فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
زرد شدن چشم ممکن است علامتی باشد که علت آن از شرایط نسبتا ساده تا مشکلات کبد، صفرا یا خون متفاوت است. به همین دلیل، زردی چشم را نباید فقط یک تغییر ظاهری در نظر گرفت یا برای برطرف کردن آن به قطرههای سفیدکننده، رژیمهای غذایی خاص و درمانهای خانگی تکیه کرد. شدت علائم، سن فرد، داروهای مصرفی و وجود نشانههایی مانند ادرار تیره، تب، درد شکم یا ضعف میتوانند در بررسی علت اهمیت داشته باشند. در کودکان و نوزادان نیز زمان شروع زردی چشم و میزان بیلیروبین نقش مهمی در تصمیمگیری برای انتخاب روش درمانی دارد. در این مطلب از دکترتو روشهای بررسی و درمان زردی چشم در بزرگسالان و کودکان، قطرههای کاربردی، تغذیه، درمانهای خانگی و اهمیت درمان را معرفی میکنیم.
برای رفع زردی چشم بزرگسالان چه کنیم؟
اولین قدم برای درمان بیماری یرقان و زردی چشم در بزرگسالان، پیدا کردن علت افزایش بیلیروبین است، نه استفاده از قطره یا درمانهای خانگی. پزشک معمولا با بررسی علائم، سابقه بیماری و داروهای مصرفی، معاینه و آزمایشهایی مانند بیلیروبین و آنزیمهای کبدی علت را بررسی میکند. گاهی انجام سونوگرافی یا سایر تصویربرداریها نیز برای بررسی کبد، کیسه صفرا و مجاری صفراوی لازم است.
درمان زردی چشم در بزرگسالان ممکن است شامل درمان هپاتیت یا عفونت، قطع یا تغییر داروی عامل مشکل، درمان بیماری کبدی یا برطرف کردن انسداد صفراوی باشد. اقدامات لازم برای درمان زردی چشم بزرگسالان عبارت است از:
- مراجعه به پزشک برای بررسی علت زردی چشم
- انجام آزمایش بیلیروبین و آزمایشهای عملکرد کبد
- بررسی داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفی
- توجه به علائمی مانند ادرار تیره، مدفوع کمرنگ، تب، تهوع یا درد شکم
- انجام سونوگرافی یا تصویربرداری در صورت نیاز
- پرهیز از مصرف الکل در زمان زردی یا بیماری کبدی
- خودداری از مصرف خودسرانه دارو برای پایین آوردن بیلیروبین
- پیگیری فوری در صورت زردی شدید، گیجی، خونریزی، تب یا درد شدید شکم
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
There’s no specific treatment for jaundice. But your provider can treat the cause and the jaundice should improve. They can also treat complications the condition causes.
ترجمه فارسی:
برای زردی، درمان مشخص و یکسانی وجود ندارد. پزشک ابتدا علت اصلی زردی را پیدا و درمان میکند و با برطرف شدن علت، زردی هم معمولاً بهتر میشود. همچنین میتوانند عوارض ناشی از این بیماری را درمان کنند.
درمان زردی چشم در کودکان چگونه است؟
درمان یرقان در کودکان، به سن کودک و علت آن بستگی دارد. زردی نوزاد مشکل بسیار شایعی است و در بسیاری از موارد با بالغتر شدن کبد و تغذیه مناسب برطرف میشود، اما گاهی سطح بیلیروبین بیش از حد بالا میرود و نیاز به پیگیری و درمان دارد. در چنین شرایطی، فوتوتراپی یا نوردرمانی یکی از درمانهای اصلی است و در موارد شدیدتر ممکن است از درمانهای بیمارستانی دیگری مانند تعویض خون کمک گرفته شود. در نوزاد مبتلا به زردی، تغذیه منظم و کافی نیز اهمیت زیادی دارد. اگر زردی چشم نوزاد در ۲۴ ساعت اول زندگی ظاهر شود، شدید باشد یا همراه با بیحالی، مشکل در تغذیه یا علائم غیرطبیعی باشد، باید سریع توسط پزشک بررسی شود.
