واکسن دوماهگی نوزاد، عوارض و مراقبت بعد واکسن – مجله سلامت دکترتو

واکسن دوماهگی نوزاد، عوارض و مراقبت بعد واکسن

آنچه در این مقاله می‌خوانید

واکسن دوماهگی نوزاد، با هدف تقویت سیستم ایمنی بدن در مقابل بیماری‌های عفونی و محافظت از نوزاد در برابر خطرات جدی مانند عفونت‌های باکتریایی و ویروسی در مراحل اولیه زندگی تزریق می‌شود. این واکسن‌ها نقش مهمی در پیشگیری از عفونت‌های باکتریایی و ویروسی در ماه‌های حساس ابتدایی زندگی دارند. عوارض واکسن دوماهگی معمولا خفیف و گذراست و شامل تب، بی‌قراری یا قرمزی محل تزریق می‌شود. مراقبت‌هایی مانند کنترل دمای بدن، شیردهی منظم و آرام‌سازی نوزاد می‌تواند به کاهش این عوارض کمک کند.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 11 دقیقه
واکسن دوماهگی نوزاد چیست؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

نوزادان با سیستم ایمنی در حال تکامل متولد می‌شوند که تا حدود ۲ تا ۳ ماهگی به بلوغ بهتری می‌رسد و آسیب‌پذیرتر از نظر ابتلا به عفونت هستند. بیماری‌های جدی وجود دارند که مقابله با آن‌ها برای نوزاد دشوار است. به‌همین دلیل باید در ماه‌های اول، کودک واکسینه شود تا سیستم ایمنی بدن بتواند از این بیماری‌ها پیشگیری کند. واکسن دوماهگی نوزاد از مجموعه واکسیناسیون تجویزی سازمان کنترل و پیشگیری بیماری کشور است که شامل ۶ واکسن می‌شود. در ادامه این مطلب با ما باشید تا با واکسن دو ماهگی نوزاد، کاربرد، مزایا و عوارض واکسن دوماهگی بیشتر آشنا شوید.

‏واکسن دوماهگی نوزاد چیست؟

واکسن دوماهگی نوزاد معمولا جزئی از برنامه چکاپ کودکان است و شامل چند واکسن در یک نوبت است. یک آمپول پنج‌گانه (برای دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه، هپاتیت B و هموفیلوس آنفلوانزا تیپ b)، واکسن خوراکی فلج اطفال و در برنامه جدید، در بسیاری از شهرها واکسن پنوموکوک و روتاویروس هم اضافه شده است.

در واکسن ۲ماهگی نوزاد، هر کدام از این‌ها یک دوز استاندارد دریافت می‌شود و بدن نوزاد کم‌کم شروع به ساختن ایمنی پایدار می‌کند. معمولا در پایان ماه دوم زندگی، در اولین فرصت باید برای تزریق واکسن ۲ ماهگی نوزاد به مرکز بهداشت یا پزشک کودکان مراجعه شود تا فاصله با نوبت‌های بعدی به‌هم نخورد. این واکسن، بخش مهمی برای پیشگیری از عفونت‌های مغزی، تنفسی، فلج ناشی از پولیو و اسهال‌های شدید است و حذف آن، ریسک بیماری‌های جدی را بالا می‌برد.

‏واکسن دوماهگی نوزاد چند تا است؟

واکسن دو ماهگی نوزاد از نظر تعداد بیماری‌های تحت پوشش، ۶ تا است اما از نظر تعداد تزریق، معمولا ۲ واکسن محسوب می‌شود. در این سن، یک واکسن پنج‌گانه (پنتاوالان) تزریق می‌شود که علیه ۵ بیماری محافظت ایجاد می‌کند و هم‌زمان واکسن فلج اطفال نیز داده می‌شود که بیماری ششم را پوشش می‌دهد:

  • واکسن سه‌گانه دیفتری، سیاه سرفه و کزاز
  • واکسن هپاتیت ب
  • واکسن هموفیلوس آنفولانزا

واکسن فلج اطفال هم می‌تواند به‌صورت تزریقی یا به‌صورت خوراکی باشد. این ترکیب با هدف محافظت از بدن نوزاد در مقابل بیماری‌های کزاز، سیاه‌ سرفه، هپاتیت ب، مننژیت، ذات‌الریه، عفونت گوش و فلج اطفال تجویز می‌شود. به غیر از واکسن فلج اطفال که معمولا در کودکان به شکل خوراکی است، باقی واکسن‌های دوماهگی نوزاد مانند واکسن کزاز به ناحیه خارجی ران تزریق می‌شوند.

در این ویدیو با نکات مهم قبل و بعد از واکسن آشنا شوید تا مراقبت کامل‌تری داشته‌باشید.

