بیشتر به متخصص گوارش مراجعه کنید
https://doctoreto.com/doctors/speciality/gastroenterologist
سلام.دوروزه هرچی میخورم بالا میارم اصلن میل ب غذا ندارم و شکمم درد میکنه حتی قرص حالت تهوع هم خوردم باز اثر نکرد مشکل چی میتونه باشه
سلام
علایم گاستریت و رفلاکس دارید
تا دو هفته هر صبح و ناشتا از اومپرازول استفاده کنید
در صورت عدم بهبود به متخصص مراجعه نمایید
سلام من هفته ۱۱ بارداری هستم از هفته ۷ هر چی میخورم تو گلوم میمونه و هضم نمیشه حالت تهوع های شدید دارم این مشکل هم بدترش میکنه قبلا اصلا هیچ مشکلی هم نداشتم و شدییییدا مشکل بزاق دهن دارم اسیرم کردن این دوتا
سلام
در بارداری قابل انتظار ست
هیچ دارویی تا قبل از معاینه مجدد تان توصیه نمی گردد
با سلام
یک وسال ونیم مشکل رفلاکس دارم سه و چهار ساعت بعد از خوردن غذا احساس سوزش سر دل دارم ویک بار سال گذشته آندوسکوپی انجام دادم و زخم کوچکی داشتم و آمپرازول ۲۰ میلی تجویز شده و تقریبا بمدت یکسال مصرف میکنم بمحض قطع دو مرتبه همون احساس سوزش به سراغم میاد و تقریبا یک سال پرهیز میکنم در هیچ شرایط نوشابه گازدار و غذای چرب و تند و فستفود هم نمیخورم ولی همچنان حتی با غذای ابپز هم بدون مصرف آمپرازول مشکل رفلاکس خواهم داشت خسته شدم از اینهمه پرهیز
با تشکر فراوان
سلام
حتمن باید از نظر عفونت هلیکوباکتر ازمایش دهید
سلام وقت بخیر معده هضم غذا خیلی کم چیکار باید کرد. ممنون میشم
سلام
معمولا تا دو هفته باید از امپرازول بطور ناشتا استفاده کنید
در صورت عدم بهبود سونو الزامی است
و بار میکروبی دستگاه گوارش هم باید چک شود