فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
درمان فشار خون بالا یکی از مسائل مهم برای افراد مبتلا به این بیماری است. فشار خون بالا یکی از عوامل خطرناک برای بیماریهای قلبی و سکته مغزی است که در صورت عدم کنترل میتواند آسیبهای جدی به عروق، قلب، کلیهها و سایر اندامهای حیاتی وارد کند. درمان این بیماری ترکیبی از تغییر سبک زندگی و در صورت نیاز، مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک است. اصلاح رژیم غذایی، کاهش مصرف نمک، افزایش فعالیت بدنی، کنترل استرس و ترک سیگار از روشهای موثر در کاهش فشار خون هستند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان دچار فشارخون بالا هستید، برای پیداکردن راه درمان آن در این مطلب از دکترتو همراه ما باشید.
درمان فشار خون بالا چیست؟
برای درمان فشارخون بالا باید آن را بدون اینکه فرد دچار افت فشار، سرگیجه، ضعف یا عوارض دارویی شود، به محدودهای امن و پایدار رساند. درمان فشار خون بالا معمولاً شامل چند بخش است: اصلاح سبک زندگی، مصرف دارو در صورت نیاز، پیگیری منظم عدد فشار خون و بررسی علتهای زمینهای مانند بیماری کلیه، دیابت، چاقی، اختلال خواب یا مصرف بعضی داروها. اگر فشار خون کمی بالا باشد، پزشک ممکن است ابتدا تغییر سبک زندگی را پیشنهاد کند.
اگر عدد فشار خون بالا، پایدار یا همراه با بیماریهای زمینهای باشد، معمولاً دارو هم لازم میشود. درمان موفق زمانی اتفاق میافتد که فرد فقط به پایین آوردن سریع عدد فشار فکر نکند و برنامهای منظم برای کنترل طولانیمدت داشته باشد. در ادامه روشهای درمان فشار خون بالا را معرفی میکنیم. برخی اقدامات ساده کمک میکنند که فشارخون در سریعترین زمان کاهش پیدا کند. اگر فشارخون کمی افزایش پیدا کرده است، اقدامات زیر برای پایین اوردن فشار خون بالا فوری موثر خواهد بود:
- ۱۵ دقیقه دوش آب گرم بگیرید.
- تمرینات تنفسی انجام دهید.
- برای کاهش استرس اقداماتی مانند مدیتیشن انجام دهید.
- اگر پزشک داروی فشارخون تجویز کرده است، آن را مصرف کنید.
| روش درمان | کاربرد اصلی | نکته مهم |
|---|---|---|
| مصرف داروهای فشار خون | کنترل فشار خون متوسط تا شدید یا پرخطر | نوع دارو باید بر اساس وضعیت فرد انتخاب شود |
| کاهش نمک | کاهش فشار وارد بر رگها | غذاهای آماده معمولاً نمک پنهان زیادی دارند |
| رژیم غذایی سالم | کاهش فشار خون و چربی خون | سبزیجات، میوه، غلات کامل و لبنیات کمچرب مفیدند |
| کاهش وزن | کمک به پایین آمدن فشار خون | حتی کاهش وزن تدریجی هم اثر دارد |
| ورزش | تقویت قلب و کمک به کنترل فشار خون | ورزش باید منظم و متناسب با وضعیت فرد باشد |
| خواب کافی | کمک به تنظیم فشار خون شبانه | خر و پف شدید و وقفه تنفسی باید بررسی شود |
| کنترل استرس | کاهش افزایشهای موقت فشار خون | تنفس آرام، پیادهروی و مدیتیشن کمک میکند |
| پرهیز از سیگار و الکل | کاهش خطر قلبی عروقی | ترک سیگار یکی از مهمترین اقدامات محافظتی است |
۱. درمان با جدیدترین داروی فشار خون بالا
دارو برای فشار خون بالا زمانی استفاده میشود که تغییر سبک زندگی کافی نباشد، فشار خون از ابتدا بالا باشد یا فرد همزمان دیابت، بیماری کلیه، بیماری قلبی یا خطر بالای سکته داشته باشد. داروها فشار خون را از راههای مختلف پایین میآورند؛ بعضی رگها را شل میکنند، بعضی دفع نمک و آب را بیشتر میکنند و بعضی اثر هورمونهای تنگکننده رگ را کاهش میدهند. در سالهای اخیر، داروهای جدیدتری برای فشار خون کنترلنشده و مقاوم معرفی شدهاند. بکسدروستات و اپروسیتنتان از داروهای جدیدتر هستند که برای همه بیماران خط اول درمان نیستند و بیشتر در مواردی مطرح میشوند که فشار خون با داروهای معمول بهخوبی کنترل نشده است.
برای افراد زیر ۵۵ سال یا بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ مهارکننده ACE یا مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین ۲ تجویز میشود. این داروها رگهای خونی را شل میکنند. از نمونههای رایج مهارکننده ACE میتوان به انالاپریل، لیزینوپریل، پریندوپریل و رامیپریل اشاره کرد. برای افراد بالای ۵۵ سال بدون بیماری دیابت نوع ۲ داروی مسدودکننده کانال کلسیم تجویز میشود. این داروها نیز با گشاد کردن رگهای خونی به کاهش فشارخون کمک میکنند. از نمونههای آن میتوان به آملودیپین، فلودیپین و دیلتیازم اشاره کرد.
- مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین مانند انالاپریل، لیزینوپریل و رامیپریل
- مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین مانند لوزارتان، والزارتان و ایربسارتان
- مسدودکنندههای کانال کلسیم مانند آملودیپین، نیفدیپین و دیلتیازم
- داروهای دیورتیک مانند تریامترن اچ و اسپیرونولاکتون، هیدروکلروتیازید، کلرتالیدون و فوروزماید
- مسدودکنندههای بتا مانند نادولول، متوپرولول، بیزوپرولول و آتنولول
- داروهای مرکزی یا گشادکننده عروق مانند کلونیدین، متیلدوپا و هیدرالازین
- داروهای جدیدتر برای فشار خون مقاوم مانند اپروسیتنتان و بکسدروستات
انواع قرص فشار خون بالا
بهترین قرص فشار خون بالا برای همه افراد یکسان نیست. برای یک نفر ممکن است آملودیپین مناسب باشد، برای فرد دیگر لوزارتان یا رامیپریل و برای بیماری با احتباس مایعات، داروی ادرارآور. پزشک معمولاً سن، عدد فشار خون، سابقه سکته یا بیماری قلبی، وضعیت کلیه، پتاسیم خون، دیابت، بارداری، ورم پا و داروهای دیگر را بررسی میکند. در بسیاری از بیماران، یک قرص کافی نیست و ترکیب ۲ دارو با دوز مناسب بهتر از افزایش بیش از حد یک دارو عمل میکند.
بعضی قرصهای ترکیبی هم ۲ ماده مؤثر را در یک قرص دارند تا مصرف دارو سادهتر شود. اگر فرد با مصرف دارو دچار سرفه خشک، ورم پا، تپش قلب، ضعف، سرگیجه یا کاهش بیش از حد فشار خون شود، باید موضوع را با پزشک مطرح کند. قرصهایی که برای درمان و کنترل فشار خون استفاده میشوند، در ادامه آوردهشدهاند. داروهایی مانند:
- کلرتالیدون (Chlorthalidone)
- هیدروکلروتیازید (Hydrochlorothiazide)
- لیزینوپریل (Lisinopril)
- بنازپریل (Benazepril)
- کاپتوپریل (Captopril)
- کاندسارتان (Candesartan)
- لوزارتان (Losartan)
- آملودیپین (Amlodipine)
- دیلتیازم (Diltiazem)
- دوکسازوسین (Doxazosin)
| نام دارو | توضیحات |
|---|---|
| کاپتوپریل | مهارکننده ACE که رگهای خونی را شل کرده و فشارخون را کاهش میدهد. برای درمان فشارخون بالا، نارسایی قلبی و کاهش عوارض پس از حمله قلبی استفاده میشود. |
| هیدروکلروتیازید | دیورتیکی که با کاهش مایعات موجود در رگهای خونی به کنترل فشارخون کمک میکند. معمولاً در ترکیب با سایر داروهای فشارخون استفاده میشود. |
| لیزینوپریل | مهارکننده ACE که رگهای خونی را شل کرده و جریان خون را بهبود میبخشد، در نتیجه فشارخون را کاهش میدهد. همچنین برای نارسایی قلبی و پس از حملات قلبی استفاده میشود. |
| آملودیپین | مسدودکننده کانال کلسیم که عضلات قلب و عروق خونی را شل کرده و فشارخون را کاهش میدهد. همچنین برای درمان آنژین صدری استفاده میشود. |
| لوزارتان | مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین که رگهای خونی را شل کرده و جریان خون را بهبود میبخشد، در نتیجه فشارخون را کاهش میدهد. همچنین به محافظت از کلیهها در برابر آسیب ناشی از دیابت کمک میکند. |
۲. درمان خانگی فشار خون بالا
روشهای درمان فشار خون بالا در منزل شامل اندازهگیری درست فشار خون، کاهش نمک، تغذیه سالم، فعالیت بدنی، کاهش وزن، خواب کافی، کاهش استرس و مصرف منظم داروهای تجویزشده است. برای درمان خانگی فشار خون بالا باید در رژیم غذایی خود تغییراتی ایجاد کنید. فعالیت بدنی شما باید بیشتر شود. به کیفیت خواب خود توجه داشته باشید و سعی کنید استرس را مدیریت کنید. در ادامه روشهای مدیریت فشارخون بالا در خانه را توضیح میدهیم.
درمان فشار خون بالا با رژیم غذایی
سعی کنید در رژیم غذایی خود مصرف میوه و سبزیجات را افزایش دهید. از لبنیات کمچرب و مواد غذایی با کلسترول پایین استفاده کنید. رعایت همین نکات باعث میشود که فشارخون تا ۱۱ میلیمتر جیوه کاهش پیدا کند. رژیم غذایی مدیترانه ای ایرانی و رژیم دش جز بهترین برنامههای غذایی برای کاهش فشارخون هستند. دقت داشته باشید که پتاسیم اثرات نمک (سدیم) را روی فشارخون کمتر میکند. میوهها و سبزیجات بهترین منبع پتاسیم هستند. همچنین باید مصرف نمک را کاهش دهید. غذاهای فراوریشده کمتر بخورید. به برچسب روی مواد غذایی دقت کنید که سدیم کمی داشته باشند.
متن انگلیسی:
به نقل از mayoclinic
«Eating a diet rich in whole grains, fruits, vegetables and low-fat dairy products and low in saturated fat and cholesterol can lower high blood pressure by up to 11 mm Hg.»
ترجمه متن:
«داشتن یک رژیم غذایی غنی از غلات کامل، میوهها، سبزیجات و لبنیات کمچرب با میزان اسید چرب اشباع و کلسترول اندک میتواند فشار خون را تا ۱۱ پایین بیاورد.»
کاهش مصرف نمک برای درمان فشار خون بالا
کاهش نمک یکی از موثرترین کارهای خانگی برای کنترل فشار خون است. مشکل اصلی فقط نمکی نیست که سر سفره اضافه میشود؛ مقدار زیادی از سدیم از نانهای شور، پنیر، غذاهای آماده، کنسرو، سسها، تنقلات و فرآوردههای گوشتی وارد بدن میشود. برای کاهش نمک میتوان از آبلیمو، سبزیهای معطر، سیر، پیاز، فلفل، دارچین، زردچوبه و ادویههای بدون نمک استفاده کرد. حذف ناگهانی همه طعمها معمولاً پایدار نمیماند؛ بهتر است مقدار نمک طی چند هفته کم شود تا ذائقه به طعم طبیعی غذا عادت کند.
