شکستگی دنبالچه چه علائم و راه درمانی دارد؟

شکستگی دنبالچه به معنای شکستن یا ترک خوردن استخوانی است که در انتهای پایینی ستون فقرات واقع شده و به شکل مثلثی کوچک است. علت شایع شکستگی دنبالچه، معمولا صدمات مستقیم و ضربات شدید به آن ناحیه بوده که در اثر افتادن، ضربه به پشت در حوادث ورزشی یا حوادث خودرو اتفاق می‌افتد. همچنین، فشار طولانی مدت و مکرر روی استخوان دنبالچه از جمله نشستن روی سطوح سخت و غیر ‌نرم و آسیب حین زایمان نیز ممکن است منجر به شکستگی شود.

اگر درد شدیدی در این ناحیه احساس می‌کنید یا ضربه‌ای به ستون فقرات وارد شده است، حتما برای بررسی علائم به متخصص ارتوپد در شهر خود مثل دکتر ارتوپد تهران، دکتر جراحی ستون فقرات تهران یا دکتر دنبالچه تهران مراجعه کنید. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با پزشکان وجود دارد.

شکستگی دنبالچه چیست؟

شکستگی استخوان چیست؟ استخوان دنبالچه در انتهای پایینی ستون فقرات واقع شده و به شکل مثلثی کوچک است. ضربات شدید و مستقیم یا فشار مکرر در بلند مدت می‌توانند علت شکستگی دنبالچه باشند که در صورت بروز با درد شدید در آن ناحیه، خونریزی و تورم همراه است.

‏علائم شکستگی دنبالچه

علائم شکستگی دنبالچه شامل موارد زیر می‌شوند:

• درد شدید در آن ناحیه یا اطرافش که هنگام نشستن، تغییر وضعیت بدن، خم شدن، یا وقتی فشاری به منطقه دنبالچه وارد می‌شود شدت بیشتری پیدا می‌کند. علت درد لگن هنگام نشستن می‌تواند وجود این عارضه باشد.
• تورم در قسمت دنبالچه یا اطراف آن همراه درد و حساسیت
• خونریزی از ناحیه دنبالچه به صورت خارجی، یا درونی تشکیل خون بین استخوانی

علائم دررفتگی دنبالچه

در دررفتگی دنبالچه، استخوان از محل خود خارج می‌شود و با درد شدید در این ناحیه شروع شده و اطرافش تیر می‌کشد. از دیگر علائم در رفتگی دنبالچه می‌توان به تورم، محدودیت حرکتی، احساس سفتی در آن قسمت، و تغییر شکل استخوان اشاره کرد، استخوان دنبالچه ممکن است به سمت جلو یا عقب خم شده و شکل منحنی پیدا کند.

کج جوش خوردن استخوان دنبالچه

در کج جوش خوردن استخوان دنبالچه، شکستگی استخوان برطرف شده اما نه به شکل مناسب. یعنی شکافی بین ناحیه شکسته وجود دارد و دو طرف درست به هم وصل نشدند. کج جوش خوردن نوعی بدجوشی است که استخوان جای درست قرار ندارد یا ترمیم به شکلی که باید صورت نگرفته است و بیمار با عوارض متعددی ازجمله محدودیت حرکتی، درد استخوان دنبالچه، تورم، حساسیت به لمس، خمیدگی و تغییر شکل نامناسب روبه‌رو می‌شود.

علت شکستگی دنبالچه

شکستگی دنبالچه می‌تواند به دلیل عوامل مختلفی رخ دهد که عبارتند از:

• ضربه شدید و مستقیم به این ناحیه ناشی از حوادث مختلف مانند سقوط، ضربه در ورزش‌های سنگین، یا حوادث رانندگی
• فشار مکرر و مداوم روی استخوان دنبالچه در برخی ورزش‌ها یا فعالیت‌هایی که نیاز به نشستن طولانی دارند.
• آسیب‌پذیری بیشتر نسبت به ضربه به دلیل ضعف طبیعی یا بیماری‌های استخوانی مانند اوستئوپوروز (کاهش چگالی استخوان)
• عوارض جراحی، عفونت‌ها، و بیماری‌های مرتبط با استخوان و سیستم ایمنی بدن.

در حوادث شدید و جدی ممکن است علاوه بر دنبالچه شخص دچار شکستگی لگن یا شکستگی کمر هم شده باشد که وضعیت را بدتر می‌کند.