تاخیر در واکسن دو ماهگی مشکلی دارد؟

تاخیر در واکسن دو ماهگی یعنی نوزاد در زمانی که باید، در مقابل بیماری‌های خطرناکی مانند سیاه‌سرفه، مننژیت هموفیلوس، پنوموکوک و فلج اطفال بدون پوشش کافی می‌ماند. هرچه فاصله بیشتر شود، دوره‌ای که کودک بدون محافظت است طولانی‌تر می‌شود. اگر به هر دلیل تاخیر در واکسن دو ماهگی رخ داد، لازم نیست واکسن از ابتدا شروع شود؛ کافی است در اولین فرصت به مرکز واکسیناسیون مراجعه کنید تا براساس سن، برنامه جبرانی تنظیم شود.

متن انگلیسی:
2-month vaccines help protect your baby from diseases like polio and hepatitis B.
ترجمه فارسی:
واکسن‌های دو ماهگی به محافظت از نوزاد شما در برابر بیماری‌هایی مانند فلج اطفال و هپاتیت B کمک می‌کنند.

به نقل از سایت verywellhealth

نحوه تزریق واکسن دوماهگی نوزاد

در نوبت واکسن ۲ ماهگی نوزاد معمولا یک یا دو تزریق عضلانی در قسمت جلوی ران (عضله ران) انجام می‌شود؛ پرستار ابتدا پوست را ضدعفونی می‌کند، نوزاد محکم اما آرام نگه داشته می‌شود و سپس واکسن پنج‌گانه و در صورت وجود، واکسن پنوموکوک در دو ران جداگانه تزریق می‌شود.

واکسن خوراکی فلج اطفال و روتاویروس معمولا به‌صورت قطره‌ای داخل دهان نوزاد چکانده می‌شود (نوع تزریقی آن هم وجود دارد). بعد از تزریق واکسن دو ماهگی نوزاد معمولا از والدین خواسته می‌شود حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در مرکز بمانند تا اگر واکنش حساسیتی حاد و بسیار نادر رخ داد، سریع اقدام شود.

عوارض واکسن دو ماهگی نوزاد

شایع‌ترین عوارض واکسن دو ماهگی نوزاد درد و قرمزی محل تزریق، کمی تورم یا سفت شدن جای واکسن، تب خفیف، بی‌قراری، خواب‌آلودگی یا کاهش اشتهای موقت است. در نوزادانی که واکسن روتاویروس دریافت می‌کنند، ممکن است چند روزی مدفوع شل‌تر یا دفعات دفع کمی بیشتر شود. این عوارض معمولا خفیف‌اند و خودبه‌خود بهتر می‌شوند.

عوارض نادر اما مهم شامل تب بالا، گریه شدید و مداوم، راش منتشر، مشکلات تنفسی یا علائم تشنج است که در صورت بروز باید سریع به پزشک یا اورژانس مراجعه شود.

عوارض واکسن دو ماهگی نوزاد شامل موارد زیر می‌شود:

  • اسهال نوزاد
  • سفت شدن جای واکسن
  • گریه و بیقراری نوزاد
  • تشنج بعد از واکسن دو ماهگی
  • خواب آلودگی
  • حساسیت به واکسن
  • عفونت جای واکسن
  • بی‌حالی
  • تب بعد از واکسن
  • احساس درد

دنبال سریع‌ترین راه برای رفع عوارض واکسن هستی؟
با متخصص مشورت کن، بعد انتخاب کن.

۱. اسهال نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد، به‌ویژه اگر واکسن خوراکی روتاویروس هم تزریق شده باشد، اسهال نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی به‌صورت چند بار مدفوع شل در روز، نفخ و کمی دل‌پیچه خفیف می‌تواند رخ دهد. این تغییر در مدفوع نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی معمولا خفیف است و با ادامه شیر خوردن، استراحت و مراقبت ساده برطرف می‌شود.

۲. سفت شدن جای واکسن دو ماهگی

سفت شدن جای واکسن دو ماهگی به‌صورت یک برجستگی سفت و گاهی دردناک زیر پوست ران، از عوارض موضعی شایع است و معمولا طی چند روز تا چند هفته به‌تدریج نرم و کوچک می‌شود. برای درمان سفت شدن جای واکسن دو ماهگی می‌توان از کمپرس سرد روی محل (بدون تماس مستقیم یخ با پوست) در نوبت‌های کوتاه استفاده کرد، پای نوزاد را در وضعیت راحت قرار داد و از ماساژ شدید یا فشار دادن محل تزریق خودداری کرد.

واکسن 4 ماهگی نوزاد چه عوارضی دارد؟

نکات مهم درباره واکسن چهار ماهگی نوزاد

۳. گریه و بیقراری نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

واکسن‌ باعث تحریک سیستم ایمنی نوزاد و تغییر در رفتار یا حالت عمومی او می‌شود. گریه نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی ممکن است ناشی از عوارض جانبی معمول مانند تب، درد و تورم در محل تزریق باشد. برای تسکین نوزاد، محیط ر‏ا آرام کنید و به او آرامش بدهید. ماساژ روی پوست نوزاد می‌تواند گریه نوزاد را آرام کند. 