محدود کردن الکل و سیگار
ترک سیگار و الکل یکی از مهمترین کارها برای کنترل فشار خون بالا و کاهش خطر سکته، حمله قلبی و آسیب عروقی است. نیکوتین موجود در سیگار باعث تنگ شدن رگها و افزایش ضربان قلب میشود و میتواند فشار خون را بالا ببرد. الکل هم در صورت مصرف مکرر یا زیاد، کنترل فشار خون را سختتر میکند و ممکن است با بعضی داروهای فشار خون تداخل داشته باشد. ترک سیگار و الکل فقط برای پایین آوردن عدد فشار خون نیست؛ این کار از قلب، مغز، کلیه و رگها هم محافظت میکند. اگر فرد سالها سیگار یا الکل مصرف کرده باشد، ترک تدریجی و همراه با حمایت تخصصی معمولاً موفقتر و ایمنتر است.

تاثیر خواب در پایین آوردن فشار خون بالا
اگر به مدت چند هفته در شبانهروز کمتر از ۶ ساعت بخوابید، ممکن است فشارخون شما افزایش پیدا کند. مشکلاتی مانند آپنه انسدادی خواب، سندروم پای بیقرار و بیخوابی ممکن است باعث افزایش فشارخون شوند. اگر چنین مشکلاتی دارید، حتما برای درمان آن به پزشک مراجعه کنید. هر روز در ساعت مشخصی بخوابید. برای خواب فضای آرامی را فراهم کنید. بیشتر از ۳۰ دقیقه در روز چرت نزنید و قبل از خواب پرخوری نکنید.
پایین آوردن فشار خون با کنترل استرس
استرس بهتنهایی همیشه علت فشار خون مزمن نیست، اما میتواند فشار خون را موقتا بالا ببرد و کنترل آن را سختتر کند. هنگام استرس، بدن هورمونهایی ترشح میکند که ضربان قلب و فشار روی رگها را بیشتر میکنند. از طرفی، فرد مضطرب ممکن است غذای شور یا شیرین بیشتری بخورد، کمتر بخوابد، کمتر ورزش کند یا داروهایش را نامنظم مصرف کند. برای پایین آوردن فشارخون بالا بهتر است راه های کنترل استرس را یاد بگیرید. برای هر روز برنامهریزی کنید و فشار زیادی به خود وارد نکنید. از عوامل استرسزا دوری کنید و زمانی را برای استراحت در نظر داشته باشید.
درمان خانگی فشار خون بالا و سردرد
سردرد همراه با فشار خون بالا همیشه به معنی بحران فشار خون نیست، اما باید جدی گرفته شود. ابتدا باید فشار خون را با روش درست اندازه گرفت؛ یعنی فرد چند دقیقه آرام بنشیند، بازو همسطح قلب باشد و از صحبت کردن هنگام اندازهگیری خودداری کند. اگر فشار خون کمی بالا است و علامت خطر وجود ندارد، استراحت، محیط آرام و مصرف دارو طبق نسخه میتواند کمک کند. اما اگر فشار بسیار بالا است یا سردرد شدید و ناگهانی ایجاد شده، درمان خانگی کافی نیست. مصرف خودسرانه قرص زیرزبانی یا چند دارو با هم میتواند باعث افت شدید فشار خون شود.

۳. درمان فشار خون بالا با کاهش وزن
یکی از عوامل خطر در ابتلا به این بیماری اضافهوزن است. هرچه وزن شما بیشتر شود، فشارخون هم افزایش پیدا میکند. از طرفی چاقی باعث اختلالات خواب شده و آپنه خواب نیز فشار را بیشتر افزایش میدهد. به همین دلیل یکی از بهترین راهها برای کنترل و درمان فشار خون بالا کاهش وزن است. اندازه دور کمر نیز در ابتلا به این بیماری نقش دارد. در مردان دور کمر بیشتر از ۱۰۲ سانتیمتر و در زنان دور کمر بیشتر از ۸۹ سانتیمتر خطر ابتلا به فشارخون بالا را افزایش میدهند. البته این اعداد تقریبی است.
۴. درمان فشار خون بالا با ورزش
ورزش در کاهش فشار خون تاثیر زیادی دارد. دقت داشته باشید که برای کنترل فشار باید ورزش را منظم ادامه دهید. حداقل روزی ۳۰ دقیقه ورزش کنید. ورزشهای هوازی مانند پیادهروی، دویدن و شنا تاثیر خوبی در کنترل فشارخون دارند. بهتر است در هفته حداقل ۲ بار هم تمرینات قدرتی داشته باشید.