شکستگی دنبالچه در سالمندان

این نوع آسیب مشکل شایعی در سالمندان است که عمدتا به‌خاطر عدم استحکام استخوانی و کاهش چگالی استخوان (اوستئوپوروز) در این گروه سنی مرتبط ایجاد می‌شود. عوامل خطر شکستگی دنبالچه در سالمندان عبارتند از:

• کاهش چگالی استخوان و افت استحکام با پیشروی سن
• بیماری اوستئوپوروز
• عوامل محیطی و ضعف عضلات
• عوامل مرتبط با سالمندی مانند مشکلات تعادل، کاهش دید و شنوایی، ضعف عمومی و سایر مشکلات جسمی

شکستگی دنبالچه در بارداری

شکستگی دنبالچه در دوران بارداری اتفاق نادری است. به طور کلی، بارداری تاثیراتی بر استحکام استخوان‌ها دارد و عمدتا در این دوره استحکام استخوان‌ها افزایش می‌یابد. اما در موارد خاص، ممکن است به‌خاطر ضربه، کاهش چگالی استخوان، و تغییرات هورمونی این اتفاق بیفتد. احتمال شکستگی حین زایمان هم وجود دارد به‌خصوص در مواردی که وزن نوزاد سنگین باشد یا جنین چرخیده باشد.

متن انگلیسی:
The coccyx — or tailbone — is located at the base of the birth canal. The baby comes in direct contact with the coccyx when coming out of the birth canal. The pressure that builds when the baby passes through the birth canal can cause bruising, dislocation, or even fracture to the tailbone
ترجمه متن:
دنبالچه در قسمت انتهایی کانال زایمان قرار دارد. فشاری که حین زایمان و خروج نوزاد وارد می‌شود ممکن است باعث کبودی، دررفتگی یا حتی شکستگی استخوان دنبالچه شود.

childbirthinjuries

شکستگی دنبالچه کودک

شکستگی دنبالچه در کودکان نیز اتفاق می‌افتد، اما علت آن درمقایسه با بزرگسالان متفاوت است. در کودکان، استخوان‌ها معمولا انعطاف‌پذیرتر و قوی‌تر هستند، اما برخی عوامل می‌توانند باعث شکستگی دنبالچه در آن‌ها شوند:

• فعالیت‌های ورزشی و بدنی زیاد
• سقوط و افتادن حین بازی مانند دوچرخه سواری یا ورزش‌هایی مانند اسکیت‌بورد، اسکیت
• بیماری‌های التهابی مانند آرتریت مفصلی یا عفونت استخوان
• عوامل مادرزادی مانند اختلالات استخوانی ژنتیکی یا نقص‌های تروفیکی (کاهش تأمین خون و مواد غذایی به استخوان)

تشخیص شکستگی دنبالچه

برای تشخیص دقیق و قطعی شکستگی دنبالچه، نظر پزشک و متخصص ارتوپد اهمیت دارد که با بررسی معاینه بالینی و مشاوره پزشکی و انجام آزمایش و تصویربرداری های تهران، ماموگرافی، سونوگرافی یا MRI مشخص خواهد کرد که آیا شکستگی دنبالچه رخ داده است یا خیر و بر اساس نتیجه تشخیص، درمان مناسب را تجویز خواهد کرد.

درمان شکستگی دنبالچه

بسته به شدت و نوع شکستگی، سن و عوامل دیگری مربوط به بیمار روش درمان شکستگی مشخص می‌شود.

روش درمان	توضیحات
روش ترمیمی	در شکستگی‌های شدید و پیچیده از روش ترمیمی (ترمیم با استفاده از اتصالات فلزی) استفاده می‌شود. در این روش، پزشک اجزای شکستگی را درست می‌کند و از اتصالات فلزی مانند بسترها، پیچ‌ها یا میخ‌ها برای ثابت کردن استخوان‌ها به یکدیگر استفاده می‌کند.
روش مصنوعی	از مصنوعات مانند آفتاب‌درمانی، برگه‌های مصنوعی یا روکش‌های مصنوعی استفاده می‌شود. این مصنوعات به منظور حفاظت و استحکام بخشیدن به ناحیه شکستگی کاربرد دارند.
تثبیت با گچ	ناحیه شکستگی با استفاده از گچ تثبیت می‌شود تا اجزای شکسته به هم چسبیده و بهبود یابند.
تزریق مواد ترمیم‌کننده	در موارد خاص و تحت نظارت پزشک

۱. گچ گرفتن دنبالچه

گچ گرفتن دنبالچه یکی از روش‌های تثبیت و درمان شکستگی دنبالچه است که ناحیه شکستگی را ثابت و تثبیت می‌کند تا اجزای شکسته به هم چسبیده و بهبود یابند. در طول فرآیند ناحیه آسیب دیده به طور تدریجی ترمیم می‌شود. قبل از گچ گرفتن، ناحیه شکستگی باید به طور دقیق تمیز شده تا پزشک گچ را روی ناحیه شکستگی قرار ‌دهد.

گچ می‌تواند به صورت کامل دور دنبالچه پیچیده شود یا در برخی موارد فقط در ناحیه شکستگی قرار داده شود. هدف این مرحله، جلوگیری از حرکت نادرست و استحکام بخشیدن به ناحیه شکستگی است.