متن انگلیسی:
Most children don’t experience side effects after getting the shot. That said, your baby may develop mild side effects, including fever, vomiting, or pain at the injection site. In very rare cases, some children develop a high fever, seizures, or continuous crying for 3 hours or more
ترجمه فارسی:
اکثر کودکان پس از تزریق واکسن عوارض جانبی را تجربه نمی‌کنند. کودک شما ممکن است عوارض خفیفی از جمله تب، استفراغ یا درد در محل تزریق داشته باشد. در موارد بسیار نادر، برخی از کودکان دچار تب بالا، تشنج یا گریه مداوم به مدت 3 ساعت یا بیشتر می‌شوند.

به نقل از سایت healthline

۴. علائم تشنج بعد از واکسن دو ماهگی

تشنج بعد از واکسن دو ماهگی بسیار نادر است و اغلب اگر رخ دهد به‌دلیل تب بالا اتفاق می‌افتد. علائم تشنج بعد از واکسن دو ماهگی شامل حرکات غیرارادی و ریتمیک دست و پا، خیره شدن چشم‌ها، برگشتن چشم‌ها به بالا یا یک سمت، سفت شدن ناگهانی بدن، از دست دادن پاسخ‌دهی (کودک صدا و لمس را جواب نمی‌دهد) و گاهی کبودی یا اختلال تنفس است. در چنین حالتی باید فورا اورژانس را خبر کنید، کودک را به پهلو بخوابانید و چیزی در دهان او نگذارید. بعد از بهبود اولیه، بررسی پزشک کودکان برای تصمیم‌گیری درباره ادامه واکسن‌ها ضروری است.

‏واکسن دوماهگی نوزاد برای چیست؟
واکسن دوماهگی نوزاد برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماری‌های خطرناک عفونی تزریق می‌شود.

۵. خواب آلودگی بعد از واکسن دو ماهگی

خواب آلودگی بعد از واکسن دو ماهگی می‌تواند بخشی از واکنش طبیعی بدن نوزاد به تحریک سیستم ایمنی باشد. بعضی نوزادان کمی بیشتر از معمول می‌خوابند، شیر کمتر می‌خورند و زودتر به خواب می‌روند. اگر نوزاد سخت بیدار شود، به سختی شیر بگیرد، همراه با تب بالا، گریه غیرطبیعی یا کاهش واضح پوشک خیس باشد، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

۶. حساسیت به واکسن دوماهگی

حساسیت به واکسن دوماهگی نوزاد نادر است اما شناخت علائم آن مهم است. واکنش‌های خفیف شامل قرمزی محدود پوست، خارش یا چند دانه کهیری اطراف محل تزریق است که معمولا خودبه‌خود بهبود می‌یابد. حساسیت شدید (آنافیلاکسی) معمولا در همان دقایق اول بعد از تزریق رخ می‌دهد و با کهیر منتشر، تورم صورت، لب‌ها یا زبان، خس‌خس سینه، دشواری تنفس، استفراغ مکرر، رنگ‌پریدگی یا بی‌حالی شدید همراه است.

۷. عفونت جای واکسن نوزاد دو ماهه

در موارد نادری ممکن است جای واکسن دو ماهگی نوزاد، به‌دلیل عوامل مختلفی مانند عدم رعایت بهداشت در فرآیند تزریق، عفونت‌های قبلی در محل تزریق، یا حساسیت شخصی به مواد مورد استفاده در واکسن، عفونت کند. در صورت تشخیص عفونت جای واکسن دو ماهگی، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید تا درمان لازم برای کنترل عفونت را شروع کنید. 

‏۸. بی حالی نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

یکی از عوارض متداول پس از واکسیناسیون دو ماهگی، بی‌حالی نوزاد است که به‌طور طبیعی طی چند روز بهبود می‌یابد. در طول این دوره، خواب نوزاد بیشتر شده، کمتر فعالیت می‌کند و اشتها کاهش می‌یابد. 

اینفوگرافی واکسن دو ماهگی نوزاد
واکسن دو ماهگی، گامی مهم در حفظ سلامت نوزاد است.

تب بعد از واکسن دو ماهگی

تب بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد از عوارض شایع و معمولا خفیف است و نشان‌دهنده فعال شدن سیستم ایمنی در پاسخ به واکسن ۲ ماهگی است. اغلب تب طی چند ساعت اول تا ۲۴ ساعت بعد از تزریق شروع می‌شود و ممکن است تا ۴۸ ساعت ادامه داشته باشد. اگر تب بعد از واکسن دو ماهگی بالاتر از ۳۸٫۵–۳۹ درجه باشد یا با بی‌حالی، گریه، مشکلات تنفسی یا علائم تشنج همراه شود، باید به پزشک مراجعه کنید.

چند ساعت بعد از واکسن دو ماهگی تب شروع میشود؟

در بیشتر موارد، تب بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد در همان روز تزریق ظاهر می‌شود؛ یعنی از چند ساعت اول تا حدود ۲۴ ساعت بعد. بعضی نوزادان ممکن است همان شب کمی گرم‌تر شوند و صبح روز بعد تب داشته باشند. شروع تب خیلی دیر معمولاً ارتباط کمتری با واکسن دارد و باید به احتمال سرماخوردگی و واکسن دو ماهگی یا عفونت دیگر هم فکر کرد.