بهترین ورزش برای فشار خون بالا چیست؟
ورزش منظم به قلب کمک میکند خون را با فشار کمتری پمپ کند و عملکرد رگها بهتر شود. فعالیت بدنی همچنین به کاهش وزن، کاهش استرس، بهتر شدن خواب و کنترل قند و چربی خون کمک میکند. برای بیشتر افراد، ورزش هوازی متوسط بهترین شروع است. اگر فرد مدتها بیتحرک بوده، باید از زمان کم و شدت پایین شروع کند. افراد دارای درد قفسه سینه، تنگی نفس غیرعادی، بیماری قلبی، دیابت کنترلنشده یا فشار خون بسیار بالا باید قبل از شروع ورزش سنگین با پزشک مشورت کنند. ورزشهای مناسب برای فشار خون بالا شامل این موارد هستند:
- پیادهروی تند
- شنا
- دوچرخه ثابت
- دوچرخهسواری سبک
- رقص سبک
- کوهپیمایی سبک
- ایروبیک کمفشار
- تمرین قدرتی سبک با تنفس درست
- حرکات کششی
- یوگا سبک
| نوع ورزش | مدت زمان توصیهشده | تأثیر بر فشار خون |
|---|---|---|
| پیادهروی | ۳۰ دقیقه در روز | کاهش تدریجی فشار خون |
| دوچرخهسواری | ۴۵ دقیقه، ۳ بار در هفته | بهبود جریان خون |
| یوگا | ۲۰ دقیقه در روز | کاهش استرس و کنترل فشار خون |
| شنا | ۴۰ دقیقه، ۴ بار در هفته | تقویت قلب و کاهش فشار خون |
ورزش های مضر برای فشار خون بالا
ورزشهایی برای فشار خون بالا مضر هستند که فشار زیادی و ناگهانی به بدن وارد میکنند. وزنهبرداری سنگین، نگه داشتن نفس هنگام زور زدن، تمرینهای انفجاری، مسابقات شدید بدون آمادگی، سونا بعد از ورزش سنگین و ورزش در گرمای شدید میتوانند فشار خون را بالا ببرند. تمرین قدرتی بهطور کلی ممنوع نیست، اما باید با وزنه سبکتر، تنفس درست و تکرار کنترلشده انجام شود. حبس نفس هنگام بلند کردن وزنه یکی از اشتباههای رایج است.
۵. درمان فشار خون بالا با ماساژ
رگهای بدن از فیبرهای عضلانی صاف ساخته شدهاند که همزمان با هم حرکت کرده و باعث انقباض یا پمپاژ خون میشوند. مطالعاتی روی تاثیر ماساژ انجام شده است که نشان میدهد ماساژ میتواند فشارخون را در طولانیمدت کاهش دهد. ماساژ سوئدی و ماساژ آروماتراپی جز موارد موثر در فشارخون هستند. ماساژ شدید، فشار عمیق روی گردن، ماساژ در حالت سرگیجه، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا فشار خون بسیار بالا مناسب نیست. اگر فرد داروی رقیقکننده خون مصرف میکند، بیماری عروقی دارد یا کبودی آسان پیدا میکند، باید قبل از ماساژ درمانی با پزشک مشورت کند.
۶. درمان فشار خون بالا با طب سنتی
طب سنتی ممکن است برای اصلاح عادتهای غذایی، خواب، آرامسازی و بعضی نوشیدنیهای ملایم توصیههایی داشته باشد، اما نباید جایگزین دارو و پیگیری پزشکی شود. فشار خون بالا یک بیماری خاموش است و ممکن است فرد با وجود نداشتن علامت، در معرض سکته یا آسیب کلیه باشد. در طب سنتی معتقدند که کاهش صفرا در بدن باعث اختلال در فشارخون میشود. در این شرایط موارد زیر توصیه میشود.
- آلو یا تمشک
- سیب
- طالبی
- زالزالک
- تخم گیاه کرفس
- دمنوش برگ زیتون
- سنبلالطیب
- چای ترش
- دم کرده زرشک
- سرکه و آبلیمو

۷. درمان فشار خون بالا با حجامت
حجامت درمان استاندارد فشار خون بالا نیست و شواهد کافی برای جایگزین کردن آن با دارو، رژیم غذایی و ورزش وجود ندارد. ممکن است بعضی افراد بعد از حجامت احساس سبکی یا آرامش کنند، اما این احساس به معنی کنترل پایدار فشار خون نیست. حجامت در افراد دارای کمخونی، مصرفکننده داروهای رقیقکننده خون، بیماران دیابتی، افراد با اختلال انعقاد، سالمندان ضعیف یا کسانی که عفونت پوستی دارند، میتواند خطرناک باشد. اگر فشار خون بالا دارید، حجامت نباید باعث تأخیر در درمان پزشکی شود.
۸. درمان فشار خون بالا با عرقیات گیاهی
عرقیات گیاهی درمان قطعی فشار خون بالا نیستند و نمیتوان یک عرق گیاهی را بهترین عرق برای فشار خون بالا دانست. بعضی عرقیات ممکن است اثر آرامبخش، گوارشی یا ادرارآور ملایم داشته باشند، اما مقدار ماده مؤثره آنها ثابت نیست و اثرشان روی فشار خون قابل پیشبینی نیست. مصرف زیاد عرقیات میتواند با داروها تداخل داشته باشد یا باعث افت فشار، تپش قلب، حساسیت، مشکلات گوارشی یا اختلال در قند خون شود.
افراد دارای بیماری کلیه، بیماری قلبی، دیابت، بارداری یا مصرف داروهای فشار خون باید بیشتر احتیاط کنند. اگر عرق گیاهی مصرف میشود، باید نقش کمکی و محدود داشته باشد، نه درمان اصلی. عرقیاتی که در توصیههای عمومی بیشتر نام برده میشوند عبارتاند از:
- عرق بیدمشک
- عرق بهارنارنج
- عرق کاسنی
- عرق شاهتره
- عرق نسترن
- عرق بادرنجبویه
- عرق نعناع
- عرق خارشتر
۹. درمان فشار خون بالا با دمنوش گیاهی
دمنوش گیاهی میتواند جایگزین بهتری برای نوشیدنیهای شیرین یا پرکافئین باشد، اما درمان فشار خون بالا نیست. بعضی دمنوشها به آرامش، خواب بهتر یا کاهش مصرف نوشیدنیهای ناسالم کمک میکنند و از این راه ممکن است به کنترل بهتر فشار خون کمک کنند. دمنوش نعناع بیشتر برای احساس آرامش و مشکلات گوارشی استفاده میشود و شواهد کافی برای درمان فشار خون بالا ندارد. دمنوش آویشن هم ممکن است برای بعضی افراد مناسب نباشد و در صورت حساسیت، مشکلات گوارشی یا مصرف دارو باید با احتیاط مصرف شود. دمنوشها نباید با داروهای فشار خون جایگزین شوند.
- ریشه زنجبیل
- آب کرفس
- پوست درخت کاج دریایی
- چای سبز

برای کنترل فشار خون بالا چه بخوریم؟
برای کنترل فشار خون باید رژیم غذایی خود را رعایت کنیم. نکاتی که باید رعایت کنیم شامل این موارد هستند؛ رژیم غذایی کمسدیم و کمچرب، محدودکردن مصرف کافئین، کاهش مصرف نمک، مصرف غذاهای غنی از پتاسیم (اگر دچار نارسایی کلیوی هستید غذاهای غنی از پتاسیم ممکن است برای شما مضر باشد)، مصرف میوه و سبزیجات، مصرف لبنیات کمچرب و گوشت بدون چربی برای شما مفید است. میوههایی که به کاهش فشار خون کمک میکنند شامل موارد زیر هستند:
- توت
- موز
- توتفرنگی
- هندوانه
- چغندر
- کیوی
- سیر
- سبزیجاتی مثل کلم، کاهو، رازیانه، اسفناج
- انار
سیاه دانه و عسل برای فشار خون بالا
عسل یکی از موادی است که دارای آنتی اکسیدانتهای بسیار است. این ماده تاثیرات بسیاری بر بدن میگذارد که یکی از تاثیرات مثبت آن، کاهش فشار خون است. کسانی که فشار خون بالا دارند، میتوانند مصرف عسل را در رژیم غذایی خود قرار دهند. عسل با وجود این آنتی اکسیدانتها درون خود میتواند تاثیر بسیار خوبی روی کارکرد قلب و عروق بگذارد.
توجه داشتهباشید کسانی که فشار خون بالا دارند، نمیتوانند تنها با مصرف عسل آن را درمان و کنترل کنند. بلکه میتوانند با مصرف این ماده غذای، در روند بهبود فشار خون تاثیر خوبی بگذارند. کسانی که بیماری فشار خون دارند، باید درمان دارویی بگیرند یا تحت نظر پزشک باشند. نمیتوانند تنها با مصرف عسل این مشکل را برطرف کنند.
جویدن سیاه دانه صبح ناشتا برای کاهش فشارخون مفید است. اما باید دقت داشته باشید که این گیاه با داروهای فشارخون تداخل دارد. اگر هر دو را همزمان استفاده کنید، فشارخون تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا میکند و ممکن است عوارض جدی داشته باشد. به همین دلیل اگر پزشک برای شما داروی فشارخون تجویز کرده است، بههیچوجه از سیاهدانه استفاده نکنید.
پایین آوردن فشار خون با آبلیمو
لیمو حاوی کلسیم، پتاسیم و چندین ماده معدنی است که به کاهش فشارخون کمک میکنند. مطالعاتی روی آبلیمو انجام شده است و نشان داده است که این ماده میتواند عدد فشار خون را به محدوده طبیعی برساند. در روز میتوانید آب ۲ یا ۳ عدد لیمو را بگیرید. این تعداد تقریبا ۴ تا ۶ قاشق غذاخوری میشود. آبغوره نیز همین خاصیت را دارد. میتوانید در وعدههای غذایی خود از آبغوره استفاده کنید تا فشارخون کاهش پیدا کند. البته نباید در مصرف آن زیادهروی کنید.
قهوه برای فشار خون بالا
قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار در بعضی افراد باعث افزایش موقت فشار خون میشوند. این اثر در کسانی که به کافئین عادت ندارند، پررنگتر است. اگر فشار خون بالا دارید، فشار خود را قبل و حدود ۳۰ دقیقه بعد از نوشیدن قهوه اندازه بگیرید تا حساسیت بدن خود را بهتر بشناسید. نوشیدنیهای انرژیزا برای افراد دارای فشار خون بالا انتخاب مناسبی نیستند. این نوشیدنیها معمولاً کافئین بالا، قند زیاد و ترکیبات محرک دارند.
درمان فشار خون بالا با سرکه سیب
سرکه سیب یکی از مواد طبیعی و مفید برای کاهش فشارخون است. این ماده غذایی علاوه بر فشارخون، کلسترول بد را نیز کاهش داده و برای لاغری هم استفاده میشود. میتوانید سرکه سیب را همراه با سالاد میل کنید یا آن را با آب و کمی عسل مخلوط کرده و مانند چای میل کنید.