- بررسی سطح بیلیروبین با دستگاه یا آزمایش خون
- توجه به زمان شروع زردی، بهویژه در ۲۴ ساعت اول تولد
- تغذیه منظم نوزاد با شیر مادر یا شیر خشک طبق توصیه پزشک
- کنترل وزن، تعداد پوشک خیس و وضعیت شیر خوردن نوزاد
- نوردرمانی در صورت بالا بودن بیلیروبین
- بستری شدن در بیمارستان در موارد شدید یا پرخطر
- درمان علتهای زمینهای مانند ناسازگاری خونی، عفونت یا بیماری کبدی
- مراجعه فوری در صورت خوابآلودگی غیرعادی، بیحالی، تب، گریه غیرطبیعی یا شیر نخوردن
زردی چشم داری و دنبال درمان قطعی میگردی؟
همین الان با متخصص مشورت کن.
کدام قطره برای زردی چشم مناسب است؟
بسیاری از افراد تصور میکنند درمان زردی چشم استفاده از قطره است و میپرسند، آیا قطره چشم برای درمان زردی چشم وجود دارد؟ پاسخ این است: اگر زردی واقعی سفیدی چشم به دلیل افزایش بیلیروبین باشد، قطره چشمی درمانکننده برای آن وجود ندارد. قطرههای اشک مصنوعی ممکن است برای خشکی یا تحریک چشم مفید باشند، اما سطح بیلیروبین خون را پایین نمیآورند و زردی چشم را برطرف نمیکنند. زیرا مشکل اصلی در سطح چشم نیست، بلکه افزایش بیلیروبین در خون باعث تغییر رنگ سفیدی چشم شده است.
استفاده خودسرانه از قطره برای رفع زردی چشم بزرگسالان و کودکان، قطرههای سفیدکننده یا ضدقرمزی نیز راه درمان بیماری یرقان چشم نیست و ممکن است فقط ظاهر چشم را موقتا تغییر دهد. در نتیجه، اگر سفیدی چشم بهطور واضح زرد شده است، بهتر است بهجای جستوجوی قطره، علت افزایش بیلیروبین بررسی شود. درمان مناسب پس از تشخیص علت انتخاب میشود. در مورد قطره و زردی چشم به نکات زیر توجه کنید:
- اگر زردی واقعی سفیدی چشم به دلیل افزایش بیلیروبین باشد، هیچ قطرهای مانند اشک مصنوعی یا قطرههای سفیدکننده آن را درمان نمیکند
- برای خشکی، سوزش یا احساس جسم خارجی میتوان با نظر داروساز از اشک مصنوعی بدون نگهدارنده مانند آرتلاک ادونس، تئالوز دوئو یا هایکراس استفاده کرد؛ این محصولات فقط علائم سطح چشم را کاهش میدهند
- قطرههای ضدقرمزی مانند نفازولین یا تتراهیدروزولین برای درمان زردی چشم مناسب نیستند و مصرف مکرر آنها میتواند قرمزی برگشتی و تحریک ایجاد کند
- از مصرف خودسرانه قطرههای آنتیبیوتیک یا کورتونی مانند کلرامفنیکل، جنتامایسین یا دگزامتازون خودداری کنید
- اگر زردی چشم با درد، تاری دید، ترشح چرکی یا قرمزی شدید همراه است، معاینه چشم لازم است
- مصرف خودسرانه قطرههای ضدقرمزی ممکن است تحریک چشم را بیشتر کند
- اگر زردی چشم با ادرار تیره، ضعف، تب یا درد شکم همراه است، باید علت داخلی بررسی شود
آیا درمان خانگی زردی چشم امکان پذیر است؟
درمان خانگی بهتنهایی نمیتواند علتهای مهم زردی چشم مانند هپاتیت، بیماریهای کبدی یا انسداد مجاری صفراوی را برطرف کند. با این حال، در کنار درمان پزشکی میتوان با تغذیه متعادل، دریافت مایعات کافی و پرهیز از مصرف الکل یا داروهای غیرضروری به سلامت بدن کمک کرد. اگر علت زردی چشم بیماری خاصی باشد، این اقدامات جای درمان اصلی را نمیگیرند. همچنین نباید برای پایین آوردن بیلیروبین از رژیمهای سخت، روزهداری یا مصرف خودسرانه دارو و مکمل استفاده کرد. زردی چشم جدید یا مداوم بهتر است ابتدا از نظر پزشکی بررسی شود.
تغذیه مناسب برای زردی چشم چیست؟
بسیاری از افراد برای هر مشکلی ابتدا به سراغ راهکارهای تغذیهای میروند و به دنبال پاسخی برای سوال برای زردی چشم چه بخوریم، هستند. اما هیچ غذای بهخصوص وجود ندارد که بتواند در مدت کوتاه زردی چشم را درمان کند یا بیلیروبین را مستقیما پایین بیاورد. بهتر است فرد یک رژیم غذایی متعادل شامل سبزیجات، میوهها، غلات کامل، پروتئین کافی و مایعات مناسب داشته باشد.
در صورت مبتلا بودن به بیماری کبدی، نوع رژیم غذایی ممکن است با توجه به شرایط فرد تغییر کند و بهتر است توصیه پزشک یا متخصص تغذیه دنبال شود. از رژیمهای بسیار محدودکننده و گرسنگی طولانی نیز باید پرهیز کرد، چون بعضی شرایط مانند کمآبی و ناشتا ماندن میتوانند در برخی افراد باعث افزایش بیلیروبین شوند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت relainstitute
There is no single treatment for jaundice. Doctors treat the cause of jaundice, and the yellow color slowly fades as the body heals.
ترجمه فارسی:
برای زردی، یک درمان مشخص و یکسان برای همه وجود ندارد. پزشک ابتدا علت اصلی زردی را درمان میکند و با بهبود بیماری، زردی پوست و چشمها هم کمکم برطرف میشود.
درمان زردی چشم در طب سنتی چیست؟
در طب سنتی، موادی مانند عرق کاسنی یا برخی گیاهان برای مشکلات مرتبط با کبد و زردی پیشنهاد میشوند، اما این موارد نباید جای تشخیص و درمان پزشکی را بگیرند. علت زردی چشم میتواند از یک وضعیت نسبتا بیخطر تا بیماری جدی کبد، کیسه صفرا یا اختلالات خونی متفاوت باشد و نمیتوان برای همه افراد یک درمان گیاهی تجویز کرد.
حتی برخی فرآوردههای گیاهی ممکن است با داروها تداخل داشته باشند یا در شرایط خاص برای کبد مناسب نباشند. بنابراین، اگر قصد استفاده از فرآوردههای گیاهی دارید، بهتر است ابتدا علت زردی مشخص شود و برای مصرف آن با پزشک هماهنگ کنید. قبل از استفاده از روشهای طب سنتی برای درمان زردی چشم به نکات زیر دقت کنید:
- از مصرف خودسرانه دمنوشها و عرقیجات درمانی پرهیز کنید
- عوارض داروهای گیاهی را هم مانند داروهای شیمیایی جدی بگیرید
- در صورت داشتن بیماری کبدی، قبل از مصرف هر مکمل یا گیاه دارویی با پزشک مشورت کنید
- رژیمهای سخت، گرسنگی طولانی و حذف وعدههای غذایی را انجام ندهید
- مصرف آب کافی، غذای کمچرب و وعدههای منظم را رعایت کنید
- از مصرف الکل و غذاهای بسیار چرب دوری کنید
- حجامت، پاکسازی کبد یا روشهای مشابه را جایگزین درمان پزشکی نکنید
- اگر زردی چشم واضح، رو به افزایش یا همراه با علائم عمومی است، پیگیری پزشکی را عقب نیندازید
درمان زردی چشم با آبلیمو واقعیت دارد؟
خیر، شواهد پزشکی معتبری برای اینکه نشان دهد خوردن آبلیمو بتواند زردی چشم ناشی از افزایش بیلیروبین را درمان کند، وجود ندارد. آبلیمو میتواند به عنوان چاشتی در یک رژیم غذایی معمول استفاده شود، اما درمان بیماریهایی مانند هپاتیت، انسداد صفراوی یا اختلالات کبدی محسوب نمیشود. حتی مصرف زیاد آن ممکن است برای افرادی که مشکلات گوارشی یا رفلاکس دارند مناسب نباشد. بنابراین اگر چشمها زرد شدهاند، بهتر است بهجای تکیه بر استفاده آبلیمو، علت اصلی زردی بررسی شود.
۴.۶ (۲۰۳۵ نظر)۴.۸ (۱۱۲۱ نظر)۴.۲ (۱۲۶۲ نظر)۴.۵ (۱۱۲۵ نظر)۴.۶ (۱۰۳۷ نظر)۴.۷ (۹۷۷ نظر)
درمان زردی چشم بر اساس علت آن چیست؟
همانطور که گفتیم، درمان زردی چشم مستقیما به علت افزایش بیلیروبین وابسته است. اگر علت زردی چشم، بیماری کبدی یا هپاتیت باشد، درمان متناسب با نوع بیماری انجام میشود؛ اگر دارویی باعث آسیب کبدی شده باشد، پزشک ممکن است آن را تغییر دهد یا قطع کند. در صورت وجود سنگ یا انسداد مجاری صفراوی، ممکن است اقدامات تخصصی برای باز کردن مسیر صفرا لازم باشد.
اگر افزایش بیلیروبین به دلیل تخریب بیش از حد گلبولهای قرمز باشد، درمان باید روی علت خونی متمرکز شود. بعضی افراد نیز مانند مبتلایان به سندرم گیلبرت ممکن است افزایش خفیف و دورهای بیلیروبین داشته باشند که معمولا به درمان خاصی نیاز ندارد.
درصورتیکه زردی چشم همراه با درد شدید شکم، تب، استفراغ، گیجی یا خوابآلودگی غیرعادی، ادرار بسیار تیره، مدفوع کمرنگ یا سفید، خونریزی یا بدحال شدن عمومی باشد، مراجعه پزشکی باید سریعتر انجام شود؛ زیرا این علائم میتوانند با مشکلات مهم کبدی یا صفراوی همراه باشند.
| علت زردی چشم | درمان زردی چشم | نکته |
|---|---|---|
| هپاتیت یا عفونت | درمان هپاتیت یا عفونت | درمان متناسب با نوع بیماری انجام میشود |
| بیماری کبدی | درمان بیماری کبدی | نوع درمان به بیماری زمینهای بستگی دارد |
| داروی عامل آسیب کبدی | قطع یا تغییر دارو توسط پزشک | دارو نباید خودسرانه قطع یا تغییر داده شود |
| سنگ یا انسداد مجاری صفراوی | برطرف کردن انسداد صفراوی | ممکن است اقدامات تخصصی برای باز کردن مسیر صفرا لازم باشد |
| تخریب بیش از حد گلبولهای قرمز | درمان علت خونی | درمان باید بر علت تخریب گلبولهای قرمز متمرکز شود |
| سندرم گیلبرت | معمولاً درمان خاصی نیاز ندارد | افزایش بیلیروبین میتواند خفیف و دورهای باشد |
نتیجه گیری
زردی چشم یک بیماری مستقل نیست، بلکه نشانهای مربوط به افزایش بیلیروبین است. به همین دلیل برای درمان آن نمیتوان یک قطره، دارو، ماده غذایی یا روش خانگی را بهعنوان بهترین روش درمان همه افراد معرفی کرد. رفع زردی چشم به درمان عامل افزایش بیلیروبین وابسته است. زردی خفیف و موقتی در بعضی شرایط ممکن است خودبهخود برطرف شود، اما زردی جدید یا مداوم بزرگسالان باید بررسی شود. بررسی آزمایشهای کبدی، داروهای مصرفی و در صورت نیاز تصویربرداری میتواند به یافتن علت کمک کند. قطرههای چشمی، آبلیمو، دمنوشها یا رژیمهای غذایی خاص جای درمان بیماری زمینهای را نمیگیرند و مصرف خودسرانه دارو یا فرآوردههای گیاهی نیز مناسب نیست. اگر زردی شدید، مداوم یا همراه با تب، درد شدید شکم، گیجی، استفراغ و ادرار بسیار تیره باشد، بررسی پزشکی را نباید به تعویق انداخت.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
