شایع ترین عوارض بارداری و راه های درمان خانگی آن ها
موضوعات پزشکی مرتبط: زندگی سالممادر و کودک

شایع ترین عوارض بارداری و راه های درمان خانگی آن ها

| تاریخ انتشار: 28 اردیبهشت 1400
| آخرین به‌روزرسانی: 9 بهمن 1400
| تعداد نظرات:بدون نظر
شکایت-های-شایع-بارداری

آنچه در این مقاله می‌خوانید

هر بارداری با تغییراتی در بدن مادران همراه است که گاهی می تواند باعث آزردگی خاطر و ایجاد ناراحتی در او شود. برخی از این عوارض بارداری نیاز به مداخله ی پزشکی و درمان های دارویی دارند. اما برخی دیگر از این عوارض بارداری با انجام چندین اقدام ساده قابل پیشگیری و درمان هستند. در زیر به بررسی عوارض شایع دوران بارداری و نکاتی که می توانند در برطرف شدن آن ها به مادران باردار کمک کنند، می پردازیم.

اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید باید این مقاله را بخوانید. بهتر است که در طول بارداری، تحت نظر متخصص زنان و زایمان باشید. و او تشخیص دهد که آیا علائم و عوارض بارداری شما، مسئله ای گذرا است یا نیاز به مداخله ی پزشکی دارد.

مشاوره با متخصصان
زنان و زایمان
دکترِتو

1: عفونت های دوران بارداری

انواع عفونت های باکتریایی، ویروسی و انگلی ممکن است در بارداری اتفاق بیفتند و روند بارداری را پیچیده کنند. عفونت ها می توانند هم برای مادر و هم برای جنین مضر باشند، بنابراین نکته ی بسیار مهم در مورد آن ها، درمان به موقع است. برخی از انواع عفونت هایی که جزیی از عوارض رایج بارداری هستند عبارتند از:

  • عفونت ادراری
  • واژینوز باکتریال
  • سیتومگالوویروس
  • استرپتوکوک گروه B
  • ویروس هپاتیت B (که می تواند در هنگام تولد، از مادر به نوزاد منتقل شود)
  • آنفلوانزا
  • توکسوپلاسموز
  • عفونت قارچی واژن
  • ویروس زیکا

راه های پیشگیری و درمان عفونت های دوران بارداری

  • با شستن مرتب دست ها می توانید از ابتلا به برخی از عفونت ها جلوگیری کنید.
  • با واکسیناسیون می توان از ابتلا به ویروس هایی مانند ویروس هپاتیت B و آنفولانزا جلوگیری کرد.

2: خونریزی واژن از عوارض بارداری

مشاهده ی لکه بینی های کوچک و محدود در دوران بارداری، طبیعی هستند. در اوایل بارداری، لکه بینی خفیف ممکن است نشانه ای از کاشته شدن جنین لقاح یافته در رحم باشد. اما خونریزی های شدید می تواند نشانه ی سقط جنین یا حاملگی خارج رحمی باشد. هرچه رنگ خون دفعی در زمان خونریزی روشن و قرمز تر باشد، قابل توجه تر است و نیاز به بررسی سریع در مراکز درمانی مانند بیمارستان ها دارد.

اگر خونریزی و درد، شبیه قاعدگی باشد، می تواند نشانه ای از تهدید به سقط جنین باشد، که این موضوع باز هم نیازمند بررسی فوری است.

3: تهوع و استفراغ بیش از حد

داشتن مقداری حالت تهوع و استفراغ در طی سه ماهه ی اول بارداری، طبیعی است و از مشکلاتعوارض شایع بارداری است. اما این موضوع برای بیشتر مادران باردار، اذیت کننده است. ۸۵ درصد از مادران باردار، تهوع و استفراغ در بارداری را تجربه می کنند.

حالت تهوع معمولا در هنگام صبح بدتر است. 

تهوع به خودی خود جای نگرانی ندارد، اما اگر شدید باشد یا برطرف نشود، می تواند بر تغذیه ی جنین تاثیر منفی بگذارد.

تهوع و استفراغ در بارداری که در فعالیت های روزمره تداخل ایجاد کند، می تواند منجر به کاهش وزن، سرگیجه، کم آبی و عدم تعادل الکترولیت ها شود.