غذاها و میوه های مفید برای فشار خون بالا
این دسته از مواد غذایی باید سرشار از فیبر، آنتیاکسیدان، پتاسیم، منیزیم و چربیهای سالم باشند که به سلامت رگها و کنترل وزن کمک میکنند. البته افراد دارای بیماری کلیه باید درباره مصرف غذاهای پرپتاسیم احتیاط کنند. میوه تازه بهتر از آبمیوه است؛ چون فیبر دارد و قند آن آهستهتر جذب میشود. مغزها هم باید خام و بینمک باشند، چون آجیل شور برای فشار خون مناسب نیست. بهترین غذاها و میوههای مفید برای فشار خون بالا عبارتاند از:
- سیب، پرتقال و کیوی
- انواع توت
- موز در صورت نداشتن محدودیت پتاسیم
- انار در مقدار متعادل
- سبزیجات برگ سبز
- گوجهفرنگی، کدو، هویج و لوبیا
- عدس و نخود
- جو دوسر
- ماهی
- گردو و بادام خام و بینمک
- ماست کمچرب
بهترین ناهار برای فشار خون بالا
بشقاب ناهار برای فشار خون بالا بهتر است شامل سبزیجات، غله کامل و پروتئین کمچرب باشد. غذاهای آبپز، بخارپز، تنوری یا کبابی سالمتر از غذاهای سرخکرده هستند. استفاده از سسهای شور، ترشی زیاد، نان شور و نوشابه میتواند ارزش یک غذای سالم را کم کند. بهتر است ناهار خانگی با ادویههای بدون نمک و سبزیهای معطر آماده شود. نمونه ناهار مناسب برای فشار خون بالا شامل این موارد است:
- مرغ کبابی با برنج قهوهای و سالاد
- ماهی تنوری با سبزیجات بخارپز
- عدسی کمنمک با نان سبوسدار
- خوراک لوبیا با سبزیجات
- خوراک مرغ و سبزیجات
- سالاد کامل با مرغ یا حبوبات
- خوراک بوقلمون کمچرب
- سوپ سبزیجات کمنمک
- برنج کمحجم همراه با خورشت کمچرب و کمنمک
بهترین شام برای فشار خون بالا
شام افراد دارای فشار خون بالا بهتر است سبک، کمنمک و زودتر از زمان خواب باشد. شام سنگین و پرچرب میتواند خواب را مختل کند و کنترل فشار خون شبانه را سختتر کند. بهتر است در وعده شام از غذاهای سرخکرده، سوسیس، کالباس، پنیر شور، فستفود و ترشی زیاد پرهیز شود. ترکیب سبزیجات، پروتئین سبک و مقدار کمی نان یا غله کامل گزینه مناسبتری است. اگر فرد شبها فشار خون بالاتری دارد، باید عددها را ثبت کند و با پزشک در میان بگذارد. نمونه شام مناسب برای فشار خون بالا عبارت است از:
- سوپ سبزیجات کمنمک
- املت سبزیجات با روغن کم
- سالاد مرغ کمنمک
- ماهی تنوری سبک
- ماست کمچرب با نان سبوسدار و سبزی
- خوراک عدس کمنمک
- سبزیجات بخارپز با پروتئین سبک
- ساندویچ خانگی مرغ بدون سس شور
- کوکو سبزی کمروغن و کمنمک
بهترین گوشت برای فشار خون بالا
گوشت خوب برای فشار خون بالا، گوشت کمچرب، تازه و فرآورینشده است. ماهی، مرغ بدون پوست و مقدار کنترلشده گوشت قرمز کمچرب انتخابهای بهتری هستند. گوشتهای فرآوریشده مانند سوسیس، کالباس، ژامبون و گوشت دودی معمولاً نمک و چربی بالایی دارند و برای فشار خون مناسب نیستند. روش پخت هم اهمیت دارد؛ گوشت سرخشده یا پرسس سالم نیست، حتی اگر نوع گوشت کمچرب باشد. بهتر است گوشت با سبزیجات، ادویههای بدون نمک و روغن کم آماده شود.
چه غذاهای برای فشار خون بالا مضر است؟
غذاهای مضر برای فشار خون بالا معمولاً نمک، چربی اشباع، چربی ترانس، قند یا کالری زیادی دارند. این غذاها میتوانند فشار خون را بالا نگه دارند، باعث اضافه وزن شوند و خطر بیماری قلبی را بیشتر کنند. بسیاری از غذاهای آماده حتی اگر شور به نظر نرسند، سدیم زیادی دارند. سسها، کنسروها و گوشتهای فرآوریشده از مهمترین منابع نمک پنهان هستند. حذف کامل همه غذاهای دلخواه لازم نیست، اما مصرف روزانه و مکرر آنها مشکلساز است. غذاهای مضر برای فشار خون بالا شامل این موارد هستند:
- سوسیس و کالباس
- ژامبون و گوشت دودی
- چیپس و پفک
- آجیل شور
- پنیر شور
- زیتون شور
- فستفود و پیتزا و ساندویچهای پرسس
- سیبزمینی سرخکرده
- نوشابه
- غذاهای نیمهآماده
چه میوه هایی برای فشار خون بالا ضرر دارد؟
بیشتر میوههای تازه برای افراد دارای فشار خون بالا مفیدند، اما بعضی موارد نیاز به احتیاط دارند. میوه خشک، آبمیوه صنعتی، کمپوت شیرین و مصرف زیاد آبمیوه میتوانند قند و کالری زیادی وارد بدن کنند. گریپفروت ممکن است با بعضی داروهای فشار خون و داروهای دیگر تداخل داشته باشد. در بیماران کلیوی، میوههای پرپتاسیم ممکن است محدود شوند. بنابراین میوه مضر برای همه یکسان نیست و به بیماریهای زمینهای و داروهای فرد بستگی دارد. مواردی که باید با احتیاط مصرف شوند عبارتاند از:
- گریپفروت در صورت مصرف بعضی داروها
- آب گریپفروت
- میوه خشک زیاد
- کمپوت شیرین
- آبمیوه صنعتی
- آبمیوه طبیعی زیاد
- موز زیاد در بیماران دارای محدودیت پتاسیم
- خرمای زیاد در افراد دیابتی یا دارای اضافه وزن
- انبه زیاد در افراد دارای قند خون بالا

روش های درمان فشار خون در افراد مختلف
درمان فشار خون بالا در همه افراد یکسان نیست. عدد هدف، نوع دارو، شدت محدودیت غذایی و میزان پیگیری به سن، بیماریهای زمینهای، عملکرد کلیه، دیابت، بارداری، داروهای مصرفی و خطر قلبی عروقی بستگی دارد. فرد جوان با فشار خون ناگهانی نیاز به بررسی علتهای ثانویه دارد، اما سالمند ممکن است بیشتر در معرض افت فشار و زمین خوردن باشد. بیمار دیالیزی هم شرایط متفاوتی دارد و فشار خون او به حجم مایعات بدن و جلسه دیالیز وابسته است. درمان فشار خون بالا در بارداری نیز شامل اصلاح سبک زندگی و تغذیه و مصرف برخی داروهای ایمنی تحت نظر پزشک است. بنابراین درمان باید شخصیسازی شود.
درمان فشار خون بالا در افراد دیابتی
افراد دیابتی مستعد فشارخون بالا هستند. یکی از علائم قند خون بالا افزایش فشار خون است. این افراد باید بیشتر از دیگران به سبک زندگی خود توجه داشته باشند. اگر دیابت دارید، باید برای درمان یا پیشگیری از بالارفتن فشار خون مصرف نمک را در غذا کاهش دهید. از عوامل استرسزا دوری کنید و فعالیت بدنی خود را افزایش دهید. پزشکان برای این دسته از بیماران معمولا داروهای مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین و مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین را تجویز میکنند.
درمان فشار خون بالا در بیماران دیالیزی
مهمترین نکته در درمان فشارخون بالا بیماران دیالیزی کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی است. زیرا بیماری مزمن کلیوی تعادل سدیم را در بدن دچار اختلال میکند. برخی از داروهای فشارخون در دیالیز مشکل ایجاد میکنند. معمولا در این شرایط داروی کلونیدین تجویز میشود.
درمان قطعی فشار خون بالا در جوانان
فشار خون بالا در جوانان فقط زمانی درمان قطعی دارد که علت مشخص و قابل درمانی برای آن وجود داشته باشد. برای مثال، اضافه وزن، مصرف نمک زیاد، مصرف داروهای محرک، اختلال خواب، بیماری کلیه یا بعضی اختلالات هورمونی میتوانند فشار خون را بالا ببرند. اگر علت پیدا و درمان شود، فشار خون ممکن است طبیعی شود یا نیاز به دارو کمتر شود. اما در بسیاری از موارد، فشار خون بالا زمینه ژنتیکی یا مزمن دارد و باید طولانیمدت کنترل شود. فشار خون بالا در جوانان نباید فقط به استرس نسبت داده شود. علتهایی که در جوانان باید بررسی شوند عبارتاند از:
- اضافه وزن
- مصرف نمک زیاد
- کمتحرکی
- اضطراب شدید یا مزمن
- کمخوابی
- وقفه تنفسی در خواب
- بیماری کلیه
- مشکلات هورمونی
- مصرف داروهای محرک
- مصرف مکملهای بدنسازی
- سابقه خانوادگی فشار خون بالا
درمان فشار خون بالا در سالمندان
در سالمندان، درمان فشار خون بالا باید با احتیاط بیشتری انجام شود. پایین آوردن بیش از حد یا ناگهانی فشار خون میتواند باعث سرگیجه، زمین خوردن، ضعف، شکستگی و آسیب شود. پزشک معمولاً فشار خون نشسته و ایستاده، عملکرد کلیه، داروهای همزمان و احتمال افت فشار را بررسی میکند. سالمندان ممکن است چند دارو مصرف کنند و تداخل دارویی در این سن شایعتر است. هدف درمان، کنترل فشار خون همراه با حفظ تعادل، هوشیاری و کیفیت زندگی است. نکات مهم درمان فشار خون بالا در سالمندان عبارتاند از:
- شروع و تنظیم دارو با احتیاط
- اندازهگیری فشار خون نشسته و ایستاده
- بررسی سرگیجه و زمین خوردن
- کنترل عملکرد کلیه
- بررسی تداخل دارویی
- مصرف منظم دارو با جعبه دارویی
- کاهش نمک بدون سوءتغذیه
- فعالیت بدنی ایمن
- مصرف آب کافی در صورت نداشتن محدودیت
- پیگیری منظم با پزشک
درمان فشار خون بالا در پریودی
در بعضی افراد، فشار خون در روزهای قبل از پریودی یا هنگام پریودی کمی نوسان پیدا میکند. درد، کمخوابی، استرس، احتباس مایعات، مصرف غذاهای شور و مصرف بعضی مسکنها میتوانند در این نوسان نقش داشته باشند. اگر فشار خون فقط کمی تغییر میکند و بعد از پریودی طبیعی میشود، ثبت عددها به شناخت الگو کمک میکند. اما فشار خون بالا و پایدار، سردرد شدید، تاری دید یا درد قفسه سینه در دوران پریودی هم نیاز به بررسی دارد. نباید همه علائم را فقط به تغییرات هورمونی نسبت داد.

عوارض درمان نشدن فشار خون بالا چیست؟
اگر فشارخون بالا درمان نشود، ممکن است در طولانیمدت عوارض جدی ایجاد کند. درمان نشدن فشار خون بالا میتواند بهتدریج به رگها و اندامهای حیاتی آسیب بزند. چون فشار خون بالا اغلب بیعلامت است، ممکن است آسیب قبل از بروز نشانههای واضح شروع شود. از عوارض آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سکته مغزی
- حمله قلبی
- نارسایی قلبی
- بزرگ شدن قلب
- آسیب کلیه و نارسایی کلیه
- آسیب شبکیه چشم و کاهش بینایی
- آسیب رگهای بدن
- اختلال حافظه و مشکلات شناختی
- افزایش خطر مرگ زودرس
- دیابت
متن انگلیسی:
به نقل از nhs
If your blood pressure is too high, it puts extra strain on your blood vessels, heart and other organs, such as your brain, kidneys and eyes.
ترجمه فارسی:
اگر فشار خون شما بیش از حد بالا باشد، فشار اضافی به رگهای خونی، قلب و سایر اندامها، مانند مغز، کلیهها و چشمها وارد میکند.
