فهرست مطالب
- غدد لنفاوی گردن کجاست؟
- اندازه طبیعی غدد لنفاوی گردن چقدر است؟
- علت تورم غدد لنفاوی گردن چیست؟
- علائم تورم غدد لنفاوی گردن چیست؟
- تورم غدد لنفاوی گردن چگونه تشخیص داده میشود؟
- آنتی بیوتیک مناسب برای تورم غدد لنفاوی گردن چیست؟
- برای درمان خانگی تورم غدد لنفاوی گردن چه کنیم؟
- آیا تورم غدد لنفاوی گردن خطرناک است؟
- نتیجه گیری
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
گاهی هنگام لمس گردن، برجستگی کوچکی زیر پوست احساس میکنید که ممکن است با حرکت دادن سر یا بلعیدن، بیشتر متوجه آن شوید. آیا این برجستگی همیشه نشانه بیماری است؟ تورم غدد لنفاوی گردن اغلب در واکنش به عفونتهایی مانند سرماخوردگی، گلودرد یا عفونت دندان ایجاد میشود و ممکن است با حساسیت یا درد همراه باشد. در بسیاری از موارد، غدد پس از برطرف شدن عفونت بهتدریج کوچک میشوند؛ اما تورمی که ماندگار است، رشد میکند یا بدون علت مشخص ظاهر میشود، به بررسی دقیقتری نیاز دارد. در ادامه این مطلب از دکترتو، با علتهای تورم غدد لنفاوی گردن، نشانههای مهم و زمان مراجعه به پزشک آشنا میشویم.
غدد لنفاوی گردن کجاست؟
غدد لنفاوی گردن در دو طرف گردن و اطراف آن، از زیر چانه تا بالای استخوان ترقوه، پخش شدهاند. غدد گردن بیش از غدد هر ناحیه دیگر بدن درگیر میشوند، برای همین بیشتر مردم اولین بار آنها را در گردن لمس میکنند و نگران سرطان میشوند. تورم غدد لنفاوی در گردن معمولا نشانه مبارزه بدن با عفونتهای گلو، لوزه، دهان، دندان یا گوش است و در بیشتر موارد با بهبود عفونت از بین میرود. تورم هر نقطه علتهای مخصوص خودش دارد. مثلا غدد زیر فک بیشتر با عفونت دندان و گلو و غدد پشت گوش بیشتر با عفونت گوش و پوست سر ارتباط دارند. گرههای لنفاوی سر و گردن در این نقاط قرار دارند:
- زیر چانه و زیر فک
- جلوی گوش و پشت گوش
- جلو و کنار گردن
- پشت گردن
- بالا یا پایین استخوان ترقوه
اندازه طبیعی غدد لنفاوی گردن چقدر است؟
اندازه طبیعی غدد لنفاوی گردن معمولا کمتر از یک سانتیمتر است و غدهای که بزرگتر از یک سانتیمتر باشد باشد در بسیاری از نواحی بدن غیرطبیعی حساب میشود. این عدد قاعده سختگیرانهای نیست، چون در سونوگرافی گردن ۲۰ فرد سالم کوچکترین گره ۰٫۴ و بزرگترین گره ۲٫۷ سانتیمتر بود.
هیچ اندازه مشخصی هم وجود ندارد که بهتنهایی احتمال سرطان را بالا ببرد. سفتی، حرکتپذیری، محل غده و روندی که در چند هفته طی میکند بیشتر از اندازه اهمیت دارند. در کودکان هم غده بزرگتر از یک سانتیمتر بزرگشده محسوب میشود.
علت تورم غدد لنفاوی گردن چیست؟
دلیل تورم غدد لنفاوی گردن، مانند تورم غدد لنفاوی سایر نواحی، بیشتر عفونت است و غدد گردن به عفونتهای سر و گردن واکنش نشان میدهند. در این شرایط، سلولهای ایمنی در غدد فعال میشوند و ممکن است اندازه گرهها افزایش پیدا کند. سرماخوردگی، عفونت گلو و لوزه، مشکلات دندان و لثه و برخی عفونتهای ویروسی از علتهای شایع این وضعیت هستند. بااینحال، بیماریهایی مانند سل و در موارد کمتر، سرطانهای خون و لنفاوی نیز میتوانند باعث بزرگ شدن غدد شوند.
یکطرفه یا دوطرفه بودن تورم، درد هنگام لمس، قوام غده و علائم همراه به پزشک کمک میکنند علت احتمالی را مشخص کند. غددی که هنگام عفونت دردناک و حساس میشوند، اغلب واکنشی هستند؛ اما تورم ماندگار، بزرگشونده یا همراه با کاهش وزن بیدلیل و تعریق شبانه به بررسی دقیقتری نیاز دارد. دلایل اصلی تورم غدد لنفاوی گردن به این ترتیب هستند:
- عفونت گلو و لوزه
- عفونت دندان
- مونونوکلئوز
- سل
- سرطانها
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
It’s common for people to get lumps and growths on their skin. They can be caused by many things.
ترجمه فارسی:
ایجاد توده و برآمدگی روی پوست برای افراد امری عادی است. این برآمدگیها میتوانند دلایل زیادی داشته باشند.
۱. عفونت گلو و لوزه
عفونت گلو و عفونت لوزه از شایعترین علتهای تورم غدد لنفاوی گردن است. هنگام ابتلا به گلودرد، التهاب لوزه یا عفونتهای تنفسی، غدد لنفاوی اطراف گردن برای مقابله با عامل عفونت فعال میشوند و ممکن است به شکل برجستگیهای کوچک و دردناک زیر فک یا در دو طرف گردن احساس شوند. گلودرد، تب، درد هنگام بلع، قرمزی گلو و بزرگ شدن لوزهها نیز ممکن است همراه این تورم باشند.
۲. عفونت دندان
عفونت دندان با تورم غدد دو طرف گردن، تورم صورت یا فک، دنداندرد و تب همراه است. وقتی باکتریها به بافتهای اطراف دندان یا ریشه آن نفوذ میکنند، سیستم ایمنی فعال میشود و غدد نزدیک به محل عفونت ممکن است بزرگ و دردناک شوند. این وضعیت معمولا با علائمی مانند دنداندرد ضرباندار، حساسیت به گرما و سرما، تورم لثه یا صورت، بوی بد دهان و گاهی تب همراه است. آبسه به دندان درمان دندانپزشکی نیاز دارد و باید فوری نزد دندانپزشک بروید.
۳. مونونوکلئوز
بیماری مونونکلئوز عفونی یک بیماری ویروسی است که اغلب با ویروس اپشتینبار (EBV) ارتباط دارد. این عفونت بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده میشود و از طریق بزاق، برای مثال هنگام بوسیدن یا استفاده مشترک از وسایل آلوده به بزاق، منتقل میشود. یکی از نشانههای شاخص آن تورم غدد لنفاوی گردن است که ممکن است در هر دو طرف گردن دیده شود.
۴. سل
سل میتواند به غدد لنفاوی برسد و آنها را متورم کند، بهویژه در مناطقی که سل شایعتر است. در سل گاهی چند غده چسبیده به هم دیده میشود. علائم بیماری سل مثل کاهش وزن بیدلیل و بیاشتهایی همراه تورم گردن به بررسی نیاز دارد. این غدد ممکن است در ابتدا درد نداشته باشند و با گذشت زمان به یکدیگر بچسبند یا پوست روی آنها تغییر کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت pmc
In tropical areas, TB is a main benign cause of LAP in adults and children.
ترجمه فارسی:
در مناطق گرمسیری، سل یکی از علل اصلی و خوشخیم لنفادنوپاتی (بزرگشدن غدد لنفاوی) در بزرگسالان و کودکان است.
۵. سرطانها
لنفوم، لوسمی و سرطانهایی که از سر و گردن به غدد میرسند، مثل سرطان حلق و نازوفارنکس، از علتهای کمتر شایع تورم غدد گردن هستند. غدهای که نزدیک تومور است اغلب اولین جایی است که سرطان به آن میرسد. در کودکان کمسنتر وقتی علت بدخیم باشد بیشتر لوسمی و در نوجوانان بیشتر لنفوم هوچکین دیده میشود. برای بررسی توده ماندگار گردن میتوانید از بهترین دکتر جراحی سر و گردن ایران کمک بگیرید.
علائم تورم غدد لنفاوی گردن چیست؟
التهاب و بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن معمولا مثل تودهای حساس در کنار گردن لمس میشود و در عفونت لوزه یا گلو دردناک است. غده دردناک گردن معمولا یعنی بدن در حال مقابله با عفونت است و گلودرد، سرفه یا تب هم ممکن است همراهش باشد. تورم غدد لنفاوی گردن گاهی فقط یک طرف گردن را درگیر میکند.
هر توده گردن غده لنفاوی نیست. علت توده جلوی گردن معمولا بزرگی تیروئید است که گواتر نام دارد و بیدرد است و علائم گواتر معمولا متفاوت است. درباره اینکه کیست گردن چیست هم باید گفت تودهای است که به تورم غدد لنفاوی مربوط نمیشود. برخی از علائم تورم غدد لنفاوی گردن عبارتاند از:
- احساس توده یا برجستگی در کنار گردن، زیر فک یا زیر چانه
- درد یا حساسیت غده هنگام لمس
- تورم یکطرفه یا دوطرفه گردن
- گلودرد، التهاب لوزه یا درد هنگام بلع
- تب و لرز
- سرفه یا آبریزش بینی در صورت وجود عفونت تنفسی
- دنداندرد، درد لثه یا تورم صورت در صورت عفونت دندان
- خستگی و ضعف، بهویژه در بیماریهایی مانند مونونوکلئوز
- تعریق شبانه و کاهش وزن بیدلیل در مواردی که نیاز به بررسی بیشتر دارند
- قرمزی، گرمی یا درد پوست روی غده در برخی عفونتها
| نوع تورم غده لنفاوی گردن | علائم |
|---|---|
| حساس، دردناک و آزادانه متحرک | عفونت |
| سفت مثل سنگ و بیدرد | سرطان منتشرشده یا بیماری گرانولوماتوز |
| محکم و لاستیکی | ممکن است لنفوم باشد |
| چند غده چسبیده به هم | سل یا سارکوئیدوز، یا لنفوم و سرطان منتشرشده |
| بالای استخوان ترقوه | بیشترین خطر سرطان |
تورم غدد لنفاوی گردن در کودکان چگونه است؟
تورم غدد لنفاوی گردن در کودکان معمولا به عفونتهای شایع مانند سرماخوردگی، گلودرد و التهاب لوزه مربوط است. غده بزرگتر از یک سانتیمتر در کودک بزرگشده محسوب میشود و هر غدهای که بدون علت مشخص مانده، سریع بزرگ شده یا با تب طولانی و تعریق شبانه همراه است باید زود بررسی شود. برای کم کردن درد، استامینوفن یا ایبوپروفن را طبق دستور پزشک یا بهترین دکتر گردن ایران و با توجه به سن و وزن کودک بدهید و به کودک زیر ۱۶ سال آسپیرین ندهید.
تورم غدد لنفاوی گردن چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک علت تورم غدد لنفاوی گردن را با معاینه گردن و گلو و پرسیدن سابقه بیماری شروع میکند. اگر هیچ نشانه مشکوکی نباشد، گاهی ۳ تا ۴ هفته غده را زیر نظر میگیرد و فقط در صورت ماندن آن نمونهبرداری میکند. آزمایش خون هم برای پیدا کردن عفونت یا اختلال خونی انجام میشود. برای معاینه و درخواست سونوگرافی میتوانید از بهترین دکتر گوش و حلق و بینی ایران نوبت بگیرید. روشهای اصلی بررسی غده گردن به این ترتیب هستند:
- سونوگرافی گردن
- نمونهبرداری از غده
سونوگرافی گردن
سونوگرافی روش بدون درد برای بررسی غدد سطحی مثل گردن است و شکل گره، چربی مرکزی و قشر آن را نشان میدهد. گرههای سالم بیشتر کشیده یا بیضیشکلاند، چربی مرکزی دارند و قشرشان تیره دیده میشود. تفسیر سونوگرافی غدد لنفاوی گردن را رادیولوژیست و پزشک معالج با هم و بر اساس سن و علائم شما انجام میدهند.
نمونهبرداری از غده
نمونهبرداری از غدد لنفاوی گردن زمانی انجام میشود که پزشک بخواهد علت تورم ماندگار یا مشکوک را دقیقتر مشخص کند. در نمونهبرداری با سوزن ظریف (FNA)، سلولها با یک سوزن باریک از غده گرفته میشوند. در برخی موارد، نمونهبرداری با سوزن ضخیم برای بررسی بافتی دقیقتر انجام میشود. اگر این روشها برای تشخیص کافی نباشند یا احتمال لنفوم مطرح باشد، ممکن است برداشتن بخشی از غده یا تمام آن لازم شود. پزشک یا دکتر گوش و حلق و بینی تهران بر اساس محل غده، سن بیمار، مدت تورم و نتیجه معاینه یا تصویربرداری، مناسبترین روش را انتخاب میکند.
آنتی بیوتیک مناسب برای تورم غدد لنفاوی گردن چیست؟
آنتی بیوتیک مناسب برای تورم غدد لنفاوی گردن را پزشک بر اساس علت انتخاب میکند و فقط وقتی آنتیبیوتیک مفید است که عفونت غدد لنفاوی گردن باکتریایی باشد. بیشتر گلودردها ویروسیاند و آنتیبیوتیک روی ویروس اثر ندارد، در نتیجه بهترین آنتی بیوتیک برای گلودرد فقط وقتی تجویز میشود که پزشک عفونت باکتریایی را تشخیص دهد. وقتی علت عفونت دندان است، درمان دندانپزشکی لازم است. نوع و مدت آنتیبیوتیک را پزشک تعیین میکند و نباید خودتان آن را شروع کنید.
برای درمان خانگی تورم غدد لنفاوی گردن چه کنیم؟
اگر تورم غدد لنفاوی گردن به دلیل یک عفونت ساده مانند سرماخوردگی یا گلودرد ایجاد شده باشد، معمولا با برطرف شدن عفونت خودبهخود بهتر میشود و درمان خانگی بیشتر برای کنترل درد و ناراحتی است. استراحت کافی، نوشیدن مایعات فراوان و استفاده از کمپرس گرم روی ناحیه متورم میتواند به کاهش حساسیت و درد کمک کند. در صورت نیاز، میتوان با توجه به شرایط فرد و طبق توصیه پزشک از مسکنهایی مانند استامینوفن استفاده کرد.
غده متورم را نباید فشار یا ماساژ داد و مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک نیز توصیه نمیشود؛ زیرا بسیاری از عفونتهای ایجادکننده تورم غدد لنفاوی ویروسی هستند. اگر تورم بیشتر شود، بیش از چند هفته باقی بماند یا همراه با تب طولانی، تعریق شبانه، کاهش وزن بیدلیل، مشکل بلع یا غدهای سفت و بیحرکت باشد، باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
آیا تورم غدد لنفاوی گردن خطرناک است؟
تورم غدد لنفاوی گردن در بیشتر موارد خطرناک نیست و بیشتر به عفونتی کوتاهمدت مربوط است که خودش بهبود پیدا میکند. احتمال علت بدخیم با بالا رفتن سن بیشتر میشود و غدهای که بالای استخوان ترقوه باشد بیش از بقیه نقاط به سرطان مربوط است. سفتی و حرکتپذیری غده سرنخ مهمی میدهد. ویژگیهای غده و معنای شایعتر هر کدام به صورت زیر است.
تورمی که تا یک هفته کوچک نشود یا بزرگتر شود به بررسی پزشکی نیاز دارد و تورم کنار گردن که بعد از دو هفته هم کم نشده باید حتما بررسی شود. غده سفت و بیحرکت، تعریق شبانه یا تب بالا هم بدون معطلی بررسی میخواهند. اگر همراه توده گردن گلودرد، گرفتگی صدا یا مشکل بلع داشته باشید و خوب نشود یا زخم دهان بیش از سه هفته طول بکشد، برای رد سرطانهای سر و گردن مانند سرطان حلق باید بررسی شوید. گاهی سرطان غدد لنفاوی هم با غدهای که بدون علت مشخص ماندگار میشود دیده میشود.
نتیجه گیری
تورم غدد لنفاوی گردن در بیشتر موارد واکنش طبیعی بدن به عفونتهایی مانند گلودرد، التهاب لوزه یا عفونت دندان است و با برطرف شدن علت، بهتدریج کاهش پیدا میکند. بااینحال، عفونتهایی مانند مونونوکلئوز و سل نیز میتوانند باعث بزرگ شدن غدد شوند و در موارد کمتر، بیماریهای بدخیم مطرح هستند. اگر غده گردن بدون علت مشخص باقی بماند، بزرگتر شود، سفت و کمتحرک باشد یا با تب طولانی، تعریق شبانه و کاهش وزن بیدلیل همراه شود، باید توسط پزشک بررسی شود. معاینه، سونوگرافی و در صورت نیاز نمونهبرداری به تشخیص علت کمک میکنند. انتخاب درمان نیز به علت اصلی تورم بستگی دارد و آنتیبیوتیک فقط در شرایط مشخصی کاربرد دارد.
دکترتو مراقب سلامت شماست!







