فهرست مطالب
علائم نرسیدن خون به مغز اغلب نشانهای از اختلال جدی در گردش خون مغزی مانند ایسکمی گذرا (TIA)، سکته ایسکمیک یا کاهش مزمن جریان خون است و میتواند از خفیف تا تهدیدکننده حیات متغیر باشد. این وضعیت زمانی رخ میدهد که اکسیژن و مواد مغذی کافی به سلولهای مغز نرسد و میتواند بهصورت ناگهانی (مانند TIA) یا تدریجی ظاهر شود. علائم هشداردهنده شامل سرگیجه ناگهانی، ضعف یا بیحسی یکطرفه بدن، مشکل در صحبت کردن یا درک گفتار، تاری دید یا دوبینی، سردرد شدید، گیجی، از دست دادن تعادل و در موارد حاد، از دست دادن هوشیاری هستند. این مقاله دکترتو با هدف بررسی دقیق علائم شایع و کمتر شناختهشده نرسیدن خون به مغز، تفاوت علائم گذرا و دائمی، و اهمیت اقدام فوری برای پیشگیری از سکته کامل تدوین شده است تا بیماران بتوانند بهموقع به مراکز درمانی مراجعه کنند.
علائم کلی نرسیدن خون به مغز
کمبود خونرسانی به مغز، ممکن است با شدتهای متفاوتی ایجاد شود؛ بنابراین بسته به شدت بیماری و سایر عوامل زمینهای، علائم نرسیدن خون به مغز از فردی به فرد دیگر متفاوت است. در موارد خفیف بیماران ممکن است تنها سردرد، خستگی و سرگیجه را تجربه کنند. اما در موارد شدیدتر، میتواند منجر به از دست دادن موقت حافظه یا مشکلات حرکتی جدیتری شود.
با این حال معمولا اکثر نشانههای نرسیدن خون به مغز را در حرکت، حرف زدن، تنفس و تعادل بیماران مشاهده میکنیم. این علائم در بیشتر مواقع مشابه نشانههای سکته مغزی است. به صورت کلی این علائم شامل موارد زیر میشود:
- مشکل در تلفظ کلمات و لکنت زبان
- مشکل در بلع
- دوبینی یا از دست دادن بینایی
- بیحسی یا سوزنسوزنشدن معمولاً در صورت، بازو یا پا (یک سمت بدن)
- زمینخوردن ناگهانی (حملات افتادن)
- سرگیجه (احساس چرخش اشیا به دور خود)
- از دست دادن حافظه
- مشکل در راه رفتن (راه رفتن ناپایدار)
- سردرد و درد گردن
- ضعف عضلانی
- حالت تهوع و استفراغ
- خوابآلودگی یا خوابی که فرد را نمیتوان از خواب بیدار کرد.
- حرکات ناگهانی و ناهماهنگ
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medicalnewstoday
Symptoms of reduced blood flow to the brain can be similar to those of stroke.
ترجمه فارسی:
علائم نرسیدن خون به مغز در بیشتر مواقع ممکن است مشابه نشانههای سکته مغزی باشد.
1. علائم ناگهانی در یک سمت بدن
در بسیاری از بیماران، نرسیدن خون به مغز روی عملکرد بخشهایی از بدن تاثیر میگذارد. از بی حسی در یک طرف بدن گرفته تا احساس سوزنسوزنشدن، بی حسی دستها یا پاها و ضعف ناگهانی در اندامها، همگی از جدیترین علائم نرسیدن خون به مغز هستند. برخی از بیماران بی حسی یا احساس سوزنسوزنشدن در نوک انگشتان یا زیر پوست را تجربه میکنند.

سکته مغزی و بی حسی سمت راست بدن به هم مرتبط هستند؟
2. اختلال در گفتار و درک کلمات
نرسیدن خون کافی به مغز میتواند روی نواحی مرتبط با گفتار هم تاثیر داشته باشند و به همین دلیل هم یکی از علائم نرسیدن خون به مغز، مشکلات گفتاری است. اختلال در گفتار یا گفتار نامشخص و نامفهوم، جزو نشانههایی است که میتوان آن را به کمبود خونرسانی به مغز نسبت داد. افراد حتی ممکن است برای تلفظ و بیان کلمات معمولی هم مشکل داشته باشند.
3. اختلال در بینایی
برخی از افراد با نرسیدن خون به مغزشان، با مشکلات بینایی مواجه میشوند. دوبینی، تاری دید و دید نامشخص از علائم نرسیدن خون به مغز هستند. این از دست دادن بینایی در موارد شدید ممکن است برای مدتی ادامه داشته باشد.
4. سرگیجه، عدم تعادل و اختلال راه رفتن
هیپوکسی مغز باعث کاهش جریان خون به مغز، خصوصا بخشهای مرتبط با تنظیم تعادل بدن میشود؛ بنابراین در برخی از افراد، علائم نرسیدن خون به مغز ممکن است شامل سردرد، سرگیجه، گیجی و از دست دادن تعادل باشد. این سرگیجه و از دست دادن تعادل گاهی با وزوز گوش همراه است و بیماران در محیطهای آرام هم این شرایط را تجربه میکنند.

5. سردرد ناگهانی و شدید
کاهش خونرسانی به مغز میتواند باعث بروز سردردهای شدید و ناگهانی شود. بسیاری از بیماران، مدام احساس سنگینی در سر را تجربه میکنند. این سردردها حتی در هنگام خواب، راه رفتن یا حرکت کردن هم ادامه دارد. سردرد یکی از متداولترین علائم نرسیدن خون به مغز است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت vinmec
A feeling of heaviness in the head, especially when moving, thinking hard, or upon waking up.
ترجمه فارسی:
احساس سنگینی در سر به خصوص هنگام خواب، فکر کردن یا بیدار شدن از خواب، جزء علائم کاهش خونرسانی به مغز است.
علائم نرسیدن خون به مغز در سکته مغزی و TIA
اگر جریان خون به مغز کاهش یابد یا متوقف شود، سلولهای مغزی مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت نمیکنند. این میتواند مانع از عملکرد صحیح آنها شود. نتیجه این اتفاق در موارد جدی ممکن است سکته مغزی یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA) باشد. در این مواقع مهمترین علائم نرسیدن خون به مغز شامل موارد زیر است:
- گیجی ناگهانی ذهنی
- ضعف یا بی حسی ناگهانی
- از دست دادن تعادل
- سردردهای شدید و ناگهانی
- از دست دادن حس در برخی از بخشهای بدن
- از دست دادن بینایی
- اختلالات گفتاری
| علامت یا نشانه | علت بروز (مکانیسم) |
|---|---|
| ضعف یا فلج ناگهانی صورت، دست یا پا (معمولاً یکطرفه) | کاهش خونرسانی به قشر حرکتی مغز (لوب فرونتال) |
| بیحسی یا گزگز در یک سمت بدن | درگیری مسیرهای حسی (قشر حسی یا تالاموس) |
| اختلال در گفتار (لکنت، نامفهوم صحبت کردن) | کاهش خونرسانی به نواحی گفتاری مغز (بروکا یا ورنیکه) |
| ناتوانی در درک کلمات | آسیب به ناحیه درک زبان (لوب تمپورال غالب) |
| دوبینی یا از دست دادن ناگهانی بینایی | ایسکمی در لوب اکسیپیتال یا مسیرهای بینایی |
| سرگیجه و عدم تعادل | درگیری مخچه یا گردش خون خلفی مغز |
| اختلال در راه رفتن (آتاکسی) | کاهش خونرسانی به مخچه یا ساقه مغز |
| سردرد ناگهانی و شدید | تحریک عروق مغزی یا افزایش فشار داخل جمجمه |
| گیجی، منگی یا کاهش تمرکز | کاهش اکسیژنرسانی به قشر مغز |
| از دست دادن هوشیاری | کاهش گسترده خونرسانی یا درگیری ساقه مغز |
| خوابآلودگی شدید یا عدم بیدارشدن | اختلال در سیستم فعالکننده مشبک (RAS) |
| تهوع و استفراغ | تحریک مراکز ساقه مغز یا افزایش فشار داخل جمجمه |
| اختلال در بلع | درگیری اعصاب مغزی یا ساقه مغز |
| لرزش یا حرکات ناهماهنگ | اختلال در مسیرهای حرکتی ظریف (مخچه) |
| افتادن ناگهانی بدون هشدار | کاهش ناگهانی خونرسانی به ساقه مغز یا مخچه |
| کاهش ناگهانی حافظه یا گیجی شدید | درگیری لوب تمپورال یا کاهش خونرسانی گسترده |
| اختلال در تنفس یا ضربان قلب (نادر ولی خطرناک) | درگیری مراکز حیاتی ساقه مغز |
علائم نرسیدن خون به مغز در بخش های مختلف (قدامی و خلفی)
سه دسته اصلی شریان، خون سه بخش اصلی مغز را تامین میکنند؛ بنابراین بسته به این که خونرسانی در کدام شریانها مختل شده، ممکن است نشانههای نرسیدن خون به مغز متفاوت باشد. در صورتی که در بخشهای خلفی خونرسانی مختل شود، عموما نشانهها شامل موارد زیر است:
- مشکلات تنفسی
- مشکلات ضربان قلب
- اختلال در بلع
- اختلالات بینایی
- مشکلات حرکتی و از دست دادن تعادل
در مقابل مهمترین علائم نرسیدن خون به مغز در بخش قدامی عبارت است از:
- نقص حرکتی اندامهای تحتانی
- فلج صورت و بازوی طرف مقابل
- بیاختیاری ادرار
- نقص حسی
- لرزش
- اختلال در حافظه و بیثباتی عاطفی
- حالت تهوع و استفراغ
علائم نرسیدن خون به مغز به دلیل افت فشار و مشکلات قلبی
فشار خون پایین و مشکلات قلبی هم میتواند روند خونرسانی به مغز را مختل کند. در این شرایط مهمترین علائم نرسیدن خون به مغز شامل موارد زیر است:
- احساس گیجی یا سبکی سر
- غش کردن یا از دست دادن تعادل
- حالت تهوع و استفراغ
- دوبینی یا تاری دید
- تنفس سریع یا کند
- ضعف و بیحالی
- احساس خستگی شدید و سردرد
- گیجی و مشکل در تمرکز
نتیجه گیری
اختلال در گردش خون به جمجمه تحت تاثیر عوامل مختلفی است و به همین دلیل هم شدت و نشانههای نرسیدن خون به مغز ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. این علائم بسته به علت بیماری و بخشی از مغز که تحت تاثیر قرار گرفته بروز میکند و شاید چند دقیقه طول بکشد یا دائمی شود. با این حال تمامی این موارد جدی هستند و در صورت مشاهده علائم نرسیدن خون به مغز، باید حتما به یک پزشک متخصص نورولوژی مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!