فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
آندومتریوز و بارداری یعنی وجود بافتی شبیه پوشش داخلی رحم در خارج از رحم که فرد پیش از بارداری به آن مبتلا بوده است. بارداری معمولا باعث بدتر شدن اندومتریوز نمیشود و در بسیاری موارد بهدلیل تغییرات هورمونی، علائم آن مانند درد کاهش مییابد. با این حال، اندومتریوز بهطور کامل در بارداری درمان نمیشود و پس از زایمان ممکن است علائم دوباره ظاهر شوند. در این مقاله از دکترتو به بررسی رابطه آندومتریوز و بارداری و تاثیر آندومتریوز بر باروری میپردازیم و به این پرسش پاسخ میدهیم که آیا آندومتریوز مانع بارداری میشود یا خیر.
تاثیر آندومتریوز بر باروری چیست؟
تأثیر اندومتریوز بر باروری یکسان نیست و به محل درگیری و شدت بیماری بستگی دارد. در برخی افراد، چسبندگیها میتوانند لولههای رحمی را محدود کنند یا شکل لگن را تغییر دهند و رسیدن تخمک و اسپرم را سختتر کنند. کیستهای اندومتریوز تخمدان ممکن است ذخیره تخمدان و کیفیت تخمک را تحت فشار بگذارند و از طرفی التهاب و مواد التهابی میتوانند روی حرکت اسپرم و تخمک و لانهگزینی اثر بگذارند. با این حال، بسیاری از افراد حتی با اندومتریوز متوسط هم بارداری طبیعی را تجربه میکنند و نیازمند ارزیابی هدفمند هستند.
| علائم | علل |
|---|---|
| درد لگن یا زیر شکم، اغلب یکطرفه | التهاب مزمن لگنی و فعال بودن کانونهای اندومتریوز |
| درد تیرکشنده به کمر یا کشاله ران | تحریک اعصاب لگنی، چسبندگیها و کشش بافتی |
| تشدید درد هنگام راه رفتن یا تغییر وضعیت | چسبندگیهای لگنی و محدود شدن حرکت اندامها |
| درد هنگام رابطه جنسی | درگیری عمقی لگن، حساسیت بافتها و چسبندگیها |
| درد هنگام دفع مدفوع یا ادرار | درگیری روده یا مثانه، التهاب و چسبندگی اطراف |
| نفخ و احساس فشار لگنی | التهاب، تغییرات گوارشی بارداری، درگیری روده |
آیا آندومتریوز مانع بارداری می شود؟
آندومتریوز ممکن است باعث ناباروری شود اما بارداری با وجود این عارضه امکانپذیر است. در حالی که ۳۰ تا ۵۰ درصد از زنان مبتلا به آندومتریوز با مشکل ناباروری مواجه هستند اما بارداری طبیعی با وجود آندومتریوز ممکن است. بسیاری از زنان مبتلا به آندومتریوز میتوانند با تخمکهای خود بهطور موفقیتآمیز باردار شوند و بارداری سالمی را تا پایان دوره بگذرانند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت massgeneral
Endometriosis can make it more difficult to get pregnant. Between 30-50% of people with endometriosis may experience infertility.
ترجمه فارسی:
آندومتریوز میتواند باردار شدن را دشوارتر کند. بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از افراد مبتلا به آندومتریوز ممکن است با مشکل ناباروری مواجه شوند.
بارداری با اندومتریوز و چسبندگی
چسبندگی رحم بندهای بافت اسکار هستند که میتوانند باعث چسبیدن اندامها و بافتهای لگنی به یکدیگر شوند و با تغییر آناتومی لگن، جابهجایی و عملکرد لولهها یا تخمدان را مختل کنند. با این حال، بسیاری از زنان مبتلا به اندومتریوز و چسبندگی موفق به بارداری میشوند. درمانهای مختلفی وجود دارد که میتواند به این افراد کمک کند. در برخی موارد، جراحی برای حذف چسبندگی و بهبود شرایط باروری توصیه میشود.
بارداری با کیست آندومتریوما – آیا با وجود کیست اندومتریوز امکان بارداری هست؟
بارداری با وجود کیست اندومتریوز ممکن است اما بارداری طبیعی به دلایلی مانند کیفیت پایین تخمکها، چسبندگی یا کیستهای تخمدانی که مانع از بارور شدن یا لانهگزینی تخمک میشوند ممکن است دشوارتر باشد. بهطور کلی، این مسائل میتوانند شانس بارداری را کاهش دهند اما بسیاری از زنان مبتلا به آندومتریوز موفق به باردار شدن و بارداریهای سالم میشوند.

بیماری های دوران بارداری کدامند؟
بارداری طبیعی با کیست آندومتریوز
بارداری طبیعی با کیست آندومتریوز ممکن است اما به اندازه کیست، سن، ذخیره تخمدان و وضعیت لولهها وابسته است. کیست اندومتریوز در بارداری معمولا با سونوگرافی پیگیری میشود و در بسیاری از موارد بدون اقدام فوری، فقط تحت نظر میماند. بعضی افراد با وجود اندومتریوما و اندومتریوز، بارداری طبیعی با اندومتریوز را تجربه میکنند.