راهنمای مراجعه به دکتر
برای اطلاع بیشتر درباره فشار خون می توانید از بهترین دکترهای قلب و عروق ایران نوبت بگیرید. در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان قلب و عروق در برخی شهرهای مختلف ایران را مشاهده میکنید:
نتیجه گیری
درمان فشار خون بالا به معنی کنترل و مدیریت این بیماری است. علاوه بر داروهایی که پزشک برای کنترل فشارخون تجویز میکند، میتوان با رژیم غذایی سالم، کاهش مصرف نمک، ترک مصرف سیگار و الکل و ورزش منظم به پایین آوردن فشار خون بالا کمک کرد. همچنین در طب سنتی مصرف برخی دمنوشها و گیاهان برای کاهش فشارخون توصیه شده است. اگر فشار خون بسیار بالا یا همراه با سردرد شدید، تاری دید، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا ضعف یک طرف بدن است، مراجعه فوری لازم است. کنترل منظم فشار خون، بهترین راه پیشگیری از سکته، بیماری قلبی و آسیب کلیه است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!



سلام من ۲۷سالمه ،چند باری هست فشار خون میگیرم بالا بوده .دکتر مراجعه کردم یک شبانه روز دستگاه هالتر فشار خون بهم وصل بود که اونم متاسفانه بالا نشون داد .بنظر شما من که فشارم رو ۱۴روی ۸.میتونم با ورزش منظم و رژیم غذایی درست شه.یا اگر دارو استفاده کنم موقته یا باید دایمی مصرف کنم با تشکر
سلام
هردو مورد در کنار هم باید انجام گیرد
مصرف نمک را به حداقل برسانید
سلام،مادر من دیشب خیلی حالش بد بود استفراغ میکرد و سرگیجه شدید داشت، آبلیمو بهش دادم آورد بالا و میگفت کمی بهتر شده تا صبحی بیدار شد با سرگیجه شدید، فشارسنج آوردم زده بود ۱۹،قرصش بهش دادم یه کم بعد فشارش اومد رو ۱۶و۱۷
دیگه چی بهش بدم بخوره؟؟ چون هی داره سرگیجه میگیره،میخاد بخابه سرش گیج میره، آبلیمو خالی بدم یا شربت آبلیمو، گوجه بدم بخوره؟؟
سلام
بهتر است از قرص پرانول ده استفاده کنید
در کنار موادی که دادید
بهش سیر بده
سلام،مادر من دیشب خیلی حالش بد بود استفراغ میکرد و سرگیجه شدید داشت، آبلیمو بهش دادم آورد بالا و میگفت کمی بهتر شده تا صبحی بیدار شد با سرگیجه شدید، فشارسنج آوردم زده بود ۱۹،قرصش بهش دادم یه کم بعد فشارش اومد رو ۱۶و۱۷
دیگه چی بهش بدم بخوره؟؟ چون هی داره سرگیجه میگیره،میخاد بخابه سرش گیج میره، آبلیمو خالی بدم یا شربت آبلیمو، گوجه بدم بخوره؟؟
سلام
بهتر است از قرص پرانول ده استفاده کنید
در کنار موادی که دادید مثل آب زرشک
عزیزم اینا هیچ فایده ندارد حتما پیش متخصص قلب و عروق ببرش وقرص اورژانسی حتما از داروخانه بگیر اینجور موقع یدونه زیر زبونی بهش بده تا شب خطری برای پیش نیاد من خودمم فشارم اینه مادرت بالاست ولی الان والاتازارین ۸۰ اج تی سی میخورم
درود بر شما
ممنونم
با سلام فشار خون من بالاست و قرص های لوزاتن ۵۰ یکی صبح یکی شب + قرص املوپرس ۵ یکی صبح یکی شب + کپسول تامسولوسین روزی یکی + قرص فینااستراید ۵ روزی یکی + قرص پلرون ۲۵ روزی یکی مصرف میکنم بنده مذکر و ۸۶ ساله هستم اخیرا کلیه ام یک سنگ ریز به قطر۷ /۳ میلیمتر در سونو گرافی دیده شده خواستم بدانم ایا عرق خار شتر که هم برای دفع سنگ کلیه و هم برای فشار خون بالا توصیه شده میتوانم مصرف کنم ؟ و تداخلات دارویی با داروهای ذک شده در بالا ندارد؟ از پاسخگویی آن دکتر محترم قبلا تشکر میکنم.
سلام
از این گیاه و فراورده هایش می توانید استفاده کنید
به شرطی که دارو های اصلی را سر وقت مصرف نمایید
باسلام وخسته نباشید مدتی فشارخونم بالا میره همراه باسردرد لطفا راهنمایم کنید برای درمان چکار کنم تنظیم بشه و فشارخونم بالانره وسردرد نگیرم
سلام
ابتدا باید از نظر قلبی و خون ازمایشات لازم دهید
سپس اقدامات درمانی انجام دهید
چون اطلاعات پزشکی ما از شما کم است دارویی تجویز نمی شود
سپاس فراوان از مطالب مفید تان
سپاس از توجه و لطفتان دوست عزیزم
بسیار مفید بود.سپاسگزارم
سپاس از توجه تان
سالم باشید
سلام/سپاس فراوان برای مطالب علمی و ارزشمندتان/اجرتان با خداست.
سپاس از همراهی تان جناب مرادی عزیز
تندرست باشید
خوشحالم که در دکتر تو با یادگیریهای پر محتوا آشنا میشوم
سلام
ما هم خوشحالیم همراه خوبی مثل شما داریم
تندرست باشید
خوشحالم که در دکتر تو با یادگیریهای پر محتوا و با تجربه های زیادی در سلامتی خودم و عزیزانم بیشتر یاد میگیرم
سلام
ما هم خوشحالیم همراه خوبی مثل شما داریم
تندرست باشید خانم لرستانی عزیز
سپاس فراوان از مطالب مفید تان دوستت تان دارم
سپاس از توجه و لطفتان دوست عزیزم