پس از قرار دادن گچ، پزشک سطح گچ را صیقل داده و آن را می‌شوید. ممکن است در صورت لزوم، روکش محافظ مانند پد و کاورهای پلاستیکی روی گچ قرار دهد.

۲. شکستگی دنبالچه و عمل جراحی

شکستگی دنبالچه ممکن است در برخی موارد نیاز به عمل جراحی داشته باشد. تصمیم در مورد انجام عمل جراحی بر اساس عواملی مانند شدت شکستگی، موقعیت، عملکرد دنبالچه قبل از شکستگی و نیازهای فردی توسط پزشک تعیین می‌شود.

برای شکستگی‌های شدید، شکستگی‌های با آسیب به عصب‌ها و عروق‌ها، یا شکستگی‌هایی که بدون جراحی قابل درمان نیستند، پزشک با روش جراحی ترمیمی اجزای شکسته را به هم چسبانده و تثبیت می‌کند. اگر شدت آسیب به‌قدری شدید باشد که با ترمیم مشکل برطرف نشود ممکن است جراحی تعویض دنبالچه انجام شود.

در برخی شکستگی‌های دنبالچه، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد عمل جراحی ترمیمی را به همراه استفاده از اتصالات فلزی (مانند پیچ‌ها، بسترها یا پلاک‌ها) انجام دهد. این اتصالات فلزی به منظور تثبیت و استحکام بخشیدن به ناحیه شکستگی استفاده می‌شوند و کمک می‌کنند تا ناحیه شکستگی بهبود پیدا کند.

در صورت بروز علائم عفونت لگن حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

‏۳. دارو برای درد شکستگی دنبالچه

داروهایی که برای کاهش درد شکستگی دنبالچه مورد استفاده قرار می‌گیرند و مورد تایید پزشک هستند، عبارتند از:

1. ایبوپروفت
2. استامینوفن یا پاراسیتامول
3. آسپرین
4. ناپروکسن

متن انگلیسی:
Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) are recommended for the pain associated with a bruised or broken coccyx
ترجمه متن:
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی برای درد شکستگی دنبالچه تجویز می‌شوند.

healthline

مراقبت از شکستگی دنبالچه در خانه (درمان خانگی شکستگی دنبالچه)

برای تسریع روند بهبودی حتما باید دستورات مراقبتی پزشک و درمان خانگی را رعایت کنید. کمپرس یخ و مصرف داروهای مسکن طبق تجویز پزشک، استراحت و محدودیت فعالیت، تغذیه مناسب و دریافت کافی و متنوع از مواد غذایی غنی از کلسیم، ویتامین D، پروتئین و دیگر مواد مغذی، تمرینات تنفسی و حرکت ملایم در محدوده مجاز شکستگی دنبالچه از روش‌های درمان خانگی هستند که باعث بهبود سریع‌تر بیماری می‌شوند.

برای شکستگی دنبالچه چی خوبه؟

تغذیه مناسب در فرآیند بهبودی شکستگی دنبالچه بسیار مهم است، چرا که به بهبود و تقویت استخوان‌ها و بافت‌های نرم کمک می‌کند. این خوراکی‌ها برای شکستگی دنبالچه خوب هستند:

• مواد غذایی حاوی کلسیم مانند شیر و محصولات لبنی، سبزیجات ، کنجد، بادام، بروکلی و ماهی
• منابع پروتئینی از جمله گوشت سفید (مانند مرغ و ماهی)، تخم مرغ، لبنیات کم چرب، لوبیا، نخود و ماهی‌های چرب مثل ساردین و ماکرل
• مواد غذایی حاوی ویتامین D مثل تخم مرغ، قارچ، سویا و محصولات غنی شده با ویتامین D
• میوه‌ و سبزیجات مثل پرتقال، توت فرنگی، نارنگی و سبزیجات برگی مانند اسفناج و کلم
• مواد غذایی حاوی روی شامل گوشت قرمز، گوشت گوسفند، جگر، برنج قهوه‌ای، لوبیا، عدس و آفتابگردان

بهتر است در طول پروسه درمان از مصرف نوشیدنی‌های الکلی، نوشابه، سیگار و خوراکی‌های حاوی قند و شکر مصنوعی پرهیز کنید چرا که باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن شده و علاوه بر طولانی‌تر کردن پروسه ریکاوری باعث بروز عوارض جدی خواهند شد.

