بازوفیل‌ها نوعی گلبول سفید کمیاب اما مهم در سیستم ایمنی هستند که نقش کلیدی در واکنش‌های آلرژیک و التهابی ایفا می‌کنند. بررسی سطح basophil در آزمایش خون می‌تواند سرنخ مهمی از سلامت بدن به پزشک بدهد؛ چرا که کاهش یا افزایش غیرطبیعی آن با شرایطی مانند استرس شدید، اختلال‌های تیروئیدی، عفونت‌ها و حتی بیماریهای خونی مرتبط است. شناخت بازوفیل و رنج نرمال آن به درک بهتر از وضعیت ایمنی و تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی کمک میکند. در این مقاله از دکترتو به علل بازوفیل پایین یا بالا، نشانه‌ها و راهکارهای درمان پرداخته‌ایم. می‌توانید اولین نوبت حضوری یا تلفنی را برای بهترین دکتر خون شهر خود مثل دکتر خون تهران، دکتر هماتولوژی تهران، دکتر آنکولوژی تهران یا دکتر ایمونولوژی تهران از سایت نوبت‌دهی آنلاین دکترتو دریافت کنید.
بازوفیل چیست؟
بازوفیل‌ها (Basophils) یک نوع از گلبول‌های سفید خون هستند و بخشی از سیستم ایمنی بدن را تشکیل می‌دهند. بازوفیل در کنار ائوزینوفیل (eosinophil در آزمایش خون) و نوتروفیل (neutrophils در آزمایش خون)، یکی از سه نوع گرانولوسیت (Granulocyte) هم هست. بازوفیل در مقایسه با دو نوع دیگر گرانولوسیت‌ها از نظر تعداد، بسیار کمتر است؛ اما از نظر اندازه و سایز از آنها بزرگتر است.
این سلول‌ها نقش مهمی در پاسخ‌های آلرژیک و ایمنی بدن دارند. بازوفیل‌ها حاوی گرانول‌هایی هستند که مواد شیمیایی مانند هیستامین را آزاد می‌کنند و باعث واکنش‌های التهابی میشوند.
رنج نرمال بازوفیل در آزمایش خون
برای سنجش بازوفیل، معمولا آزمایش CBC داده می‌شود. مشخصه بازوفیل در آزمایش خون Bas است که مقدار نرمال بازوفیل در آزمایش خون باید کمتر از ۱ درصد از گلبول‌های سفید خون باشد. به طور معمول تعداد مطلق بازوفیل در خون حدود ۰.۰۱ تا ۰.۱ میکرولیتر است.
بازوفیل پایین نشانه چیست؟
بازوفیل پایین که بازوپنی (Basopenia) هم نامیده می‌شود، ممکن است به دلایل مختلفی رخ بدهد. استرس فیزیکی و روانی شدید، پرکاری تیروئید (هایپرتیروئیدیسم)، عفونت‌های شدید (ویروسی یا باکتریایی)، مصرف برخی از داروها از جمله کورتیکواستروئیدها (دارای کورتون) و داروهای سرکوب‌کننده ایمنی بدن می‌توانند منجر به کاهش بازوفیل شوند. اینها می‌توانند علت کم بودن بازوفیل در خون شوند.
همچنین بارداری می‌تواند یکی دیگر از عواملی باشد که منجر به پایین بودن بازوفیل در آزمایش خون می‌شود. علی‌الخصوص در ۳ ماهه اول بارداری، کم شدن تعداد بازوفیل‌ها کاملا طبیعی است. دلیل دیگری که می‌تواند عامل کم شدن تعداد بازوفیل و بازوفیل پایین باشد، اختلال‌های خونی یا ایمنی است. به عنوان مثال سرکوب مغز استخوان ناشی از بیماری یا شیمی‌درمانی و بیماریهای دیگری از جمله لوسمی (سرطان خون) می‌توانند منجر به بازوفیل پایین شوند.
در صورتی که بازوفیل خون با طور مداوم و مستمر کم باشد، انجام آزمایش خون مجدد و بررسی عملکرد مغز استخوان ضروری است. در چنین شرایطی بهتر است با یک متخصص ایمونولوژی یا دکتر خون و سرطان مشورت کنید. در بخش آزمایشگاه آنلاین دکترتو می‌توانید آزمایشگاه‌های ارائه‌دهنده آزمایش CBC را ببینید و نوبت بگیرید.
بازوفیل صفر نشانه چیست؟
در بیشتر موارد بازوفیل صفر یا خیلی پایین نشاندهنده یک خطر جدی نیست و به عنوان یک علامت ناپایدار و گذرا در نظر گرفته می‌شود. اگر وضعیت بازوفیل صفر با علائم دیگری از قبیل خستگی شدید، کاهش وزن غیرعادی یا ضعف ایمنی همراه باشد، ممکن است پزشک بررسی‌های بیشتری برای تشخیص دلیل آن نیاز داشته باشد.
درمان کمبود بازوفیل چیست؟
برای درمان بازوفیل کم یا کمبود بازوفیل باید چند کار انجام شود. یکی از کارهای اولیه این است که علت کمبود بازوفیل تشخیص داده شود. چه بسا تعدادی از بیماریهای زمینه‌ای منجر به بروز بازوفیل کم شده باشند. کار دیگری که می‌توان انجام داد، اصلاح رژیم غذایی و لایف استایل است. بهتر است چنین مواردی را برای درمان بازوفیل کم در رژیم غذایی‌تان داشته باشید:
- مصرف مکمل‌های دارویی مثل ویتامین B12، اسید فولیک، آهن و امگا ۳ که به تولید سلول‌های خونی کمک می‌کنند
- دریافت پروتئین کافی از منابعی مثل گوشت قرمز، ماهی، تخم مرغ، و حبوبات
- مصرف مواد غذایی سرشار از آنتی‌اکسیدان مثل میوه و سبزیجات برای تقویت سیستم ایمنی بدن
مدیریت استرس هم می‌تواند یکی دیگر از راه‌های موجود برای درمان کمبود بازوفیل خون باشد. ورزش‌هایی مثل یوگا و مدیتیشن می‌توانند بسیار مفید و کمک‌کننده باشند.
بازوفیل بالا نشانه چیست؟
زمانی که تعداد بازوفیل در آزمایش خون بالا باشد، می‌گویند که بازوفیلیا (Basophilia) اتفاق افتاده است. بالا بودن بازوفیل در آزمایش خون ممکن است از یکی از عوامل زیر ناشی شده باشد:
- آلرژی‌هایی ناشی از حساسیت به مواد غذایی
- عفونت‌های ویروسی یا انگلی
- بیماریهای خونی مثل سرطان خون مزمن (لوسمی)
- بیماریهای التهابی مثل روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) یا زخم معده (کولیت آلسراتیو)
- مشکلات تیروئید از جمله کم‌کاری یا پرکاری تیروئید
مراجعه به دکتر متخصص برای میزان بازوفیل در آزمایش خون
در صورتی که با انجام مراحل بالا باز هم تعداد بازوفیل (Basophil) در آزمایش خون پایین باشد، باید به پزشک متخصص مراجعه کرد. در چنین شرایطی بهترین دکتر خون ایران، بهترین دکتر آنکولوژی ایران (هماتولوژی آنکولوژی) یا دکترهای ایمونولوژی می‌توانند در درمان مشکل به وجود آمده به شما کمک کنند. در صورتی که قصد نوبت‌‌گیری از بهترین آزمایشگاه تهران یا شهر خودتان را دارید، می‌توانید از سایت دکترتو استفاده کنید.