راه های مقابله با تهوع و استفراغ در بارداری

  • اگر تهوع و استفراغ در بارداری شدید باشد یا بدن را دچار کم آبی کند، باید به آن رسیدگی شود. اگر نمی توانید بیش از ۱۲ ساعت، آب یا مایعات بنوشید، به پزشک زنان مراجعه کنید. ممکن است برای درمان کم آبی بدن در بیمارستان بستری شوید و برای کنترل حالت تهوع و استفراغ داروهایی را دریافت کنید.
  • برای کاهش حالت تهوع، سعی کنید میان وعده های کوچک، نرم یا غنی از پروتئین بخورید.
  • آب میوه ی تازه مانند آب سیب نیز مفید است.
  • نوشیدن آب میوه یا بیسکویت شور، قبل از بلند شدن از رختخواب نیز کمک کننده است.
  • از مصرف هرگونه ماده ی غذایی که باعث تحریک معده می شود خودداری کنید.
  • لباس راحتی بپوشید، کمربندهای تنگ می توانند حال شما را بدتر کنند.
  • اگر غذای گرم باعث احساس تهوع می شود، غذاهای سرد را امتحان کنید.
  • از تماس با وعده های غذایی که بوی آن ها باعث تهوع می شود، خودداری کنید.
ویار
ویار حاملگی

4: تب بالا از عوارض بارداری

تب بیش از ۳۸ درجه ی سانتیگراد در دوران بارداری ممکن است جدی باشد. تب بالا ممکن است نشانه ای از ابتلا به عفونت باشد، که می تواند روی جنین تاثیر بگذارد.

تب همراه با راش و درد مفاصل در دوران بارداری ممکن است نشانه ای از ابتلا به عفونت هایی مانند سیتومگالوویروس (CMV)، توکسوپلاسما و پاروویروس باشد. سیتومگالوویروس شایعترین علت ناشنوایی مادرزادی است.

تب به همراه علائم تنفسی فوقانی، بدن درد و علائم شبیه آنفولانزا یا بثورات و درد مفاصل را به پزشک خود اطلاع دهید.

به دلیل مشکلاتی که آنفولانزا برای مادران باردار ایجاد می کند، لازم است در فصل هایی که آنفولانزا شایع است، مادران باردار واکسن آنفولانزا را دریافت کنند.

5: ترشح واژن و خارش

اگرچه وجود مقداری ترشحات واژن به رنگ سفید و شیری، از عوارض بارداری است، اما در برخی موارد ممکن است نشانه ای از ابتلا به عفونت های قابل درمان یا بیماری های مقاربتی باشد که می توانند تاثیرات مهمی بر بارداری داشته باشند. در حالت طبیعی، ترشحات واژن باید شفاف و سفید باشد و نباید بوی نامطبوع داشته باشد.

برای جلوگیری از ترشحات واژن از تامپون استفاده نکنید. زیرا می تواند باعث رشد میکروب ها در واژن شود. اگر ترشحات بوی بسیار بدی دارند، اگر سبز یا زرد باشند، یا اگر ترشحات واضح زیادی وجود دارد، به دکتر زنان مراجعه کنید.

راه های مقابله با ترشح واژن و خارش از شکایت های شایع بارداری

  • لباس زیر نخی و گشاد بپوشید.
  • روزانه لباس زیر خود را عوض کنید.

اگر ترشحات بوی بسیار بدی دارند، اگر سبز یا زرد باشند، یا اگر ترشحات واضح زیادی وجود دارد، به دکتر زنان مراجعه کنید.

6: سوزش سر دل، از عوارض شایع بارداری

سوزش سر دل که از عوارض بارداری است. در دوران بارداری، بدن مقدار زیادی هورمون پروژسترون تولید می کند. پروژسترون، عضلات صاف مانند حلقه ی عضلانی در قسمت تحتانی مری (مری لوله ای عضلانی است که دهان و معده را به هم متصل می کند) را شل می کند. عضلات دریچه ی مری به طور معمول غذا و اسیدها را در معده نگه می دارند و اجازه نمی دهند به سمت بالا و مری برگردند. وقتی عضلات دریچه ی مری شل شوند، دچار ریفلاکس اسید معده می شوید که به آن سوزش سر دل نیز گفته می شود. 

راه های مقابله با سوزش سر دل در بارداری

  • در طول روز چند وعده ی غذایی کوچک بخورید.
  • بلافاصله بعد از غذا خوردن دراز نکشید.
  • اگر حجم غذایی در یک وعده زیاد باشد، به احتمال زیاد دچار سو هاضمه خواهید شد.
  • از خوردن غذاهای چرب، تند، پرادویه و اسیدی (مانند مرکبات)خودداری کنید.
  • هنگام خواب سعی کنید بالش های بیشتری زیر سر خود بگذارید و سر را کمی بالاتر از سطح معده قرار دهید تا از بازگشت اسید معده به درون مری جلوگیری کنید.
  • از مصرف الکل و سیگار کشیدن خودداری کنید. این دو مورد علاوه بر ایجاد سوزش سر دل، می توانند باعث مشکلات خطرناکی در جنین مانند تولد زودهنگام، وزن کم هنگام تولد و سندرم مرگ ناگهانی نوزاد نیز شوند.
سوزش-سر-دل-در-بارداری
سوزش سر دل در بارداری

7: درد یا سوزش هنگام ادرار کردن

سوزش ادرار می تواند نشانه ای از عفونت مثانه یا مجاری ادراری باشد و در صورت عدم درمان منجر به بیماری جدی تر، عفونت های مقاوم به درمان و زایمان زودرس شود. بروز عفونت ادراری در مادران باردار زیاد مشاهده می شود و از عوارض بارداری است.

مشاوره با متخصصان
زنان و زایمان
دکترِتو

8: درد و حساسیت سینه ها

درد و حساسیت سینه ها یکی از علائم اولیه ی بارداری و از عوارض رایج بارداری است. درد و حساسیت سینه ها در اثر تغییرات هورمونی ایجاد می شود. این تغییرات هورمونی، مجاری شیری را برای شیردهی و تغذیه ی نوزاد آماده می کنند. سینه ها احتمالا در طول سه ماهه ی اول دردناک خواهند بود. در این دوران احتمالا سایز سوتین شما بالا می رود.

راه های مقابله با درد و حساسیت سینه ها

  • سینه ها را زیر دوش آب گرم به آرامی ماساژ دهید.
  • با پوشیدن سوتین های ورزشی که تنگ نباشند، می توانید احساس راحتی بیشتری داشته باشید. پس از پایان شیردهی، اندازه ی سینه به اندازه ی معمول قبل از بارداری برمی گردید.

9: یبوست، از شکایت های شایع بارداری

در دوران بارداری، مقادیر بالایی از هورمون پروژسترون ترشح می شود که باعث کاهش سرعت انقباضات عضلانی می شود. علاوه بر این، مصرف آهن نیز می تواند منجر به یبوست شود. این علت ها در کنار یکدیگر باعث یبوست که از سوزش سر دل که از شکایت های شایع بارداری است، می شوند. نتیجه ی آن، یبوست ناراحت کننده و گاز معده است که می تواند باعث احساس نفخ در تمام دوران بارداری شود یا در مواردی منجر به هموروئید یا بواسیر شود.

راه های مقابله با یبوست در بارداری

  • غذاهای حاوی فیبر بیشتری بخورید مانند نان های سبوس دار، غلات سبوس دار، میوه و سبزیجات، لوبیا و عدس.
  • مایعات بیشتر بنوشید تا حرکت روده ها روان تر شود.
  • فعالیت بدنی نیز می تواند به بهبود یبوست کمک کند.
  • اگر یبوست شما را آزار می دهد، از پزشک خود درمورد استفاده از ملین های مناسب دوران بارداری کمک بگیرید.

10: خستگی و رنگ پریدگی در دوران بارداری

بدن شما سخت تلاش می کند تا یک جنین در حال رشد را پشتیبانی کند و آن را در خود جای دهد. این فرآیند سبب می شود شما راحت تر از حالت معمول خسته شوید. ممکن است در این دوران دچار رنگ پریدگی شوید

راه های مقابله با خستگی در بارداری

  • در طول روز چرت بزنید یا استراحت کنید.
  • اطمینان حاصل کنید که آهن کافی دریافت می کنید. مقدار کم آهن می تواند منجر به کم خونی شود. کم خونی نیز خود باعث خستگی بیشتر می شود.