نحوه خوابیدن در شکستگی دنبالچه

در زمان بهبودی، رعایت تنظیمات خاص خواب کمک می‌کند تا راحت‌تر بخوابید و بازسازی استخوان‌ها را تسریع کنید. بهتر است در موقعیت‌هایی بخوابید که استخوان شکسته کمترین فشار را تحمل می‌کند. استفاده از بالشتک‌ها و وسایل حمایتی کمک می‌کند استخوان شکسته در موقعیت صحیح نگه داشته شود و فشار روی آن کاهش یابد. اگر مجبورید برای مدت طولانی در بستر بخوابید، اطمینان حاصل کنید که تشک یا تخت مناسب و راحت باشد.

‏طول درمان شکستگی دنبالچه

طول درمان شکستگی دنبالچه بستگی به عوامل مختلفی دارد از جمله محل و شدت شکستگی، سن و سلامت عمومی بیمار، نوع درمان انتخاب شده و پاسخ بیمار به درمان. به طور کلی، درمان بین چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد، البته درمان کوفتگی نهایتا 4 هفته است.

در صورتی که شکستگی دنبالچه ساده و بدون جابجایی استخوانی باشد، معمولا از طریق استراحت و تثبیت استخوان با گچ یا بانداژ درمان می‌شود و بهبودی چیزی بین 6 تا 8 هفته خواهد بود. اما در مواردی که شکستگی شدید بوده و نیاز به جراحی داشته باشد، زمان بهبودی بیشتر خواهد بود و حتی ممکن است تا چند ماه طول بکشد. پس از جراحی، فرآیند بهبودی شامل استراحت، فیزیوتراپی، تمرینات تقویتی و پیگیری مداوم از سوی پزشک معالج است.

همچنین، باید توجه داشت که مدت زمان بهبودی برای هرکسی متفاوت است و باید واکنش بدن بیمار به درمان و نوع شکستگی را درنظر بگیرید. بهتر است با پزشک در مورد طول درمان خاص شکستگی دنبالچه صحبت کرده تا اطلاعات دقیق‌تری در این‌باره دریافت کنید.

‏عوارض شکستگی دنبالچه

شکستگی دنبالچه آسیب جدی است و ممکن است عوارض و مشکلات مختلفی به همراه داشته باشد. برخی از عوارض احتمالی این آسیب جدی استخوانی را در ادامه آورده‌ایم:

1. درد و تورم: شکستگی دنبالچه معمولا با درد شدید همراه است. همچنین، تورم و قرمزی در منطقه مجاور شکستگی نیز مشاهده می‌شود.
2. محدودیت حرکت: یکی از عوارض جانبی احتمالی محدودیت حرکت در استخوان و مفصل مربوطه است.
3. نقص عملکرد: شکستگی دنبالچه ممکن است روی عملکرد طبیعی استخوان و مفصل تاثیر بگذارد و باعث کاهش قدرت و حجم حرکت مورد نیاز در آن منطقه شود.
4. خطر عفونت: هر شکستگی با خطر عفونت در منطقه شکستگی همراه است، که ممکن است نیاز به درمان دارویی و مراقبت‌های خاص داشته باشد.
5. خطر تشکیل لخته خونی: در برخی موارد، شکستگی دنبالچه می‌تواند باعث افزایش خطر تشکیل لخته خونی در عروق عمیق (ترومبوز وریدی) شود.
6. نارسایی استخوانی: در برخی موارد، ممکن است منجر به نارسایی استخوانی در طولانی ‌مدت شود و کاهش استحکام و سختی استخوان را به همراه داشته باشد.

در صورت مشاهده هرکدام از این علائم یا نشانه‌های غیرعادی بلافاصله به پزشک اطلاع دهید تا عوارض احتمالی را به حداقل برسانید.

‏نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک

دنبالچه استخوانی در قسمت تحتانی ستون فقرات است که ممکن است به دلیل ضربه، فشار یا استفاده زیاد دچار شکستگی شود. علائم شکستگی دنبالچه شامل درد، تورم، سرخی و محدودیت حرکت می‌شوند. درمان شکستگی دنبالچه شامل استراحت، گچ گرفتن، درمان دارویی و در برخی موارد، جراحی است.

فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی نیز نقش مهمی در بازیابی و بهبودی دارند. نوع شکستگی دنبالچه در هر فردی ممکن است بسته به شدت ضربه متفاوت باشد و نیازمندی‌های خاصی دارد، بنابراین مشاوره و پیگیری توسط پزشک متخصص درمانگر حائز اهمیت است.

در صورتی که به این ناحیه ضربه شدیدی وارد شده است، حتما برای بررسی دقیق به بهترین دکتر ارتوپد ایران یا بهترین دکتر جراحی ستون فقرات ایران مراجعه کنید. ممکن است پزشک برای تسریع روند درمان شما را به بهترین دکتر فیزیوتراپی ایران هم ارجاع دهد. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین دکتر متخصص ارتوپد و همچنین مشاوره آنلاین دکتر متخصص فیزیوتراپی وجود دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول