سندروم آلپورت، اختلال ژنتیکی نادر در کلیه، گوش و چشم
موضوعات پزشکی مرتبط: بیماری

سندروم آلپورت، اختلال ژنتیکی نادر در کلیه، گوش و چشم

| تاریخ انتشار: 8 مرداد 1401
| آخرین به‌روزرسانی: 8 مرداد 1401
| تعداد نظرات:بدون نظر
سندروم آلپورت نوعی اختلال ژنتیکی نادر است که باعث آسیب به کلیه، کاهش شنوایی و ناهنجاری‌های چشم می‌شود. این بیماری می‌تواند باعث فشارخون بالا، نارسایی کلیه، آب مروارید، آنوریسم قفسه سینه و دیگر بیماری‌ها شود. سندرم آلپورت درمان نداشته و برای تسکین علائم و عوارض اقدامات درمانی انجام می‌شود.
سندروم آلپورت

آنچه در این مقاله می‌خوانید

سندروم آلپورت نوعی بیماری ژنتیکی نادر است. افراد مبتلا به این سندروم دچار مشکلات کلیوی، ناهنجاری‌های چشمی و کاهش شنوایی می‌شوند. اگر شما هم دچار این بیماری هستید یا نگران هستید که کودک شما دچار این اختلال ژنتیکی می‌شود، در این مطلب همراه ما باشید. در ادامه توضیح می‌دهیم سندرم آلپورت چیست؟ این اختلال چه علائمی ایجاد می‌کند؟ کدام افراد در خط ابتلا به این بیماری هستند؟ چگونه می‌توان آن را تشخیص داد؟ آیا راهی برای درمان آن وجود دارد؟ در صورت عدم درمان چه عوارضی برای بیمار در پی خواهد داشت؟ آیا این بیماری خطرناک است؟

درصورتی‌که دچار این سندروم هستید یا به دلیل سابقه خانودگی نگران ابتلا فرزندتان به این بیماری هستید، حتما برای تشخیص بیماری به دکتر اورولوژی، دکتر داخلی یا متخصص ژنتیک مراجعه کنید. برای ارتباط با بهترین پزشکان می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.

مشاوره با متخصصان
اورولوژی دکترِتو

سندروم آلپورت (AS) چیست؟

سندروم آلپورت با آسیب به گلومرول‌ها باعث اختلال در عملکرد کلیه می‌شود. گلومرول‌ها واحد‌های کوچک ساخته شده از رگ‌های خونی ریز هستند. این ساختار به فیلتر خون و حذف مواد زائد از بدن کمک می‌کند. با آسیب به این ساختارها شخص دچار بیماری کلیوی شده و ممکن است دچار نارسایی کلیه شود.

این سندروم همچنین می‌تواند باعث کاهش شنوایی و مشکلات چشمی شود. معمولا این بیماران در اواخر دوران کودکی یا اوایل نوجوانی دچار کاهش شنوایی حسی عصبی می‌شوند. مشکلات چشمی در بیشتر مواقع به نابینایی منجر نمی‌شود.

این بیماری از طریق سه نوع اختلال ژنتیکی می‌تواند به ارث برسد. این سه نوع شامل موارد زیر می‌شوند.

  • سندروم آلپورت مرتبط با X: شایع‌ترین نوع این سندروم است. 80% از بیماران مبتلا به سندرم آلپورت به این نوع اختلال دچار هستند. معمولا در این نوع اختلال مردان نسبت به زنان علائم شدیدتری دارند.
  • اتوزومال مغلوب: زمانی که هر دو والد ژن غیرطبیعی داشته باشند، ممکن است فرزند دچار این نوع از سندروم شود. در این نوع اختلال شدت بیماری در مردان و زنان برابر است.
  • اتوزومال غالب: زمانی که فقط یک والد دچار بیماری است و ژن آن را به کودک منتقل می‌کند، از نوع اتومازول غال خواهد بود. در نوع غالب نیز مردان و زنان به یک اندازه تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

سندروم آلپورت با مشکلات کلیوی، کاهش شنوایی و ناهنجاری‌های چشمی مشخص می‌شود. این اختلال ژنتیکی می‌تواند بیماری‌های کلیوی را ایجاد کرده و باعث نارسایی کلیه شود. شایع‌ترین نوع آن، سندرم آلپورت مرتبط با X است.

علائم سندروم آلپورت چیست؟

در تمامی انواع سندرم آلپورت به گلومرول‌های کلیه آسیب وارد شده و در عملکرد این اندام اختلال ایجاد می‌شود. به همین دلیل کلیه نمی‌تواند خون را فیلتر کرده و مواد زائد را از بدن حذف کند. در بیشتر این بیماران ناهنجاری‌های چشمی و کاهش شنوایی دیده می‌شود. این سه علامت مهم‌ترین نشانه‌های بیماری AS هستند.

از سایر علائم این سندروم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • وجود خون در ادرار (هماچوری)
  • پروتئین در ادرار (پروتئینوری)
  • فشارخون بالا
  • تورم در پا، مچ پا و اطراف چشم (ادم)

زمانی که کلیه عملکرد خود را از دست می‌دهد، علائم دیگری هم ظاهر می‌شوند. کلیه‌ها در فیلتر خون، حذف مواد زائد، تولید هورمون‌های خاص و حفظ تعادل برخی مواد معدنی در بدن نقش دارند. با اختلال در این سیستم‌ها علائم زیر ظاهر می‌شوند:

  • ضعف و خستگی
  • تغییر در اشتها
  • پف یا تورم
  • مشکل در هضم
  • تشنگی بیش از حد
  • تکرر ادرار.

این علائم ممکن است باتوجه‌به سن بیمار، جنسیت و نوع اختلال ژنتیکی متفاوت باشد. اگر علائم ذکر شده را در فرزند خود مشاهده کردید، برای تشخیص به‌موقع بیماری سریعا به دکتر کلیه و مجاری ادراری، دکتر داخلی یا متخصص ژنتیک مراجعه کنید. برای ارتباط با بهترین پزشکان می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.

سندرم آلپورت روی شنوایی تاثیر گذاشته و می‌تواند به‌مرور باعث کاهش شنوایی شود.
سندرم آلپورت روی شنوایی تاثیر گذاشته و می‌تواند به‌مرور باعث کاهش شنوایی شود.

علت سندروم آلپورت چیست؟

علت ایجاد این بیماری اختلالات ژنتیکی است. این اختلالات می‌تواند میان اعضای خانواده وجود داشته باشد و به نسل‌های بعد منتقل شود. جهش ژنتیکی در پروتئینی به نام کلاژن اتفاق میفتد. در ساختار کلیه‌ها و عملکرد آنها وجود کلاژن ضروری است. به همین دلیل این بیماران دچار بیماری‌های کلیوی می‌شوند. از طرفی تغییرات کلاژن باعث مشکلات چشمی و کاهش شنوایی می‌شود. برای حفظ بافت سالم چشم و گوش باید کلاژن به مقدار کافی در این ساختارها وجود داشته باشد.

جهش در سه ژن COL4A3 ، COL4A4 و COL4A5 باعث بروز این اختلال ژنتیکی می‌شوند. این سه ژن در دستورالعمل ساخت پروتئین کلاژن دخیل هستند.

عوامل خطر سندروم آلپورت

تقریبا از هر ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ نفر از جمعیت یک نفر دچار سندرم آلپورت می‌شود. در میان کودکان مبتلا به بیماری‌های مزمن کلیوی ۳٪ و در میان بزرگسالان ۰.۲٪ به این سندروم مبتلا هستند. این بیماری تنها تحت تاثیر اختلالات و جهش‌های ژنتیکی منتقل می‌شود. به همین دلیل عوامل بیرونی در ریسک ابتلا به آن تاثیری ندارند.

عوارض سندروم آلپورت

سندروم آلپورت در صورت عدم درمان ممکن است عوارضی در بدن فرد ایجاد کند. از جمله:

  • بیماری‌های کلیوی
  • فشارخون بالا (معمولا در زمان ازدست‌دادن عملکرد کلیه این عارضه ایجاد می‌شود.)
  • نارسایی کلیه
  • کم‌شنوایی پیش‌رونده: کاهش شنوایی در هر دو گوش اتفاق میفتد. در پسران ممکن است در اواخر کودکی این عارضه ایجاد شود و در نوجوانی نیاز به سمعک باشد. معمولا زنان مبتلا به سندرم آلپورت در اواخر زندگی دچار این عارضه می‌شوند.
  • عدسی قدامی: ناهنجاری چشمی که عدسی به طور غیرعادی برآمده می‌شود.
  • آب مروارید: گاهی عدسی قدامی منجر به آب مروارید می‌شود.
  • مشکلات شبکیه: معمولا این افراد دچار تغییرات رنگ‌دانه‌ای می‌شوند.
  • نابینایی: در موارد نادر ممکن است شخص دچار نابینایی شود.
  • تاری دید
  • درد شدید چشم
  • دیستروفی چند شکلی خلفی قرنیه
  • آنوریسم قفسه سینه یا قسمت شکمی آئورت در برخی از مردان مبتلا به سندروم AS

عوارض ذکر شده ممکن است در برخی از افراد باتوجه‌به پیشرفت بیماری ظاهر شوند. در صورت بروز این عوارض باید برای درمان به‌موقع آنها اقدام کنید.

به نقل از rarediseases دررابطه‌با نارسایی کلیه ناشی از سندرم آلپورت:

کاهش تدریجی عملکرد کلیه در نهایت منجر به نارسایی کلیه، به‌ویژه در مردان مبتلا می‌شود. حدود ۵۰٪ از مردان درمان نشده مبتلا به سندروم مرتبط با X تا سن ۲۵ سالگی دچار نارسایی کلیه می‌شوند. تا سن ۴۰ سالگی به ۹۰٪ و در ۶۰ سالگی به ۱۰۰٪ افزایش می‌یابد. زنان مبتلا به این نوع اختلال معمولا تا اواخر زندگی دچار نارسایی کلیه نمی‌شوند.

 برخی از این بیماران به دلیل آسیب به کلاژن در ساختار چشم دچار مشکل شده و به تاری دید مبتلا می‌شوند.
برخی از این بیماران به دلیل آسیب به کلاژن در ساختار چشم دچار مشکل شده و به تاری دید مبتلا می‌شوند.

تشخیص سندروم آلپورت

برای تشخیص این سندروم مهم‌ترین اقدام بررسی سوابق خانوادگی ابتلا به این اختلال ژنتیکی است. اگر در اعضای خانواده شخصی به این بیماری مبتلا باشد، احتمال ابتلا شما هم وجود دارد. علاوه بر این متخصص برای تشخیص دقیق بیماری آزمایش‌های زیر را تجویز می‌کند.

  • آزمایش ادرار: برای تشخیص خون و پروتئین در ادرار باید این آزمایش انجام شود. در بسیاری از مواقع خون با چشم دیده نمی‌شود. اما در آزمایش‌های میکروسکوپی خون در ادرار تشخیص داده می‌شود.
  • آزمایش خون: برای تشخیص سطح پروتئین در خون و همچنین یافتن مواد زائد و سموم آزمایش خون انجام می‌شود.
  • نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR): در این آزمایش خون مشخص می‌شود که کلیه‌ها تا چه حد می‌توانند مواد زائد را از خون فیلتر کنند.
  • بیوپسی کلیه: برای انجام نمونه‌برداری، سوزنی از طریق پوست به کلیه وارد شده و مقداری از بافت کلیه را برمی‌دارد. این بافت باید زیر میکروسکوپ بررسی شود.
  • تست شنوایی: برای بررسی کاهش شنوایی باید این تست انجام شود.
  • تست بینایی: این سندروم روی بینایی هم تاثیر می‌گذارد. به همین دلیل برای تشخیص ناهنجاری‌های چشم باید این تست انجام شود.
  • آزمایش ژنتیک: گاهی پزشک این آزمایش را تجویز می‌کند. تست ژنتیک به تایید تشخیص و نوع جهش ژنتیکی کمک می‌کند.