11: تکرر ادرار، از مشکلات شایع بارداری

در اوایل بارداری، جنین خیلی کوچک است اما با پیشرفت بارداری و بزرگ شدم جنین، رحم نیز رشد می کند و به مثانه فشار می آورد. در نتیجه، ممکن است احساس کنید مجبورید مدام به دستشویی بروید و تکرر ادرار داشته باشید.

راه های مقابله با تکرر ادرار در بارداری

  • برای مقابله با تکرر ادرار، نوشیدن مایعات را متوقف نکنید، بدن شما به مایعات نیاز دارد.
  • مصرف کافئین را مخصوصا قبل از خواب، کاهش دهید. کافئین مثانه را تحریک می کند.
  • سعی کنید وقتی احساس نیاز به دفع ادرار دارید، هرچه زودتر به دستشویی بروید و ادرار را در مثانه نگه ندارید.

12: تغییرات پوستی، از عوارض بارداری

بسیاری از خانم ها در دوران بارداری تغییراتی را در پوست خود مشاهده می کنند. اکثر این تغییرات فیزیولوژیک نامیده می شوند، به این معنی که کاملا طبیعی هستند و از شکایت های شایع بارداری هستند. برخی از تغییرات پوستی شایع در بارداری عبارتند از:

  • تیره شدن نوک سینه ها و ناحیه ی دستگاه تناسلی.
  • پدیدار شدن خطی تیره و گاهی مویی که از ناف به ناحیه ی شرمگاه منتهی می شود.
  • ظاهر شدن خطوط استریا که ناشی از کشیدگی پوست در اطراف شکم هستند. این خطوط معمولا در ابتدا صورتی هستند و پس از زایمان سفید یا براق می شود. برای مقابله با آن ها با یک لیف نرم و کرم های مخصوص استریا در بارداری شکم را مالش دهید.
  • ایجاد لکه های پوستی در صورت به نام ملاسما که به آن ماسک بارداری هم گفته می شود. این لکه ها ممکن است بعد از زایمان نیز باقی بمانند.
تغییرات-پوستی-در-بارداری
تغییرات پوستی در بارداری

13: افزایش وزن

در طول سه ماهه ی اول بارداری، باید حدود ۱/۳ تا ۲/۷ کیلوگرم وزن اضافه کنید. افزایش وزن بیش از حد و سریع در بارداری می تواند نشانه ای از ابتلا به دیابت بارداری یا مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) باشد.

اگرچه یک فرد اضافی را حمل می کنید، اما نباید به اندازه ی دو نفر غذا بخورید. شما در طی سه ماهه ی اول بارداری حدود ۱۵۰ کالری اضافی در روز نیاز دارید.

راه های مقابله با افزایش وزن در بارداری

  • با افزودن میوه و سبزیجات اضافی، شیر، نان غلات سبوس دار و گوشت بدون چربی به رژیم غذایی خود، این کالری ها را به روش سالم دریافت کنید.

14: ویار غذایی

بیش از ۶۰ درصد از زنان باردار، هوس غذایی یا ویار دارند. سلیقه ی غذایی شما می تواند در حین بارداری تغییر کند. بیش از نیمی از مادران باردار ممکن است به غذایی که تاکنون دوست نداشته اند، علاقه مند شوند. مراقب باشید که غذاهای سالم و کم کالری بخورید.

برخی مادران باردار ممکن است به غذاهای غیر خوراکی و مضر مانند خاک رس، خاک و پودر لباسشویی اشتیاق پیدا کنند که به آن پیکا گفته می شود. پیکا می تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد.

برخی مادران باردار ممکن است به غذاهای غیر خوراکی و مضر مانند خاک رس، خاک و پودر لباسشویی اشتیاق پیدا کنند که به آن پیکا گفته می شود.

15: درد ساق پا یا ورم پا

مچ پا، ساق پا و انگشتان در بارداری اغلب کمی متورم می شوند زیرا بدن بیش تر از حد معمول آب را در خود نگه داشته است. یکی از شکایت های شایع بارداری، ایجاد رگ های واریسی در پشت ساق پا است.

راه های مقابله با درد یا ورم در ساق پا در بارداری

با رعایت موارد زیر می توانید تورم را به حداقل برسانید:

  • از ایستادن به مدت طولانی اجتناب کنید.
  • کفش راحت بپوشید.
  • جوراب های مخصوص واریس را امتحان کنید.
  • سعی کنید دچار اضافه وزن نشوید.
  • هنگامی که استراحت می کنید، پاهایتان را تا جایی که می توانید در سطح بالاتری نسبت به بدن قرار دهید.
  • تمرینات ورزشی برای تقویت پا را امتحان کنید.
  • اگر تورم کاهش پیدا نکرد، از پزشک یا ماما بخواهید فشار خون شما را بررسی کند.

مشاوره با کارشناسان
مامایی دکترِتو

16: پوسیدگی دندان ها، از شکایت های شایع بارداری

در دوران بارداری، تغییرات هورمونی می توانند باعث ایجاد پلاک و پوسیدگی در دندان و التهاب در لثه شوند و ممکن است لثه ها به راحتی متورم شده و خونریزی کنند. با تولد نوزاد، لثه ها به حالت طبیعی برمی گردند.

همیشه دندانپزشک را از باردار بودن خود مطلع کنید زیرا این امر ممکن است در درمان شما تاثیر بگذارد.

17: احساس ضعف 

در دوران بارداری ممکن است احساس ضعف کنید که به دلیل تغییرات هورمونی است و از شکایت های شایع بارداری است. در صورتی که مغز خون و اکسیژن کافی دریافت نکند، ممکن است غش کنید.

راه های مقابله با احساس ضعف از شکایت های شایع بارداری

  • برای جلوگیری از احساس ضعف می توانید موارد ذکر شده را دنبال کنید:
  • سعی کنید بعد از نشستن یا دراز کشیدن به آرامی بلند شوید.
  • اگر هنگام ایستادن احساس ضعف کردید، سریع صندلی پیدا کنید و بنشینید یا به پهلو دراز بکشید.
  • اگر در حالت خوابیده به پشت احساس ضعف کردید، به پهلو بچرخید.
  • بهتر است در اواخر بارداری یا هنگام زایمان به پشت دراز نکشید. بعد از ۲۸ هفته از خوابیدن به پشت خودداری کنید.
تاری-دید-بارداری
سردرد بارداری

18: نوسانات خلقی از عوارض باردرای

افزایش خستگی و تغییرات هورمونی می تواند شما را روی یک غلتک احساسی قرار دهد که در عرض چند ثانیه شما را از حالت خوشحال به ناراحت، یا از حالت امیدواری به ناامیدی درآورد.

راه های مقابله با نوسانات خلقی در بارداری

  • از گریه کردن خجالت نکشید.
  • اگر احساس ناراحتی می کنید، می توانید گوش شنوایی پیدا کنید. صحبت کردن با شریک زندگیتان، دوستان، یکی از اعضای خانواده یا روانشناس می تواند کمک کننده باشد.

مشاوره با روانشناسان
دکترِتو

19: آکنه در دوران بارداری

آکنه یکی از عوارض بارداری است که ممکن است برای زنان باردار آزار دهنده باشد. زنان اگر تا به حال آکنه نداشته اند، احتمال دارد برای اولین بار در دوران بارداری آن ها را تجربه کند. اگر قبل از بارداری آن را داشته اند، در دوران بارداری بدتر می شوند. شیوع آکنه به عنوان نارحتی های شایع بارداری، احتمالا به دلیل هورمون های اضافی در بدن می باشد.

راه های مقابله با آکنه در بارداری

  • از لوازم آرایشی استفاده کنند که بدون روغن باشد.
  • آکنه را دستکاری نکنند یا فشار ندهند چون می تواند باعث ایجاد زخم شود.
  • صبح و شب صورت خود را با یک ماده پاک کننده ملایم و آب ولرم بشویند.
  • اگر پوست چربی دارند، هر روز آن را با شامپو بشویند و سعی کنند موهای زاید صورت را از بین ببرند.
  • در مورد دارویی که می خواهند برای درمان آکنه مصرف کنند، با پزشک زنان صحبت کنند. بدون مشورت، هیچ دارویی (حتی داروی آکنه) مصرف نکنند.
  • برخی از داروهای آکنه می تواند برای جنین مضر بوده و حتی می توانند باعث نقایص هنگام تولد شوند.

اکثر داروهای ضد آکنه بدون نسخه در دوران بارداری بی خطر هستند، اما در دوران بارداری می توانند از محصولاتی استفاده کنندکه شامل موارد زیر هستند:

  • آزلائیک اسید
  • اسید گلیکولیک
  • بنزوئیل پراکسید موضعی
  • سالیسیلیک اسید موضعی

بعضی از داروهای آکنه برای استفاده در دوران بارداری می توانند باعث بروز عوارض جانبی شوند، از این داروها در دوران بارداری استفاده نکنید:

  • درمان های هورمونی
  • تتراسایکلین خوراکی
  • ایزوترتینوئین و سایر رتینوئیدها.

20: سردرد از مشکلات رایج بارداری

سردرد در دوران بارداری به ویژه در سه ماهه اول شایع است. سردرد غالباً در اثر هورمون های حاملگی، استرس یا تنش بدن ناشی از حمل وزن اضافی در طول بارداری ایجاد می شوند.

راه های مقابله با سردرد در بارداری

  • هر شب خوب بخوابند. در طول روز استراحت کنند.
  • پارچه ای مرطوب را روی سر یا پشت گردن خود بگذارند.
  • غذاهای سالم بخورند، آب زیادی بنوشند و هر روز کاری فعال انجام دهند.
  • سعی کنند استرس خود را کاهش دهند و تکنیک های آرامش، مانند تنفس عمیق، یوگا و ماساژ را امتحان کنند.
  • زنان بهتر است تشخیص دهند چه عواملی باعث سردرد آن ها می شود. محرک های اصلی سردرد دود سیگار، غذا های خاص و فشار چشم می باشند. هنگامی که محرک های خود را شناختند، از آن ها پرهیز کنند.

زنان باردار در صورت بروز شرایط زیر با پزشک زنان تماس بگیرند:

  • سردرد، بعد از افتادن یا ضربه زدن به سر بوجود آمده باشد.
  • سردرد همراه با تب، تغییرات بینایی، اختلال در گفتار، خواب آلودگی، بی حسی یا عدم هوشیاری باشد.
  • سردرد با ترشح بینی، درد و فشار زیر چشم یا درد دندان همراه است. که احتمال دارد علائم عفونت سینوس ها باشد.
  • سردرد شدید است و یا سر درد مداومی که از بین نمی رود. سردردهای شدید در دوران بارداری می تواند علامت پره اکلامپسی باشد.

پره اکلامپسی می تواند بعد از هفته بیستم بارداری رخ دهد. این زمانی است که یک زن فشار خون بالا داشته باشد و سردرد شدید علائم فشار خون بالا باشد و نشان دهد که برخی از اعضای بدن به درستی کار نمی کنند.

راهنمای مراجعه به متخصص زنان و زایمان

بارداری می تواند زیباترین دوران زندگی شما باشد، اگر که کودکی سالم داشته باشد. با هدایت متخصص زنان و زایمان می توانید در زمان های مناسب اقدامات لازم را انجام بدهید. و از سلامت جنین خود اطمینان داشته باشید. بسیاری ازعوارض باردرای نیاز به درمان و اقدام پزشکی ندارد، اما لازم است که برای اطمینان از سلامت خود و جنین با پزشک زنان مشاوره کنید. برای مشاوره تلفنی با دکتر زنان می توانید از سایت دکترتو استفاده نمایید.

دکترتو مراقب سلامت شماست.

منبع: cdc، nhs، hopkinsmedicine، medbroadcast، healthline، sciencedirect، webmd، nidirect، patient، mom.

برچسب‌ها:
این مقاله پزشکی را با دیگران به اشتراک بگذارید:
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on twitter
Share on linkedin
Share on facebook
Share on pinterest
Share on email

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکترتو از بین بیش از ۱۰۰۰۰ دکتر و متخصص دکترِتو پیدا کن

دکترِتو را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام