فهرست مطالب
تغذیه یکی از اولین چیزهایی است که بعد از شنیدن نام تخمدان پلیکیستیک به ذهن میرسد، چون تغییرات هورمونی و متابولیک این وضعیت میتوانند با الگوی غذا خوردن ارتباط نزدیکی داشته باشند. خیلی از افراد بعد از تشخیص یا حتی در مسیر بررسی علائم، متوجه میشوند بدنشان به برخی غذاها متفاوت واکنش نشان میدهد و همین موضوع توجه را به نقش رژیم غذایی جلب میکند. با این حال، آنچه درباره تغذیه در این وضعیت گفته میشود، همیشه یکدست و ساده نیست و گاهی باعث سردرگمی میشود. رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک بیشتر از یک فهرست غذایی، یک چارچوب فکری برای نگاه دقیقتر به تغذیه است. در این مطلب از دکترتو، با رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک آشنا میشوید.
غذاهای مفید برای سندرم تخمدان پلی کیستیک
رژیم غذایی برای سندرم تخمدان پلی کیستیک باهدف کاهش مقاومت به انسولین، تعدیل هورمونها و کنترل التهاب طراحی میشود و میتواند به بهبود نظم قاعدگی و کاهش علائمی مانند اضافهوزن و آکنه کمک کند. این الگوی غذایی بر مصرف مواد طبیعی، کمقند و پرفیبر تأکید دارد و استفاده آگاهانه از برخی گیاهان دارویی نیز میتواند اثرات حمایتی داشته باشد، البته رعایت تعادل و مشورت با پزشک اهمیت دارد. مواد غذایی مفید برای درمان تخمدان پلی کیستیک شامل موارد زیر است:
- دمنوش برای تخمدان پلی کیستیک: دمنوشهای گیاهی ملایم برای کاهش التهاب و استرس مفید هستند
- رژیم کم کربوهیدرات: با کاهش نوسانات قند خون به بهبود مقاومت به انسولین کمک میکند
- پروتئین: باعث افزایش سیری و کنترل بهتر قند خون میشود
- چربی های سالم: به کاهش التهاب و تعادل هورمونی کمک میکنند
- سبزیجات و میوه های تازه و حاوی فیبر: در تنظیم قند خون و سلامت گوارش مؤثر هستند
- غلات کامل: منبع فیبر و کربوهیدراتهای پایدار محسوب میشوند
- دارچین برای درمان تخمدان پلی کیستیک: میتواند حساسیت به انسولین را بهبود دهد
- خواص شیرین بیان برای تخمدان پلی کیستیک: در کاهش آندروژنها نقش حمایتی دارد
- خواص رازیانه برای تخمدان پلی کیستیک: به تعادل هورمونی کمک میکند
- خواص زنجبیل برای تخمدان پلی کیستیک: اثرات ضدالتهابی و تنظیمکننده دارد
- خواص سرکه سیب برای تخمدان پلی کیستیک: ممکن است به کنترل قند خون کمک کند
متن انگلیسی:
medicalnewstoday
An anti-inflammatory diet may help improve markers that relate to PCOS, such as high blood sugar, body composition, hormonal imbalance, and cardiovascular risk.
ترجمه متن:
پیروی از یک رژیم غذایی ضدالتهابی به میزان زیادی علائم ناشی از سندروم تخمدان پلیکیستیک از جمله قند خون بالا، عدم تعادل هورمونی و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی را کاهش میدهد.
۱. رژیم کم کربوهیدرات
یکی دیگر از توصیهها برای داشتن رژیم غذایی مناسب در افراد مبتلا به تخمدان پلی کیستیک، یک رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین است. این غذاها برخلاف غذاهای قندی و با کربوهیدراتهای فراوری شده، باعث افزایش سریع سطح انسولین خون نمیشوند. در نتیجه میتوان با مصرف آنها علاوه بر تامین انرژی مورد نیاز بدن، جلوی بالا رفتن قند خون را هم گرفت. سبزیجات نشاستهای و دانهها از جمله غذاهایی با شاخص گلیسمی پایین هستند. کسانی که به تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند میتوانند با یک رژیم غذایی کم کربوهیدرات، از افزایش وزن ناخواسته هم جلوگیری کنند.
۲. پروتئین
یکی دیگر از غذاهای بسیار مفید برای کسانی که تخمدان پلی کیستیک دارند، منابع پروتئین بدون چربی؛ مانند توفو، ماهی، مرغ و گوشت بدون چربی است. این مواد غذایی بسیار سیر کننده و مغذی هستند و میتوانند روند آزاد شدن گلوکز در خون را کندتر کنند. این غذاها گزینه بسیار خوبی برای جلوگیری از افزایش وزن و افزایش مصرف غذاهای ناسالم هستند. مصرف پروتئین میتواند به تنظیم گلوکز خون کمک کند، اما تاثیرات آن روی ترشح انسولین پیچیده است و باید متعادل مصرف شود. منابع پروتئین گیاهی، مانند آجیل، حبوبات و غلات کامل، بهترین منابع هستند.
نمیدونی چه مواد غذایی برای تخمدان پلی کیستیک مناسبه؟
با یک کلیک از متخصص بپرس.
۳. چربی های سالم
کسانی که تخمدان پلی کیستیک دارند باید حتما چربیهای سالم بیشتری را در رژیم غذایی شان بگنجانند. چربیهای سالم، خصوصا اسیدهای چرب امگا ۳، میتوانند به بهبود نظم قاعدگی و از همه مهمتر کاهش چربی دور شکم کمک زیادی کنند. ماهی سالمون، روغن زیتون و روغن کبد ماهی، منابع خوبی از چربیهای سالم هستند که میتوان از آنها در برنامه غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به تخمدان پلی کیستیک استفاده کرد.
۴. سبزیجات و میوه های تازه و حاوی فیبر
سبزیجات و میوههای تازه بخش مهمی از یک رژیم غذایی سالم و متعادلاند که خصوصا برای کسانی که سندروم تخمدان پلی کیستیک دارند، یک منبع ضروری است. در رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک باید حتما میوهها و سبزیجات غنی از فیبر را جای داد. غذاهایی که غنی از فیبر هستند، با کند کردن هضم و به حداقل رساندن تاثیر قند بر خون، میتوانند باعث کاهش مقاومت به انسولین شوند. به همین دلیل هم برای کسانی که مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک یک گزینه بسیار ضروری هستند. بهترین سبزیجات و میوههای حاوی فیبر عبارتند از:
- سبزیجات چلیپایی، مانند کلمبروکلی، گلکلم و کلم بروکسل
- سبزیجات، از جمله کاهوی برگ قرمز و آرگولا
- فلفل سبز و قرمز
- انواع توت و بلوبری
- سیب زمینی شیرین
- کدو حلوایی
- گوجهفرنگی
- اسفناج
۵. غلات کامل
غلات کامل مانند نان سبوسدار و برنج قهوهای جزو مواد غذایی مفیدی هستند که حتما باید آنها را به رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک اضافه کرد. این منابع غذایی غنی از فیبر هستند و میتوانند به کاهش وزن کمک زیادی کنند.
۶. دارچین برای درمان تخمدان پلی کیستیک
تحقیقات نشان داده که عصاره چوب دارچین تاثیر بسیار مثبتی روی بهبود مقاومت به انسولین دارد. مقاومت به انسولین یکی از عارضههای جدی در بیماران مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک است. بهتر است به این موضوع توجه داشته باشید که دارچین ممکن است در بهبود حساسیت به انسولین مؤثر باشد، اما شواهد کافی برای تأثیر آن بر تنظیم قاعدگی در زنان مبتلا به PCOS وجود ندارد.
۷. خواص شیرین بیان برای تخمدان پلی کیستیک
مطالعات متعددی روی ریشه گیاه شیرینبیان انجام شده و خواص متعددی برای این گیاه معرفی شده است. ریشه گیاه شیرینبیان، حاوی ترکیبی به نام گلیسیریزین است که خواص منحصر به فردی دارد. ریشه شیرین بیان به عنوان یک عامل ضد التهاب پیشنهاد شده، اما اثرات آن بر متابولیسم قند خون و تعادل هورمونی در PCOS هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
۸. خواص رازیانه برای تخمدان پلی کیستیک
در طب سنتی یکی از گیاهانی که از آن برای مدیریت علائم متعدد تخمدان پلی کیستیک استفاده میشود، گیاه رازیانه است. مزایای احتمالی چای رازیانه شامل تسکین درد قاعدگی، مبارزه با عفونتها و تنظیم قند خون است. با این حال، تحقیقات بیشتری برای تعیین اثرات آن لازم است. در برخی موارد نیز از رازیانه برای کاهش درد و گرفتگیهای شدید قاعدگی استفاده میشود.
دنبال عرقیجات مفید برای مدیریت تخمدان پلی کیستیک هستی؟ مشاوره بگیر.
۹. خواص زنجبیل برای تخمدان پلی کیستیک
در رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک میتوان از زنجبیل و خواص متعدد آن هم استفاده کرد. این ترکیب گیاهی را میتوان به عنوان ادویه به غذاها افزود یا این که آن را به صورت دمنوش مصرف کرد. تحقیقات نشان میدهد که نوشیدن چای زنجبیل ممکن است برای کمک به هضم و کاهش التهاب مفید باشد. از طرفی خواص ضدالتهابی زنجبیل میتوانند درد و التهاب ناشی از تخمدان پلی کیستیک را تسکین دهند.
۱۰. خواص سرکه سیب برای تخمدان پلی کیستیک
سرکه سیب، یکی دیگر از ترکیبات غذایی مفیدی است که ممکن است به بهبود علائم تخمدان پلی کیستیک کمک کند. تحقیقات نشان میدهد که سرکه سیب ممکن است به کنترل قند خون و سطح انسولین کمک کند اما شواهد کافی برای نقش آن در درمان PCOS وجود ندارد.
۱۱. بهترین دمنوش برای تخمدان پلی کیستیک
علاوه بر مواد غذایی که میتوان آنها را در رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک جای داد، برخی از دمنوشها و نوشیدنیها هم میتوانند به مدیریت علائم این بیماری کمک زیادی کنند. این دمنوشها به کاهش التهاب، بهبود کیفیت خواب، کاهش استرس و کنترل قند خون کمک میکنند. بهترین دمنوشها برای تخمدان پلی کیستیک عبارتند از:
- چای سبز
- دمنوش بابونه
- دمنوش زنجبیل و عسل
- دمنوش ریشه قاصدک
- دمنوش برگ تمشک
- دمنوش بادرنجبویه
- دمنوش ریشه شیرینبیان
چه غذاهایی برای تخمدان پلی کیستیک مضر است؟
غذاهای مضر برای تخمدان پلیکیستیک معمولاً باعث افزایش مقاومت به انسولین، تشدید التهاب و برهم خوردن تعادل هورمونی میشوند و میتوانند علائمی مانند نامنظمی قاعدگی، افزایش وزن و آکنه را بدتر کنند. محدود کردن این مواد غذایی در کنار انتخاب یک رژیم متعادل و طبیعی نقش مهمی در کنترل بهتر این سندرم دارد و به بهبود پاسخ بدن به درمانهای دارویی و سبک زندگی سالم کمک میکند. مواد غذایی زیر برای تخمدان پلی کیستیک مضر است:
- کربوهیدرات: مصرف زیاد کربوهیدراتهای ساده باعث افزایش سریع قند خون و تشدید مقاومت به انسولین میشود
- غذاهای فرآوری شده: سرشار از نمک، قند و افزودنیها هستند و التهاب و اختلال متابولیک را افزایش میدهند
- شیرینی ها: قند بالا در شیرینیها تعادل انسولین و هورمونها را مختل میکند
- لبنیات پر چرب: ممکن است در برخی افراد باعث افزایش التهاب و بدتر شدن علائم هورمونی شود
- چربی های ترانس: این چربیها التهاب را افزایش داده و خطر مشکلات قلبی و متابولیک را بیشتر میکنند
- مکمل های غذایی برای تخمدان پلی کیستیک: مصرف خودسرانه مکملها بدون نظر پزشک میتواند تعادل هورمونی را بر هم بزند و باید آگاهانه و هدفمند استفاده شود
۱. کربوهیدرات
کربوهیدراتهای ساده و کربوهیدراتهای فراوری شده یکی از ترکیباتی هستند که باید آنها را در رژیم غذایی افراد مبتلا به تخمدان پلی کیستیک محدود کرد. این ترکیبات، باعث التهاب میشوند و مقاومت به انسولین را تشدید میکنند. نان سفید، مافین، شیرینی و دسرها یا هر چیزی که با آرد سفید تهیه شده، جزو کربوهیدراتهای تصفیه شده محسوب میشوند. غذاهایی با آرد تصفیه شده، مانند نان سفید، خمیر پیتزا و ماکارونی معمولا برای کسانی که تخمدان پلی کیستیک دارند، ضرر دارند.
۲. غذاهای فرآوری شده
مصرف غذاهای فراوری شده برای کسانی که تخمدان پلی کیستیک دارند، مجاز نیست. مواد غذایی فراوری شده میتوانند التهاب را افزایش دهند و این اصلا به نفع برنامه درمانی تخمدان پلی کیستیک نیست. از طرفی این ترکیبات میتوانند باعث بالا رفتن قند خون و افزایش وزن هم شوند. گوشت قرمز و گوشتهای فراوری شده، همگی باید در رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک محدود شوند.
۳. شیرینی ها
مصرف شکر یا شیرینیها باید در یک رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک محدود شوند. آنها میتوانند باعث بالا رفتن سطح قند خون، افزایش مقاومت به انسولین و بالا رفتن وزن شوند. کسانی که تخمدان پلی کیستیک دارند بهتر است تنقلات شیرین مانند آب نبات، کلوچه و کیک را محدود کنند.
۴. لبنیات پر چرب
با وجودی که لبنیات به دلیل این که منبع غنی از کلسیم و ویتامین D هستند، برای افزایش سلامتی بسیار مفیدند، اما در افراد مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک، مصرف لبنیات پرچرب گاهی توصیه نمیشود. لبنیات پرچرب کالری و چربی بسیار بالایی دارند و به همین دلیل هم میتوانند باعث افزایش وزن و بالا رفتن سریع قند خون شوند. کسانی که سندروم تخمدان پلی کیستیک دارند بهتر است لبنیات کم چرب را جایگزین لبنیات پرچرب کنند. بهتر است پیش از مصرف لبنیات پر چرب با متخصص تغذیه مشورت کنید.
۵. چربی های ترانس
غذاهای سرخ شده مانند سیب زمینی سرخ کرده، کره و مارگارین همگی حاوی چربیهای اشباع یا ترانس هستند که برای سلامتی مضرند. در کل نه تنها برای تخمدان پلی کیستیک، بلکه برای بهبود سلامت عمومی بهتر است مصرف این چربیهای ترانس را محدود کرد.
| گروه غذایی | غذاهای مفید برای PCOS | غذاهای مضر برای PCOS |
|---|---|---|
| کربوهیدراتها | نان سبوسدار، جو دوسر، برنج قهوهای، کینوا | نان سفید، برنج سفید، شیرینیها، کیک |
| پروتئینها | ماهی، مرغ بدون پوست، تخممرغ، حبوبات | سوسیس، کالباس، گوشتهای فرآوریشده |
| چربیها | روغن زیتون، آووکادو، مغزها، دانه چیا | فستفود، غذاهای سرخکرده، روغنهای جامد |
| میوهها | توتها، سیب، گلابی، مرکبات | آبمیوه صنعتی، میوههای بسیار شیرین |
| سبزیجات | سبزیجات برگ سبز، بروکلی، کدو، گلکلم | سیبزمینی سرخکرده، سبزیجات فرآوریشده |
| لبنیات | ماست یونانی، لبنیات کمچرب تخمیری | لبنیات پرچرب و شیرینشده |
| نوشیدنیها | آب، دمنوش گیاهی، چای سبز | نوشابه، نوشیدنی انرژیزا، قهوه شیرین |
۴.۹ (۲۲۴۱ نظر)۴.۸ (۱۹۶۷ نظر)۴.۱ (۲۳۱۹ نظر)۵ (۱۷۵۴ نظر)۴.۷ (۱۷۸۲ نظر)۴.۱ (۱۹۰۲ نظر)مکمل های غذایی برای تخمدان پلی کیستیک
برخی مکملهای غذایی میتوانند در کنار درمان پزشکی به بهبود علائم تخمدان پلیکیستیک کمک کنند و بیشترین اثر آنها در تنظیم قند خون، تعادل هورمونی و کاهش التهاب دیده میشود. شواهد علمی نشان میدهد انتخاب درست مکمل و مصرف منظم آن، بهویژه در افرادی که کمبودهای تغذیهای دارند، میتواند به بهبود قاعدگی، کاهش مقاومت به انسولین و کنترل علائم هورمونی کمک کند، اما مصرف خودسرانه آنها توصیه نمیشود و باید با نظر پزشک انجام شود. بهترین مکملها برای مدیریت علائم تخمدان پلی کیستیک شامل موارد زیر است:
- اینوزیتول: کمک به بهبود حساسیت به انسولین و منظم شدن چرخه قاعدگی
- ویتامین D: حمایت از عملکرد تخمدان و کاهش مقاومت به انسولین در صورت کمبود
- امگا ۳: کاهش التهاب، بهبود چربی خون و کمک به تنظیم هورمونها
- منیزیم: کمک به کنترل قند خون و کاهش علائم پیش از قاعدگی
- پروبیوتیکها: بهبود سلامت روده و اثر مثبت بر متابولیسم و هورمونها
متن انگلیسی:
به نقل از brownhealth
is good evidence to support adding in whole plant-based foods, such as those suggested on a Mediterranean diet plan or DASH diet. These diets balance fiber-rich foods, healthy fats and foods rich in antioxidants.
ترجمه متن:
مثل بسیاری از مشکلات سلامتی، با داشتن سبک زندگی سالمتر میتوان علائم PCOS را بهبود داد. شواهد علمی خوبی وجود دارد که نشان میدهد افزودن غذاهای کامل و گیاهی به رژیم غذایی—مانند آنچه در رژیم مدیترانهای یا رژیم DASH توصیه میشود—میتواند مفید باشد. این رژیمها بر تعادل بین غذاهای پرفیبر، چربیهای سالم و خوراکیهای سرشار از آنتیاکسیدان تمرکز دارند و به بهبود وضعیت کلی بدن کمک میکنند.میکنند.
نتیجه گیری
بحث تغذیه در تخمدان پلیکیستیک بیش از آنکه درباره «ممنوعیتها» باشد، درباره فهم رابطه میان سوختوساز بدن، نوسانهای قند خون، التهاب و تعادل هورمونی است. مرور دیدگاههای رایج نشان میدهد تمرکز بسیاری از الگوهای غذایی مطرحشده بر کیفیت کربوهیدراتها، دریافت فیبر، انتخابهای کمفرآوریشده و ایجاد تعادل در درشتمغذیهاست؛ با این هدف که شدت برخی نشانهها کمتر شود و عوامل زمینهای بهتر قابل مدیریت باشند. در نهایت، یک جمعبندی واقعبینانه این است که «رژیم» در اینجا یک رویکرد قابل تنظیم است، نه یک دستور واحد؛ و ارزش آن زمانی روشنتر میشود که در کنار سایر ابعاد سبک زندگی و ارزیابیهای بالینی دیده شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!