تجربه بارداری با اندومتریوز
در تجربههایی که مادران باردار داشتند، دغدغه اصلی ترس از ناباروری و بزرگ شدن کیست شکلاتی در زمان اقدام است. بعضیها میگویند بعد از چند ماه درمان دارویی یا تغییر سبک زندگی، کیستشان کمفعال شده و همان دوره باردار شدهاند. گروهی دیگر از لاپاراسکوپی برای برداشتن کیست یا چسبندگیها گفتهاند و بعد چند ماه اقدام کردهاند
بسیاری درباره درد لگن، لکهبینی، نگرانی از سقط و نیاز به سونوگرافیهای مکرر حرف میزنند. معمولا توصیه مشترکشان پیگیری نزدیک با متخصص و آرامسازی است و برخی هم سراغ IUI یا IVF رفتند.
درمان آندومتریوز پیش از بارداری
درمان اندومتریوز قبل از بارداری با هدف کاهش درد و بهبود شانس باروری طراحی میشود. اگر هدف بارداری نزدیک باشد، پزشک معمولا بین درمان دارویی کنترلکننده علائم و درمانهای کمکباروری تعادل ایجاد میکند. داروهای هورمونی سرکوبکننده قاعدگی میتوانند درد را کم کنند اما در زمان اقدام به بارداری مناسب نیستند. در موارد انتخابی، لاپاراسکوپی برای برداشتن ضایعات یا کیستها و آزاد کردن چسبندگیها مطرح میشود.

درمان آندومتریوز با قرص ضد بارداری
قرصهای ضدبارداری یکی از روشهای رایج کنترل علائم آندومتریوز در زنان غیرباردار هستند. این داروها با مهار تخمکگذاری و کاهش نوسانات هورمونی، رشد بافتهای اندومتریوزی را کند کرده و درد لگنی و قاعدگی را کاهش میدهند. توجه مهم این است که قرص ضدبارداری درمان قطعی آندومتریوز محسوب نمیشود و فقط نقش کنترل علائم را دارد. در دوران بارداری مصرف این داروها مجاز نیست و رویکرد درمانی تغییر میکند.
بارداری بعد از لاپاراسکوپی اندومتریوز ممکن است؟
بارداری بعد از لاپاراسکوپی اندومتریوز در بسیاری از زنان امکانپذیر است. لاپاراسکوپی رحم با برداشتن یا سوزاندن ضایعات اندومتریوزی میتواند درد را کاهش دهد و شانس باروری را افزایش دهد، بهویژه در موارد خفیف تا متوسط بیماری. با این حال، موفقیت بارداری به عواملی مانند سن، شدت اندومتریوز، سلامت تخمدانها و وجود مشکلات باروری دیگر بستگی دارد. پس از جراحی، پیگیری پزشکی و برنامهریزی مناسب برای بارداری اهمیت زیادی دارد.
بارداری بعد از عمل جراحی اندومتریوز
جراحی آندومتریوز میتواند در کاهش علائم دردناک و همچنین دستیابی به بارداری بسیار موفق باشد. به زبان ساده، در بارداری، درمان قطعی اندومتریوز معمولا انجام نمیشود و رویکرد غالب، مدیریت محافظهکارانه علائم و پیگیری است. جراحی فقط در شرایط خاص (مانند عارضه حاد یا شک به بدخیمی و پارگی کیست) مطرح میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت brighamandwomens
If pregnancy does not happen within six to 12 months after surgical treatment of moderate to severe endometriosis, in vitro fertilization is generally recommended. In some cases the fallopian tubes are found to be blocked, and/ or scar tissue is very severe.
ترجمه فارسی:
اگر بارداری در مدت ۶ تا ۱۲ ماه پس از درمان جراحی آندومتریوز متوسط تا شدید اتفاق نیفتد، معمولا آی وی اف (IVF) یا همان لقاح خارج رحمی توصیه میشود. در برخی موارد، ممکن است لولههای فالوپ مسدود شده یا بافت اسکار بسیار شدید باشد که مانع از بارداری طبیعی شود.
درمان درد آندومتریوز در بارداری
درمان درد آندومتریوز در بارداری باید محتاطانه باشد زیرا همه داروها در این دوره مجاز نیستند. معمولا ابتدا روشهای غیر دارویی مانند استراحت، گرمای ملایم، کششهای سبک، فیزیوتراپی و مدیریت یبوست پیشنهاد میشود. مصرف خودسرانه داروهای ضدالتهاب به خصوص بعد از هفته بیستم توصیه نمیشود.
عوارض اندومتریوز در بارداری روی مادر و جنین
در برخی مطالعات، اندومتریوز با افزایش احتمال برخی پیامدهای نامطلوب بارداری (مانند بارداری خارج از رحم، جفت سرراهی، زایمان زودرس و سزارین) همراه بوده است اما این یافتهها قطعی نیست و باید با احتیاط تفسیر شود. شدت خطر برای برخی پیامدها (مانند سقط) معمولا کوچک گزارش شده و ارزیابی فردی و بررسی علائم بارداری توصیه میشود.
آیا اندومتریوز در بارداری خطرناک است؟
بیشتر بارداریها با وجود آندومتریوز خوب پیش میروند اما در برخی پژوهشها خطر جفت سرراهی، زایمان زودرس یا سقط کمی بالاتر گزارش شده و پیگیری منظم لازم است و این خطرها معمولا نسبتا کوچکاند.
نتیجه گیری
آندومتریوز تاثیراتی بر باروری و تجربه بارداری دارد اما بسیاری از زنان مبتلا به این بیماری موفق به بارداری سالم میشوند. علائم آندومتریوز و بارداری ممکن است تغییر کند، در برخی کمتر شده و در عدهای از زنان شدت میگیرد. برای مدیریت بهتر این وضعیت و اطمینان از سلامت مادر و جنین، مشاوره با پزشک متخصص زنان ضروری است. پزشک با بررسی شرایط فردی، برنامهریزی مناسبی برای بارداری ارائه داده و در صورت نیاز، درمانهای لازم را توصیه میکند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!