فهرست مطالب
- تخم کتان چطور یبوست را برطرف میکند؟
- تخم کتان را به چه شکلی برای یبوست مصرف کنیم؟
- مقدار مصرف تخم کتان برای یبوست چقدر است؟
- چرا تخم کتان بدون آب کافی یبوست را بدتر میکند؟
- تخم کتان چند روز بعد اثر میکند؟
- عوارض تخم کتان برای یبوست چیست؟
- چه کسانی نباید تخم کتان مصرف کنند؟
- اگر تخم کتان یبوست را برطرف نکرد چه کنیم؟
- نتیجه گیری
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
تخم کتان بهدلیل وجود فیبر، اگر بهشکل آسیابشده یا خیسانده مصرف شود، ممکن است در برخی افراد به بهبود یبوست کمک کند. طریقه مصرف تخم کتان برای یبوست با یک قاشق چایخوری در روز شروع میشود و تا یک تا دو قاشق غذاخوری افزایش پیدا میکند. هر قاشق را با یک لیوان پر آب بخورید، چون فیبر تخم کتان بدون آب کافی مدفوع را سفتتر میکند. دانه کامل و خام بخش زیادی از مسیر گوارش را هضمنشده طی میکند و روغن تخم کتان هم فیبر ندارد، پس هیچکدام برای یبوست انتخاب درستی نیستند. اثر احتمالی تخم کتان روی یبوست معمولاً طی یک تا چند روز ظاهر میشود و زمان دقیق آن به مقدار فیبر، میزان مایعات و شرایط فرد بستگی دارد. زنان باردار و کسانی که انسداد روده دارند نباید از تخم کتان برای رفع یبوست استفاده کنند. در این مقاله از دکترتو با شکلهای مصرف تخم کتان، مقدار روزانه، عوارض و موارد منع مصرفش آشنا میشوید.
تخم کتان چطور یبوست را برطرف میکند؟
تخم کتان به علت داشتن فیبر و لعاب دانه، یبوست را برطرف میکند. فیبر نامحلول آن حجم مدفوع را بالا میبرد و همین حجم دیواره روده را به حرکت وامیدارد. لعاب تخم کتان هم آب را در روده نگه میدارد و مدفوع را نرم میکند. یک قاشق غذاخوری تخم کتان آسیابشده حدود هفت گرم وزن دارد و دو گرم فیبر به بدن میرساند. این مقدار برای بیشتر بزرگسالان حجم خوبی برای شروع مصرف فیبر است، هرچند بهتنهایی نیاز روزانه فیبر بدن را پوشش نمیدهد.
تخم کتان در دسته ملین های حجمدهنده جا میگیرد و با ملین محرک مانند برگ سنا تفاوت بنیادی دارد. ملین محرک روده را تحریک میکند و در چند ساعت جواب میدهد، در حالی که تخم کتان قوام مدفوع را عوض میکند و به چند روز زمان نیاز دارد. به همین دلیل مصرف آن وابستگی ایجاد نمیکند و میتوانید ماهها مصرفش را ادامه دهید.
تخم کتان را به چه شکلی برای یبوست مصرف کنیم؟
شکل مصرف تخم کتان بیشتر از مقدار آن روی درمان یبوست اثر میگذارد. دانه آسیابشده بهترین گزینه است و دانه خیسانده در رتبه بعد قرار میگیرد. دانه کامل و خام اثر کمی دارد و روغن تخم کتان هم برای یبوست کاری انجام نمیدهد.
۱. مصرف تخم کتان آسیاب شده برای رفع یبوست
تخم کتان آسیابشده موثرترین شکل مصرف برای یبوست است، چون پوسته سخت دانه شکسته میشود و فیبر و لعاب آزادانه در روده کار میکنند. دانه را با آسیاب قهوه یا غذاساز خودتان در خانه پودر کنید. پودر تازه را همان روز مصرف کنید زیرا روغنهای امگا۳ تخم کتان بعد از آسیاب شدن سریع اکسید میشوند و طعم پودر مانده تلخ میشود. پودر آماده را در ظرف دربسته و در یخچال نگه دارید تا دیرتر خراب شود.
۲. تخم کتان خیسانده
تخم کتان خیسانده اثر ملایمتری دارد و برای معدههای حساس مناسبتر است. یک قاشق غذاخوری دانه را در نصف لیوان آب بریزید و چند ساعت یا از شب قبل بگذارید تا لعابش آزاد شود. دانه و لعاب را با هم بخورید. خیساندن پوسته را کامل نمیشکند، پس اثرش از پودر کمتر است. کسانی که پودر تخم کتان را خوشطعم نمیدانند معمولا با شکل خیسانده راحتتر کنار میآیند و همین باعث میشود مصرف را ادامه دهند.
میخوای برای رفع یبوست تخم کتان رو امتحان کنی؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
۳. تخم کتان کامل و خام
تخم کتان کامل و خام برای یبوست انتخاب ضعیفی است. پوسته دانه در دستگاه گوارش انسان شکسته نمیشود، پس بخش زیادی از دانهها دستنخورده دفع میشوند و فیبر و لعابشان هرگز آزاد نمیشود. دیدن دانههای سالم در مدفوع نشانه همین موضوع است. اگر بعد از چند روز مصرف دانه کامل تغییری در دفع مشاهده نکردید، مشکل از مقدار نبوده و شکل مصرف را باید تغییر کنید. برای دریافت راهنمایی مصرف میتوانید با بهترین دکتر طب سنتی ایران مشورت کنید.
۴. روغن تخم کتان
روغن تخم کتان برای یبوست اثری ندارد، چون در فرآیند روغنکشی فیبر و لعاب دانه جدا میشوند. آنچه در بطری میماند چربی و امگا ۳ است و هیچکدام حجم مدفوع را بالا نمیبرند. خواص قلبی و پوستی روغن تخم کتان جای خودش را دارد، اما اگر هدفتان یبوست است سراغ دانه بروید. مقایسه شکلهای مختلف مصرف، تفاوتها را روشنتر میکند:
| شکل مصرف | اثر روی یبوست | نکته مهم |
|---|---|---|
| آسیابشده | موثرترین شکل | تازه آسیاب کنید و همان روز بخورید. |
| خیسانده | موثر و ملایم | چند ساعت در آب بماند تا لعاب آزاد شود. |
| آرد تخم کتان | موثر | در پخت نان و کیک فیبرش حفظ میشود. |
| کامل و خام | اثر کم | بخش زیادی هضمنشده دفع میشود. |
| روغن تخم کتان | بیاثر | فیبر و لعاب ندارد. |
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic.org
“Most nutrition experts recommend ground over whole flaxseed because the ground form is easier to digest. Whole flaxseed may pass through your intestine undigested, which means you won’t get all the benefits.”
ترجمه فارسی:
بیشتر متخصصان تغذیه تخم کتان آسیابشده را به دانه کامل ترجیح میدهند، چون شکل آسیابشده راحتتر هضم میشود. تخم کتان کامل ممکن است هضمنشده از روده رد شود و در این حالت همه فواید آن به شما نمیرسد.
مقدار مصرف تخم کتان برای یبوست چقدر است؟
مقدار مصرف تخم کتان برای یبوست روزی یک تا دو قاشق غذاخوری پودر است. از یک قاشق چایخوری در روز شروع کنید و در طول یک هفته کمکم بالا ببرید تا روده فرصت سازگاری پیدا کند. شروع با مقدار زیاد بیشترین دلیل کنار گذاشتن تخم کتان است. دو قاشق غذاخوری از روز اول نفخ و دلدرد میسازد و فرد تصور میکند دانه با بدنش سازگار نیست.
برای اغلب بزرگسالان ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری تخم کتان آسیابشده در روز مقدار رایج و قابلتحملی است و افزایش بیشتر دوز میتواند خطر نفخ و دلدرد را بالا ببرد؛ تنظیم دقیق دوز باید بر اساس تحمل فرد و مشاوره با پزشک یا متخصص تغذیه باشد. مقدار روزانه را در دو نوبت پخش کنید. یک قاشق با صبحانه و یک قاشق با شام بهتر از خوردن همه آن در یک وعده تحمل میشود.
چرا تخم کتان بدون آب کافی یبوست را بدتر میکند؟
تخم کتان بدون آب کافی یبوست را بدتر میکند، چون فیبر برای حجیم و نرم کردن مدفوع به آب نیاز دارد. اگر آب کافی به روده نرسد، فیبر آب را از خود محتویات روده میکشد و توده سفتتری میسازد. قاعده عملی ساده است. همراه هر قاشق غذاخوری تخم کتان یک لیوان پر آب بنوشید و در طول روز هم مایعات کافی داشته باشید. کسی که تخم کتان را با یک جرعه آب قورت میدهد، بیشتر از قبل احساس سنگینی و نفخ میکند.
همانطور که درباره سایر فیبرهای حجیمکننده شناخته شده است، مصرف تخم کتان هم باید همراه با آب کافی باشد تا از تجمع توده سفت در دستگاه گوارش پیشگیری شود، بهویژه در افراد سالمند یا کسانی که بیماریهای رودهای دارند.
تخم کتان چند روز بعد اثر میکند؟
تخم کتان معمولا دوازده تا بیستوچهار ساعت بعد از مصرف اثرش را نشان میدهد و نتیجه پایدار یک تا سه روز زمان میبرد. سرعت اثر آن به مقدار آب دریافتی و به شکل مصرف بستگی دارد.
انتظار اثر فوری از تخم کتان نداشته باشید. ملینهای حجمدهنده قوام مدفوع را در طول چند وعده عوض میکنند و برای همین در یبوست شدید و انباشتگی مدفوع گزینه مناسبی نیستند. در آن شرایط دمنوش برای رفع یبوست از دسته ملین محرک زودتر جواب میدهد، هرچند محدودیت مدت مصرف دارد.
عوارض تخم کتان برای یبوست چیست؟
شایعترین عوارض تخم کتان نفخ، احساس پری شکم و باد روده است. این علائم در هفته اول بیشتر دیده میشوند و با بالا رفتن تدریجی مقدار مصرف کمتر میشوند.
بهدلیل احتمال تداخل فیبر با جذب برخی داروها، بهتر است تخم کتان را همزمان با داروهای خوراکی مهم مصرف نکنید و در مورد فاصله زمانی مناسب (مثلاً حدود ۱ تا ۲ ساعت) با پزشک یا داروساز مشورت کنید. حداقل دو ساعت بین تخم کتان و قرصهایتان فاصله بگذارید، بهویژه اگر داروی تیروئید، قلب یا دیابت مصرف میکنید.
مصرف تخم کتان در مقادیر متعارف غذایی برای اکثر بزرگسالان بیخطر بهنظر میرسد، اما شواهد کافی برای تعیین حداکثر مدت مصرف دوزهای بالاتر وجود ندارد و در صورت مصرف منظم طولانیمدت بهتر است با پزشک مشورت شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nccih.nih.gov
“Higher doses of flaxseed or flaxseed oil supplements may cause uncomfortable digestive symptoms like bloating, fullness, and diarrhea.”
ترجمه فارسی:
مقادیر بالای مکمل تخم کتان یا روغن تخم کتان ممکن است علائم گوارشی آزاردهندهای مانند نفخ، احساس پری شکم و اسهال ایجاد کند.
چه کسانی نباید تخم کتان مصرف کنند؟
افراد مبتلا به انسداد روده، تنگی روده و بیماری التهابی روده در فاز فعال نباید تخم کتان مصرف کنند. حجم اضافهای که این دانه در روده میسازد در مسیر تنگ یا مسدود خطر ایجاد میکند. درباره ایمنی مکملهای تخم کتان و مصرف مقادیر زیاد آن در بارداری شواهد کافی وجود ندارد و معمولاً توصیه میشود در این دوره از مصرف دوزهای بالا خودداری شود؛ درباره مصرف مقادیر کم در غذا نیز لازم است با پزشک یا ماما مشورت شود.
کودکان قاعده جداگانه دارند. برای یبوست کودکان تخم کتان فقط بالای سه سال، آسیابشده و به مقدار کم جایی دارد، چون خطر خفگی با دانه کامل و خطر کمآبی در این سن بیشتر است.
۴.۶ (۲۰۳۷ نظر)۴.۸ (۱۱۲۱ نظر)۴.۲ (۱۲۶۴ نظر)۴.۵ (۱۱۲۵ نظر)۴.۶ (۱۰۳۸ نظر)۴.۷ (۹۷۸ نظر)اگر تخم کتان یبوست را برطرف نکرد چه کنیم؟
اگر تخم کتان بعد از دو هفته مصرف درست یبوست را برطرف نکرد، اول شکل مصرف و مقدار آب را بازبینی کنید. بیشتر شکستها از دانه کامل و آب کم میآید و نه از خود تخم کتان. پایههای درمان را همزمان درست کنید. درمان خانگی یبوست با فیبر متنوع، مایعات کافی و تحرک روزانه اثری پایدارتر از هر دانهای دارد. خاکشیر برای یبوست هم با همین سازوکار کار میکند و اگر طعم تخم کتان را دوست ندارید جایگزین قابل قبولی است.
یبوستی که بیش از سه هفته طول بکشد یا با خون در مدفوع، کاهش وزن بدون دلیل و درد مداوم شکم همراه باشد از محدوده درمان خانگی بیرون است. برای بررسی این نشانهها به بهترین دکتر گوارش و کبد ایران مراجعه کنید.
نتیجه گیری
تخم کتان یکی از کمخطرترین گزینههای یبوست است و برخلاف ملینهای محرک، روده را به خودش وابسته نمیکند. همین ویژگی آن را برای مصرف طولانی و روزمره مناسب میکند. موفق نبودن تخم کتان تقریبا همیشه به اجرای اشتباه برمیگردد. دانه کامل خام و آب کم دو دلیل اصلی این شکست هستند و هر دو در خانه قابل اصلاحاند. اگر یبوست با اجرای درست هم ادامه داشت، مشکل جای دیگری است و پیدا کردن علتش بر عوض کردن دانه اولویت دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