واکسن شش ماهگی نوزاد برای چیست؟

آمادگی قبل و بعد از واکسن شش ماهگی نوزاد

 پایین آوردن تب نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

اگر نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی تب کرد اول دمای بدن را با دماسنج دقیق اندازه بگیرید. لباس‌های اضافه را کم کنید، از پتوی خیلی ضخیم استفاده نکنید و مایعات کافی (در این سن یعنی شیر مادر یا شیر خشک) به او بدهید. می‌توانید با نظر پزشک از قطره استامینوفن بعد از واکسن دو ماهگی بر اساس وزن کودک استفاده کنید.

تب نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی چند درجه باشد طبیعی است؟

تب خفیف بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد معمولاً تا حدود ۳۸ یا حداکثر ۳۸٫۵ درجه در نظر گرفته می‌شود و در کودکی که حال عمومی خوب، تنفس طبیعی و شیرخوردن قابل قبول دارد، اغلب نیازی به اقدام تهاجمی ندارد. با این حال، در نوزادان کوچک، هر تب بالای ۳۸ باید جدی گرفته شود و بهتر است با پزشک مشورت کنید.

بعد از واکسن، نوزادت تب کرده و نگرانی؟ نوبت فوری از دکتر بگیر.

درد واکسن دو ماهگی نوزاد

درد واکسن ۲ ماهگی نوزاد به‌صورت گریه هنگام تزریق، حساسیت به لمس ران، بی‌قراری هنگام تکان دادن پا یا گریه هنگام تعویض پوشک دیده می‌شود. این درد معمولاً در چند ساعت اول بیشتر است و به تدریج کمتر می‌شود. در بیشتر نوزادان، درد خفیف است و با بغل کردن، شیر دادن، وضعیت راحت پا و در صورت لزوم، قطره استامینوفن با نظر پزشک کنترل می‌شود. اگر درد واکسن دو ماهگی طولانی‌مدت، شدید، همراه با تورم بزرگ، گرمی واضح یا تب بالا باشد، باید محل تزریق توسط پزشک بررسی شود تا عفونت یا آبسه احتمالی رد شود.

‏درد پا بعد از واکسن دو ماهگی

درد پا در محل تزریق واکسن دو ماهگی یکی از عوارض متداول این واکسن‌ها است که معمولا در عرض چند ساعت تا چند روز پس از واکسیناسیون ظاهر شده و به‌تدریج بهبود می‌یابد. برای کاهش درد پا بعد از واکسن دوماهگی می‌توانید از کمپرس سرد کمک بگیرید. بهتر است لباس نوزاد راحت باشد تا به محل تزریق فشار نیاید. 

‏آمادگی قبل از واکسن دوماهگی نوزاد

یکی از سوالات مهم والدین این است که قبل واکسن دوماهگی چیکار کنیم؟ قبل از واکسن دوماهگی، وضعیت سلامتی نوزاد را با پزشک یا پرستار بررسی کنید. اگر نوزاد علائم بیماری یا مشکلی دارد، حتماً به پزشک اطلاع دهید. تغذیه مناسب برای نوزاد بسیار مهم است.

قبل از واکسن دوماهگی، اطمینان حاصل کنید که نوزاد به طور منظم تغذیه می‌شود و به اندازه کافی شیر مادر مصرف می‌کند. محیط پاک و بهداشتی برای نوزاد بسیار مهم است. قبل از واکسن دوماهگی، اطمینان حاصل کنید که محیط زندگی نوزاد تمیز و عاری از عوامل آلرژی‌زا و عفونی باشد.

موارد زیر را حتما پیش از مراجعه برای واکسن ۲ ماهگی نوزاد رعایت کنید:

  • مطمئن شوید نوزاد در روز واکسن دوماهگی تب یا بیماری حاد جدی ندارد.
  • کارت واکسن، دفترچه سلامت و هر گزارشی از بیماری‌های قبلی یا داروهای فعلی را همراه داشته‌باشید.
  • لباس نوزاد را طوری انتخاب کنید که ران‌ها به‌راحتی در دسترس باشند (سرهمی تنگ و چندلایه نباشد).
  • قبل از تزریق، سؤالات خود درباره عوارض، تب، قطره استامینوفن بعد از واکسن دو ماهگی و زمان نوبت بعدی را از پزشک یا پرستار بپرسید.
  • بهتر است یکی از والدین یا همراه در کنار کودک باشد تا در حین تزریق و بعد از آن، نوزاد را بغل و آرام کند.
  • از دادن خودسرانه داروهای مسکن یا تب‌بر قبل از واکسن ۲ ماهگی نوزاد بدون تجویز پزشک خودداری کنید.
قبل واکسن دوماهگی چیکار کنیم؟
قبل از واکسن دوماهگی، وضعیت سلامتی نوزاد را با پزشک یا پرستار بررسی کنید.

‏قطره استامینوفن قبل از واکسن دو ماهگی

مصرف قطره استامینوفن قبل از واکسن دوماهگی توصیه نمی‌شود. برای کاهش عوارض ناشی از واکسن و تسکین درد و تب پس از تزریق می‌توانید با مشورت پزشک از قطره استامینوفن استفاده کنید.

‏مراقبت بعد از واکسن دو ماهگی – بعد از واکسن دو ماهگی چیکار کنیم؟

به علت تحریک سیستم ایمنی ممکن است پس از تزریق واکسن، نوزاد علائمی مانند درد و تب را تجربه کند. در صورت لزوم، می‌توانید با دستور پزشک قطره استامینوفن (پاراستامول) برای تسکین درد و تب استفاده کنید. ممکن است محل واکسن تا چند روز حساس یا دردناک باشد. یکی از روش‌های مراقبت بعد واکسن دوماهگی این است که برای کاهش درد محل تزریق، از پارچه تمیز و خنک (کمپرس خنک) استفاده شود و از دستکاری یا مالش محل تزریق پرهیز شود.

پس از واکسن دوماهگی، نوزاد به خاطر درد دچار کلافگی و خستگی می‌شود. در صورت نیاز، می‌توانید نوزاد را در آغوش بگیرید تا آرام شود. اطمینان حاصل کنید که نوزاد به اندازه کافی تغذیه می‌شود و مایعات کافی مصرف می‌کند. در صورتی که بعد از تزریق واکسن دو ماهگی نوزاد، علائم غیرعادی مانند تب بالا، تورم شدید در محل تزریق، تنفس سخت، تغییرات شدید در رفتار یا مشکلات گوارشی مشاهده کردید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

زمانکارهای اصلینکته مهمچه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟
قبل از تزریقکنترل تب و حال عمومی نوزاد، همراه داشتن کارت واکسن و پرونده، انتخاب لباس راحت برای دسترسی به رانسوال‌های خود درباره تب، استامینوفن و نوبت بعدی را قبل از تزریق بپرسیداگر نوزاد قبل از واکسن تب بالای ۳۸ درجه دارد، بی‌حال است، تنفس یا شیر خوردن او غیرطبیعی به نظر می‌رسد
بلافاصله بعد از تزریقماندن ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در مرکز، بغل و شیر دادن برای آرامش، توجه به تنفس و رنگ پوستبه گریه غیرمعمول، کهیر، تورم صورت، خس‌خس سینه دقت کنیددر صورت کهیر منتشر، تورم صورت یا لب‌ها، تنگی نفس، خس‌خس، استفراغ مکرر، بی‌حالی شدید بلافاصله به پزشک یا اورژانس مراجعه شود
۲۴ تا ۴۸ ساعت بعداندازه‌گیری دما در صورت گرمی، پایش محل تزریق، شیر خوردن و تعداد پوشک خیس، استفاده از کمپرس سرد ملایم در صورت درد و تورم محل تزریقدر تب خفیف و بی‌قراری می‌توان با نظر پزشک استامینوفن داد، از لباس زیاد و کمپرس خیلی سرد پرهیز کنیددر تب بالای ۳۸٫۵ درجه، تب بیش از دو روز، امتناع از شیر، کاهش پوشک خیس، گریه مداوم، علائم تشنج یا بی‌حالی شدید حتماً معاینه لازم است
چک‌لیست مراقبت قبل و بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد

‏استحمام نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

بعد از واکسن دوماهگی نوزاد، می‌توانید به طور عادی نوزاد را استحمام کنید. در واقع، استحمام کمک می‌کند درد نوزاد تکسین یافته و آرام شود. البته در نظر داشته باشید که نوزادان واکنش متفاوتی به استحمام بعد از واکسن دوماهگی نشان می‌دهند؛ برخی از نوزادان ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به آب و حرارت داشته باشند.

بنابراین، در صورتی که نوزادتان اظهار ناراحتی می‌کند یا علائم غیرعادی نشان می‌دهد، بهتر است استحمام را به تعویق بیاندازید و با پزشک مشورت کنید. از آب گرم و ملایم بین 37 تا 38 درجه سانتیگراد برای شستن نوزاد استفاده کنید و مطمئن شوید که آب بسیار گرم نباشد تا نوزادتان را تحریک نکند. 

‏دمای طبیعی بدن نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

تب می‌تواند بعد از واکسن رخ دهد اما همهٔ نوزادان تب نمی‌کنند. برای نوزاد زیر ۳ ماه، اگر دما ۳۸°C یا بالاتر شد (یا والدین احساس تب دارند)، باید با پزشک یا اورژانس تماس گرفته شود. شاید نیاز به مصرف داروهای تب‌بر یا استامینوفن باشد.

تب در واکسن دو ماهگی کاملا طبیعی است.
تب یکی از عوارض معمول و طبیعی واکسن دوماهگی نوزاد است.

بعد از واکسن دو ماهگی تا چند روز استامینوفن داد؟

به‌طور معمول، قطره استامینوفن بعد از واکسن دو ماهگی فقط زمانی لازم است که نوزاد تب بالای ۳۸ درجه یا بی‌قراری واضح داشته باشد. در این صورت، پزشک براساس وزن نوزاد دوز را مشخص می‌کند و معمولاً برای ۱ تا ۲ روز اول اجازه مصرف می‌دهد، نه بیشتر و نه به‌صورت پیشگیرانه.

‏کمپرس سرد بعد از واکسن دو ماهگی

کمپرس سرد بعد از واکسن دو ماهگی می‌تواند به کاهش درد، قرمزی و تورم محل تزریق کمک کند. برای این کار، یک پارچه تمیز را با آب خنک (نه یخ‌زده) مرطوب کنید یا پک سرد را در حوله نازک بپیچید و آرام روی محل تزریق قرار دهید. بهتر است از گذاشتن مستقیم یخ روی پوست نوزاد خودداری کنید. کمپرس سرد معمولاً در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول بعد از واکسن ۲ ماهگی نوزاد بیشترین اثر را دارد و همراه با در آغوش گرفتن و شیر دادن، به کاهش ناراحتی کودک کمک می‌کند.

نحوه کمپرس سرد بعد از واکسن دو ماهگی

در صورت استفاده از کمپرس سرد، به مدت کوتاهی آن را روی محل تزریق نگه دارید. 10 تا 15 دقیقه کافی است تا پوست تحریک نشود. در صورت نیاز می‌توانید از کمپرس سرد به صورت مکرر استفاده کنید. اما فاصله‌ بین هر بار را رعایت کنید. 

مدت زمان کمپرس سرد بعد از واکسن

برای کمپرس سرد بعد از واکسن ۲ ماهگی نوزاد می‌توانید هر بار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، چند مرتبه در روز (مثلاً هر چند ساعت یک‌بار) از کمپرس استفاده کنید؛ اگر نوزاد بی‌قرار شد یا پوست خیلی سرد و رنگ‌پریده شد، کمپرس را بردارید.

بعد از واکسن دو ماهگی اول کمپرس سرد یا گرم بگذاریم؟

توصیه اصلی به استفاده از کمپرس سرد است و استفاده از کمپرس گرم به‌صورت روتین پیشنهاد نمی‌شود، زیرا می‌تواند التهاب را در ۲۴ ساعت اول بیشتر کند. اگر بعد از چند روز، فقط کمی سفتی بدون درد و قرمزی خفیف باقی‌ مانده باشد، در صورت نیاز و با نظر پزشک می‌توان درباره گرمای ملایم سؤال کرد اما خودسرانه از کمپرس گرم استفاده نکنید.

پزشکان پیشنهادی

تداخلات دارویی واکسن دو ماهگی نوزاد

واکسن‌ دو ماهگی معمولا تداخل دارویی ندارند. اما در صورتی که نوزاد داروی خاصی مصرف می‌کند، بهتر است با پزشک مشورت کنید تا درباره هرگونه تداخل احتمالی با واکسن مطلع شوید. در بعضی موارد، استفاده همزمان از داروهای ضدتشنج، استروئیدها، داروهای ایمونوساپرسانت و موارد خاص دیگر ممکن است با واکسن‌ دوماهگی نوزاد تداخل داشته باشند.

نتیجه گیری

واکسن دوماهگی نوزاد از اهمیت بالایی برخوردار است و به منظور حفاظت از نوزاد در مقابل بیماری‌های قابل پیشگیری تجویز می‌شود. واکسن دوماهگی معمولا عوارض جانبی شدیدی ندارد و گاهی با تب، درد و تورم در محل تزریق، خواب‌آلودگی و بی‌قراری همراه است. این علائم در مدت زمان کوتاهی بعد از واکسن‌ ظاهر شده و طی دو روز بعد تزریق، به‌تدریج بهبود می‌یابند. اگر به تازگی فرزند شما متولد شده است، می‌توانید برای اطلاع از واکسن‌ها با متخصص کودکان مشورت کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

واکسن دوماهگی نوزاد برای محافظت کودک در برابر چند بیماری جدی طراحی شده است: دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه، هپاتیت B، عفونت‌های مغزی و ریوی ناشی از هموفیلوس و پنوموکوک، فلج اطفال و اسهال شدید روتاویروسی. با واکسن ۲ماهگی نوزاد بدن او پادتن می‌سازد و خطر بستری، ناتوانی و مرگ ناشی از این عفونت‌ها به‌طور چشمگیری کم می‌شود.

بهتر است واکسن دو ماهگی نوزاد درست در حوالی کامل شدن دو ماهگی (تقریبا ۶۰ روزگی) تزریق شود تا فاصله با نوبت‌های بعدی دقیق باشد. اگر به هر دلیل چند روز یا حتی چند هفته تأخیر افتاد هرچه زودتر اقدام کنید بهتر است؛ معمولاً تا قبل از زمان نوبت چهارماهگی می‌توان برنامه را جبران کرد.

اگر واکسن دوماهگی نوزاد تزریق نشود، کودک در برابر بیماری‌های شدیدی مانند سیاه‌سرفه، مننژیت و ذات‌الریه ناشی از هموفیلوس و پنوموکوک، فلج اطفال و هپاتیت B بدون محافظت می‌ماند. این عفونت‌ها می‌توانند منجر به بستری طولانی، ناتوانی دائمی (مانند فلج اندام‌ها یا آسیب مغزی) و حتی مرگ شوند.

بی‌اشتهایی موقت بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد معمولاً به‌دلیل ترکیبی از تب خفیف، درد محل تزریق و خستگی ناشی از فعال شدن سیستم ایمنی است. نوزاد ممکن است شیر را کوتاه‌تر و با فواصل بیشتر بخواهد و کمی بدخلق شود. در کودکانی که زمینه کولیک دارند، واکسن دو ماهگی و کولیک می‌تواند باعث شود نوزاد در ساعات بعد از واکسن بیشتر گریه کند، گاز شکمی و دل‌پیچه داشته باشد و به‌نظر برسد کمتر علاقه به شیر خوردن دارد.

در بیشتر دستورالعمل‌ها، واکسن دوماهگی نوزاد نارس براساس سن تقویمی انجام می‌شود، نه وزن تولد؛ یعنی زمانی که نوزاد نارس هم به دو ماهگی می‌رسد و از نظر بالینی پایدار است، واکسن دو ماهگی نوزاد مانند سایر نوزادان شروع می‌شود. این کودکان حتی بیشتر از نوزادان دیگر به محافظت در برابر عفونت‌هایی مانند سیاه‌سرفه و ذات‌الریه نیاز دارند.

علت شیر نخوردن نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی معمولاً ترکیبی از درد محل تزریق، تب خفیف، خواب‌آلودگی و بی‌حالی موقت است. بعضی نوزادان در ۱ تا ۲ روز اول بیشتر می‌خوابند یا هنگام تکان دادن پا برای شیر خوردن ناراحت می‌شوند و گریه می‌کنند. اگر نوزاد با کمی صبر و تغییر وضعیت پا شروع به مکیدن می‌کند، پوشک خیس کافی دارد و حال عمومی‌اش خوب است، این وضعیت معمولا گذراست.

محل تزریق واکسن دوماهگی در نوزادان معمولا در عضله خارجی ران انجام می‌شود. این محل تزریق به عنوان محل استاندارد برای تزریق واکسن‌های دوماهگی در نوزادان به‌شمار می‌آید.

امتیاز شما به مقاله:
(4.3از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره واکسن دوماهگی نوزاد

  1. ناشناس گفت:

    سلام من واکسن دوماهگی دخترم و دیروز انجام دادن دوواکسن بود و روی هردوتا پاش تزریق کردن مگە قبلا فقت یە واکسن نبود چرا الان شدە دوتا

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      معمولاً در دوماهگی نوزاد چند واکسن به‌صورت هم‌زمان زده می‌شود چون این زمان طبق برنامه واکسیناسیون شامل چند مرحله است تا نوزاد در برابر بیماری‌های مختلف محافظت شود. این روش باعث می‌شود تعداد دفعات مراجعه به مراکز درمانی کمتر شود و سیستم ایمنی کودک هم بهتر تقویت شود. اگر سوال بیشتری دارید می‌توانید از پزشک یا مرکز بهداشت محل خود بپرسید تا برنامه دقیق واکسن‌ها را توضیح دهند.

  2. گیلا گفت:

    سلام چند ساعت به چندساعت بابد کمپرس گرم گذاشت؟؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام، بعد از زدن واکسن دو ماهگی نوزاد معمولاً کمی درد یا تورم در محل تزریق طبیعی است و برای کاهش آن می‌توانید روزی چند بار و هر بار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه کمپرس گرم بگذارید، ولی باید مراقب باشید دمای کمپرس ملایم باشد تا پوست حساس نوزاد آسیب نبیند. این کار را معمولاً یک تا دو روز بعد از تزریق انجام می‌دهند و اگر تورم یا تب شدید بود بهتر است با پزشک کودک مشورت کنید.

  3. ناشناس گفت:

    سلام من دخترم امروز باید واکسن دوماهگی بزنه قبلش هم پیش دکترش بردم که خدارو شکر مشکلی نداشت اما شما گفتین که استامینوفن قبل واکسن ندین اما دکتر خودش گفته قبل واکسن ۸ قطره استامینوفن بخوره اشکالی نداره؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام، معمولاً توصیه عمومی این است که استامینوفن قبل از واکسن به طور پیشگیرانه داده نشود مگر اینکه پزشک صلاح بداند، چون ممکن است واکنش طبیعی بدن به واکسن را کمی کاهش دهد و تشخیص تب یا عوارض بعدی سخت‌تر شود. با این حال اگر پزشک کودک شما تجویز کرده است، به دلیل بررسی وضعیت و شرایط خاص کودک، بهتر است طبق نظر ایشان عمل کنید.

  4. ناشناس گفت:

    سلام من دخترم امروز باید واکسن دوماهگی بزنه قبلش هم پیش دکترش بردم که خدارو شکر مشکلی نداشت اما شما گفتین که استامینوفن قبل واکسن ندین اما دکتر خودش گفته قبل واکسن ۸ قطره استامینوفن بخوره اشکالی نداره؟

  5. ناشناس گفت:

    سلام و عرض ادب من پسرم هفت روز از زدن واکسن دو ماهگیش میگزره ولی هنوز گهگاه تب میکنه باز خوب میشه باید چیکار کنم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام، تب بعد از واکسن معمولاً یکی دو روز طول می‌کشه و بعد برطرف میشه، اما اگر بعد از یک هفته هنوز ادامه داره یا دوباره برمی‌گرده، بهتره حتماً پزشک کودکتون معاینه کنه چون ممکنه علتش چیزی غیر از واکسن باشه. در این مدت مایعات کافی، شیردهی منظم و کنترل دمای بدن با تب‌سنج خیلی مهمه.
      متخصص اطفال

  6. علیرضا گفت:

    سلام وقت بخیر
    دو روزه از واکسن ۲ ماهگی میگذره ولی همچنان تب داره بچه و ناله می‌کنه سخت شیر میخوره و گریه می‌کنه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      تب و بی‌قراری کودک تا دو روز بعد از واکسن معمول است، اما اگر تب بالای ۳۸.۵ درجه باشد، کودک خیلی بی‌حال باشد، سخت شیر بخورد یا گریه شدید و غیرعادی داشته باشد، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید تا از نظر عفونت یا عوارض نادر واکسن بررسی شود. تا مراجعه می‌توانید مایعات کافی به کودک بدهید و تب را با روش‌های مناسب کاهش دهید، اما تحت نظر پزشک باشد.

  7. فاطمه گفت:

    سلام واکسن چهارماهگی چندتا هستش که برای بچه تزریق میشود

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام، واکسن‌های چهارماهگی معمولاً شامل چند دوز هستند که به صورت همزمان تزریق می‌شوند. در این مرحله معمولاً واکسن‌های DTaP (دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه)، IPV (فلج اطفال)، Hib (هموفیلوس آنفلوآنزا نوع B) و PCV (پنوموکوک) داده می‌شوند. بعضی کشورها هم واکسن هپاتیت B را در این مرحله ادامه می‌دهند. معمولاً این واکسن‌ها می‌توانند به صورت دو یا سه آمپول همزمان تزریق شوند. برای برنامه دقیق‌تر بهتر است با دفترچه واکسیناسیون کودک یا پزشک اطفال مشورت کنید تا بر اساس کشور و پروتکل محلی، دوزها مشخص شود.

  8. نگین گفت:

    با سلام و عرض خسته نباشید من به پسرم قطره های مخصوص کولیک کولیف بی اس کی و دایمتیکون میدم امروز واکسن دوماهگی زده مشکلی ایجاد نمیکنه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام و احترام
      مصرف قطره‌های کولیف بی اس کی و دایمتیکون برای کاهش کولیک و نفخ در نوزادان معمولاً با واکسیناسیون تداخلی ایجاد نمی‌کند و می‌توان به‌طور همزمان از آن‌ها استفاده کرد. با این حال، اگر بعد از واکسن علائمی مانند تب بالا، بی‌قراری شدید یا واکنش‌های غیرمعمول مشاهده کردید، بهتر است با پزشک کودکتان تماس بگیرید تا وضعیت به‌طور دقیق ارزیابی شود. همیشه توصیه می‌شود مصرف هر دارو در نوزادان تحت نظر پزشک باشد تا ایمنی و اثربخشی درمان حفظ گردد.

  9. فاطمه سادات گفت:

    سلام پسرم دوهفته سرفه میکنه مریضه واکسن دوماهگیش عقب افتاده الان ام خوب نشده سرفه هاش علائم برفک داخل دهانشم تازه دیدم آیا اشکال نداره بازم واکسنش به تعویق بیفته؟؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام، با توجه به ادامه‌دار بودن سرفه پسر شما و مشاهده علائم برفک داخل دهان، بهتر است ابتدا تحت نظر پزشک درمان مناسب دریافت کند تا عفونت یا مشکل زمینه‌ای برطرف شود. به تعویق افتادن واکسن دوماهه در شرایط بیماری موقت کودک معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما پس از بهبودی کامل باید هرچه سریع‌تر واکسیناسیون انجام شود تا ایمنی کودک تأمین گردد. پیگیری منظم با پزشک و رعایت دستورات درمانی اهمیت بالایی دارد.
      متخصص اطفال

  10. ناشناس گفت:

    سلام دخترم واکسن ۴ ماهگی زده
    همه موارد رو هم رعایت کردم ولی الان بعد از ۶ روز پای راستش خیلی خیلی قرمز و متورم شده و روی برآمدگی کمی سفید شده
    عفونت کرده یعنی؟ یا طبیعی هست؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      تورم و قرمزی شدید همراه با تغییر رنگ سفید روی پوست پای کودک بعد از واکسن ممکن است نشانه عفونت یا واکنش غیرطبیعی باشد که نیاز به بررسی فوری دارد. این وضعیت طبیعی نیست و بهتر است هرچه سریع‌تر به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید تا معاینه و درمان لازم انجام شود و از پیشرفت عفونت جلوگیری شود. بهتر است مراقب تب، درد زیاد یا تغییرات دیگر هم باشید و به تأخیر نیندازید.