درصورتی‌که علائم مربوط به سندرم آلپورت را دارید یا در خانواده شما سابقه ابتلا به این اختلال ژنتیکی وجود دارد، باید برای تشخیص دقیق و انجام آزمایش‌ها به متخصص کلیه و مجاری ادراری یا متخصص ژنتیک مراجعه کنید. برای ارتباط با بهترین پزشکان می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با متخصص وجود دارد.

مشاوره با متخصصان
ژنتیک پزشکی
دکترِتو

راهی برای درمان سندروم آلپورت وجود دارد؟

متاسفانه این بیماری درمان خاصی ندارد. پزشک برای بهبود علائم و کاهش عوارض اقدامات درمانی را توصیه می‌کند. این اقدامات سرعت پیشرفت بیماری را کند کرده و به زندگی بهتر بیمار کمک می‌کنند.

روش‌های درمان شامل موارد زیر است.

  • داروهایی برای کنترل فشارخون بالا یا مهارکننده‌های ACE
  • دیورتیک‌ها (قرص‌های ادرارآور)
  • محدودکردن نمک در رژیم غذایی
  • دیالیز: در صورت نارسایی کلیه در این روش از دستگاهی شبیه به کلیه مصنوعی برای فیلترکردن خون استفاده می‌شود.

اگر به دلیل ابتلا به این سندروم دچار بیماری‌های کلیوی هستید و به نارسایی کلیه نزدیک می‌شوید، بهترین راه درمان، پیوند کلیه است. معمولا این درمان موفقیت‌آمیز است.

اگر به دلیل سندروم آلپورت کلیه‌ها دچار نارسایی شده باشند، بیمار باید دیالیز شود.
اگر به دلیل سندروم آلپورت کلیه‌ها دچار نارسایی شده باشند، بیمار باید دیالیز شود.

سوالات متداول شما

اگر دچار سندرم آلپورت بوده یا نگران ابتلا فرزند خود به این اختلال ژنتیکی هستید، احتمالا با سوالاتی دراین‌رابطه روبرو شده‌اید. به همین دلیل در ادامه تعدادی از سوالات پرتکرار شما را مطرح کرده و پاسخ آنها را ارائه داده‌ایم.

آیا سندروم آلپورت خطرناک است؟

شدت پیشرفت بیماری و نوع آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. گاهی ممکن است بیماری به‌قدری پیشرفت کند که باعث ناهنجاری‌های جدی در چشم، کاهش شنوایی و نارسایی کلیه شود. معمولا در مردان نسبت به زنان علائم بیماری شدیدتر بوده و در سنین پایین ظاهر می‌شوند.

آیا سندروم آلپورت باعث بیماری های کلیه می شود؟

سندروم آلپورت به دلیل اختلال در ساختار پروتئین کلاژن باعث آسیب به گلومرول‌ها می‌شود. گلومرول‌ها از رگ‌های خونی کوچکی ساخته شده‌اند که در کلیه خون را فیلتر کرده و مواد زائد را حذف می‌کنند. اختلال در این ساختار به عملکرد کلیه آسیب زده و احتمال ابتلا به بیماری های کلیه را افزایش می‌دهد.

آیا سندرم آلپورت باعث اختلالات چشمی می شود؟

کلاژن در ساختار چشم نقش زیادی دارد. اختلال در این پروتئین می‌‌تواند باعث ناهنجاری‌های مختلف در عدسی، شبکیه یا قرنیه شود. در نتیجه شخص دچار بیماری های چشم شده و ممکن است علائمی مانند درد چشم، آب مروارید یا تاری دید را تجربه کند. در مواقع نادر نیز احتمال نابینایی وجود دارد.اختلالات چشم در سندرم آلپورت

خون در ادرار از نشانه های سندروم آلپورت است؟

وجود خون در ادرار اولین و شایع‌ترین علامت بیماری AS است. در اوایل زندگی بیمار به دلیل اختلال در عملکرد کلیه خون در ادرار یا هماچوری دیده می‌شود. ممکن است در نهایت این عارضه منجر به نارسایی کلیه شود.

آیا سندروم آلپورت باعث ناشنوایی می شود؟

این سندروم می‌تواند باعث کاهش شنوایی در هر دو گوش شود. معمولا میزان کاهش شنوایی خفیف است. اما گاهی به‌ویژه در مردان ممکن است کم‌شنوایی پیشرونده سرعت زیادی داشته باشد. در این بیماران احتمال دارد تا ۱۵ سالگی ۵۰٪ از شنوایی، تا ۲۰ سالگی ۷۵٪ و تا ۴۰ سالگی ۹۰٪ از شنوایی از دست برود.

آیا بیماران مبتلا به سندرم آلپورت دچار آب مروارید می شوند؟

این بیماری می‌تواند به عدسی آسیب وارد کند. در این شرایط شخص دچار عارضه عدسی قدامی می‌شود. در این عارضه عدسی برآمده شده و احتمال ایجاد آب مروارید افزایش پیدا می‌کند.

آیا پرکاری تیروئید از علائم سندروم آلپورت است؟

کلیه در تولید هورمون‌های خاص بدن نقش دارد. زمانی که این اندام دچار آسیب می‌شود، ممکن است هورمون‌های تیروئید هم عملکرد خود را از دست بدهند. در نتیجه شخص دچار پرکاری تیروئید می‌شود.

مشاوره با متخصصان
اورولوژی دکترِتو

برای تشخیص و درمان سندروم آلپورت به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

سندروم آلپورت نوعی اختلال ژنتیکی نادر است. این سندروم به دلیل تغییر در ساختار پروتئین کلاژن ایجاد می‌شود. تغییر در این پروتئین باعث آسیب به گلومرول‌ها شده و منجر به بیماری‌های کلیوی می‌شود. همچنین این سندروم می‌تواند منجر به کاهش شنوایی و ناهنجاری‌های چشم شود. معمولا علائم بیماری در مردان نسبت به زنان شدیدتر بوده و در سنین پایین این نشانه‌ها بروز می‌کنند. به دلیل آسیب به کلیه علائمی مانند خون در ادرار، تکرر ادرار، پروتئین در ادرار، فشارخون بالا و تغییرات اشتها ظاهر می‌شوند.

برای تشخیص این سندروم باید به دکتر اورولوژی یا دکتر ژنتیک مراجعه کنید. پزشک آزمایش ادرار، آزمایش خون و در برخی مواقع بیوپسی کلیه را تجویز می‌کند. آزمایش ژنتیک این بیماری را تایید کرده و نوع آن را مشخص می‌کند. این سندروم درمانی نداشته و تنها برای بهبود علائم و عوارض آن اقدامات درمانی انجام می‌شود.

برای پیداکردن بهترین دکتر اورولوژی، دکتر داخلی یا متخصص ژنتیک می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

https://medlineplus.gov/genetics/condition/alport-syndrome/
https://www.kidney.org/atoz/content/alport
https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/5785/alport-syndrome
این مقاله پزشکی را با دیگران به اشتراک بگذارید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکترتو از بین بیش از ۱۲۰۰۰ دکتر و متخصص دکترِتو پیدا کن

دکترِتو را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام